23VRAAG30 Beantwoording (22-05) raadsvragen SP Invoeren leegstandsverordening

Nummer vraag Datum vraag Datum beantwoording Datum raad

: : :

23VRAAG030 21 april 2023 22 mei 2023 29 juni 2023

Zaaknummer 207934

FORMULIER (BEANTWOORDING) RAADSVRAGEN

Soort Vragensteller Onderwerp

: : :

Schriftelijk te beantwoorden David Tompot (SP) Invoeren van leegstandverordening

Geacht college, De grote woningschaarste is een sociaal-maatschappelijk vraagstuk waarbij de vooruitzichten op een snelle oplossing niet in zicht zijn. Als gemeente kunnen we weliswaar vol inzetten om in 2030 4.000 extra woningen in Zeist te hebben, maar we moeten ze nog wel eerst bouwen. En het is nog maar de vraag hoe snel het kabinet Rutte (voor de periode dat het er nog zit) in staat is de stikstofcrisis, die bouwprojecten op losse schroeven kan brengen, snel tot een oplossing te brengen. Alle aanleiding dan ook om (opnieuw) eens na te denken over de vraag of we als gemeente niet ook andere instrumenten moet gaan inzetten, om mogelijk op kortere termijn al iets te kunnen doen aan de grote woningnood. Bijvoorbeeld door het invoeren van een leegstandverordening. De SP zou hierover dan ook de volgende vragen willen stellen. Vragen 1.

Wat zijn de afwegingen geweest om tot op heden als gemeente geen leegstandverordening te hebben?

Antwoord: Een leegstandsverordening kan een middel zijn om in een situatie van grote en hardnekkige leegstand grip te krijgen om de leegstand aan te pakken. Er is in Zeist geen sprake van dat veel panden (woningen, winkels, bedrijven, kantoren) langdurig of structureel leegstaan. Het inzetten van een leegstandsverordening is daarom niet nodig en niet wenselijk (zie ook reactie bij 3). 2.

Zou het college, met de immer nog toenemende woningschaarste en de daarmee in verband staande, vaak schrijnende gevallen van mensen die niet aan een woning kunnen komen, niet er voor moeten kiezen om alsnog een leegstandverordening in te voeren? Zo ja, wanneer kunnen we deze verwachten? En einde van deze vragen. Zo nee, waarom niet?

Antwoord: Er is eind 2022/begin 2023 onderzoek uitgevoerd naar leegstaande kantoor-/bedrijfs- en winkelpanden. Daarmee is er een beeld van de leegstand, de toekomstplannen en mogelijkheden voor deze panden. Voor veel panden blijft de functie voor winkel, bedrijf of kantoor bestaan en zijn eigenaren bezig met plannen hiervoor. Er zijn nauwelijks winkel-, bedrijf- en kantoorpanden die geschikt zijn om te transformeren tot woningen. In de situaties waarin dit mogelijk is, wordt er door eigenaren ook plannen ontwikkeld. In de huidige woningmarkt is daarnaast nauwelijks sprake van leegstaande woningen. Het is daarom niet nodig een leegstandsverordening op te stellen. Met eigenaren van kantoor-, bedrijfs- en winkelpanden die lang leegstaan hebben we al contact of leggen we nog contact.

3.

Is het wenselijk, en dan vooral: is het uit te leggen aan de samenleving, dat woon- en winkelpanden langdurig (niet zelden jaren) leeg kunnen staan, terwijl aan de andere kant het voor een steeds grotere groep mensen moeilijk, zo niet onmogelijk is, om aan een woning in onze gemeente te komen? Zou een leegstandverordening dan niet juist een instrument, een stok achter de deur kunnen zijn, om eigenaren van woonpanden te verplichten hun leegstaande pand(en) voor bewoning te verhuren? Zelfde vraag, maar dan inzake eigenaren van bedrijfspanden: om hen te verplichten dat zij hun leegstaande pand voor een al dan niet bedrijfsmatig gebruik (bijvoorbeeld winkel, atelier, of ombouw naar woning) aan een huurder moeten aanbieden?

Antwoord: De ervaring laat zien dat niet veel winkel-/kantoor- en bedrijfspanden te transformeren zijn tot woningen. Daarbij is het niet altijd wenselijk om winkel-/kantoor-/bedrijfsfuncties op te heffen. De gemeente Zeist ondersteunt nieuwe ondernemers om in leegstaande panden te starten. In die situaties waar sprake is van een pand/gebouw dat langdurig leegstaat, gaan wij in overleg met de eigenaar en in gesprek over de toekomstmogelijkheden van het pand/gebouw. Een leegstandsverordening schiet in zo’n geval zijn doel voorbij. Het vraagstuk van leegstaande winkelpanden in het centrum maakt onderdeel uit van de actualisatie van het Retailperspectief die momenteel plaatsvindt. In deze actualisatie worden naar verwachting ook instrumenten voorgesteld om de leegstand in het centrum verder terug te dringen, al is de verwachting dat een leegstandsverordening geen geschikt middel is (zie antwoord vraag 1). 4.

Een van de (zichtbare) gevolgen van langdurige leegstand van panden is verloedering. Het lijkt erop dat een gemeente zonder leegstandverordening weinig instrumenten in handen heeft om, in het geval overleg niet tot het gewenste resultaat leidt, te kunnen afdwingen dat eigenaren van leegstaande panden deze niet laten verloederen. Het niet kunnen tegengaan dat (bepaalde) panden geleidelijk aan verkrotten past dat wel in een gemeente als de onze die op ander vlak een tamelijk strak welstandsbeleid voert? Erkent het college deze ambiguïteit? En moet dit effect dan op de koop toe worden genomen, als het invoeren van een leegstandverordening voor dit college geen optie is?

Antwoord: Een leegstandsverordening is niet bedoeld als instrument tegen verloedering van een enkel pand dat langdurig leegstaat. Om op te treden tegen ernstig achterstallig onderhoud van een pand staan de gemeente andere (juridische) instrumenten ter beschikking. Een voorbeeld is de vastgoedcoördinator die een aantal jaar in het centrum actief is geweest en met vastgoedeigenaren in gesprek is gegaan over de functie en invulling van hun panden. Mede door inzet van deze vastgoedcoördinator is de leegstand in het centrum afgenomen en de transformatie in de aanloopstraten naar het centrum in versnelling gekomen. Ook hebben de vastgoed eigenaren bij leegstand aandacht voor de aanblik van het pand, zodat de tijdelijke leegstand minder in het oog springt. Puien worden beplakt zodat het zicht op de leegstand en een rommelige aanblik wordt voorkomen.