24RV038 Bijlage Kadernota 2025

Financiële toelichting: Het gevraagde budget is voor de kortere termijn bestemd voor werkzaamheden in de openbare ruimte, die in ieder geval plaatsvinden in 2024 en 2025. Hiervoor zijn geen middelen begroot bij BOR. Risico’s bij niet honoreren: Er bestaat een groot risico is dat bewoners afhaken en het broos herstelde vertrouwen in de gemeente, schade wordt gedaan. We hebben onze nek uitgestoken en wie a zegt moet ook b durven zeggen. Er is sprake van een zeer sleetse woonomgeving en grof vuil vormt een groot probleem. Dit draagt niet bij aan het gevoel van veiligheid van de toch veelal kwetsbare bewoners. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 50

2026 0

2027 0

2028 0

21 Kadernota 2025

15. Mogelijke Nieuwe Regiodeal – cofinanciering Inhoudelijke toelichting: De huidige Regio Deal Vitale Wijken loopt tot en met 31 december 2025. Het doel van deze deal is de achterstanden in de wijken Overvecht, Batau, Soesterkwartier en Vollenhove via wijkaanpakken structureel te versterken en te versnellen, door: • Een financiële impuls (met vliegwieleffect) vanuit de deal. • In samenhang vanuit verschillende domeinen de uitvoering vorm te geven. • Door het opdoen van onmisbare inspiratie en ervaring tijdens intensieve samenwerking. Uit de factsheet Vollenhove Vooruit 2023, de monitoring vanuit het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2023 vanuit de regiodeal en de recente leefbaarometer 2020 blijkt dat achterstanden in de buurt Vollenhove, evenals de andere buurten in Utrecht, Nieuwegein en Amersfoort, hardnekkig zijn. Vollenhove scoort lager dan het gemeentelijke en/of landelijke gemiddelde op het gebied van gezondheid, werkgelegenheid, veiligheid(gevoel), weerbaarheid, kansengelijkheid, sociale cohesie en vooral bestaanszekerheid in meest brede zin (eenzaamheid, sociaal netwerk, financiële problematiek). De buurtaanpak Vollenhove Vooruit is van langere duur, tot en met 2025. De middelen vanuit de regiodeal stoppen echter al eind 2025.

Daarom opteren we dit jaar voor een nieuwe propositie, om ook vanaf 2026 voor vier jaar een impuls te kunnen krijgen vanuit het Rijk voor de buurtaanpak, wederom in samenwerking met Utrecht, Nieuwegein en (volwaardig ook) Amersfoort. Voor het verkrijgen van een regiodeal zijn verschillende ingrediënten nodig: A. Een programmatische aanpak per gemeente voor de betreffende buurt. B. Governance afspraken tussen de dealgemeenten. C. Cofinanciering per gemeente van 50%. Omwille van laatstgenoemde kiezen we ervoor in deze kadernota alvast een aankondiging te doen vooruitlopend op de Meerjarenbegroting 2026/2027. Maatschappelijk effect: Zoals aangegeven blijkt uit recente onderzoekscijfers (onder andere factsheet Vollenhove Vooruit 2023 en de Leefbaarometer 2020) dat Vollenhove nog steeds de buurt is met de donkerste rode cijfers in de gemeente Zeist, ook in vergelijking met andere bekende kwetsbare buurten in Zeist. Deze rode cijfers betekenen dat er in ieder geval op het gebied van leefbaarheid en bestaanszekerheid geen gemiddelde basis is. Bewoners die in Vollenhove wonen profiteren dus allerminst van de welvaart van de regio. Om hier verandering in te brengen, is een lange adem nodig en dus een langdurige, duurzame buurtaanpak. Met de buurtaanpak zijn we medio 2020 gestart. De aanpak is mede mogelijk gemaakt door een financiële impuls vanuit het Rijk in de vorm van een regiodeal.

Deze deal loopt af eind 2025 en die looptijd is nog niet afdoende voor de opgaven in Vollenhove. Daarom vragen we dit jaar een nieuwe regiodeal aan. Daarmee kunnen we ons extra blijven inzetten om de bewezen achterstanden te verkleinen en de buurt weerbaar en veerkrachtig te maken. Daarnaast zijn er voor specifieke projecten subsidies te verkrijgen, en uiteraard blijven we ons daar ook voor inzetten. Denk aan de huidige verworven subsidie voor het inrichten van een 'gezonde buurt' in Vollenhove. Dit project sluit nauw aan bij de implementatie van de vastgestelde Gebiedsvisie Vollenhove. Financiële toelichting: Om de genoemde redenen wordt een propositie voorbereid voor een nieuwe Regio Deal Vitale Wijken, waarbij ook gemeente Amersfoort als volledig partner mee gaat doen. Het gaat om de zesde tranche (indienen in 2024, uitwerken en besluitvorming in 2025 en starten in 2026). Dit betekent dat over een jaar vanaf nu onze propositie inclusief bestuurlijk akkoord in grote lijnen gereed moet zijn. Deze uitvraag betreft 50% gemeentelijke cofinanciering. Op basis van de huidige deal gaan we, als de deal wordt toegekend, uit van een bijdrage van het Rijk voor Zeist van maximaal 2 miljoen euro. Dit bedrag zal niet hoger worden, wellicht wel lager, afhankelijk van de opzet van de deal, de toekenning en de verdeling.

Het is echter noodzakelijk dat er bij het indienen enige vorm van duidelijkheid is per gemeente over mogelijke cofinanciering. Vandaar deze uitvraag voor de kadernota voor de Meerjarenbegroting 2026 en 2027. Voor de dekking wordt mogelijk naar bijv. het RIOZ gekeken. Om deze reden is de melding als ‘0 euro’ voor nu opgenomen.

22 Kadernota 2025

Risico’s bij niet honoreren: Het verkleinen van de achterstanden heeft meer tijd nodig dan de looptijd van de regiodeal. Ook uit het onlangs gepubliceerde onderzoek met verdiepende analyses van de Leefbaarometer 2020 blijkt dat Utrecht en Zeist in de top 5 staan met grote verschillen in leefbaarheid tussen buurten. Naast analyses en onderzoek op dit gebied liegt de praktijk er ook niet om. Zo is de ervaring dat het vele jaren kost om vertrouwen te winnen bij inwoners en ondernemers. Het bereikte resultaat nu is echter is nog heel kwetsbaar en nog niet bestendigd of duurzaam te noemen. Stoppen in 2025 zou dan ook een desinvestering betekenen en het past ook niet in onze eigen ambities voor de buurtaanpak (Ambitiedocument 2035) en de op handen zijnde gebiedsontwikkeling. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 0

2026 0

2027 0

2028 0

16. Taalaanpak Inhoudelijke toelichting: De gemeenteraad heeft in 2020 de Taalaanpak Zeist vastgesteld. De ambitie is ook overgenomen in het coalitieakkoord. De middelen die hiervoor beschikbaar waren gesteld in het UVP zijn komen te vervallen als gevolg van onvoldoende capaciteit om invulling en uitvoering hieraan te geven. Vanuit incidentele middelen is de capaciteit uitgebreid en de huidige inzet van de taalnetwerk coördinator loopt t/m 2024. Gaandeweg is er meer bekend geworden over de opgave en de benodigde middelen om de ambitie te behalen. Om deze ambities te behalen willen we de inzet van de taalnetwerk coördinator verlengen t/m 2026. Daarnaast hebben we vanuit het Rijk als gemeente de regierol op laaggeletterdheid. Om verder uitvoering te kunnen geven aan de Taalaanpak samen met partners en om de regierol van de gemeente te versterken, is er blijvende capaciteit nodig, in de vorm van een coördinator. Dit past niet binnen de huidige capaciteit. Maatschappelijk effect: Zeist wil dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Met de uitvoering van de Taalaanpak zorgen we dat meer inwoners met een taalachterstand onbelemmerd kunnen meedoen in de maatschappij. We zien taal als sleutel tot meedoen in de samenleving. Door (preventieve) inzet op taalachterstanden dragen we bij aan de zelfstandigheid van inwoners en dit kan op lange termijn kosten besparen.

Specifiek zal de coördinator zich toeleggen op het vervullen van de regierol van de gemeente. Dit omvat het opstellen van een uitvoeringsplan naar aanleiding van de Taalaanpak, het initiëren van nieuwe projecten en het versterken van samenwerkingsverbanden met partners. Taken omvatten de organisatie van overlegstructuren met partners, het faciliteren van netwerkbijeenkomsten en nauwe samenwerking met andere coördinatoren ter bevordering van integraal beleid, zoals de coördinatoren bestaanszekerheid, gezondheid, sport en preventie, en eerste lijn. Financiële toelichting: De lasten zijn gebaseerd op inzet taalnetwerk coördinator. In overeenstemming met dit voorstel lopen de lasten t/m 2026. Risico’s bij niet honoreren: De doelen van de Taalaanpak (o.a. 2000 inwoners die passend taalaanbod hebben afgerond) worden niet behaald. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 39

2026 - 39

2027 0

2028 0

23 Kadernota 2025

17. Uitvoering Preventie- en handhavingsplan Alcohol (P&H-plan) Inhoudelijke toelichting: Gemeenten zijn via de Alcoholwet verplicht vierjaarlijks een preventie- en handhavingsplan op te stellen. De afgelopen periode is gewerkt aan een nieuw Preventie- en handhavingsplan alcohol (P&H-plan) met doelstellingen en acties voor de periode 2024-2028. In dit plan, dat onderdeel uitmaakt van het nieuwe gezondheidsbeleid, zijn alcoholpreventie en handhaving met elkaar verbonden. Voorafgaand aan het opstellen van het P&H-plan is een evaluatie uitgevoerd. Ook is een Jong Proef onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat meer inzet nodig is om drankgebruik onder 18 jarigen te voorkomen (preventie) en meer inzet nodig is om de uitvoering van de alcoholwet uit te voeren, met name handhaving op de leeftijdsnormen. Op basis van deze inzichten is het cruciaal om de capaciteit voor handhaving, vergunningverlening en juridische procedures te versterken en middelen beschikbaar te stellen voor preventie. Maatschappelijk effect: Het PHP richt zich op het verminderen van alcohol gerelateerde (gezondheids-)problemen. Door een combinatie van preventie en handhaving kunnen deze (gezondheids-)risico's worden verminderd. Het PHP richt zich - naast preventie- op het handhaven van wetten en regels met betrekking tot alcoholgebruik om de veiligheid in de samenleving te bevorderen.

Financiële toelichting: Op het vlak van handhaving is extra geld nodig om de alcoholwet te kunnen uitvoeren. De middelen zijn benodigd voor het aanstellen van 0,6 fte BOA (schaal 8), 0,5 fte jurist (schaal 10), en 0,4 fte vergunningverlener horeca. Daarnaast is jaarlijks 25.000 euro benodigd voor preventieve maatregelen zoals campagnes, voorlichting en training. Risico’s bij niet honoreren: Uit de evaluatie van het Preventie- en handhavingsplan 2014-2018 blijkt dat de beoogde resultaten met betrekking tot het voorkomen van alcoholverstrekking aan minderjarigen en dronkenschap onder jongvolwassenen niet zijn behaald. Sinds de uitbraak van COVID-19 heeft handhaving van de Alcoholwet een tijd stilgelegen en is het naleefgedrag sterk verminderd. Dit blijkt uit de bevindingen van het recente Jong Proef Onderzoek. Het is om die reden essentieel om de capaciteit voor uitvoering te versterken en extra in te zetten op preventie. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 154

2026 - 154

2027 - 154

2028 - 154

24 Kadernota 2025

18. Verruimen openingstijden recyclingstation Inhoudelijke toelichting: Bij de Berap 2024-1 meldden we al dat steeds meer inwoners de weg naar het recyclingstation weten te vinden. Hadden we voorheen enkele piekmaanden, sinds medio 2022 is de piek structureel. Sinds het najaar 2022 is het aantal bezoekers met 1.800 per maand gestegen. Vooral op dinsdagen is het erg druk, omdat het recyclingstation op zondag en maandag gesloten is. De melding bij de Berap-1 betreft alleen 2024. Het probleem zal na 2024 niet zijn opgelost. Dit voorstel voorziet in een structureel ruimere opening, zodat het bezoek beter gespreid wordt over de week en er minder piekmomenten ontstaan. Maatschappelijk effect: Minder lange wachttijden bij het wegbrengen van afval naar het recyclingstation. Afval wegbrengen blijft daardoor aantrekkelijk en dat leidt tot meer afvalscheiding en recycling. Financiële toelichting: Voorgesteld wordt deze kosten te dekken uit het tarief van de afvalstoffenheffing 2025 en verder. Op dit moment is Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) aan het onderzoeken hoe de openingstijden en acceptatievoorwaarden op de recyclingstations binnen haar werkgebied beter geharmoniseerd kunnen worden. RMN zal daartoe dit najaar een voorstel doen. Dan wordt ook duidelijk welke financiële consequenties dit voor gemeente Zeist heeft. We verwachten dat het recyclingstation op maandag open blijft.

Voor een heel jaar komt dit ongeveer uit op € 75.000. Per saldo is dit budgetneutraal omdat het verrekend zal worden met de inkomsten van de afvalstoffenheffing. Risico’s bij niet honoreren: De afgelopen maanden waren er regelmatig op dinsdagen te lange rijen, waardoor auto’s stilstonden op de rotonde en de provinciale weg. Medewerkers moesten tegen sluitingstijd wachtende inwoners wegsturen, die teleurgesteld en soms agressief reageerden. Dit voorstel beperkt deze risico’s. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 0

2026 0

2027 0

2028 0

19. Infrastructurele diensten datacenter Inhoudelijke toelichting: In 2025 loopt het huidige contract af van ons IT-datacentrum. Ook de fysieke apparatuur is op dat moment afschreven. Zoals aangekondigd in de Begroting 2024 is inmiddels een aanbesteding gestart om ook vanaf 2025 de continuïteit van onze IT-infrastructuur te kunnen continueren. Er is in lijn met de ICT Visie 2030 gekozen om ons datacentrum niet meer zelf aan te schaffen, maar de functionaliteiten af te nemen via dienstverlening bij een externe partij zodat professioneel beheer kan worden uitgevoerd en we de kwetsbaarheid tot een minimum beperken. Door toenemende eisen die gesteld worden aan de IT-infrastructuur en toenemende IT-kosten bij leveranciers, zijn de kosten in het algemeen toegenomen. Dit maakt dat vanaf 2025 de totale kosten hoger zijn dan de afgelopen jaren, waarvoor dekking noodzakelijk is. Maatschappelijk effect: IT is rand voorwaardelijk voor nagenoeg alle taken die binnen de gemeente Zeist plaatsvinden. Zonder de IT-infrastructuur kunnen we onze gemeentelijke taken niet meer uitvoeren. Financiële toelichting: Op basis van een eerste inventarisatie is nu een inschatting gemaakt van de kosten. Richting de Begroting 2025 zal dit verder worden uitgewerkt en kunnen de bedragen ook nog veranderen. Risico’s bij niet honoreren: De huidige IT-dienstverlening kan niet worden gecontinueerd.

Processen en taken binnen de gemeente zullen niet meer uitgevoerd kunnen worden of nog maar in zeer beperkte mate. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 463

2026 - 463

2027 - 463

2028 - 463

25 Kadernota 2025

20. IT Budgetten algemeen Inhoudelijke toelichting: De IT kosten nemen toe. Door toenemende wettelijke eisen en door hogere kosten ook bij onze leveranciers zien we de algemene IT kosten sneller stijgen dan de inflatie. Uit algemene cijfers landelijk is de afgelopen jaren een toename van circa 10% per jaar te zien. De verwachting landelijk is dat dit op deze manier blijft toenemen. In de afgelopen jaren was (en nu nog steeds is) een IT reserve beschikbaar waarin we deze hogere kosten konden opvangen. Ondertussen zien we de reserve echter snel afnemen omdat er elk jaar hogere kosten zijn. Begin dit jaar hadden we nog een reserve van circa 1,9 miljoen. Met de kosten die we dit jaar maken voor o.a. het datacentrum verwachten we in 2025 niet meer voldoende ruimte hebben om de hogere kosten uit de reserve te blijven dekken. Omdat de verwachting is dat de kosten niet zullen gaan afnemen, is het noodzakelijk de budgetten weer op niveau te brengen. Om die reden wordt er in de komende tijd een prognose opgesteld voor 2025 en verder. In de begroting zullen we met een concreet bedrag komen waaruit de structurele budgetvraag bestaat. Maatschappelijk effect: Aangezien de kosten toenemen zullen we bij niet ophogen budget keuzes moeten maken in de huidige dienstverlening.

Afhankelijk van de keuzes die daarin gemaakt worden gaat dit ten koste van de (digitale) dienstverlening en of de efficiëntie in de bedrijfsvoering. Vanuit daar heeft dat effecten op de samenleving. Financiële toelichting: Binnen team informatievoorziening wordt de reserve op dit moment gebruikt om overschrijdingen te dekken. Daardoor ontstaat een verschil tussen (structureel) benodigde versus incidentele dekking (reserve). Er zal een analyse en prognose opgesteld worden, op basis waarvan het eventuele (structurele) tekort inzichtelijk wordt gemaakt. Daar staat mogelijk incidentele vrijval reserve tegenover. Risico’s bij niet honoreren: We kunnen de huidige dienstverlening vanuit IV niet continueren met huidige budgetten. Risico van niet honoreren is dat we de huidige IT dienstverlening zullen moeten gaan beperken. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 PM

2026 PM

2027 PM

2028 PM

26 Kadernota 2025

21. Uitvoering gasloos fase 3 Inhoudelijke toelichting: De gemeenteraad van Zeist heeft de ambitie gesteld om toe te werken naar een energie neutrale en aardgasvrije organisatie in 2030. Dit geldt ook voor ons maatschappelijk vastgoed. Tijdens de actualisatie van ons duurzame meerjaren onderhoudsplan in 2021 is aangegeven dat een aanvullende investering nodig is om de ambitie op gebied van gasvrij 2030 te realiseren. Het gasvrij maken (of hybride en gasvrij-ready als dit met huidige techniek het maximale haalbare is) van onze eigen gebouwen wordt gefaseerd aangepakt en betreft maatwerk op gebied van technische ontwikkelingen en marktontwikkelingen . In onze gefaseerde aanpak is in 2025 voorzien om investeringen te doen in de volgende gebouwen: Gymzaal Jagerlaan, Gymzaal Nic Beetslaan en de Aula van de Nieuwe Begraafplaats. Maatschappelijk effect: We zetten een vervolgstap in onze gefaseerde aanpak voor het gasvrij maken van gemeente Zeist. Als gemeente Zeist geven we op gebied van verduurzaming het goede voorbeeld, waarbij we ook de technische mogelijkheden ontdekken voor volgende fasen in de verduurzaming. Uiteraard zal ook het gasverbruik hierdoor afnemen. Financiële toelichting: De bedragen bestaan hoofdzakelijk uit kapitaallasten die ontstaan bij het doen van investeringen. Deze worden in vijftien jaar afgeschreven.

De investeringskredieten voor uitvoeringsjaar 2025 bestaan uit: • Gymzaal Jagerlaan € 217.800 • Gymzaal Nic Beetslaan € 266.200 • Aula Nieuwe begraafplaats PM Let op: voor de aula geldt dat nog geen nauwkeurige inschatting te maken is. Deze zal volgen in de Begroting 2025. De kapitaallasten zullen daardoor hoger worden dan de huidige melding. Risico’s bij niet honoreren: Bij het niet honoreren van deze aanmelding zal de verduurzaming en het (zo goed als technisch mogelijk) gasvrij maken van ons eigen gemeentelijk vastgoed stagneren en worden ambities met als einddoel 2030 onhaalbaar. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 0

2026 - 35

2027 - 35

2028 - 35

27 Kadernota 2025

22. Omvang Wmo-budgetten koppelen aan omvang doelgroep Inhoudelijke toelichting: De laatste jaren was het ieder jaar noodzakelijk om de budgetten voor de Wmo tussentijds, bij een bestuursrapportage, aan te passen aan de toegenomen hulpvraag vanuit de samenleving. Vooral voor de huishoudelijke ondersteuning en de begeleiding bleek het noodzakelijk om de budgetten te verhogen. De oorzaken daarvoor waren onder andere de vergrijzing van de bevolking, het rijksbeleid om ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk thuis te laten wonen, en de daarmee samenhangende behoefte aan maatwerkvoorzieningen. Het aantal Wmo-gebruikers is sinds de decentralisatie in 2015 tot aanvang 2022 met 33% gestegen en blijft toenemen. Voor de sterke stijging zijn ook andere oorzaken te noemen zoals: 1. De invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage en 2. Een beter bereik van mensen die hulp nodig hebben en die voor de decentralisaties niet ‘in beeld’ waren. Een begroting die steeds tussentijds bijgesteld moet worden, past niet in een robuust financieel beleid. Het meerjarenperspectief is minder betrouwbaar en dat belemmert het maken van financiële keuzes op de langere termijn. Daarnaast is het niet wenselijk om meldingen te moeten maken voor ontwikkelingen die al te voorzien zijn. Niet alle ontwikkelingen in de zorg, met name in de Wmo, zijn voorspelbaar.

Ten eerste is het een openeinde regeling; iedere cliënt in Zeist die hulp nodig heeft, ontvangt ook hulp. De omvang van het gebruik en de zwaarte van zorg kunnen echter jaarlijks verschillen. Ten tweede zijn de financiële gevolgen van het wijzigen van rijksbeleid ook onvoorspelbaar. Wat we sinds een jaar wel kunnen inschatten is het aantal mensen dat een beroep gaat doen op de Wmo. Gemeente Den Haag heeft gewerkt aan een voorspelmodel voor het Wmo-gebruik tot 5 jaar vooruit. Het ontwikkelde voorspelmodel maakt het mogelijk om voor een aantal gegroepeerde maatwerkvoorzieningen de ontwikkeling te bekijken in aantallen Wmo-gebruikers. Bij de ontwikkeling van het Wmo-voorspelmodel is de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) betrokken geweest en in januari 2022 is het landelijke Wmo-voorspelmodel door VNG opgeleverd: https://wmovoorspelmodel.vng.nl/. Het Wmo-voorspelmodel in de huidige vorm wordt komende jaren verder doorontwikkeld. De voorspelling wordt jaarlijks verbeterd doordat er meer data beschikbaar komt. Over de werking van het Wmo-voorspelmodel heeft de VNG een handreiking¹ opgesteld waarin ook wordt onderbouwd hoe de voorspelling is berekend.

De data-onderdelen waarop de voorspellingen worden gebaseerd, komen overeen met de verdeelsleutels voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds, die gehanteerd worden voor de berekening van het sub-cluster ‘Individuele voorzieningen Wmo’. Voorbeelden daarvan zijn: inwoners ouder dan 75, huishoudens met een laag inkomen en eenpersoonshuishoudens. De bronnen (met name het CBS) zijn dezelfde als de bronnen van de verdeelsleutels van het gemeentefonds. Wat er echter niet in de algemene uitkering zit is een voorspelling voor de komende jaren. Daarvoor kan het Wmovoorspelmodel worden gebruikt. Omdat de variabele data-onderdelen uit het voorspelmodel grotendeels gelijk zijn aan die van de verdeelsleutels in het gemeentefonds, zal het sub-cluster ‘Individuele voorzieningen Wmo’ bij een juiste voorspelling in dezelfde mate toenemen. Om tot een realistische meerjarenbegroting te komen van de Wmo-budgetten wordt voorgesteld het Wmo-voorspelmodel te volgen. Dit houdt in de budgetten in de jaren T + 1, 2 en 3 te verhogen met het percentage uit het Wmo-voorspelmodel, waarbij T de eerste jaarschijf in de begroting is. Het volgen van het voorspelmodel zal niet slechts een automatisme zijn, maar jaarlijks getoetst worden aan de realiteit.

Het Wmo-voorspelmodel biedt de mogelijkheid een onderscheid te maken tussen de onderdelen huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en ‘hulpmiddelen en diensten’.

28 Kadernota 2025

Maatschappelijk effect: Financiële toelichting: In de lopende begroting zijn de budgetten voor de ‘hulpmiddelen en diensten‘ gebaseerd op gelijkblijvende aantallen. Dit geldt ook voor de budgetten van de huishoudelijke ondersteuning, maar we zien daar dat de kosten door een andere wijze van financiering zijn afgenomen (zie Jaarrekening 2023). In de budgetten voor de Wmo-begeleiding is al rekening gehouden met een toename van de doelgroep vanaf 2023. Dit is nog een gevolg uit de periode waarin begroot werd vanuit het gesloten systeem sociaal domein. Wanneer we overgaan op begroten gebaseerd op geprognotiseerde aantallen, zal dat in de eerstvolgende begroting een financieel effect hebben op het meerjarenperspectief. Door de hiervoor genoemde ruimte op de budgetten voor begeleiding en huishoudelijke ondersteuning zal het nadelige effect beperkt blijven tot ongeveer € 217.000 in 2027 en € 647.000 in 2028. Voor de begrotingen daarna zal het alleen een bijstelling inhouden. In de Voorjaarsnota 2024 is toegelicht dat het rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten en de wettelijke zorgtaken Wmo. De verwachting is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering.

Als er zou worden gekozen voor een specifieke uitkering (SPUK) zou dit deel van de Wmo budgetten vanzelf buiten het voorstel vallen omdat het geoormerkt budget is waar via de SISA apart over wordt verantwoord. Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm wordt onderzoek gedaan naar een passende geobjectiveerde indexering, die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Het Rijk heeft in de Voorjaarsnota alvast een reservering opgenomen voor een aanvullende indexering. Vanaf 2026 is een reservering opgenomen van € 75 miljoen oplopend tot € 300 miljoen in 2029. Het streven is dat er met ingang van 2026 nadere afspraken zijn. In de meicirculaire 2024 wordt deze reservering nog niet verwerkt. Dit zou heel goed nieuws zijn en kunnen helpen bij de financiële dekking van dit voorstel. Het maakt dit voorstel echter niet overbodig. Voorgesteld wordt jaarlijks een methodiek te hanteren om tot een realistische begroting te komen. De uitkomst daarvan kan afwijken van de mogelijke compensatie van het rijk. Het zou ook een neerwaartse bijstelling kunnen zijn. Daarnaast is het zo dat de middelen die in de algemene uitkering beschikbaar worden gesteld voor de Wmo, algemene middelen zijn en pas na een raadsbesluit kunnen worden toegevoegd aan de Wmo budgetten. De melding is derhalve als PM opgenomen.

Risico’s bij niet honoreren: Als we blijven begroten op gelijkblijvende aantallen, zal dit jaarlijks leiden tot meldingen in de bestuursrapportages en is er geen realistisch meerjarenperspectief in de begroting. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 0

2026 0

2027 PM

2028 PM

29 Kadernota 2025

23. Automatisch toekennen Individuele Inkomenstoeslag (IIT) Inhoudelijke toelichting: De Regionale Cliëntenraad (RCR) heeft het algemeen bestuur van de Regionale Sociale Dienst (RSD) geadviseerd om de Individuele Inkomenstoeslag (IIT) vanaf 2025 automatisch toe te kennen aan inwoners van de gemeente Zeist die daar recht op hebben. Momenteel maakt namelijk niet iedere inwoner gebruik van de IIT. Het automatisch toekennen heeft wel een structureel financieel effect op de begroting. Maatschappelijk effect: Met het automatisch toekennen zorgen we ervoor dat de meest kwetsbare inwoners gebruik kunnen maken van de IIT en daarmee meer financiële ruimte krijgen. Financiële toelichting: De kosten stijgen met € 68.000 per jaar. Dat is wel gebaseerd op het huidige aantal inwoners met een bijstandsuitkering en kan dus fluctueren. Risico’s bij niet honoreren: Met het niet honoreren bestaat het risico dat niet alle inwoners gebruik maken een regeling terwijl dat voor hen wel financieel noodzakelijk kan zijn. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 68

2026 - 68

2027 - 68

2028 - 68

24. Middelen uitvoering/sport en bewegen Inhoudelijke toelichting: In de komende jaren zullen de beschikbare middelen voor sport en beweging verminderen, aangezien incidentele financiering vanuit het Rijk wordt afgebouwd en stopgezet. Deze budgetten zijn essentieel voor de structurele uitvoering van verschillende initiatieven, zoals de inzet van buurtsportcoaches, het bevorderen van vaardigheden in beweging vanaf jonge leeftijd via het Nationaal Programma Onderwijs, het uitvoeren van MQ-scans bij scholen, de inzet van een JOGG-regisseur, het betrekken van een consulent voor inclusief sporten en bewegen, en de ondersteuning van sportaanbieders in Zeist door middel van een verenigingsadviseur. Maatschappelijk effect: De middelen zijn nodig voor een structurele uitvoering van sport en bewegen en in het bijzonder voor programma's gericht op kwetsbare groepen. Regelmatige lichaamsbeweging draagt bij aan een goede gezondheid en welzijn. Sport en beweging brengen mensen bij elkaar brengen en bevorderen sociale interacties. Financiële toelichting: Het tekort ontstaat omdat het beschikbare budget voor sport en bewegen afneemt. Dit komt omdat incidentele middelen vanuit het Rijk worden afgebouwd en mogelijk zelfs stoppen per 2027 (Brede SPUK). Risico’s bij niet honoreren: Het is belangrijk dat er voldoende middelen zijn voor de structurele uitvoering van sport en bewegen.

Het verminderen van middelen voor sport en beweging kan kwetsbare groepen treffen, aangezien zij vaak afhankelijk zijn van deze initiatieven voor toegang tot sport- en bewegingsmogelijkheden. Zonder voldoende financiering kunnen programma's van de buurtsportcoaches incl. inzet op scholen in gevaar komen. (Bedragen x € 1.000) Totaal

2025 - 72

2026 - 123

2027 - 123

2028 - 123

30 Kadernota 2025

25. (Sociale) centrumaanpak Inhoudelijke toelichting: Woongroen gaat vanaf Q2 2024 in 2,5 jaar tijd een ingrijpende technische aanpak uitvoeren aan 351 sociale huurwoningen in de buurt Carre in het centrum van Zeist (plangebied). Het doel is om snel en effectief (extra) ondersteuning en opvang te bieden aan de bewoners. Versterken van de sociale cohesie in de buurt, het verminderen van eenzaamheid en het bevorderen van meer onderling contact. Dit door middel van invulling te geven aan een grote wens vanuit de bewoners en de netwerkpartners (o.a. Woongroen, MeanderOmnium en de Gemeente) om een huiskamer voor het centrum te realiseren. De samenwerking vindt plaats vanuit een gezamenlijke locatie in het centrum. Maatschappelijk effect: De sociale aanpak: • Voorkomt incidenten en vermindert stress van bewoners tijdens de werkzaamheden. • Biedt kansen om met alle bewoners in contact te komen. Ook door inzet van een “huiskamer” in de buurt. • Bevordert een snelle en proactieve samenwerking met Woongroen (wekelijks spreekuur). Het ST en CJG hebben de lopende casuïstiek geanalyseerd. Er zijn al veel lopende casussen. De gezamenlijke (sociale) aanpak in de L-Flat in Vollenhove heeft aangetoond dat het grote meerwaarde biedt in de ondersteuning en hulpverlening aan de betrokken bewoners.

Dit project biedt ons ook weer informatie en ervaring, op basis waarvan verder beleid kan worden ontwikkeld. Financiële toelichting: Om dit alles te realiseren zijn middelen nodig. Het gaat hierbij om een totaalbudget van € 470.000, voor de periode van 2,5 jaar (2024-2026). Recent heeft het college het CV over de (sociale) centrumaanpak vastgesteld en de Raad is via een RIB geïnformeerd. Voor 2024 is nu € 170.000,beschikbaar gesteld uit de lopende begroting. Mogelijk wordt dat bedrag hoger (subsidieregeling). Er is dus nog totaal € 300.000 nodig voor de jaren 2025 & 2026. Voor de dekking wordt mogelijk naar bijv. het RIOZ gekeken. Om deze reden is de melding als ‘0 euro’ voor nu opgenomen. Risico’s bij niet honoreren: De sociale aanpak is van start gegaan en loopt 2,5 jaar door. Wanneer er niet meer middelen beschikbaar komen dan is de sociale aanpak niet de gehele periode vol te houden. Dat is echter van uit sociaal oogpunt zeker nodig.

Totaal

2025 0

2026 0

2027 0

2028 0

31 Kadernota 2025

26. Ontsluiting Huis ter Heide (Blanckenhagenweg) Inhoudelijke toelichting: Om de projecten Huis ter Heide West (82 woningen) en -Zuid (72 woningen) te kunnen realiseren, dienen de aangrenzende wegen te worden aangepast. Ook is een verkeersbesluit genomen om het doorgaande verkeer door Huis ter Heide zoveel mogelijk te beperken door onder andere het viaduct over de A28 af te sluiten voor het gemotoriseerde verkeer. Onderdeel van alle maatregelen is de herinrichting van de Blanckenhagenweg, die aansluit op het projectgebied Huis ter Heide Zuid en van groot belang is voor de ontsluiting van Huis ter Heide West en de rest van dit deel van het dorp. Maatschappelijk effect: Een zorgvuldige herinrichting van de Blanckenhagenweg is essentieel voor een goede ontsluiting van de projectgebieden en van de rest van Huis ter Heide. Financiële toelichting: Alle aanpassingen van de wegen rondom de projectgebieden kosten in totaal ca. € 1,85 mln. Hiervan is een bedrag van € 400.000 niet verhaalbaar, de rest kan worden gedekt uit o.a. Grex Huis ter Heide West en het beheer/onderhoudsbudget. Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 40 jaar is dit vanaf 2026 een bedrag van € 10.000 per jaar. Risico’s bij niet honoreren: De bestemmingsplannen voor de projecten Huis ter Heide Zuid en West gaan uit van ontsluiting via de Blanckenhagenweg.

Zonder een goede herinrichting kan de ontsluiting van deze projectgebieden (en van de rest van Huis ter Heide) niet plaatsvinden.

Totaal

2025 0

2026 0

2026 -10

2028 -10

27. Vervanging groen Inhoudelijke toelichting: Tot op heden is er geen structureel budget voor het vervangen van groen (planten, gazon, bermen etc). Incidenteel wordt er vervangingsbudget aangevraagd of wordt het vervangen van groen meegenomen binnen de projecten. Echter is de tendens en de ambitie om meer groen en hoogwaardiger groen te realiseren in de leefomgeving. Daarnaast is veel groen in onze woonwijken sterk verouderd. Denk onder andere aan de wijken Nijenheim en Brugakker. Ook zijn we bezig met het omvormen van zinloze verharding (vervangen van verhard oppervlak voor hoogwaardig groen) wat ook weer zorgt voor een uitbreiding van ons groenareaal. Een recente doorrekening laat zien dat we gemiddeld voor ca 3 ton per jaar aan groen gaan vervangen de komende periode. Maatschappelijk effect: Vergroenen van de leefomgeving, meer biodiversiteit en hoogwaardig groen. Financiële toelichting: Het investeringsbedrag is jaarlijks ca. 300.000 euro gemiddeld. Op basis van de nota activa gaan we groen voor het eerst activeren en bedragen de jaarlijkse kapitaallasten 15.000 per jaar cumulatief. Risico’s bij niet honoreren: Dan is er geen budget voor het vervagingen van het verouderde groen binnen de projecten en zal het groenareaal sterk in kwaliteit achteruitgaan.

Totaal

2025 0

2026 -15

2027 -30

2028 -45

32 Kadernota 2025

28. Uitbreiding recruitment capaciteit Inhoudelijke toelichting: Om de ambities van gemeente Zeist te realiseren onder gelijktijdige handhaving c.q. doorontwikkeling van onze dienstverlening is het van belang dat we de goede mensen binnenhalen en behouden. We lopen nu tegen het knelpunt aan dat we geen uitvoering kunnen geven aan het gehele coalitieakkoord. Dit blijft de komende jaren een forse opgave, gelet op: de situatie op de arbeidsmarkt, het aantal medewerkers dat met pensioen gaat en de toenemende vraag naar medewerkers met specifieke kennis, expertise en competenties in relatie tot de opgaven waar wij als gemeente Zeist voor staan. De vacatureload is afgelopen half jaar weer vergroot, maar de ondersteuning is hetzelfde gebleven. Er zijn teveel vacatures voor één (uitvoerend) recruitment medewerker. Hierdoor kan nog steeds te weinig talent zelf worden gezocht en benaderd (de sleutel voor succes in een moeilijke arbeidsmarkt). Er is momenteel te weinig hulp in het recruitmentproces, waardoor teammanagers veel tijd kwijt zijn aan werving en selectie. Dit is tijd die teammanagers anders kunnen steken in ontwikkeling van medewerkers en teams en dat draagt weer bij aan minder verloop van personeel. Om persoonlijke contact met de kandidaat (belangrijk onderdeel van de kandidaatreis) te garanderen en de managers de ontzorgen, is hier extra inzet op nodig.

Om een antwoord te hebben op bovenstaande is het van belang dat recruitment binnen de gemeente Zeist als proactieve businesspartner te werk kan gaan. We komen hiervoor met een plan welke expertise er nodig is. Gedacht wordt nu aan zowel recruitment marketing en sourcing, als ook een stevigere regie en actievere werving op de vacatures. Maatschappelijk effect: Op basis van verloop in de afgelopen jaren en de verwachte in- en uitstroom, verwachten we dat de vacatureload in 2024 stijgt naar 150 vacatures. De gemeente Zeist verwacht in 2025 een verdere stijging. De organisatiegrootte neemt toe (zowel met het Sociaal Domein erbij, als ook met een groei in de andere domeinen door wettelijke taken en opgaven), de uitstroom van 60-plussers stijgt en daarmee ook het aantal vacatures. Als we blijven kampen met veel vacatures, die lang openstaan, zorgt dit voor verdere vertraging van de uitvoering van het UVP en negatieve impact op de dienstverlening. Financiële toelichting: Het benodigde kostenplaatje wordt richting de Begroting 2025 verder uitgewerkt. Risico’s bij niet honoreren: Dat betekent dat we doorgaan met de huidige formatie en budget. Dat betekent dat er onvoldoende capaciteit is om zelf te voorzien in onze werving- en selectiebehoefte, laat staan dat we kunnen werken aan het actief aanboren van onbenut arbeidspotentieel.

Positionering op de arbeidsmarkt zal langer duren, met het risico dat werving van goede kandidaten de komende jaren minder kans van slagen en minimaal veel langer gaat duren. Noch kunnen we dan actief bezig met de grote impact die de enorme arbeidsmarkttransitie met zich mee brengt en hoe wij als gemeente Zeist daarmee om moeten en kunnen gaan. Dit zal onvoldoende veerkracht en weerbaarheid opleveren in relatie tot realisatie van onze ambities. Werkzaamheden kunnen niet gedaan worden of projecten niet opgestart, omdat er onvoldoende capaciteit is. De kosten voor externe inhuur nemen toe. Het niet invullen van vacatures leidt tot meer druk in de organisatie. Dit zou tevens kunnen leiden tot hoger verzuim en uitstroom onder de huidige medewerkers.

Totaal

2025 PM

2026 PM

2027 PM

2028 PM

33 Kadernota 2025

29. Voortzetten project ‘Zorg ontzorgd Zeist’ Inhoudelijke toelichting: Met het project ‘Zorg Ontzorgd’ ondersteunen we inwoners van Zeist die vaak langdurig in de bijstand zitten en moeilijk kunnen meedoen in de samenleving. Om dit te bewerkstelligen zijn er stappen nodig om de inwoner in beweging te krijgen en eventuele weerstanden weg te nemen. Met het toepassen van 8 kernpunten leveren we een bijdrage aan de uiteindelijke stap naar werk of participatie. Wat we zien is dat inwoners gedurende het traject weer gaan sporten, hulp gaan vragen bij de huisarts, psychische hulp vragen, zich aanmelden bij schulddienstverlening of bij een Sociaal Team. Ook zien we dat inwoners zich aanmelden bij NL-training voor het verbeteren van de Nederlandse taal, zich aanmelden voor een cursus digitale vaardigheid of de stap naar vrijwilligerswerk of betaald werk maken. De kernpunten zijn: 1. Het maken van een emotionele connectie 2. Anticiperen op weerstand 3. Kleine stapjes 4. Betrekken van de sociale omgeving 5. Vanuit de eigen regie 6. Het bieden van perspectief 7. Outreachend werken 8. Samenwerking opzoeken met sociale partners hulpverlening Maatschappelijk effect: Meedoen in de samenleving is een belangrijk uitgangspunt van het college en de raad. Dit is te realiseren door onder andere werk. Dit kan zowel betaald werk zijn maar ook vrijwilligerswerk.

Voor inwoners die langdurig in de bijstand zitten is het vaak lastig om werk of vrijwilligerswerk te doen. Bijvoorbeeld omdat er allerlei problemen zijn op diverse leefgebieden (bijvoorbeeld onderwijs, gezondheid, schulden). Door het middel van het project ‘Zorg Ontzorgd’ kijken we met de inwoner naar de belemmeringen en proberen deze weg te nemen zodat er stappen gemaakt kunnen worden richting werk of participatie. Het traject is succesvol in de wijk Vollenhove en we willen de aanpak verbreden richting de Geroflat en mogelijk de flatwoningen in de wijk Nijenheim en Couwenhove. Diverse hulpvragen worden integraal opgepakt en de belemmeringen worden, door het toepassen van de 8 kernpunten), zoveel mogelijk weggenomen. We hebben gemerkt dat de werkzaamheden gepaard gaan met gemiddeld genomen meer gesprekken en dat vergt extra tijd van de werknemers. Financiële toelichting: Tot 1 juli 2024 wordt het project ‘Zorg ontzorgd’ uit de reguliere middelen van de RDWI georganiseerd (intussen 2 jaar). De consulenten van de RDWI werken dagdelen in het wijkservicepunt Vollenhove samen met medewerkers van Voor L-kaar, het Sociaal Team, Centrum voor Jeugd en Gezin, Kwintes en het Wijkteam. Om het project uit te breiden naar andere flats is er meer capaciteit nodig in de uitvoering. Het streven is om het toepassen van de kernpunten in de toekomst op te nemen in de reguliere bedrijfsvoering.

Hier werkt de RDWI aan. De vraag in deze is dus om de voortgang van dit project te garanderen in afwachting van dat het is ondergebracht in de reguliere bedrijfsvoering van de RDWI. Risico’s bij niet honoreren: Door de RDWI worden specifieke consulenten (intern of extern) ingezet. Deze zijn nu ingewerkt en de samenwerking met partijen verloopt goed en de resultaten zijn ook heel positief. Na 1 juli 2024 stoppen heeft vergaande gevolgen voor deze samenwerking. De RDWI werkt aan het regulier maken van Zorg Ontzorgt in hun eigen bedrijfsvoering. Deze uitvraag zorgt voor de noodzakelijke continuïteit.

Totaal

2025 -38

2026 -38

2026 0

2028 0

34 Kadernota 2025

3.3.3 ‘Wensen nieuw beleid’ Alle in deze opgenomen rapportage betreffen voorstellen voor nieuw beleid aanvullend op alle werkzaamheden die al in de begroting zijn verwerkt. Deze voorstellen hebben niet eerder op de politieke agenda gestaan. Bij het voorstel is er rekening mee gehouden dat ieder voorstel ook ambtelijke capaciteit nodig zal hebben om uitgevoerd te worden. Onderstaand worden de aanmeldingen weergegeven waarna deze individueel verder worden toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 30. 80 jaar bevrijding 31. Advisering gezonde leefomgeving 32. Advisering mobiliteit 33. Vergunningverlening evenementen 34. Vergunningverlening APV 35. Jeugdhulp AZC 36. Filmproject Vollenhove 37. Toerekening overhead Totaal 'Wensen nieuw beleid'

€ € € € € € €

2024 -100 PM -109 -38 -58 PM -37 -120 -462

€ € € € € € €

2025 PM -109 -38 -58 PM -100 -305

€ € € € € € € €

2026 -109 -38 -58 PM -100 -305

€ € € € € € € €

2027 -109 -38 -58 PM -80 -285

30. 80 jaar bevrijding Inhoudelijke toelichting: In 2025 vieren we dat de Tweede Wereldoorlog 80 jaar geleden ten einde kwam. Door heel het land wordt op 5 mei stil gestaan dat Nederland werd bevrijd. In Zeist willen wij hier samen met onze partners (Comité 4/5 mei, erfgoedpartners en diverse andere maatschappelijke partijen) aandacht besteden. We geven door middel van een lokaal programma inhoud aan deze viering. Maatschappelijk effect: Het verhaal van de vrijheid, en dat dat niet vanzelfsprekend is willen we blijven vertellen. We kregen in 1945 onze vrijheid terug, maar op veel plaatsen op de wereld wordt tot de dag van vandaag oorlog gevoerd. We willen in Zeist op 5 mei stil staan bij onze vrijheid en deze samen vieren. Financiële toelichting: De voorbereidingen moeten nog worden getroffen dus er is nog geen definitief financieel plaatje gemaakt. Vooralsnog gaan we uit dat het organiseren van de festiviteiten circa € 100.000 zal kosten. Omdat we niet alles zelf zullen organiseren vallen onder de geraamde kosten o.a. een budget voor extra subsidies. Risico’s bij niet honoreren: -

Totaal

2025 -100

2026 0

2027 0

2028 0

35 Kadernota 2025

31. Advies gezonde leefomgeving Inhoudelijke toelichting: Het sociaal en fysiek domein van de gemeente komt expliciet samen in de ambitie om de leefomgeving in gemeente Zeist gezonder in te richten. Deze ambitie is ook aanwezig in de nieuwe Omgevingswet. Een groot maatschappelijk doel van de Omgevingswet is om gezondheid een plek te geven in de fysieke leefomgeving. Een gezonde leefomgeving is ook één van de speerpunten in de ontwikkeling van het nieuwe beleidskader gezondheid, sport en bewegen . Voor de Tweede Zeister Omgevingsvisie wordt richtinggevend advies verwacht vanuit gezondheid, sociaal domein en sport. Daarnaast zien we momenteel al verschillende ontwikkelingen in het fysiek domein, waar expertise vanuit gezondheid en het sociaal domein nodig is. Zoals de Gebiedsvisie Driebergen-Zeist, ontwikkelingen in het Staatsliedenkwartier en centrum en de ontwikkeling van een hitteplan. Er is op dit moment onvoldoende capaciteit en expertise binnen het sociaal domein om goed de verbinding te kunnen leggen met het fysiek domein en deze expertise mee te kunnen nemen in de ruimtelijke ontwikkelingen en projecten. Maatschappelijk effect: De inrichting van het fysiek domein is van belang voor het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen inwoners.

Daarnaast bevordert het meenemen van gezondheidskundige kennis en kennis uit het sociaal domein in ruimtelijke projecten de gezondheid en het welzijn van inwoners. Dit sluit aan bij de ambities van het nieuwe beleidskader gezondheid, sport en bewegen, bij de Omgevingswet en de Tweede Zeister Omgevingsvisie. Financiële toelichting: Het benodigde bedrag is op dit moment nog onbekend. Er vindt nog een inhoudelijke en financiële verkenning plaats naar deze rol/dit aandachtsgebied, vanuit sociaal domein en RO. De adviseur gezonde leefomgeving kan voor een gedeelte worden gefinancierd uit de brede SPUK tot en met 2026. Omdat het niet bekend is of het Rijk de brede SPUK regeling voortzet wordt nu een melding gedaan voor de komende twee jaar. Na evaluatie van deze functie en afhankelijk van de financiële mogelijkheden wordt een voorstel gedaan voor de periode daarna. Risico’s bij niet honoreren: Niet honoreren heeft als gevolg dat we onze ambities op het gebied van gezondheid en de fysieke omgeving maar beperkt vorm kunnen geven. Dit thema is niet bij iemand belegd en er vindt geen beleidsontwikkeling en opbouw van expertise plaats. Advisering op deze thema's vanuit gezondheid, sociaal domein en sport zal daarom beperkt zijn. De verbinding tussen het ruimtelijk en sociaal domein kan ook niet versterkt worden, er is geen vast aanspreekpunt of verbindende schakel tussen de domeinen.

Daarnaast kunnen we geen uitvoering geven aan de ambities die we hebben omschreven onder het speerpunt gezonde leefomgeving in het beleidskader gezondheid, sport en bewegen en zullen deze ambities en activiteiten naar beneden bijgesteld moeten worden.

Totaal

2025 PM

2026 PM

2027 0

2028 0

36 Kadernota 2025

32. Advies mobiliteit Inhoudelijke toelichting: We kunnen mobiliteit alleen toekomstbestendig maken als we zowel integraal als regionaal kijken naar verkeersveiligheid, duurzaamheid, leefbaarheid en bereikbaarheid in onderlinge samenhang . Mobiliteit heeft grote raakvlakken met de ruimtelijke inrichting, economische ontwikkeling, klimaatbeleid en werkgelegenheid. Naast infrastructurele aanpassingen is hiervoor ook inzet op gedragsverandering bij bewoners nodig. Investeren in regionale samenwerkingen en participatie vragen steeds meer van de ambtelijke organisatie, zowel op het gebied van competenties als voor wat betreft inzet en tijd. Maatschappelijk effect: Door te investeren in regionale samenwerkingen komen we tot integrale en toekomstbestendige mobiliteitsoplossingen voor de inwoners van gemeente Zeist. Met permanente aandacht voor participatie werken we aan draagvlak voor de noodzakelijke aanpassingen van de infrastructuur. Financiële toelichting: De inzet 1 fte adviseur mobiliteit kost naar verwachting € 109.022 per jaar. Dit bedrag is gebaseerd op het normloon inclusief werkgeverslasten. Risico’s bij niet honoreren: We verliezen enerzijds onze positie in de regionale samenwerking, anderzijds is er onvoldoende capaciteit intern beschikbaar om het goede gesprek te voeren met inwoners van gemeente Zeist om de mobiliteitsvraagstukken op te pakken.

Totaal

2025 - 109

2026 - 109

2027 - 109

2028 - 109

33. Vergunningverlening evenementen Inhoudelijke toelichting: Vergunningaanvragen worden complexer en gezien de rijks monumentale status van de parken waar de evenementen vaak worden gehouden, is het noodzakelijk gebleken dat vergunninghouders nauwkeurig begeleid worden tijdens een evenement. Dit doen we doormiddel van toezicht bij het opbouwen, afbouwen en tijdens de duur van het evenement. Maatschappelijk effect: Er is sprake van een grote maatschappelijke waarde, denk aan cultuurhistorische waarde, gezondheidswaarde, gebruikswaarde, natuurwaarde en economische waarde. Het is van groot belang om dit te beschermen en van daaruit mee te denken met de organisatoren wat er mogelijk is in onze mooie parken. Financiële toelichting: De inzet voor vergunningverlening evenementen kost naar verwachting ca. € 38.000 per jaar. Dit bedrag is gebaseerd op het normloon inclusief werkgeverslasten. Bij het opstellen van de legesverordening 2025 zal worden gekeken of deze meerkosten mee kunnen worden genomen in de tarieven. Risico’s bij niet honoreren: Bij verkeerd gebruik wordt herstel van de parken steeds moeizamer tot onmogelijk. Het behoud van de cultuurhistorische waarde gaat ook gepaard met hoge kosten.

Totaal

2025 - 38

2026 - 38

2027 - 38

2028 - 38

37 Kadernota 2025

34. Vergunningverlening APV Inhoudelijke toelichting: Bij het beoordelen van een aanvraag voor een uitweg moet worden gekeken naar de inpasbaarheid in de openbare ruimte, de verkeersveiligheid en het aangezicht. Naast dat deze aanvragen toenemen, zien we ook een toename van het gebruik van de openbare ruimte voor straatfeesten en bijvoorbeeld opslag voor bouwmaterialen. Bij deze aanvragen wordt gekeken of er conflicten zijn met onze bomen en groen, of een lantaarnpaal, parkeerplaats of een kolk in de weg staat voor de aanleg en of deze eventueel kunnen worden verplaatst. Er mag uiteraard geen verkeersonveilige situatie ontstaan. Hiervoor is veel afstemming en communicatie nodig met de beheerders en de aanvrager. Maatschappelijk effect: Wanneer iemand de openbare weg wil gebruiken voor bijvoorbeeld opslag van bouwmaterialen is het van belang dat wij nagaan hoelang de openbare weg in gebruik wordt genomen, maar bovenal of de openbare grond of weg bereikbaar, toegankelijk en veilig blijft. De openbare ruimte is van iedereen. Wij beheren het en houden het veilig. Juist omdat het met zoveel mensen gedeeld moet worden is het van belang dat er regels zijn die nageleefd worden. Financiële toelichting: De inzet voor vergunningverlening APV kost naar verwachting ca. € 58.000 per jaar. Dit bedrag is gebaseerd op het normloon inclusief werkgeverslasten.

Bij het opstellen van de legesverordening 2025 zal worden gekeken of deze meerkosten mee kunnen worden genomen in de tarieven. Risico’s bij niet honoreren: Toegankelijkheid, bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte komen in het gedrang. Het gebruik van de openbare ruimte wordt steeds intensiever, hierdoor is de noodzaak hoog dit in goede banen te leiden.

Totaal

2025 - 58

2026 - 58

2027 - 58

2028 - 58

35. Preventieve en collectieve jeugdhulp AZC's Inhoudelijke toelichting: Wij ontvangen van het Rijk middelen voor de verlening van jeugdhulp aan jonge bewoners van onze AZC's. De middelen die we ontvangen (circa 40.000 per jaar) worden op dit moment volledig besteed aan individuele en geïndiceerde jeugdhulp in crisissituaties. Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en andere partijen die actief zijn in de AZC's (o.a. COA en GZA) constateren dat naast individuele jeugdhulp een preventief en collectief programma in de AZC's nodig is, waar jongeren van 13 jaar en ouder in de AZC's naar behoefte gebruik van kunnen maken. Een dergelijk programma kan de mentale veerkracht en de onderlinge band van jongeren in AZC's versterken en (verergering van) problemen bij jongeren voorkomen. Het kan ook de aanspraak op individuele jeugdhulp verminderen. Voor kinderen van onder de 12 jaar is geen speciaal programma op het AZC nodig omdat zij zo nodig op school speltherapie kunnen krijgen, die wij als gemeente al collectief hebben ingekocht. Maatschappelijk effect: Financiële toelichting: De omvang van de benodigde middelen is op dit moment nog niet bekend. Hoe lang de middelen nodig zijn, is afhankelijk van hoe lang de AZC's open blijven. Voor dekking zal ook gekeken worden naar de Reserve Vluchtelingenopvang. Bij de Begroting 2025 zal hiervoor een voorstel volgen.

Risico’s bij niet honoreren: Bij niet honoreren bestaat het risico dat de jongeren in de AZC's niet de mentale ondersteuning kunnen ontvangen die zij nodig hebben.

Totaal

2025 PM

2026 PM

2027 PM

2028 PM

38 Kadernota 2025

36. Filmproject Vollenhove Inhoudelijke toelichting: “Thuis” is een film- en coachingsproject waarbij de deelnemers actief aan de slag gaan met het onderwerp identiteit en maatschappelijke integratie in Nederland. In het project krijgen zij gedurende zes maanden participatieve video (PV) workshops en coaching. Het doel hiervan is te onderzoeken wat zij nodig hebben om zich thuis te kunnen voelen in hun nieuwe woonplaats. Je thuis voelen, mogen benoemen wat je hebt achtergelaten en een nieuwe ‘plek’ hebben is een voorwaarde voor succesvolle integratie. Dit zorgt voor bestaanszekerheid en zelfredzaamheid in de Nederlandse samenleving. Ze maken met elkaar een film die ook weer als voorbeeld kan dienen voor andere vrouwen. Zelf bepalen ze aan wie ze de film willen laten zien. Elders is dat bijvoorbeeld uiteindelijk in de bioscoop gedaan. Maatschappelijk effect: In de wijk Vollenhove wonen diverse doelgroepen met verschillende achtergronden. Om te bewerkstelligen dat we zoveel mogelijk inwoners volwaardig laten meedoen aan de samenleving is het belangrijk om ook aan te sluiten bij de leefwereld. In de meeste situaties kan dat op de reguliere werkwijze. Maar dat lukt niet altijd. Migranten- en vluchtelingenvrouwen vinden het vaak moeilijk om te aarden in Nederland.

Om aandacht te geven aan deze doelgroep en om ervoor te zorgen dat ze zelfstandiger door het leven gaan willen we een filmproject starten met de desbetreffende deelnemers in de hoofdrol. Dit is bijvoorbeeld al zeer succesvol gebleken in de gemeente Wageningen. Aan het project zullen maximaal twaalf vrouwen deelnemen, die hier in de afgelopen 20 jaar als vluchteling of migrant zijn komen wonen. Vrouwen in de leeftijd van ca. 20 tot ca. 60 jaar. De vrouwen – veelal met een vluchtverleden – hebben een niet-westerse migrantenachtergrond en zijn afkomstig uit diverse landen. Om de vrouwen daadwerkelijk een netwerk te laten ontwikkelen is het verstandig vrouwen deel te laten nemen uit dezelfde wijk (Vollenhove) of aan elkaar grenzende wijken binnen Zeist. Op die manier kunnen vrouwen elkaar ook buiten het project om opzoeken en samen komen. Dit versterkt de onderlinge band. Belangrijk is dus dat 12 vrouwen bereid zijn om mee te werken aan het project en zich volwaardig willen inzetten. Daarnaast wordt er kinderoppas geregeld voor de vrouwen die nog geen schoolgaande kinderen hebben tijdens de workshops. Deze film is een inspiratiebron voor vele andere vrouwen. Financiële toelichting: De gevraagde middelen zijn bestemd voor de organisatie die het proces om te komen tot, en ook de opname van, de film. Hiervoor wordt ook een projectleider ingezet door de RSD.

De opdracht hiervoor zal worden verstrekt door de Gemeente Zeist. De projectleider is het aanspreekpunt voor de uitvoeringspartners die het project daadwerkelijk uitvoeren. We betrekken onder andere het Sociaal Team en andere partners bij het project om ook mee te denken om 12 vrouwen te vinden die bereid zijn om mee te werken aan het filmproject. Risico’s bij niet honoreren: Er zijn geen directe risico's te benomen. Het is een beproefd concept dat vooral ook gedragen wordt door de deelnemers. De begeleiding is goed en intensief.

Totaal

2025 -37

2026 0

2027 0

2028 0

39 Kadernota 2025

37. Toerekening overhead Inhoudelijke toelichting: Door de groei van het aantal collega’s binnen de gemeente Zeist begint het op sommige ondersteunende afdelingen (bijv. HR, Financiën, Communicatie, ICT, Facilitair, etc.) steeds meer te knellen. Ook in deze kadernota wordt doormiddel van diverse meldingen een uitbreiding van ca. 6 Fte in 2025 tot 4 Fte in 2028 gevraagd. Voorgesteld wordt om voortaan bij formatie-uitbreidingen een standaard bedrag aan overhead toe te rekenen om zodoende een buffer op te bouwen voor het meerwerk als gevolg van de uitbreiding. De ondersteunende afdelingen kunnen dan later, onderbouwd, hier aanspraak op maken. Wanneer gelden niet nodig zijn gebleken zullen deze via de bestuursrapportages vrij kunnen vallen. Op deze manier willen we losse meldingen voor de diverse afdelingen voorkomen en centraal de effecten van formatie-uitbreiding op de ondersteunende afdelingen borgen. Maatschappelijk effect: Financiële toelichting: Regionaal is afgesproken onderling met circa € 20.000 per Fte te werken wanneer er diensten voor elkaar wordt geleverd. Dit bedrag is bepaald door het gebruik van diverse kengetallen uit onder andere de Handleiding Overheidstarieven 2024. Voorgesteld wordt dit zelfde bedrag voor onze interne formatieuitbreidingsvragen te hanteren.

Risico’s bij niet honoreren: Door geen rekening te houden met extra kosten in de overhead zullen de ondersteunende afdelingen per uitbreiding verder onder druk komen te staan.

Totaal

2025 -120

2026 -100

2027 -100

2028 -80

40 Kadernota 2025

3.4 Inventarisatie RIOZ In Zeist hebben wij de “Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist” (RIOZ). Doel van deze reserve is dienen als spaarpot voor toekomstige voorzieningen en ambities. Het gaat daarbij om investeringen die aansluiten op de vastgestelde visies. Eind 2023 / begin 2024 is de inzet samen met de raad geëvalueerd (24RV002) met als belangrijkste conclusies: A. De reserve heeft zijn waarde binnen de organisatie, zowel het bestuur als de ambtelijke organisatie staan achter de reserve. Voor ieder goed idee kan er geld opzij worden gezet. Het is een proces wat los wordt gehaald van de ‘waan van de dag’, zoals een respondent beschreef “want als je geld overhebt en je hebt er nooit over nagedacht als je dat hebt, dan heb je zomaar de neiging het onderweg te besteden”. B. Het proces van het inzetten van RIOZ gelden is ‘verwaterd’. Het gebruik van de reserve is in de loop van de jaren afgenomen en sinds 2 jaar is deze steeds minder via het reguliere P&C proces ingezet. C. De storting aan de RIOZ gebeurt bij de jaarrekening, het proces voor wat betreft voeding uit andere zaken (beraps en RV’s) dient te worden aangescherpt. D. Uw raad besluit over de storting aan- en onttrekking van de reserve, echter wordt zij hier niet actief gestimuleerd om aan het stuur te komen van de reserve. E.

De huidige tijd biedt de ruimte voor een actualisatie van de kaders: a) Zo is participatie een belangrijk onderdeel, door uw raad beter in stelling te zetten (volksvertegenwoordiger), wordt een eerste stap gezet richting het beter betrekken van de samenleving. b) Het zou niet over de verdeling ‘groen’, ‘rood’ en ‘sociaal’ moeten gaan, maar veel meer over de maatschappelijke meerwaarde, uw raad is hierin vrij om met elkaar te bepalen wat aan deze kwalificatie voldoet. Zolang het maar mogelijk is om het geld incidenteel in te zetten. Dit heeft geleid tot onderstaand model:

41 Kadernota 2025

Onderdeel van de uitkomsten is het gesprek bij de Kadernota over het toekomstig verloop van deze reserve. Onderstaand is weergeven wat het (begrootte) verloop is voor de komende jaren: Stand 1 januari

€

2023 6.591.210 €

2024 11.224.085 €

2025 8.157.085 €

2026 5.957.085 €

2027 4.832.085 €

2028 4.832.085

Vermeerderingen Indexatie

€

169.052 €

-

€

-

€

-

€

-

€

Resultaat JR 2022

€

4.657.243 €

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Totaal

€

4.826.295 €

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Uitkomsten burgerberaad jaarwisseling

€

193.420 €

200.000 €

200.000 €

-

€

-

€

-

Dekking incidentele middelen UVP

€

-

€

2.082.000 €

1.707.000 €

1.125.000 €

-

€

-

Onderzoek slavernijverleden

€

-

€

100.000 €

-

€

-

€

-

The Passion

€

-

€

400.000 €

-

€

-

€

-

€

-

Project voor-L-kaar

€

-

€

285.000 €

293.000 €

-

€

-

€

-

Totaal

€

193.420 €

3.067.000 €

2.200.000 €

1.125.000 €

-

€

-

Stand 31 december

€

11.224.085 €

8.157.085 €

5.957.085 €

4.832.085 €

4.832.085 €

-

Verminderingen (begroot)

4.832.085

Als onderdeel van de besluitvorming van de Begroting 2024 is de toevoeging van de indexatie de komende jaren er uit gehaald. Ook zijn diverse onttrekkingen begroot. Kijkend naar de toekomst is er in het RIOZ nog een bedrag van € 4,8 mln. in deze reserve onbestemd. Thema’s/onderwerpen die in de inventarisatie staan en als mogelijke dekking het RIOZ hebben zijn: - 15. Voortzetting Vollenhove Vooruit (eigen bijdrage regiodeal) - 25. (Sociale) centrumaanpak Richting de Begroting zullen deze, en mogelijk andere, voorstellen verder uitgewerkt worden en ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.

42 Kadernota 2025

3.5 Uitgangspunten Begroting 2025 Het financiële beeld van de toekomst is deels afhankelijk van diverse uitgangspunten. Met deze uitgangspunten gaan wij rekenen in de Begroting 2025 en daarom moeten deze door de gemeenteraad vastgesteld worden. In deze paragraaf staat beschreven welke uitgangspunten zijn gehanteerd en worden deze toegelicht: A. Prijsindex B. Loonindex C. Overhead D. Rekenrente E. Tariefontwikkeling F. Rioolrecht G. Afvalstoffenheffing H. Markttarieven A. Prijsindex Tot op heden bepalen we op grond van de CPB gegevens en het zogenaamde dakpannensysteem de indexering. Vorig jaar hebben we op basis van dit systeem de indexering berekend op 7,7%. Dit dakpannensysteem is gebaseerd op een correctie uit eerdere jaren met een doorkijk naar de indexering van komend jaar. Aflopen jaren heeft dit goed gefunctioneerd tot het moment dat de indexering uit de dakpannensysteem niet is toegepast in de begroting. Na de uitkomst van de meicirculaire 2023 bleek de indexering van 7,7% financieel niet haalbaar. Als maatregel op de effecten van de begroting is hierna de indexering in de begroting 2024 teruggebracht naar 3,1%. Ook in eerdere jaren zijn maatregelen toegepast door indexering van uitgaven naar beneden bij te stellen ten opzichte van de dakpannensystematiek. We kunnen hiermee ook een conclusie trekken dat het dakpannensysteem niet consequent is toegepast.