24RV032 - Bijlage 1 Evaluatierapport Movisie
Tekst van het document
MAAK KENNIS MET… • Jan Karbet • 32 jaar • Werkzaam als kok in het onderwijs • Bewoner van de L-flat via gericht toewijzen en zet zijn kookkunsten in als vrijwilliger
vuilniszakje extra weg te gooien, dan doe ik dat ook. Ik denk dat als je het goede voorbeeld geeft, er dan vanzelf meer mensen volgen.’ Dat meer mensen mee gaan helpen merkt hij ook bij het weggooien van het vuilnis van zijn buurman, die sinds een herseninfarct zelf minder kan. Sindsdien doet hij twee keer in de week zijn boodschappen en gooit hij zijn vuilnis weg: ‘Het is wel eens voorgekomen dat ik zoiets heb van: ik moet de vuilnis nog weggooien. Dan doe ik voordeur open en het is al weg. Dan weet je dat één van de buren dat heeft gedaan. Dat geeft mij een goed gevoel. Je moet het uiteindelijk met zijn allen doen.’ De woning via het gericht toewijzen kwam precies op het moment dat Jan dakloos zou worden, iets wat hij niet mogelijk had geacht in Nederland. Het huis kwam dus precies op het goede moment en dat hij daarvoor iets terugdoet voor de wijk vindt hij alleen maar leuk. Het was voor hem ook duidelijk wat er verwacht werd van hem, al is het natuurlijk even zoeken hoe je je in kan zetten: ‘Je moet er wel echt zelf achteraan gaan. Voor de rest, ik vind het echt een leuke buurt en de mensen om me heen zijn ook gewoon gezellig en aardig.’ Ook is het zoeken hoe hij zich verhoudt
tot de andere bewoners via gericht toewijzen en wat je van elkaar kan verwachten: ‘We zijn met in totaal 30 personen. Ik woon heel erg op mezelf. Ik ben ook op mezelf. Ik ben een contract aangegaan met Woongroen, dus ik houd me aan de afspraken.’ Voor hem hoeft niet alles samen: ‘Natuurlijk vind ik het leuk om bij een groep een keer een vergadering mee te maken. Alleen, dat is niet de reden waarom ik daar woon. Dat is ook niet de reden waarom ik heb gekozen voor gericht toewijzen. Ik denk dat sommige mensen dat nog wel eens anders zien.’ Bovenal ziet Jan het positieve effect van het gericht toewijzen in de flat en ervaart hij een positievere sfeer waarin mensen meer tijd nemen voor elkaar. Ook de activiteiten die vanuit gericht toewijzen worden georganiseerd, dragen daaraan bij: ‘Beneden hebben we twee hokjes naast de ingang. Daar hebben ze de voorleesavond en een spelletjesavond. Ik kom best vaak wat later terug van mijn werk en dan zie ik ze daar zitten. Het slaat echt aan. Je hebt genoeg mensen die een spelletje willen spelen. Of een praatjesavond met een kopje thee. Dan zit het ook echt wel vol. Echt leuk.’
Gerichte woningtoewijzing in de L-flat in Zeist
•
pagina 31 van 34
CONCLUSIES De interviews en enquête geven een eerste indicatie dat het experiment van gericht toewijzen past binnen een lijn van positieve ontwikkelingen in en om de L-flat. De betreffende bewoners geven aan dat er door en sinds het gericht toewijzen meer contact in de flat is. Ook ervaren zij onderlinge verbondenheid en verbondenheid met de L-flat. Dit komt zowel door de organisatie als deelname aan activiteiten, maar ook door de dagelijkse ontmoetingen en kleine contactmomenten. Ze geven aan meer buren te kennen en herkennen waardoor zij een groter gevoel van vertrouwdheid in de flat en in de buurt ervaren (publieke familiariteit). De bewoners via gericht toewijzen zijn veelal jongvolwassenen zonder kinderen, die met een frisse blik en nieuwe energie in de flat zijn komen wonen. Ze steken graag de handen uit de mouwen. Dit heeft een positief effect. Zo wordt er meer georganiseerd en meer naar elkaar omgezien. Ook hebben deze bewoners een positiever beeld van de flat. Dit helpt om het hardnekkige negatieve imago van de L-flat te veranderen. Uit het onderzoek blijkt ook dat de bewoners via gericht toewijzen de afspraak om zich in te zetten voor hun buren en buurt serieus nemen. Bij net startenden zien wij dat zij de lat om bij te dragen hoog leggen en soms teleurgesteld zijn als het niet direct goed gaat of niet veel bewoners op een activiteit afkomen.
dat anderen ook aan tot meer doen.' Een belangrijke factor die in het project is terug te zien, is de gezamenlijke ambitie van de gemeente, welzijn en de woningcorporatie. Zij werken nauw samen zonder elkaar daarbij in de weg te zitten. Ook de inrichting en opzet van de toewijzingscommissie is als positieve factor in het project naar voren gekomen. Dit biedt de mogelijkheid bewoners te ontmoeten en spreken: zo leren zij de persoon achter de motivatiebrief kennen, wat iemand kan doen voor de buurt en of iemand gemotiveerd is. Deze signalen bieden veel perspectief. Daarnaast is het gebrek aan negatieve signalen ook noemenswaardig. Wel is het project nog volop in ontwikkeling en is het, zoals gezegd, een proces van vallen en opstaan. Doordat het experiment op basis van vertrouwen is en veel vrijheid geeft aan de invulling ervan door bewoners laat dat ook veel open om uit te zoeken bij die invulling. Ook als groep is het zoeken naar een goede vorm en zijn er uiteenlopende behoeften in de groep. De een vindt makkelijk zijn weg en gedijt goed bij vrijheid en de ander zoekt naar structuur en gezamenlijkheid.
De positieve ontwikkelingen vanuit het gericht toewijzen werken aanstekelijk. Er worden bijvoorbeeld nieuwe bewoners aangetrokken die via de bewoners van het gericht toewijzen positieve verhalen hoorden. Maar ook andere bewoners zetten zich nu in bij activiteiten. Ook in kleinere acties werkt het aanstekelijker. Dat is bijvoorbeeld in het verhaal van Jan terug te zien. Ook Thomas ervaart dat de actieve inzet aanstekelijk werkt. 'Als je eenmaal die energie erin hebt zitten, dan steekt
pagina 32 van 34
•
Gerichte woningtoewijzing in de L-flat in Zeist
AANBEVELINGEN Voor het versterken van positieve factoren en wegnemen van belemmerende factoren op de effecten van het gericht toewijzen, doen wij tot slot een aantal aanbevelingen.
Faciliteer ondersteuning Uit het onderzoek blijkt dat de bewoners via gericht toewijzen de afspraak om zich in te zetten voor hun buren en buurt serieus nemen. De een vindt daarin gemakkelijk zijn weg en gaat het gewoon doen, terwijl de andere wat meer zoekend is en minder goed weet waar te beginnen. Een aantal legt daarbij de lat ook best hoog en wordt onzeker als het niet direct lukt. Het inzetten voor buren en de buurt vraagt mogelijk wat meer begeleiding dan werd verwacht. Zo gaven meerdere bewoners aan behoefte te hebben om meer wegwijs gemaakt te worden; welke activiteiten worden al georganiseerd, welke maatschappelijke organisaties zijn er in de buurt, hoe bereik je bepaalde bewoners voor activiteiten en bij wie kan je terecht met vragen? Het is goed om na te denken wie deze begeleiding kan bieden, op welke wijze en hoeveel tijd dat kost.
Stem verwachtingen af Het positieve aan de aanpak is dat deze uitgaat van vertrouwen en intrinsieke motivatie bij de bewoners via gericht toewijzen om zich in te zetten voor buren en de buurt. Toch is er onder een deel van de bewoners behoefte aan meer duidelijkheid over wat van hen wordt verwacht. Kaders kunnen daarbij helpend zijn; om hoeveel inzet gaat het ongeveer, wat is allemaal mogelijk aan inzet, loopt het contract zolang je in de woning blijft wonen, mag je samenwonen? Ook is er behoefte aan meer duidelijkheid over het groepsverband. De bewoners gaan individueel een (huur)contract aan, maar maken tegelijkertijd ook onderdeel uit van een groep. De bewoners via gericht toewijzen worden namelijk toegevoegd aan een Whatsappgroep, waar alle bewoners via gericht toewijzen inzitten. We merken uit de gesprekken dat dit uiteenlopende verwachtingen met zich meebrengt.
In hoeverre is het de bedoeling om als een groep te fungeren, met elkaar af te stemmen over activiteiten en verantwoording af te leggen? Heldere communicatie over het doel van de Whatsappgroep en wat hierin van de bewoners wordt verwacht, is hierbij nodig.
Maak het mogelijk De twee woonkamerruimtes in de knik om activiteiten te organiseren, hebben een stimulerend effect. De ruimtes stellen bewoners in staat om bij elkaar te komen en activiteiten te organiseren. De beschikbaarheid van de ruimtes is dus een positieve factor. Belemmerende factoren zijn de beperkte toegankelijkheid van de twee ruimtes. Ze zijn niet toegankelijk voor bewoners in een rolstoel of met een rollator. En daarnaast is er geen internet beschikbaar. Dat bemoeilijkt bijvoorbeeld het geven van huiswerkbegeleiding of tonen van filmpjes en beelden op een laptop.
Wees bewust van het grotere effect Er gebeurt meer dan je ziet. We adviseren daarom om je niet blind te staren op aantallen, zoals aantal deelnemers aan activiteiten. Maar wees je bewust van het grotere effect. Veel van de bewoners via gericht toewijzen geven aan dat de activiteiten aanstekelijk werken en andere bewoners ook inspireren tot meer contact en initiatief. Het lijkt een sneeuwbaleffect te hebben. Daarbij is de verwachting dat langzaam maar zeker een steeds grotere groep bewoners meedoet.
Gerichte woningtoewijzing in de L-flat in Zeist
•
pagina 33 van 34