24RV039 - bijlage 4 Advies Rijksbouwmeester Buitenplaats Den Engh

Aan het College van burgemeester en wethouders Zeist T.a.v. Wethouder Walter van Dijk

Rijksvastgoedbedrijf Atelier Rijksbouwmeester Korte Voorhout 7 Postbus 16169 2500 BD Den Haag Contactpersoon Paul Kersten M 06 21 38 79 20 paul.kersten@rijksoverheid.nl

ADVIES

Buitenplaats Den Engh, Den Dolder

Datum 13 mei 2024 Ons documentnummer 8829283

Geachte heer van Dijk, Recent is in opdracht van gemeente Zeist door ontwerpbureau OKRA landschapsarchitecten nader onderzoek uitgevoerd naar verkeersontsluitingsvarianten als gevolg van de afwaardering van de spoorwegovergang in Den Dolder; deze zal in de toekomst enkel openblijven voor langzaam verkeer. Enkele van de varianten raken aan buitenplaats Den Engh. De buitenplaats, bestaande uit een landhuis met bijbehorende parkaanleg, is in eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf en wordt gebruikt door de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) van het Ministerie van Justitie & Veiligheid. Het huis en parkaanleg zijn beschermd als gemeentelijk monument. Historisch gezien bevindt een deel van buitenplaats Den Engh zich aan de overzijde van de provinciale weg N238 die in de jaren 60 dwars door de buitenplaats is aangelegd. De overzijde is inmiddels in eigendom van de Nederlandse Politie. Hieronder geef ik op verzoek van gemeente Zeist en het Rijksvastgoedbedrijf mijn observaties op de onderzoeksresultaten, maar deel deze ook met andere bij deze casus betrokken en relevante (semi-) overheidspartijen. Het onderzoek van OKRA stemt mij hoopvol, omdat zij de nadruk verleggen van auto naar fiets, lopen en OV en een bredere waardenafweging maken voor Den Dolder.

Het perspectief rijkt verder dan enkel het verkeerskundige vraagstuk door ook sociale, culturele, ecologische en omgevingsaspecten mee te nemen. Het doorontwikkelen van aantrekkelijke langzaam verkeersroutes binnen Den Dolder biedt kansen om de complementariteit van de programmering in het dorp ook in de toekomst te ondersteunen. De buitenplaats Den Engh zou naar mijn mening een essentieel onderdeel

College van Rijksadviseurs Datum 13 mei 2024

kunnen spelen bij het versterken van langzaam verkeersroutes mits de cultuurhistorische en ecologische waarden van het ensemble gerespecteerd worden. Na het bestuderen van het meest recente materiaal van de door OKRA gepresenteerde inpassingsstudies, kan ik echter niet anders dan opmerken dat de aanleg van een nieuwe ontsluitingsroute voor autoverkeer over de buitenplaats of pal daarnaast en direct uitkomend in het centrum van Den Dolder, de zogenaamde ‘viertak’-varianten, naar mijn inzicht een niet aanvaardbare ingreep is bezien vanuit erfgoed, ecologie, ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijke meerwaarde. Deze varianten hebben mogelijk een vernietigend effect op het cultuurhistorisch zeer waardevolle ensemble park en huis Den Engh en als gevolg hiervan een ontwrichtend effect op het dorp Den Dolder. Naar mijn mening bieden de andere varianten (‘Drietak’, ‘Nulvariant’) na verdere uitwerking een veel passendere en duurzamere oplossing voor Den Dolder als gemeenschap. Met name de voorstellen in het onderzoek om de verkeersdruk op de Dolderseweg te verminderen stemmen mij hoopvol. Juist in de hedendaagse veranderende samenleving is het van belang om te investeren in het erfgoed in de Rijksvastgoedportefeuille aangezien het een waardevol bezit is en er een verantwoordelijkheid ligt om erfgoed door te geven aan volgende generaties.

De Gemeente Zeist heeft, terecht, inwoners van Den Dolder van het begin af aan toegezegd alleen een besluit te nemen op basis van een weloverwogen keuze. Ik moedig alle betrokken partijen aan zich achter dit voornemen te scharen en de opdrachtkaders ten dienste te stellen van een zorgvuldig besluit voor de lange termijn met behoud van het ensemble park en huis Den Engh. Hoogachtend,

Francesco Veenstra Rijksbouwmeester Voorzitter College van Rijksadviseurs Pagina 2 van 2