24RV019 RV Aankoop aandelen Stedin (gewijzigd)

RAADSVOORSTEL Aankoop aandelen Stedin (gewijzigd)

Portefeuillehouder

Wethouder Van Dijk

Ontvangst griffie

13 maart 2024

Opsteller

Eric Westerhof 24RV019/302281

Ronde Tafel

07 maart 2024

Zaak/stuknummer

Debat

N.v.t.

Besluit college

27 februari 2024

Raadsvergadering

26 maart 2024

Onderwerp Aankoop aandelen Stedin

Doel van het voorstel Aankoop van aandelen Stedin om bij te dragen aan oplossing netcongestie.

Voorgesteld besluit 1. In te stemmen om tot aandelenaankoop over te gaan van Stedin om daarmee bij te dragen aan de financiering van de uitbreidingen van de energie-infrastructuur. 2. In te stemmen om voor 4.000 aandelen deel te nemen. Besluit Raad 26 maart 2024:

Inhoud (korte samenvatting) Het elektriciteitsnet in o.a. de provincie Utrecht zit vrijwel vol. Deze zogeheten ‘netcongestie’ heeft vele en ingrijpende gevolgen. Grootschalig opgewekte duurzame energie kan niet meer worden terug geleverd aan het net en nieuwe grootverbruikers van elektriciteit kunnen niet meer worden aangesloten. Een woonwijk in Almere bijvoorbeeld, kan niet worden gebouwd, en zoiets kan ook in Zeist gebeuren. De brandweerkazerne en De Koppeling kunnen niet aardgasvrij worden omdat ze geen extra grootverbruiksaansluiting kunnen krijgen. Ook bij nieuw- of verbouw van bijvoorbeeld scholen stuiten we op deze problemen. Voor kleinverbruikers dreigen óók meer beperkingen. Nu is het al zo dat op piekmomenten de zonnepanelen uitgeschakeld worden. Het is op termijn misschien niet meer mogelijk om een laadpaal of warmtepomp te plaatsen. Appartementencomplexen die verbouwen kunnen in de toekomst misschien voor hun nieuwe lift geen grootverbruikersaansluiting krijgen. Het zijn maar een paar voorbeelden. Woningbouw, uitbreiding van bedrijven, vernieuwing van bedrijfsprocessen en verduurzaming lopen vertraging op. Netcongestie heeft effect op iedereen.

De netbeheerder in onze provincie, Stedin, is dan ook met volle inzet bezig het net te verzwaren, in de regio door nieuwe tussenstations te plaatsen en, zoals in Zeist, het fors uitbreiden van het aantal transformatorhuisjes. Zeist heeft grote ambities in de energietransitie. Uiterlijk in 2050 zijn we energieneutraal en als tussendoel willen we 1/3 van de doelstelling in 2030 gerealiseerd hebben. Dit vraagt een behoorlijke inspanning van ons allemaal, de helft van de opgave willen we bereiken door besparen, minder gebruiken en meer isoleren. De andere helft zal gerealiseerd moeten worden door fossiele bronnen te vervangen door duurzaam opgewekte energie, voor Zeist betekent dat tot 2030 twee windmolens. Dit is ook ons bod geweest als bijdrage in de provinciale doelstelling van de RES. Na diverse

Pagina 1 van 8

onderzoeken, o.a. door de provincie, blijkt dat het uiterst onwaarschijnlijk is dat er op Zeister grondgebied windmolens geplaatst kunnen worden. Wij kunnen daarmee niet voldoen aan ons bod binnen de RES. Dit legt druk op andere gemeenten en verplicht ons om te kijken hoe we dan wel bij kunnen dragen aan de energietransitie. We kunnen en willen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid niet ontlopen. Eén van de grootste beperkingen voor de energietransitie op dit moment is de netcongestie. Er is een file op het energienet. Hierdoor kunnen op dit moment al bepaalde woonwijken in Nederland niet gebouwd worden zoals gepland, kunnen bedrijven niet uitbreiden of verhuizen. Ook in Zeist merken we het, zo kunnen we nu al de brandweerkazerne en De Koppeling niet volledig van het gas afhalen omdat er wachtlijsten zijn voor de benodigde grootverbruik aansluiting en op piekmomenten worden zonnepanelen uitgeschakeld omdat het net overbelast raakt. Het is niet ondenkbaar dat op termijn er geen laadpalen meer geplaatst kunnen worden of dat scholen en appartementencomplexen die behoefte hebben aan een nieuwe of extra grootverbruik aansluiting niet aangesloten kunnen worden.

Als gemeente kunnen we de gevolgen van de netcongestie op korte termijn verzachten en op langere termijn mede oplossen door Stedin te voorzien van kapitaal waardoor zij de benodigde investeringen in het elektriciteitsnet kunnen doen. Dit doen ze door het net te verzwaren via uitbreiding van tussenstations maar ook door het plaatsen van extra transformatorhuisjes zoals in Zeist. Op die manier profiteren alle inwoners binnen het Stedin gebied van de investeringen.

VERDIEPING Inleiding Het elektriciteitsnet in o.a. de provincie Utrecht zit vrijwel vol. Deze zogeheten ‘netcongestie’ heeft vele en ingrijpende gevolgen. Grootschalig opgewekte duurzame energie kan niet meer worden terug geleverd aan het net en nieuwe grootverbruikers van elektriciteit kunnen niet meer worden aangesloten. Een woonwijk in Almere bijvoorbeeld, kan niet worden gebouwd, en zoiets kan ook in Zeist gebeuren. De brandweerkazerne en De Koppeling kunnen niet aardgasvrij worden omdat ze geen extra grootverbruiksaansluiting kunnen krijgen. Ook bij nieuw- of verbouw van bijvoorbeeld scholen stuiten we op deze problemen. Voor kleinverbruikers dreigen óók meer beperkingen. Nu is het al zo dat op piekmomenten de zonnepanelen uitgeschakeld worden. Het is op termijn misschien niet meer mogelijk om een laadpaal of warmtepomp te plaatsen. Appartementencomplexen die verbouwen kunnen in de toekomst misschien voor hun nieuwe lift geen grootverbruikersaansluiting krijgen. Het zijn maar een paar voorbeelden. Woningbouw, uitbreiding van bedrijven, vernieuwing van bedrijfsprocessen en verduurzaming lopen vertraging op. Netcongestie heeft effect op iedereen. De netbeheerder in onze provincie, Stedin, is dan ook met volle inzet bezig het net te verzwaren, in de regio door nieuwe tussenstations te plaatsen en, zoals in Zeist, het fors uitbreiden van het aantal transformatorhuisjes.

Zeist heeft grote ambities in de energietransitie. Uiterlijk in 2050 zijn we energieneutraal en als tussendoel willen we 1/3 van de doelstelling in 2030 gerealiseerd hebben. Dit vraagt een behoorlijke inspanning van ons allemaal, de helft van de opgave willen we bereiken door besparen, minder gebruiken en meer isoleren. De andere helft zal gerealiseerd moeten worden door fossiele bronnen te vervangen door duurzaam opgewekte energie, voor Zeist betekent dat tot 2030 twee windmolens. Dit is ook ons bod geweest als bijdrage in de provinciale doelstelling van de RES. Na diverse onderzoeken, o.a. door de provincie, blijkt dat het uiterst onwaarschijnlijk is dat er op Zeister grondgebied windmolens geplaatst kunnen worden. Wij kunnen daarmee niet voldoen aan ons bod binnen de RES. Dit legt druk op andere gemeenten en verplicht ons om te kijken hoe we dan wel bij kunnen dragen aan de energietransitie. We kunnen en willen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid niet ontlopen. Eén van de grootste beperkingen voor de energietransitie op dit moment is de netcongestie. Er is een file op het energienet. Hierdoor kunnen op dit moment al bepaalde woonwijken in Nederland niet gebouwd worden zoals gepland, kunnen bedrijven niet uitbreiden of verhuizen.

Ook in Zeist merken we het, zo kunnen we nu al de brandweerkazerne en De Koppeling niet volledig van het gas afhalen omdat er wachtlijsten zijn voor de benodigde grootverbruik aansluiting en op piekmomenten worden zonnepanelen uitgeschakeld omdat het net overbelast raakt. Het is niet ondenkbaar dat op termijn er geen laadpalen meer geplaatst kunnen worden of dat scholen

Pagina 2 van 8

en appartementencomplexen die behoefte hebben aan een nieuwe of extra grootverbruik aansluiting niet aangesloten kunnen worden. Als gemeente kunnen we de gevolgen van de netcongestie op korte termijn verzachten en op langere termijn mede oplossen door Stedin te voorzien van kapitaal waardoor zij de benodigde investeringen in het elektriciteitsnet kunnen doen. Dit doen ze door het net te verzwaren via uitbreiding van tussenstations maar ook door het plaatsen van extra transformatorhuisjes zoals in Zeist. Op die manier profiteren alle inwoners binnen het Stedin gebied van de investeringen. De netbeheerder in onze provincie (Stedin) staat voor grote investeringen; tussen de € 8 tot 10 miljard tot 2030. Om onder goede condities te kunnen lenen op de kapitaalmarkt is versterking van het eigen vermogen van Stedin van € 1,8 miljard noodzakelijk. Om dit te realiseren zoekt Stedin nieuwe aandeelhouders. Stedin heeft volgens de Wet op onafhankelijk netbeheer (WON) alleen overheden als aandeelhouder. Bij brief van 21 december 2023 is de Provincie Utrecht en alle Utrechtse gemeenten die nog geen aandeelhouder zijn, gevraagd of zij willen participeren in Stedin door aandelen te kopen om daarmee bij te dragen aan de financiering van de uitbreidingen van de energie-infrastructuur. Het Rijk heeft in de loop van 2023 aangegeven dat zij gaat participeren in Stedin.

Zij kopen aandelen voor een bedrag van € 500 miljoen. Het gevolg hiervan is dat de rating van Stedin op de kapitaalmarkt positief is bijgesteld (effect is € 600 miljoen). Er resteert daardoor nog een bedrag om het eigen vermogen te verstevigen van € 0,7 miljard tot 2030.

ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN 1. Strategisch: bijdrage en invloed in de netontwikkeling Het toekomstbestendiger maken van de energienetten als onderdeel van het overkoepelde landelijke en Europese beleid (Klimaatakkoord, Fit for 55, REPowerEU) is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. De (versnelling van) de elektrificatie is randvoorwaarde om deze ambities te realiseren. Een goede energie-infrastructuur binnen het verzorgingsgebied van Stedin is daarmee van groot belang. Het belangrijkste strategische argument is dat het toekomstbestendig maken van onze energie-infrastructuur intensieve samenwerking vereist tussen overheden en Stedin. Daarbij draagt het aandeelhouderschap van de decentrale overheden ook bij aan het verbinden van de belangen van de diverse stakeholders. Het toekomstbestendig maken van de energienetten is immers een complexe opgave en vergt veel samenwerking voor goede en tijdige ruimtelijke inpassing. Onderwerpen als vergunningprocedures, aansluittermijnen en de mate waarin woonwijken of bedrijven(terreinen) kunnen worden aangesloten op de netinfrastructuur, bespreekt de gemeente Zeist uiteraard via de bestaande contacten met Stedin. Echter, via het aandeelhouderschap verandert de aard van dit gesprek.

Enerzijds door de zeggenschap en bevoegdheden die gepaard gaan met het aandeelhouderschap en anderzijds door de intensievere dialoog en contactmomenten die een aandeelhouder of lid van de AandeelHoudersCommissie (AHC) met de vennootschap heeft, met als bijkomend effect toegang tot meer informatie over de netinfrastructuur, wet- en regelgeving en andere relevante ontwikkelingen.

Pagina 3 van 8

2. Strategisch: balans brengen in verzorgingsgebied en aandeelhoudersbasis Op dit moment is er sprake van een disbalans 1 tussen het omvangrijke verzorgingsgebied van Stedin en de relatief smalle aandeelhoudersbasis. Binnen de provincie Utrecht zijn weinig gemeenten aandeelhouder van Stedin. Dit zouden Stedin en de AHC graag meer in balans willen brengen zoals bij de andere regionale netbeheerders. Een meer representatieve afspiegeling van het decentrale aandeelhouderschap in relatie tot het werkgebied van Stedin draagt bij aan een juiste balans in de behartiging van belangen. Dit geldt temeer vanwege de rol die aan provincies, gemeenten, en netbeheerders wordt toegekend, onder meer uit hoofde van Regionale Energiestrategieën (RES) en het pMIEK 2. 3. Financieel: voorzien in de kapitaalbehoefte voor de netontwikkeling De afgelopen periode is duidelijk geworden dat de kapitaalbehoefte op de korte tot middellange termijn gedekt is door de kapitaalinbreng van € 500 miljoen door het Rijk en door de extra tariefruimte die de netbeheerders van de ACM3 krijgen voor het jaar 2024 (als gevolg van een uitspraak van het (CBb) College van Beroep voor het bedrijfsleven 4), betekent dit naar inzicht van Stedin en de AHC echter niet dat er geen kapitaalbehoefte meer is.

De kapitaalbehoefte van Stedin van € 1,8 miljard voor de komende jaren is nog niet volledig ingevuld en een kapitaalstorting is om die reden noodzakelijk. Het ligt in de verwachting dat na deze aandelenemissie nog een flink bedrag resteert om het eigen vermogen op het gewenste niveau te brengen. Het is dan ook waarschijnlijk dat er op termijn een nieuw verzoek komt voor versterking van het eigen vermogen van Stedin. De gemeente is dan niet verplicht om extra aandelen te kopen ter versterking van het eigen vermogen van Stedin. De effecten van het aandeelhouderschap voor de Gemeente Zeist: De gemeente: • krijgt zeggenschap over en inzicht in het beleid van Stedin waaronder de investeringsagenda en financiering van Stedin en haar dochterondernemingen zoals Netverder (warmtewinning); • toont solidariteit richting andere aandeelhouders in onze regio die aandeelhouder zijn of worden; • krijgt een vergelijkbaar level playing field met medeoverheden die al aandeelhouder zijn; • neemt en toont medeverantwoordelijkheid voor de financiering van een belangrijk maatschappelijk vraagstuk (de core-infrastructuur in de elektriciteitsvoorziening); • geeft een positief signaal af naar andere Utrechtse gemeenten om, nu of in de toekomst, ook aandeelhouder te worden; • krijgt recht op dividend. KANTTEKENINGEN 1.

Het financieel effect van de aankoop door de gemeente Zeist op de totale kapitaalbehoefte van Stedin is marginaal. We moeten onze bijdrage vooral zien als het nemen van verantwoordelijkheid in het toekomstbestendiger maken van de energienetten als onderdeel van het overkoepelde landelijke en Europese beleid. De kans op het plaatsen van windmolens op Zeister grondgebied lijkt steeds kleiner te worden. Dat kan betekenen dat we ons RES bod geen gestand kunnen doen. Daarom kiezen we er alvast voor om op deze wijze bij te dragen aan een oplossing voor de netcongestie. 2. We moeten versneld externe financiering aantrekken. Om de aandelen te kopen is het noodzakelijk om voor 1 april a.s. het aankoopbedrag van afgerond € 3,126 mln. over te maken. Op dit moment beschikken we over voldoende liquide middelen om de betaling te verrichten. Echter betekent dit dat we versneld over moeten gaan tot het aantrekken van externe financiering. Dit zal waarschijnlijk in 2025 gaan plaatsvinden.

1

De huidige aandeelhouders zijn: Rotterdam, Den Haag, Dordrecht, Leidschendam-Voorburg, Lansingerland, Delft, Zoetermeer, Aalsmeer, Haarlemmermeer, Ridderkerk, Achtkarspelen, Hardinxveld-Giessendam, Rijswijk, Alblasserdam, Heemstede, Schiedam, Albrandswaard, Hendrik Ido Ambacht, Schiermonnikoog, Ameland, Hoeksche Waard, Sliedrecht, Amstelveen, Krimpen aan den IJssel, Uithoorn, Barendrecht, Krimpenerwaard, Vijfheerenlanden, Bloemendaal, Molenlanden, Westbetuwe, Castricum, Nissewaard, Voorne aan Zee, Capelle aan den IJssel, Noardeast-Fryslân, Zandvoort, GoereeOverflakkee, Papendrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Pijnacker-Nootdorp. 2 provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) 3 Autoriteit Consument & Markt 4 Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) is de hoogste rechter op het gebied van het economisch bestuursrecht.

Pagina 4 van 8

3. Het is geen wettelijke verplichting om deel te nemen in Stedin. Stedin heeft de gemeenten en provincies in haar verzorgingsgebied verzocht aandeelhouder te worden. Deelname vindt plaats op vrijwillige basis, er is geen wettelijke grondslag.

TOELICHTING Participatie / Juridische aspecten / Duurzame aspecten / Samenhang met andere projecten Juridische aspecten. De huidige aandeelhouders van Stedin moeten instemmen met onze toetreding. De besluitvorming staat gepland voor de algemene vergadering van aandeelhouder (AvA) Stedin op 27 maart a.s. Vóór de AvA moeten we als gemeente enkele zaken hebben afgerond voordat er daadwerkelijk aandelen aan onze gemeente uitgegeven kunnen worden. Na instemming van de AvA voor deelname in Stedin, zal de toetreding worden geformaliseerd door de notaris van Stedin met het ondertekenen van een notariële akte van uitgifte. Dit vindt plaats op dezelfde dag als het AvA besluit. Duurzame aspecten. Het toekomstbestendiger maken van de energienetten als onderdeel van het overkoepelde landelijke en Europese beleid (Klimaatakkoord, Fit for 55, REPowerEU) is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. De (versnelling van) de elektrificatie is randvoorwaarde om deze ambities te realiseren. Een goede energie-infrastructuur binnen het verzorgingsgebied van Stedin is daarmee van groot belang. Door deelname in Stedin nemen wij medeverantwoordelijkheid voor de financiering van een belangrijk maatschappelijk vraagstuk (de core-infrastructuur in de elektriciteitsvoorziening).

Financiële toelichting De transactie: toetreden aandeelhouderschap Stedin middels kapitaalstorting De AHC en vertegenwoordigers van het Rijk zijn voorwaarden overeengekomen voor de toetreding van het Rijk als aandeelhouder. Daarbij hebben de AHC en Stedin ook de positie van andere potentiele deelnemers onder de aandacht gebracht. Dit betekent dat de gemeente Zeist tot uiterlijk 31 maart 2024 kan toetreden tot Stedin voor dezelfde initiële prijs als die het Rijk betaalt, zij het met een verhoging van 4% (enkelvoudige rente) op jaarbasis vanaf 1 januari 2023 tot en met 31 maart 2024 over de prijs per aandeel die het Rijk betaalt, en met dezelfde rechten als de huidige gemeentelijke aandeelhouders. Na 31 maart 2024 zal op basis van een nieuwe waardering de prijs per aandeel opnieuw moeten worden bepaald. Naar verwachting zal de prijs per aandeel hoger zijn dan de huidige aankoopkoers en vervalt het recht op dividend over het boekjaar 2023. Ten aanzien van de transactie is het volgende van belang: • De te betalen prijs per aandeel is door meerdere waarderingsspecialisten beoordeeld en marktconform bevonden; • Door inbreng van de AHC en rekening houdend met de belangen van decentrale overheden is een mechanisme afgesproken waarbij zowel in financieel goede als minder goede jaren een redelijk dividendrendement wordt geboden. Aanvullend wordt er waarde in de onderneming opgebouwd.

Het is wettelijk vastgelegd dat investeerders in netwerkbedrijven een marktconform rendement op hun investering moeten kunnen realiseren; • Aandeelhouders worden op basis van governance-afspraken met regelmaat geïnformeerd en zitten via de AHC regelmatig aan tafel met de onderneming. De AHC heeft te kennen gegeven ruimte te willen creëren voor vertegenwoordiging in de AHC op basis van ‘regionale spreiding’. De Provincie Utrecht (gaat deelnemen voor € 15 mln.) heeft aangegeven op basis daarvan een zetel in de AHC te willen innemen. Aangepast dividendbeleid. Het Rijk heeft met haar deelname van € 500 mln. afgedwongen het dividendbeleid te versoberen. Dit heeft geleid tot nieuwe afspraken met een looptijd van 10 jaar (tot en met 2032) t.o.v. het huidige beleid waarin 50% van de nettowinst voor uitkering beschikbaar was. Het beleid bestaat in het kort uit een hoog uitkeringspercentage bij een lage winst, zodat de aandeelhouders relatieve zekerheid over hun ontvangsten hebben. Bij een hoge winst is het uitkeringspercentage lager, zodat er (relatief) meer naar de ondernemingsreserves kan vloeien. Pagina 5 van 8

Winststaffel Dividendpercentage € 0 - € 20 mln. 90% € 20 mln. - € 100 mln. 30% Boven € 100 mln. 18% Op basis van de huidige winstprognoses komt de gemiddelde uitkering de komende 10 jaar op 28,7% Na de periode van 10 jaar is hetgeen statutair is bepaald weer van toepassing. Aantal aandelen Zeist en aandeelprijs. Door het Rijk en Stedin is in het afsprakenkader een prijs per aandeel overeengekomen van afgerond € 745 per gewoon aandeel (prijspeil 1-1-2023) en een waardestijging van 4% (enkelvoudige rente) op jaarbasis vanaf 1-1-2023 tot en met het moment van intreding. Wij kunnen voor 31 maart 2024 instappen voor circa € 781,54 per gewoon aandeel. Dit betekent ook dat wij bij toetreding voor 31 maart 2024 recht hebben op een dividend over het boekjaar 2023 dat in 2024 na vaststelling door de AvA, aan de aandeelhouders zal worden uitgekeerd. Het is de verantwoordelijkheid van alle overheden om de energienetten als onderdeel van het overkoepelde landelijke en Europese beleid (Klimaatakkoord, Fit for 55, REPowerEU) toekomstbestendiger te maken. We nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid door onze rol en inzet in de regio om bij te dragen aan de energietransitie. De kans op het plaatsen van windmolens op Zeister grondgebied lijkt steeds kleiner te worden. Dat kan betekenen dat we ons RES bod geen gestand kunnen doen.

Daarom kiezen we er alvast voor om op deze wijze bij te dragen aan een oplossing voor de netcongestie. Hoewel we natuurlijk het financiële vraagstuk van Stedin niet kunnen oplossen willen we wel een duidelijk signaal afgeven van onze betrokkenheid. Daarom menen wij met vierduizend aandelen een substantiële bijdrage te leveren voor de omvang van onze gemeente. Uitgaande van 4.000 gewone aandelen bedraagt de investering van onze gemeente afgerond € 3,126 miljoen. Hiermee krijgen we een aandeelhoudersbelang van circa 0,07%. Naast de deelname van de provincie Utrecht hebben de gemeenten Woudenberg, Houten, Bunschoten-Spakenburg, Rhenen en Eemnes de intentie om aandeelhouder te worden. Het besluitvormingstraject in deze gemeenten loopt parallel aan dat van ons. Financiële consequenties en risico’s Als wij als gemeente voor € 3,126 miljoen aandelen kopen, zal op de balans de post financiële vaste activa met € 3,126 miljoen toenemen en de post liquide middelen met hetzelfde bedrag afnemen. Op dit moment beschikt de gemeente over voldoende liquide middelen om dit bedrag te voldoen zonder hiervoor te moeten lenen. Door deze aankoop halen we het moment van noodzakelijke externe financiering echter wel naar voren. Met de huidige inzichten zullen we begin 2025 een nieuwe langlopende lening moeten aantrekken op de kapitaalmarkt.

We zullen dus iets eerder en voor een groter bedrag de kapitaalmarkt op moeten. De financiële effecten hiervan zijn echter beperkt. Op dit moment hebben we nog een liquiditeitsoverschot. Hierdoor kunnen we, zonder nu al extern geld te lenen, de aandelen kopen. Op het huidige liquiditeitsoverschot ontvangen we nu rente (via schatkistbankieren). Door de aankoop van de aandelen zal de ontvangen rente lager worden. Budgettair heeft dit echter geen gevolgen omdat we deze rente-inkomsten vanwege de volatiliteit van het rentepercentage niet hebben begroot. Door de aanschaf van de aandelen krijgen we als toekomstig (mede)eigenaar recht op dividend. Het is niet goed te voorspellen welk resultaat Stedin de komende jaren zal behalen waardoor we geen inschatting van het te ontvangen dividend kunnen maken (over het eerste half jaar 2023 bedroeg de winst voor belasting € 59 mln., over heel 2022 bedroeg de winst voor belasting € 59 mln., in 2021 was deze € 32 mln.). Het te ontvangen dividend is naast het financieel resultaat van Stedin afhankelijk van het aantal aandelen dat zijn uitgegeven. Omdat er nu een emissieronde loopt waarbij gemeenten en provincies over kunnen gaan tot deelname in Stedin is het aandelenaantal na emissie niet te voorspellen. Dat maakt dat we geen goede inschatting kunnen maken van het te ontvangen dividend.

Als wij participeren in Stedin voor 31 maart 2024, zal de eerste dividenduitkering in 2024 plaatsvinden. Dat betreft het dividend over het boekjaar 2023 van Stedin, dat in 2024 na besluitvorming in de AvA wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders. Het ontvangen dividend zullen we verantwoorden in de eerste of tweede bestuursrapportage. Pagina 6 van 8

Risico’s Aan de aankoop van de aandelen zijn de volgende risico’s verbonden: • De waarde van de onderneming en de aandelen zal, mede door het aangepaste dividendbeleid, naar verwachting eerder stijgen dan dalen. Echter: het is lastig om via een exit te profiteren van een eventuele waardestijging. Alleen overheden mogen aandeelhouder zijn. • De huidige reguleringsperiode5 loopt tot 2026. Daarna is sprake van een reguleringsrisico. De ACM bepaalt onder welke voorwaarden de netwerkbedrijven kosten in rekening mogen brengen aan hun klanten. Nu kan nog niet worden voorzien welke afspraken er dan gemaakt worden en wat daarvan de (financiële) effecten zijn voor de netwerkbedrijven. • De ACM bepaalt welke investeringen doorberekend mogen worden in de tarieven en ook de gewogen gemiddelde kosten van vermogen. Als Stedin niet efficiënt werkt, kan Stedin deze niet doorberekenen in de tarieven. Dit gaat ten koste van het rendement en dividend. • Het risico van de aandeelhouder is het bedrag dat geïnvesteerd wordt. Aandelen kunnen minder waard worden en moeten dan worden afgewaardeerd. De raad van commissarissen ziet toe op de bestuurders van Stedin. Ook de aandeelhouders hebben mogelijkheden om de raad van bestuur en raad van commissarissen te controleren. Dit vergt wel expertise en capaciteit om de aandeelhoudersrol te vervullen.

• Er kan een prikkel zijn om bij een volgende aandelenuitgifte weer te investeren om verwatering van het aandelenbezit6 te voorkomen. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat nu niet valt aan te geven of daarvoor dan ook middelen beschikbaar zijn. • Als Stedin in het nieuws komt, zal van een aandeelhouder een reactie of actie worden verwacht (politiek risico). • Precedentwerking dat andere publieke organisaties zich ook tot de gemeente zullen wenden voor een bijdrage voor een activiteit die strikt genomen geen wettelijke taak is van de gemeente.

VERDERE PROCES Planning en uitvoering Zoals bij het onderdeel ‘financiële consequenties’ is aangegeven is de datum van 31 maart 2024 een harde datum voor Stedin. Een besluit tot aankoop voor deze datum geeft recht op een zelfde aankoopprijs als het Rijk en daarmee ontvangen we dividend over het jaar 2023. Voorwaarde voor deelname is een raadsbesluit en de betaling van het aankoopbedrag aan Stedin voor 31 maart a.s. Na besluit van de gemeenteraad en de AvA Stedin zal de deelname geformaliseerd worden. Dit betekent dat vooraf de nodige overeenkomsten getekend moeten worden en we tijdig het aankoopbedrag moeten overmaken. Communicatie / Evaluatie Na besluitvorming in de gemeenteraad communiceren we via een persbericht over de voorgenomen deelname.

BIJLAGEN Brief Stedin Groep 21-12-2023 Brief Stedin Vermogenverstrekking aan cornerstone investors Rapportage Zanders aan cornerstone investors Uitnodiging participatie Stedin Groep

5 De ACM stelt voor iedere reguleringsperiode de zogenoemde methodebesluiten vast, waarin de methode voor het berekenen

van de inkomsten voor netbeheerders voor drie tot vijf jaar wordt vastgelegd 6 Van een verwatering van het aandelenbelang is sprake als een aandeelhouder het percentage van zijn of haar belang in een BV (of NV) ziet verminderen. Meestal is dit het gevolg van de uitgifte van nieuwe aandelen.

Pagina 7 van 8

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 24RV019

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 februari 2024; BESLUIT: 1. In te stemmen om tot aandelenaankoop over te gaan van Stedin om daarmee bij te dragen aan de financiering van de uitbreidingen van de energie-infrastructuur. 2. In te stemmen om voor 4.000 aandelen deel te nemen. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 26 maart 2024. De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

J. Langenacker, voorzitter

1