24RV042 Bijlage 1 - conceptbrief aan Prov Utrecht planMER windenergie

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪

www.twitter.com/gemeentezeist Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

CONCEPT-BRIEF Aan de Gedeputeerde Staten provincie Utrecht

Datum

Bijlage(n)

Onderwerp

Vaststellen zoekgebieden planMER windenergie en de voorkeurslocaties voor windenergie

Ons kenmerk

388147

Uw kenmerk

Uw brief d.d. 09-01-2024

Behandeld door

Politiek, Eline

Portefeuillehouder

Wethouder Catsburg

Geacht college,

Op 18 januari van dit jaar heeft u een brief aan de Utrechtse gemeenten gestuurd waarin u gemeenten de uitkomsten van het planMER en participatieproces aanbood, waarmee u inzichtelijk heeft gemaakt in welke gebieden windenergie het meest kansrijk is. Daarnaast riep u gemeenten op om in de periode tot het zomerreces, al dan niet gebruikmakend van de meest kansrijke gebieden voor windenergie, concreet te maken hoe gemeenten invulling gaan geven aan het realiseren van de RES-doelstellingen van de RES U16-regio voor 2030, via windenergie en/of zonne-energie. Met deze brief willen we u informeren over de stand van zaken rond de wind- en zonlocaties in Zeist.

Wat ging vooraf In onze brief van 30 november 2022 schreven we u dat wij binnen de RES altijd aangegeven hebben dat het vinden van locaties voor grootschalige opwek (zowel wind- als zon) voor onze gemeente ruimtelijk een lastige opgave is. Zeist kenmerkt zich door de aanwezigheid van veel bos, weinig open landschap en wordt omgeven door NNN-gebieden.

Onze raad heeft desondanks uitgesproken dat ons doel is om energieneutraal te worden op het grondgebied van Zeist, door net zoveel energie duurzaam op te wekken als er in Zeist wordt verbruikt. Dat bepaalt ook onze inzet bij de RES. De gemeenteraad van Zeist heeft in oktober 2020 het beleidskader zonne-energie In Zeist vastgesteld. Tot op heden heeft zich begin 2024 één initiatiefnemer voor zonne-energie zich bij de gemeente Zeist gemeld. Austerlitz ■ Bosch en Duin ■ Den Dolder ■ Huis ter Heide ■ Zeist

In Zeist heeft uw provincie via de planMER drie locaties voor windenergie onderzocht. Geen van deze drie locaties heeft u aangemerkt als kansrijke gebieden. In de brief van 30 november 2022 hebben we aangegeven dat onze gemeenteraad de locatie Brugakker/Couwenhoven (nr. 49 in de studie van Bosch en Van Rijn) al bij RES 1.0 heeft laten afvallen als potentiële locatie voor windmolens.

Raadsvoorstel over windlocaties Voor de overige twee locaties moet de gemeenteraad nog een besluit nemen. We verwachten dit besluit in het derde kwartaal van 2024. In ons raadsvooorstel stelt het college de raad voor om niet door te gaan met de ontwikkeling van windenergie bij Kamp van Zeist en bij de A12/spoorzone. Helaas is het niet gelukt om te voldoen aan uw wens om voor het zomerreces tot een raadsbesluit te komen. Ambtelijke capaciteitsproblemen liggen hieraan ten grondslag. Middels deze brief willen we u wel alvast op de hoogte stellen van de stand van zaken rond de besluitvorming. Gemeente Zeist heeft uw college per brief laten weten dat Brugakker/Couwenhoven voor Zeist geen serieuze optie is en al is afgevallen bij RES 1.0 (brief d.d. 30 november 2022). U hebt Brugakker/Couwenhoven overigens ook niet aangemerkt als kansrijke locatie. A12/spoorzone In juni 2021 heeft onze raad de gebiedsverkenning A12/spoorzone voorlopig gestopt. In het raadsvoorstel (‘On)mogelijkheden voor de opwek van duurzame energie in de A12/spoorzone’ (432050) is besloten om niet eerder dan in 2025 door te gaan met de verkenning van de mogelijkheden voor windmolens in de A12/spoorzone.

Mits dan de huidige onzekerheden opgelost worden en/of innovatieve technologieën daar aanleiding toe geven, kan de gemeente opnieuw overwegen de kansen voor de inpasbaarheid van de opwek van grootschalige duurzame elektriciteit in het gebied te onderzoeken. In de planMER windenergie heeft de provincie Utrecht gerekend met de nieuwe geluidsnormen voor windenergie. Deze zijn nog niet definitief door het Rijk vastgesteld. Uit de resultaten van de planMER windenergie blijkt dat de geluidsbelasting van windmolens voor omwonenden hoog is. Ook op andere punten scoren windmolens in dit gebied slecht. Denk aan het effect op vleermuizen, verstoring van het Natuur Netwerk Nederland en een negatieve invloed op de kernkwaliteiten van het landschap. Er is sprake van verstoring van het landschap door de windmolens en andere landschapselementen (‘visuele interferentie’), doordat de opstelling binnen 500 meter van een hoogspanningstracé ligt. Ook ligt de locatie in de buurt van een buitenplaats én binnen 1.000 meter van een cultuurhistorisch object. De energieopbrengst is met 44 GWh per jaar niet hoog. Daarrom is het voorstel om niet verder te gaan met de ontwikkeling van windenergie in de A12/spoorzone.

Kamp van Zeist Op verzoek van de raad heeft gemeente Zeist in november 2022 aan de provincie Utrecht voorgesteld om ook de mogelijkheden van windmolens op Kamp van Zeist te onderzoeken (RIB 22.143 1-12-2022). Uit het planMER windenergie blijkt dat de effecten van windmolens op die locatie negatief zijn. Ook passen windmolens op Kamp van Zeist niet in de afspraken in het kader van Hart van de Heuvelrug. Een deel van Kamp van Zeist wordt heringericht als natuur en wordt opengesteld voor het publiek. Het college ziet daarom ook geen mogelijkheden voor windmolens op deze locatie. Bijdrage Zeist aan de regio Het voorafgaande laat zien dat de mogelijkheden voor windprojecten in Zeist niet groot zijn. Zeist kan wel op andere manieren bijdragen aan de energietransitie in de regio. Om te kijken welke bijdrage Zeist kan leveren aan de energietransitie in de regio, doen we het volgende: a) Gemeente Zeist heeft een aandeel in Stedin genomen met een waarde van € 3,126 mln (zie 24RV019/302281 27 februari 2024). Na diverse onderzoeken, o.a. door de provincie, blijkt dat het uiterst onwaarschijnlijk is dat er op Zeister grondgebied windmolens geplaatst kunnen worden. Wij kunnen daarmee niet voldoen aan ons bod binnen de RES. Dit legt druk op andere gemeenten en verplicht ons om te kijken hoe we dan wel bij kunnen dragen aan de energietransitie.

We kunnen en willen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid niet ontlopen. Eén van de grootste beperkingen voor de energietransitie op dit moment is de netcongestie. Als gemeente kunnen we de gevolgen van de netcongestie op korte termijn verzachten en op langere termijn mede oplossen door Stedin te voorzien van kapitaal waardoor zij de benodigde investeringen in het elektriciteitsnet kunnen doen. b) EBN verkent of ze een wetenschappelijke boring gaat doen bij Brugakker, om de diepere aardlagen in kaart te brengen en daarmee de mogelijkheden voor aardwarmte in de regio.

Austerlitz ■ Bosch en Duin ■ Den Dolder ■ Huis ter Heide ■ Zeist

c) Opening Energiecentrum In april 2024 is het Regionaal Energiecentrum in Zeist geopend waar inwoners van Zeist, Houten, Wijk bij Duurstede, Bunnik en Utrechtse Heuvelrug informatie en advies krijgen over het verduurzamen van hun woning. In de demonstratieruimte kunnen ze verschillende technische oplossingen zien en ervaren. d) We herzien het beleidskader zonnevelden om te kijken of de doelstelling van 35 hectare zon in Zeist haalbaar is. Daarnaast heeft BHM Solar een ruimtelijke verkenning aangevraagd voor de ontwikkeling van twee zonnevelden met een totaal van 13 hectare in de A12 spoorzone. Het college is met de initiatiefnemer in gesprek over de mogelijkheden voor deze zonnevelden. Daarnaast onderzoeken we in het kader van OER (Opwek van Energie op Rijksgrond) A28 de mogelijkheden voor twee hectare zonnepanelen op de overkapping van de A28. e) RES Herijking De RES U16 stelt op dit moment een (breed) PlanMER op. Hierin zullen de resultaten van de PlanMER Wind en de zoekgebieden voor zon opgenomen worden. Mogelijk dat deze resultaten nieuwe kansen voor zonne-energie in Zeist in beeld brengen. Met de brief hebben wij u meer inzicht willen geven in de stand van zaken rond windenergie en de energietransitie in Zeist. Wij spannen ons in om 35 hectare zonnevelden in Zeist te realiseren.

Mocht u vragen hebben of behoefte hebben aan verdere uitleg dan staan wij uiteraard graag voor u klaar om deze brief nader toe te lichten.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgermeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J. Langenacker

Austerlitz ■ Bosch en Duin ■ Den Dolder ■ Huis ter Heide ■ Zeist