24RV045 BP HtH toelichting Bijlage 1.14 Verantwoording Groepsrisico

Datum

25 oktober 2021 Contactpersoon Jelle Mulder Afdeling Advies Directie Risicobeheersing

Gemeente Zeist Mevrouw E. Lock Het Rond 1 3701HS Zeist

Archimedeslaan 6 3584 BA Utrecht 088-8783906 J.Mulder@VRU.NL Ons Kenmerk 2021-009707 Uw Kenmerk

Onderwerp

Advies voorontwerpbestemmingsplan Huis ter Heide, West Bijlagen

Geachte mevrouw Lock, Op 19 oktober 2021 heeft u de Veiligheidsregio Utrecht in het kader van een vooroverleg, art. 3.1.1. van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het voorontwerpbestemmingsplan Huis ter Heide, West. Graag maak ik van deze mogelijkheid gebruik.

Beschouwing risico’s Het plangebied ligt in het invloedsgebied van de volgende routes waarover transport van gevaarlijke stoffen plaats vindt, waarvoor volgens artikel 7 en 8 van het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) een verantwoording van het groepsrisico is vereist: - Snelweg A28(basisnet-routedeel U3) op 120 meter.

Veiligheidsregio Utrecht Postbus 3154 3502 GD Utrecht 088 878 1000

Verder kunnen ongevallen op de volgende route waarover transport van gevaarlijke stoffen plaats vindt effect op het plangebied hebben, waarvoor maatregelen ter bevordering van de zelfredzaamheid getroffen kunnen worden: - N237 Gemeentelijke route gevaarlijke stoffen op ca. 220 meter;

info@vru.nl www.vru.nl brandweer.nl/utrecht veiligheidsregioutrecht @vrutrecht

Vanaf de hiervoor genoemde risicobronnen zijn de volgende relevante ongevalsscenario’s met gevaarlijke stoffen aanwezig die effect op het plangebied kunnen hebben(In de bijlage worden deze scenario’s nader toegelicht): - Toxisch wolk (relevant door snelweg A28): Bij een ongeval met een ketel-of tankwagen met gevaarlijke stoffen is het mogelijk dat er een toxische wolk ontstaat en deze over het plangebied trekt. Het effectgebied waarbinnen onherstelbare of ernstige gezondheidsklachten bij blootstelling kunnen optreden bedraagt bij stabiel weer (type F1,5) 1500 meter. - BLEVE (boiling liquid expanding vapour explosion) (relevant door snelweg A28 en de N237): Bij een ongeval met een ketel- of tankwagen met LPG kan door het

@vrubrandweer Iban NL18 BNGH 0285 1331 79 kvk 51817330

Pagina 1

exploderen van het vrijgekomen gas een vuurbal en drukgolf ontstaan. Dit kan direct na het ongeval gebeuren door het openscheuren van de tank. Gebeurt dit door het opwarmen van de tank door een brand dan kan de explosie pas na enige tijd tot wel 1 tot 1,5 uur optreden. Het effectgebied van de vuurbal is circa 350 meter. Onderdelen van de tank kunnen tot zeker 500 meter afstand neerkomen.

Na bestudering van de door u toegezonden stukken concludeer ik dat: - De N237 als de gemeentelijke route voor gevaarlijke stoffen niet in de toelichting is opgenomen als risicobron in de omgeving. - De rapportage voor het groepsrisico en de conclusies zijn nog niet opgenomen in de toelichting. - De verbeelding en de toelichting geven nog geen inzicht in de infrastructuur en bluswatervoorziening. De bereikbaarheid en bluswatervoorziening van de woningen in het plangebied zijn hierdoor niet te beoordelen.

Advies In mijn advies ga ik in op de mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp door een ongeval met gevaarlijke stoffen op de Rijksweg A28 en N237, alsmede de mogelijkheden tot zelfredzaamheid in het plangebied in het kader van de verantwoording van het groepsrisico. In de bijlagen van het advies vindt u een toelichting op deze onderwerpen. Ik adviseer u om: 1. In de toelichting van het bestemmingsplan de volgende punten te verwerken: a. De aanwezigheid van de N237 als de gemeentelijke route voor gevaarlijke stoffen. b. De rapportage voor de berekening van het groepsrisico met de verantwoording van het groepsrisico op te nemen in de toelichting van het bestemmingsplan. Hiervoor kan dit advies als input worden gebruikt. c. Zorg te dragen voor een goede risicocommunicatie. Hierdoor zijn de personen in het getroffen of bedreigde gebied beter op de hoogte van de mogelijkheden om zich in veiligheid te stellen. 2. Bij het maken van het inrichtingsplan in overleg te treden met het Team ondersteuning Repressie ten behoeve van de bluswatervoorziening en bereikbaarheid van de woningen.

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 2

3. De voorstellen in de ruimtelijke verantwoording ter bevordering van de zelfredzaamheid in de omgevingsvergunningen bouw als voorwaarde op te nemen: a. Ten aanzien van het scenario toxische wolk: dat de woningen uitgevoerd moeten worden met een eenvoudig uitschakelbaar ventilatiesysteem en dicht te zetten ventilatieopeningen. Door deze maatregel kunnen personen die in dit gebouw verblijven zich tijdelijk onttrekken aan een toxische wolk en veilig schuilen.

Heeft u vragen? Voor vragen of nadere informatie kunt u contact opnemen met de behandelend medewerker van de directie Risicobeheersing van de Veiligheidsregio Utrecht: Jelle Mulder, te bereiken via mail J.Mulder@VRU.NL of op telefoonnummer 088-8783906.

Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur,

i.a.a:

Dhr. E. Blokker, Provincie Utrecht.

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 3

Bijlage 1. Effecten van een incident met gevaarlijke stoffen op het plangebied Inleiding Voor het ontwerpbestemmingsplan wordt vanuit de Veiligheidsregio Utrecht op grond van het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) en Besluit externe veiligheid transportroutes (Betv) Besluit geadviseerd op de voorbereiding op de bestrijding van een ramp of een zwaar ongeval, als om het beperken van de gevolgen van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen. Voor dit advies is een inzicht in de effecten van een incident met gevaarlijke stoffen noodzakelijk. In deze bijlage zijn de relevante scenario’s zoals aangegeven in de adviesbrief verder toegelicht.

Effecten van een toxische wolk Voor het scenario van een toxische wolk wordt een ongeval met een tankwagen met acryl(o)nitril als maatgevend gezien. Acrylnitril is een kleurloze, giftige vloeistof met een enigszins naar amandel ruikende, prikkelende geur. De stof is zeer giftig bij huidcontact en inademing. In de onderstaande tabel zijn de effecten van de giftige wolk weergegeven. Afhankelijk van de afstand tot het ongeval en de omstandigheden zullen mensen overlijden (†) of raken gewond. Van zeer zwaargewond (T1) tot lichtgewond (T3). De wettelijke grenswaarde van acrylnitril is 4,4 mg/m3 (2 ppm). Voor de weertypen D5 en F1,5 is het slachtofferbeeld bepaald voor personen die zich buiten bevinden. Dit is uitgewerkt voor drie ringen. In de eerste ring overlijd meer dan 95 % van de aanwezigen, in de tweede tussen de 95 en 50 % en de derde tussen de 50 en 5 %. De effectafstanden vanaf de rand van de plas voor deze ringen staan in de tabel. De omgeving van het incident is van invloed op de verspreiding van de toxische wolk, daarom zijn de drie volgende geografische gebieden verwerkt in de tabellen: - Stedelijk gebied (bijv. grote steden met hoge gebouwen, industriegebieden met hoge bebouwing); - Verstedelijkt landelijk gebied (bijv. gebieden met dichte laagbouw, bossen en industriegebieden); - Landelijk gebied (bijv. landelijke gebieden met verspreid liggende laagbouw).

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 4

Tabel Effectenafstanden bij toxische wolk op de weg (Bron: Scenarioboekev.nl)

Aanvullend wordt in een tabel de afstand tot de interventiewaarden die de hulpverleningsdiensten gebruiken weergegeven.

Tabel Interventiewaarden bij toxische wolk op de weg (Bron: Scenarioboekev.nl)

De levensbedreigende waarde (LBW) geeft de luchtconcentratie waarboven mogelijk sterfte of levensbedreigende aandoeningen kunnen ontstaan. De alarmeringsgrenswaarde (AGW) geeft de luchtconcentratie waarboven onherstelbare of andere ernstige gezondheidseffecten kunnen optreden of waarbij door blootstelling aan de stof personen minder goed in staat zijn zichzelf in veiligheid te brengen. De voorlichtingsrichtwaarde (VRW) geeft de luchtconcentratie die met grote waarschijnlijkheid door de blootgestelde bevolking als hinderlijk wordt waargenomen, of waarboven lichte gezondheidseffecten mogelijk zijn. Voor de aanwezigen binnen de zones van de LBW en de AGW zullen de hulpdiensten acties moeten ondernemen om doden en gewonden zoveel

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 5

mogelijk te voorkomen. Hierbij kan men dan denken aan het ontruimen van het gebied, maar waarschijnlijker is dat men wordt opgeroepen om naar binnen te gaan en te schuilen. Dit kan o.a. gebeuren via een NL-Alert en de regionale rampenzender.

Effecten van een BLEVE (boiling liquid expanding vapour explosion) Als gevolg van een ongeval met of bij een ketelwagen met LPG (GF3) kunnen er twee types BLEVE’s ontstaan: - Een koude BLEVE wordt veroorzaakt door een externe beschadiging, bijvoorbeeld een botsing. Hierdoor scheurt de ketel open, het LPG stroomt als vloeistof vrij uit en verdampt direct. Er zal vrijwel direct een ontsteking plaatvinden, waardoor er een vuurbal en een drukgolf ontstaat. Ook zullen er door de explosie scherven en brokstukken weggeslingerd worden. - Een warme BLEVE wordt veroorzaakt doordat een aanwezige brand de druk in de ketel doet oplopen. Hierdoor verzwakt en bezwijkt de ketel. Het LPG komt vrij en ontsteekt. Er ontstaat een vuurbal en een drukgolf. Ook zullen er door de explosie scherven en brokstukken weggeslingerd worden. Door de brandwerende coating op de tanks is de verwachting dat kritieke druk pas na ongeveer 75 minuten wordt bereikt. In die tijd heeft de brandweer mogelijk de brand onder controle of kunnen de personen in het bedreigde gebied geëvacueerd worden. In de onderstaande tabel zijn de effecten van warmtestraling en overdruk apart weergegeven. Afhankelijk van de afstand tot het ongeval en de bescherming van bijvoorbeeld gebouwen komen mensen te overlijden (†) of raken gewond: van zeer zwaargewond (T1) tot lichtgewond (T3).

De schade aan objecten varieert van onherstelbare schade tot lichte schade. De effectafstanden zijn berekend vanaf de tankwagen.

Tabel Effecten hittestraling koude BLEVE spoor op de weg (Bron: Scenarioboekev.nl)

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 6

Voor een overzicht van de schade die door de overdruk na de explosie optreed is hierna een tabel met overdrukschade aan objecten opgenomen. ten behoeve van de leesbaarheid zijn de afstanden afgerond. De effecten van overdruk nemen over de afstand zeer snel af.

Tabel Effecten overdruk bij koude BLEVE op de weg (Bron: Scenarioboekev.nl)

Delen van de tank of tankwagen kunnen door de explosie tot wel 500 meter ver weg worden geslingerd. Mocht er besloten worden dat een evacuatie van het gebied rondom het incident nodig is, dan zullen de personen tot zeker buiten die cirkel gebracht moeten worden.

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 7

Bijlage 2. Toelichting voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp Inleiding Bij bestrijdbaarheid gaat het zowel om de voorbereiding op de bestrijding van een ramp of een zwaar ongeval, als om het beperken van de gevolgen van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Om de gevolgen zoveel mogelijk te beperken, is het van belang dat de hulpverleningsdiensten niet worden belemmerd in de uitvoering van hun hulpverlenende taken. Om de bestrijdbaarheid goed te kunnen verantwoorden, zijn de volgende aspecten beoordeeld:  Bereikbaarheid van het plangebied en de risicobron; 

Bluswatervoorzieningen in het plangebied en bij de risicobron.

Bereikbaarheid voor de hulpdiensten Het is van belang dat de hulpdiensten tijdens een ramp of een zwaar ongeval voldoende snel kunnen optreden. Een goede bereikbaarheid van zowel het plangebied als de risicobronnen is hierbij van essentieel belang. Vanwege het vrijkomen van gevaarlijke stoffen is het wenselijk dat het plangebied en de risicobron bovenwinds tenminste tweezijdig kan worden benaderd. Deze routes moeten geschikt zijn voor het direct gebruik van de hulpdiensten en voldoen aan de maatvoering en draagvermogen voor de brandweer, welke aangegeven zijn in de “Handreiking bluswatervoorziening en bereikbaarheid” van Brandweer Nederland en de aanvullende CROW-publicatie 165 “Hulpdiensten snel op weg”. Bluswatervoorzieningen De brandweer dient snel te kunnen beschikken over voldoende bluswater, om een incident adequaat te kunnen bestrijden. De bluswatervoorzieningen die vanuit het Bouwbesluit worden geëist ten aanzien van de gewenste situatie, is de primaire voorzieningen van voornamelijk brandkranen. Voor bestrijding van grotere branden wordt veelal gebruik gemaakt van secondaire of tertiaire bluswatervoorzieningen, zoals geboorde puntten of open water.

Indien er aanpassingen aan de bluswatervoorziening moeten worden gedaan is een overleg met het Team Ondersteuning Repressie van de Veiligheidsregio Utrecht aan te bevelen voor een goede plaatsbepaling en uitvoering van de voorzieningen.

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 8

Bijlage 3. Toelichting zelfredzaamheid Inleiding Bij zelfredzaamheid gaat het om de mogelijkheden voor personen in het invloedsgebied van een risicobron om zichzelf in veiligheid te brengen indien een ramp of een zwaar ongeval plaatsvindt. Belangrijk aspect hierbij is, dat zij zichzelf kunnen onttrekken aan een dreigend gevaar zonder daadwerkelijke hulp van de hulpverleningsdiensten, bijvoorbeeld door te vluchten of te schuilen. De mate van zelfredzaamheid in het rampgebied is mede bepalend het uiteindelijke aantal slachtoffers en voor de omvang van de hulpverlening tijdens een ramp of een zwaar ongeval. Mogelijkheden ten aanzien van een BLEVE In het geval van een dreigende BLEVE is het advies zo snel mogelijk van de bron vandaan te vluchten. Hierbij verdient het advies om onder dekking van gebouwen van de incidentbron weg te kunnen vluchten. Mogelijkheden ten aanzien van een toxische wolk Voor het toxische wolkscenario is de beste optie om in het gebouw te schuilen tot de lekkage is verholpen en/of de concentratie in de lucht laag genoeg is om het gebied te ontvluchten. Daarvoor is het noodzakelijk dat de gifwolk het gebouw niet binnendringt. Het eenvoudig en snel kunnen uitschakelen en/of dichtzetten van het ventilatiesysteem is daarvoor een vereiste.

Risicocommunicatie Om te zorgen dat de personen in het getroffen of bedreigde gebied beter op de hoogte zijn van de mogelijkheden om zich in veiligheid te stellen is een goede risicocommunicatie van groot belang. Hierdoor wordt ook het gebruik van de daarvoor ontworpen voorzieningen zoals uitgangen en vluchtroutes beter worden benut.

Uw Kenmerk

Ons Kenmerk 2021-009707

Pagina 9