24RV004 rv Delegatie omgevingsplan getekend

Delegatie Omgevingsplan

i

N | |

RAADSVOORSTEL

Gemeente Zeist Portefeuillehouder

Angéle Welting

Ontvangstgriffie

23 november 2023

Opsteller

Hans Nienhuis

RondeTafel

8 februari 2024

Zaak/stuknummer

24RV004/213028

Debat

29 februari 2024

Besluit college

20 november 2023

Raadsvergadering

26 maart 2024

Onderwerp Delegatie omgevingsplan

Doel van het voorstel

Het besluit tot het delegeren van de bevoegdheid voor het deels wijzigen van het Omgevingsplan alsmede de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit voor te leggen aan de gemeenteraad.

Voorgesteld besluit

Aan de gemeenteraad voortestellen:

1.

2.

de bevoegdheid tot het nemen van besluiten over het wijzigen van het Omgevingsplan te delegeren aan het college in de gevallen zoals aangegeven in de Tabel “Te delegeren onderwerpen Omgevingsplan” (zie bijlage) hiermee als gemeenteraad de focus te leggen op besluiten over lokale (beleids)inhoudelijke wijzigingen van het Omgevingsplan; de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college.

Besluit Raad 26 maart 2024:

Conform besloten (met 25 stemmen voor) met in acht name van de kanttekening dat de fracties van

NieuwDemocratischZeist, ZeisterBelang, Seyst.nu, SP geacht worden tegen te hebben gestemd

Inhoud

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ligt de bevoegdheid om het Omgevingsplan vast te stellen bij de gemeenteraad. Voor specifieke gevallen kan de gemeenteraad het wijzigen van delen van het Omgevingsplan delegeren aan het college van Burgemeester en wethouders (het college). Zo kan de bevoegdheid voor kleinere aanpassingen of aanpassingen waarover al eerder besloten is, bij het college worden gelegd. Dat sluit aan bij het idee, dat de gemeenteraad de hoofdlijnen van het beleid bepaalt en dat het college de hoofdlijnen verder uitwerkt en toepast in concrete gevallen. Dit kan de gemeenteraad regelen door een delegatiebesluit vast te stellen. Dit voorstel houdt in dat het college bijgaand delegatiebesluit voorlegt aan de gemeenteraad. Na vaststelling van het besluit is de bevoegdheid om deze delen van het Omgevingsplan te wijzigen overgedragen van gemeenteraad naar college. VERDIEPING Inleiding

Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 beschikt de gemeente van rechtswege over een tijdelijk Omgevingsplan. Alle bestaande bestemmingsplannen (en enkele andere documenten zoals de Bruidsschat) vormen dan samen het Omgevingsplan. Zeist is volop in beweging Pagina 1 van 7

en er wordt op veel plaatsen gebouwd of aan planontwikkeling gedaan. Die plannen mogen niet stil komen te vallen en dus willen we meteen vanaf de invoering van de Omgevingswet verzoeken tot wijziging van het Omgevingsplan kunnen behandelen en daarover kunnen besluiten. Dit voorstel is erop gericht om dat goed te laten verlopen. Met de Omgevingswet wordt onder andere beoogd besluitvorming over de fysieke leefomgeving sneller en doelmatiger te laten verlopen. Ingezet wordt op een verschuiving van bevoegdheden

waarbij de gemeenteraad zich meer bezig houdt met hetuitzetten van beleid en de verdere uitvoering hiervan aan het college overlaat. Net als dat de raad nu bevoegd gezag is bij het vaststellen van bestemmingsplannen, is de gemeenteraad onder de Omgevingswet het bevoegd gezag voor het vaststellen het Omgevingsplan. Soms betreft zo'n wijziging nieuw beleid of een andere inrichting van een groot gebied en dan moet deze bevoegdheid bij de gemeenteraad blijven liggen. Maar soms betreft zo'n wijziging de uitwerking van eerder vastgesteld beleid of het juridisch vastleggen van een eerder gemeenteraadsbesluit. In

dergelijke gevallen is het niet nodig om deze bevoegdheid bij de gemeenteraad te laten liggen en ligt

het voor de hand de bevoegdheid te delegeren aan het college.

De Omgevingswet geeft de gemeenteraad de mogelijkheid om dit te regelen. In artikel 2.8 van de Omgevingswetis opgenomen dat de gemeenteraad de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het Omgevingsplan aan het college kan delegeren. Dit delegatiebesluit zelf wijzigt het Omgevingsplan dus niet: het maakt het alleen mogelijk dat het college het Omgevingsplan kan wijzigen voor de door de gemeenteraad aangegeven gevallen. Met het delegatiebesluit wordt in procedurele zin geen tijdwinst geboekt: het college zal dezelfde

uitgebreide voorbereidingsprocedure moeten doorlopen als de gemeenteraad voor het vaststellen van het (deel van een) Omgevingsplan. Belanghebbenden krijgen ook dezelfde mogelijkheden tot participatie. Dit geldt ook voor de rechtsbeschermingsmogelijkheden.

Tijdwinst zal vooral worden geboekt in het interne besluitvormingsproces. Besluitvorming door het college kent een korter tijdpad dan besluitvorming door de gemeenteraad. Tijdwinst is er ook voor de gemeenteraad zelf, die minder ruimtelijke dossiers per jaar voorgelegd krijgt en zich daardoor kan wijden aan de grotere, kader stellende besluiten. In lijn met een efficiëntere besluitvorming wordt tegelijk voorgesteld om de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college. Deze mogelijkheid wordt geboden via artikel 4.14 van de Omgevingswet. ARGUMENTEN ALGEMEEN Het delegeren van bevoegdheden draagt bij aan het snel en efficiënt aan kunnen passen van het Omgevingsplan De Omgevingswet bepaalt dat de gemeenteraad een Omgevingsvisie en een Omgevingsplan vaststelt. De Omgevingsvisie gaat over de langere termijn en de opgaven waar de gemeente mee aan de slag gaat. In het Omgevingsplan staan de regels voor de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld of een

bepaalde activiteit in een gebied wel of niet is toegestaan en onder welke voorwaarden. De Eerste Zeister Omgevingsvisie is dit jaar door de gemeenteraad vastgesteld, het eerste Omgevingsplan ontstaat op 1 januari van rechtswege. Om gewenste ontwikkelingen (zoals woningbouwprojecten) daarna door te laten gaan, zal in veel gevallen uiteindelijk het Omgevingsplan gewijzigd moeten worden.

Binnen dit kader valt voorliggend delegatiebesluit. Met het delegeren van door de gemeenteraad aangegeven bevoegdheden heeft het college een instrument in handen waarmee snel en efficiënt het Omgevingsplan aangepast kan worden.

In het delegatiebesluit geeft de gemeenteraad de reikwijdte van de bevoegdheid aan waarbinnen het college een deel van het Omgevingsplan mag wijzigen. Dit delegatiebesluit bepaalt dus binnen welke grenzen en onder welke voorwaarden de bevoegdheid kan of moet worden uitgeoefend.

Pagina 2 van 7

Delegatie biedt de volgende voordelen: —

het delegatiebesluit leidt tot een evenwichtige rolverdeling tussen gemeenteraad en college.

De gemeenteraad formuleert het beleid, terwijl het college zicht richt op de uitvoering van dit beleid. Deze rolverdeling wordt door het delegatiebesluit bevestigd. Alleen voor de

aangewezen categorieën van gevallen is sprake van delegatie. Een deel daarvan kan worden omschreven als ‘administratieve wijzigingen’. Het andere deel betreft concrete gevallen die worden begrensd. Het betreft veelal gevallen waarover de gemeenteraad eerder al

beleidsmatige keuzes op hoofdlijnen heeft gemaakt of waarbij de gemeenteraad op andere wijze betrokken is geweest of waarbij de gemeenteraad heeft aangegeven af te zien van het —

adviesrecht; het Omgevingsplan kan sneller worden gewijzigd. De voorbereiding van een besluit van het

college is korter dan die van een besluit van de gemeenteraad. Zo kunnen we bij het realiseren van projecten tijdwinst boeken en dit is vooral van belang voor de

—

woningbouwopgave;

met delegatie kan de dienstverlening versneld worden als we het Omgevingsplan wijzigen

naar aanleiding van een aanvraag van een inwoner, bedrijf of andere belanghebbende.

Het delegatiebesluit is zo opgesteld, dat voorgesteld wordt om wijzigingen van het Omgevingsplan die

een (grote) impact hebben op de fysieke leefomgeving niet door het college doorgevoerd kunnen worden. In deze gevallen blijft de gemeenteraad het bevoegd gezag. Per beslispunt 1.

de bevoegdheid tot het nemen van besluiten over het wijzigen van het Omgevingsplan te delegeren aan het college in de gevallen zoals aangegeven in de Tabel “Te delegeren onderwerpen Omgevingsplan” (zie verderop) hiermee als gemeenteraad de focuste leggen

op besluiten over lokale (beleids)inhoudelijke wijzigingen van het Omgevingsplan; In essentie blijft de rolverdeling tussen de gemeenteraad en het college na de inwerkingtreding van de Omgevingswet onveranderd. Het college krijgt wel meer bevoegdheden bij de uitvoering van het beleid en de gemeenteraad is nadrukkelijker belast met de hoofdlijnen en het monitoren van de resultaten. De mogelijkheid die de Omgevingswet biedt om delen van de vaststelling van het Omgevingsplan te delegeren, biedt ruimte voor toedeling van bevoegdheden op maat. Door bepaalde onderdelen te delegeren wordt de uitvoering van het beleid bij het uitvoerende orgaan neergelegd en kan de gemeenteraad zich bezighouden met inhoudelijke kaders. De onderwerpen in het delegatie besluit, zoals dat aan de gemeenteraad wordt voorgesteld, hebben

geen grote impact op de fysieke leefomgeving. Mocht hiervan wel sprake zijn dan is de gemeenteraad bevoegd. In onderstaande tabel zijn de onderwerpen genoemd die voor delegatie in aanmerking komen. In de

tweede kolom is een korte toelichting gegeven. 1.

2.

Onderwerp

Het verwerken van onherroepelijke buitenplanse omgevingsvergunningen

Verwerken bestaande wijzigingsbevoegdheden en

uitwerkingsplichten

Uitleg

Het college is bevoegd om buitenplanse omgevingsvergunningen te verlenen. Het kan hier bijvoorbeeld gaan om vergunningen voor de bouw van een paar woningen, het wijzigen van het gebruik van een pand of het verhogen van

een kap. Nadat deze vergunningen onherroepelijk zijn moeten zij binnen vijf jaar verwerkt worden in het Omgevingsplan. Deze vertaling naar het Omgevingsplan betreft een administratieve actie zonder gevolgen voor de fysieke leefomgeving. De vergunning is immers onherroepelijk. In sommige bestaande bestemmingsplannen heeft de gemeenteraad reeds delegatie toegepast: het aangeven van

wijzigingsgebieden en het toepassen van uit te werken bestemmingen. Zolang een ontwikkeling voldoet aan de

gestelde eisen is het college bevoegd tot het opstellen van een

wijzigings- of uitwerkingsplan. Na 1 januari 2024 is het niet meer mogelijk om dit soort plannen op te stellen. Daarom is het nodig om deze

Pagina 3 van 7

Het corrigeren van omissies,

feitelijke onjuistheden en verschrijvingen

bevoegdheid ook toe passen op het wijzigen van het Omgevingsplan.

In bestaande bestemmingsplannen of verordeningen kan het voorkomen dat er storende fouten in staan waarvan het handig is deze snel te kunnen wijzigen. Het gaat hier om herstelwerkzaamheden zonder een impact op de fysieke leefomgeving. Een voorbeeld is het herstellen van een

Verwerken bestaand vastgesteld beleid (bijvoorbeeld parkeerbeleid) en verordeningen

verkeerde verwijzing naar een artikel. Binnen de gemeente gelden diverse verordeningen en

beleidsregels die gaan over de fysieke leefomgeving. Deze staan nu op verschillende plekken gepubliceerd en zijn voor de burgerniet altijd eenvoudig te vinden. Doel is om al deze

vastgestelde documenten aangaande de fysieke leefomgeving

te verwerken in het Omgevingsplan. Zo wordt de regeling beter

vindbaar voor iedereen. Aangezien deze omzetting

beleidsneutraal is, is het voorstel deze bevoegdheid bij het

Het nader uitwerken van kaderstellend beleid binnen

de door de gemeenteraad aangegeven kaders

Verwerken regelgeving vanuit rijk, provincie en Hoogheemraadschap

De toelichting van het

Omgevingsplan wijzigen

Het wijzigen van gemeentelijke monumenten

college te leggen.

Dit deel houdt in dat de gemeenteraad bij vaststelling van

kaderstellend beleid kan bepalen dat het college dit verder uitwerkt. Hierbij dient de gemeenteraad duidelijke kaders te geven die duidelijk maken tot waar de bevoegdheid van het college loopt en hoe deze in te vullen. Het college geeft deze invulling vorm in het Omgevingsplan door het stellen van regels. Een voorbeeld is het vaststellen van een gebiedsvisie. De gemeenteraad kan bij vaststelling van de visie bepalen dat het college binnen door de gemeenteraad te stellen kaders de visie nader uitwerkt in het Omgevingsplan. Net als in de huidige situatie kan regelgeving van hogere/

andere bestuursorganen weerslag hebben op de gemeente. In de huidige situatie moet deze regelgeving soms vertaald

worden naar het bestemmingsplan. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal regelgeving van hogerhand ook een vertaling behoeven naar het Omgevingsplan. Een goed voorbeeld zijn de instructieregels in de provinciale Omgevingsverordening.

Het Omgevingsplan krijgt (net als het huidige

bestemmingsplan) een toelichting, die tevens de

onderbouwing bevat van de in het Omgevingsplan opgenomen regels. De toelichting van het Omgevingsplan dient uitsluitend als toelichting op de totstandkoming en toepassing van de regels maar heeft geen juridisch bindende status. Het is

praktisch efficiënt om de wijziging hiervan over te laten aan het college.

Het aanwijzen en wijzigen van gemeentelijke monumenten is

een bevoegdheid die bij het college ligt. Dit zal na

inwerkingtreding van de Omgevingswet niet anders zijn. Het

opnemen of verwijderen van gemeentelijke monumenten in het bestemmingsplan is een bevoegdheid die de gemeenteraad nu

heeft. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet kan deze bevoegdheid worden overgedragen naar het college. Voorstel is dit te doen. Hiermee wordt aangesloten bij de bevoegdheid

Aanpassen Omgevingsplan

bij projecten waar geen

adviesrecht geldt

van het college om de (status van) gemeentelijke monumenten te wijzigen.

De gemeenteraad heeft besloten (22RV002, 25 januari 2022) in welke gevallen zij haar bindend adviesrecht toe wil passen in geval van een buitenplanse omgevingsactiviteit (Bopa). Een voorbeeld hiervan zijn woningbouwprojecten van meer dan 40 woningen (tenzij transformatie). Voor kleinere projecten handelt het college zelf de procedure af en is geen rol weggelegd voor de gemeenteraad.

Pagina 4 van 7

Het kan voorkomen dat een initiatiefnemer voor een project

kleiner dan 40 woningen geen Bopa-procedure wil doorlopen maar een aanpassing van het Omgevingsplan aanvraagt. Om deze mogelijkheid te bieden wordt gevaagd om voor projecten waarvoor geen advies van de gemeenteraad vereist is (en die ook middels een BOPA mogelijk gemaakt kunnen worden), ook van toepassing te verklaren bij het aanpassen van het Omgevingsplan.

In onderstaande tabel is de routing weergegeven geredeneerd vanuit hetinitiatief. Deze delegatie is ook van toepassing op toekomstige gemeenteraadbesluiten over het adviesrecht Omgevingswet.

HN

| Initiatief

Ì Bopa of Omgevingsplan

Ln

|

{Geen adviesrecht Raad

Alleen Omgevingsplan | mogelijk

|

| Wel adviesrecht Raad |

Bevoegdheid college

Bevoegdheid raad |

Tabel: Te delegeren onderwerpen Omgevingsplan 2. De bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college. Met een voorbereidingsbesluit kan de gemeente aanvragen voor vergunningen aanhouden die niet passen binnen een voorgenomen ontwikkeling. Het “bevriest” als het ware een bestemmingsplan/ Omgevingsplan wat betreft nieuwe, ongewenste ontwikkelingen. De bevoegdheid voor het nemen van dit besluit ligt nu bij de gemeenteraad.

Onder de Omgevingswet kan de gemeenteraad deze bevoegdheid neerleggen bij het college.

Het voorbereidingsbesluit is de afgelopen jaren sporadisch toegepast, maar wanneer dit nodig is, is het belangrijk dat er snel gehandeld kan worden.

In de huidige situatie duurt het nemen van een voorbereidingsbesluit relatief lang. In die periode

kunnen ongewenste initiatieven zich aandienen, die niet tegengehouden kunnen worden zolang het besluit (van de gemeenteraad) nog niet officieel genomen is. Voorgesteld wordt de bevoegdheid tot het nemen van het voorbereidingsbesluit, die artikel 4.14 van de Omgevingswet biedt, neer te leggen bij het college.

Het delegeren heeft de volgende voordelen: 1. verwezenlijking van het beoogde doel komt niet in gevaar omdat inwerkingtreding zeer kort na 2. 3.

vaststelling gebeurt en zonder tussentijdse, openbare bekendmaking. Hetis niet langer nodig om geheimhouding op te leggen bij de behandeling van een voorbereidingsbesluit. Het college kan zeer snel en slagvaardig handelen. Erwordt voorkomen dat een initiatiefnemer kort voor aanpassing van een deel van het Omgevingsplan bewust een vergunningaanvraag indient die in strijd is met de voorgenomen

aanpassing.

KANTTEKENINGEN 4.

Delegatie onder de Omgevingswet is een nieuw instrument

Het aanpassen van delen van het Omgevingsplan door het college is een nieuwe bevoegdheid. Hoofdzakelijk betreffen dit kleine, beleidsneutrale wijzigingen zonder impact op de fysieke leefomgeving. Van tevoren is hetlastig inschatten hoeveel en hoe vaak wijzigingen van het Omgevingsplan nodig zijn en wat de impact hiervan is. Het is ook belangrijk dat de gemeenteraad op de hoogte is van de ontwikkelingen rondom wijzigingen van het Omgevingsplan. Het college zal de gemeenteraad jaarlijks informeren over het aantal en de inhoud van de wijzigingen die het doorvoert in het Omgevingsplan.

Pagina 5 van 7

Ook zal een jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet op initiatief van het college een evaluatie plaatsvinden van het delegatiebesluit. Doel van deze evaluatie is om te beoordelen of en in hoeverre de bevoegdheid goed werkt voor college en gemeenteraad en of deze aanpassing behoeft.

Indien nodig kan de gemeenteraad een nieuw delegatiebesluit nemen.

2. Ruimte voorinterpretatie De bevoegdhedendie worden gedelegeerd in dit voorstel betreffen kleine, beleidsneutrale wijzigingen

met weinig impact op de fysieke leefomgeving. Toch is niet uit te sluiten dat een gedelegeerde

bevoegdheid onbedoeld enige ruimte voor interpretatie biedt waarbij het de vraag kan zijn in hoeverre

er bijvoorbeeld geen sprake is van een te ruime beleidsvrijheid. Mocht hiervan sprake zijn dan zal eerst de gemeenteraad geraadpleegd worden alvorens het Omgevingsplan aan te passen. Dit punt wordt ook meegenomen bij de evaluatie van het instrument zoals genoemd in de eerste kanttekening.

JURIDISCHE ASPECTEN

De bevoegdheid van de gemeenteraad om het wijzigingen van delen van het Omgevingsplan te delegeren aan het college is geregeld in artikel 2.8 Omgevingswet. Tegen het besluit staat geen rechtsmiddelen open. Artikel 4.14 van de Omgevingswet bepaalt dat de gemeenteraad de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit kan delegeren aan het college. Ook tegen dit besluit staan geen

rechtsmiddelen open. BIJLAGE

Te delegeren onderwerpen omgevingsplan

Pagina 6 van 7

N

N | |

RAADSBESLUIT

Gemeente Zeist Behoort bij raadsvoorstel Nr. 24RV004

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 november 2023;

BESLUIT: 1.

De bevoegdheid tot het nemen van besluiten over het wijzigen van het Omgevingsplan te delegeren aan hetcollege in de gevallen zoals aangegeven in de Tabel “Te delegeren onderwerpen Omgevingsplan” (zie bijlage).

2.

De bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college. besloten in de openbare raadsvergadering van 26 maart 2024

J. Janssen,

riffier

, Langenacker, voorzitter