23RV033# rv 1e Bestuursrapportage 2023

RAADSVOORSTEL 1e Bestuursrapportage 2023

Portefeuillehouder

W. van Dijk

Ontvangst griffie

24 mei 2023

Opsteller

Ronde Tafel

6 juni 2023

Zaak/stuknummer

Pim Deijns 23RV033#/210048

Debat

20 juni 2023

Besluit college

22 mei 2023

Raadsvergadering

29 juni 2023

Onderwerp 1 e Bestuursrapportage 2023

Doel van het voorstel Doel van de 1e Bestuursrapportage 2023 is een zo adequaat beeld te geven van de afwijkingen op de uitvoering van het voorgenomen beleid en de raad de mogelijkheid te geven hiervan kennis te nemen en zo nodig bij te sturen.

Voorgesteld besluit 1. De afwijkingen op het bestaande beleid en de daaruit volgende financiële consequenties te accorderen. 2. De volgende begrotingswijzigingen vast te stellen: -

2023019 Berap I Begrotingswijzigingen budgettair neutraal

-

2023020 Berap I Begrotingswijzigingen met effect op saldo

-

2023021 Berap I Begrotingswijzigingen bestuursrapportage overig

Besluit Raad 29 juni 2023: Conform unaniem (met 31 stemmen voor) besloten

Inhoud (korte samenvatting) Voor u ligt de 1e Bestuursrapportage 2023 van de Gemeente Zeist. Het saldo van de nu bekende meeen tegenvallers in 2023 bedraagt afgerond € 6.227.000 nadelig, ten opzichte van een saldo van € 1.481.000 positief bij de vaststelling van de Begroting 2023 Het negatieve saldo ontstaat als gevolg van tegenvallende inkomsten uit het gemeentefonds (decembercirculaire 2022), sterk stijgende kosten bij het sociaal domein, tegenvallende parkeerinkomsten en de cao-effecten voor de personeelslasten. Al deze onderdelen hebben ook een structureel effect welke in de Kadernota 2024 zichtbaar gemaakt worden. Net als vorig jaar hebben we binnen het gemeentefonds, onze grootste inkomstenpost, te maken met forse schommelingen als gevolg van het landelijke beleid. Ook zien wij door de stijging van specifieke Rijksuitkeringen (SPUK’s) een verschuiving van structurele inkomsten uit het gemeentefonds naar incidentele uitkeringen. Dit heeft consequenties voor een structureel stabiel financieel beleid. De voortekenen van de komende meicirculaire 2023 zijn daarbij dan weer voorzichtig positief wat het hier gepresenteerde negatieve saldo over 2023 weer kan verbeteren. Overigens, los van de beschreven Pagina 1 van 5

hiervoor beschreven afhankelijkheid van (forse schommelingen in) het gemeentefonds kiezen we er als gemeente voor om niet slechts afwachtend te kijken naar het Rijk en houden we zelf regie op de verschillende thema’s. Een voorbeeld hiervan is het programma “Sociaal in Balans” dat ten doel heeft om de ingezette beweging van de transformatie van het sociaal domein verder vorm te geven en continu van brandstof te voorzien. Omdat dit voor 2023 beperkt financieel effect zal hebben wordt in de Kadernota 2024 uitgebreid aandacht besteed aan dit programma en zijn in deze Bestuursrapportage alleen de financiële effecten zichtbaar gemaakt. Richting de 2e Bestuursrapportage houden wij vast aan onze bestendige lijn en ons eigen vastgestelde beleid. Hiervoor hanteren wij onder meer de in de Nota Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170) opgenomen spelregels die beschrijven hoe we in Zeist tot een sluitende meerjarenbegroting komen. Hierin worden een aantal stappen beschreven die in onderstaande volgorde genomen moeten worden: 1) We nemen, waar mogelijk, financieel technische maatregelen. 2) Door verdere innovatie gaan we na of efficiency mogelijk is (hier staat veelal eerst een incidentele investering tegenover) 3) We gaan beleid heroverwegen. 4) We schrappen formatie als: a. er taken geschrapt worden, b. efficiency wordt doorgevoerd, c.

werkzaamheden worden ondergebracht in samenwerkingsverbanden, d. taken worden uitbesteed. 5) De laatste stap om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen is lastenverzwaring. Mochten de uitkomsten van de meicirculaire niet afdoende zijn, dan zullen we conform de bovenstaande spelregels met aanvullende voorstellen bij de 2e Bestuursrapportage komen. Belangrijk daarbij is dat onafhankelijk van de uitkomsten van de meicirculaire 2023 de Zeister behoedzaamheid voor de gemeentefinanciën centraal blijft staan. VERDIEPING Inleiding De 1e Bestuursrapportage 2023 heeft tot doel een zo adequaat mogelijk beeld te geven van de afwijkingen op de uitvoering van het voorgenomen beleid en de raad de mogelijkheid te geven hiervan kennis te nemen en zo nodig bij te sturen. Het saldo van de nu bekende mee- en tegenvallers in 2023 bedraagt afgerond € 6.227.000 nadelig, ten opzichte van een saldo van € 1.481.000 positief bij de vaststelling van de Begroting 2023. De bestuursrapportage bestaat uit vijf onderdelen, te weten: - Beleidsrapportage Het eerste onderdeel betreft de beleidsrapportage, een rapportage die dit jaar nieuw aan de bestuursrapportage is toegevoegd. Hierin zijn de beleidsvoornemens uit de Begroting 2023, gepresenteerd als “Wat gaan we doen & Wat merkt de samenleving hiervan”, opgesomd en voorzien van een statusupdate. Hiervoor zijn de volgende symbolen gebruikt: 1.

Doel - actie - resultaat is op alle onderdelen gerealiseerd. 2. Doel - actie - resultaat is in uitvoering en/of loopt volgens planning. Verwachting is dat alle onderdelen gerealiseerd zullen worden. 3. Doel - actie - resultaat loopt (op onderdelen) niet volgens planning en/of er is twijfel over toekomstige realisatie van alle onderdelen. 4. Doel - actie - resultaat wordt (op onderdelen) in voorgestelde vorm niet gerealiseerd.

Pagina 2 van 5

In de rapportage worden alleen items met een status “niet volgens planning” of “niet gerealiseerd” voorzien van een toelichting. - Financiële rapportage In het tweede onderdeel, de financiële rapportage, is ruimte voor de financiële aanmelding voor de jaren 2023 en verder. Deze rapportage dient daarmee tevens als input voor de Kadernota 2024. De financiële aanmeldingen zijn conform de O’s (Onvermijdelijk, Onuitstelbaar en Onvoorzien) en zijn hieraan ook getoetst. - Rapportage IAC en Heroverwegingen Net als vorig jaar is er, ditmaal bij de eerste bestuursrapportage, een rapportage opgesteld over de vastgestelde Heroverwegingen (Begroting 2021) en IAC-voorstellen (Kadernota 2022/Begroting 2022). Middels deze rapportage nemen we u mee in de voortgang van alle genomen maatregelen. Hiervoor zijn dezelfde, bovenstaande, symbolen als die van de beleidsrapportage gebruikt. Tevens zijn hier eventuele financiële meldingen gedaan en zijn de items voorzien van een toelichting op de status. - Rapportage voortgang uitvoeringsprogramma coalitieakkoord Bij de besluitvorming van de begroting 2023 is het uitvoeringsprogramma van het coalitieakkoord “Samen bouwen aan een mooi en duurzaam Zeist” met bijbehorende budgetten vastgesteld. Doormiddel van deze rapportage zal er doormiddel van bovenstaande symbolen aangegeven worden wat de status is en zal hierbij een korte toelichting worden gegeven.

- Rapportage stelpost prijsstijgingen Bij de besluitvorming van de begroting 2023 zijn een tweetal stelposten opgenomen voor de prijsstijgingen groter dan ons eigen indexatiecijfer. In bijgevoegde rapportage worden claims op deze stelposten weergegeven en verder toegelicht. ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN 1. De afwijkingen op het bestaand beleid en de daaruit volgende financiële consequenties te accorderen. Vanuit het kader van rechtmatigheid is het noodzakelijk dat afwijkingen ten opzichte van de begroting door u als raad worden geaccordeerd. De afwijkingen op het bestaande beleid met financiële consequenties en de budgettair neutrale afwijkingen die inhoudelijk significant zijn, staan toegelicht in Financiële Rapportage als onderdeel van de 1e Bestuursrapportage 2023. De financiële consequenties uit de actualisatie van de IAC-Voorstellen en Heroverwegingen en de “Stelpost prijsstijgingen” zijn in de daarvoor opgenomen rapportage toegelicht. 2. Begrotingswijzigingen Het betreft de begrotingswijzigingen 2023019, 2023020 & 2023021. In deze begrotingswijzigingen worden de mee- en tegenvallers van het bestaand beleid (inclusief de budgettair neutrale meldingen) uit deze bestuursrapportage naar de begroting vertaald. 3. Ontwikkeling weerstandsvermogen In deze rapportage wordt, conform de geldende spelregels, voor € 300.000 aanspraak gemaakt op het weerstandsvermogen.

Jaarlijks wordt bij de Jaarstukken en Begroting de hoogte van het weerstandsvermogen beoordeeld en waar nodig aangevuld. De voorgestelde onttrekking kan ertoe leiden dat er bij de komende beoordeling bij de Begroting 2024 een aanvullende dotatie nodig zal zijn. TOELICHTING Participatie N.v.t

Pagina 3 van 5

Financiële toelichting Het saldo van de nu bekende mee- en tegenvallers in 2023 bedraagt afgerond € 6.227.000 nadelig, ten opzichte van een saldo van € 1.481.000 positief bij de vaststelling van de Begroting 2023. De begroting van de gemeente Zeist krijgt hiermee onderstaande uitkomst. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 2023 Saldo primitieve begroting 2023 € 8.918 Voorstellen besloten bij begroting 2023 € -7.437 Saldo begroting 2023 na besluitvorming € 1.481 Structurele effecten 2e Bestuursrapportage 2022 € -1.017 Septembercirculaire 2022 € 2.156 Decembercirculaire 2022 € -1.639 Vaststellen OZB tarieven 2023 (o.a. areaalmutaties) € 10 Overige bijstellingen € 77 Saldo begroting 2023 voor bestuursrapportage € 1.068 Saldo 1e bestuursrapportage 2023 € -6.217 Actualisatie Heroverwegingen/IAC € -684 Uitkomsten stelpost prijsstijging € -394 Actueel saldo begroting 2023 € -6.227 De financiële consequenties van deze Bestuursrapportage zijn uitgewerkt in de begrotingswijzigingen 2023019, 2023020, 2023021. Belangrijk om te vermelden is dat diverse effecten uit deze 1e Bestuursrapportage in de meicirculaire 2023 mogelijk een positieve tegenhanger krijgen. Een voorbeeld hiervan is de cao-ontwikkeling die naar alle waarschijnlijkheid volledig gecompenseerd zal worden. Richting de 2e Bestuursrapportage zal er een nauwkeuriger beeld van het saldo voor 2023 ontstaan.

Juridische aspecten Conform de Gemeentewet (artikel 189) heeft de Gemeenteraad het budgetrecht. Het vaststellen van de 1e Bestuursrapportage met daarin budgettaire effecten is daarmee een raadsbevoegdheid. Duurzame aspecten Diverse activiteiten rondom het thema duurzaamheid worden in o.a. de beleidsrapportage en rapportage voortgang uitvoeringsprogramma coalitieakkoord geduid. Samenhang met andere projecten De structurele financiële effecten van deze 1e Bestuursrapportage hebben een directe relatie met het in de Kadernota 2024 gepresenteerd meerjarenperspectief. VERDERE PROCES Planning en uitvoering 31 mei 2023: Technische informatiesessie 6 juni 2023: Ronde tafel Raad 20 juni 2023: Debat Raad 29 juni 2023: Besluitvorming Raad (uitloop naar 4 juli 2023) Communicatie N.v.t. Evaluatie De evaluatie van de producten uit de planning & control cyclus vindt jaarlijks plaats in de jaarstukken. BIJLAGEN - 1e Bestuursrapportage 2023 - Begrotingswijziging “2023019 Berap 1 2023 budgettair neutraal” - Begrotingswijziging “2023020 Berap 1 2023 meldingen met effect op saldo” - Begrotingswijziging “2023021 Berap 1 2023 bestuursrapportage overig” Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 23RV033#

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 mei 2023; BESLUIT: 1. De afwijkingen op het bestaande beleid en de daaruit volgende financiële consequenties te accorderen. 2. De volgende begrotingswijzigingen vast te stellen: - 2023019 Berap I Begrotingswijzigingen budgettair neutraal - 2023020 Berap I Begrotingswijzigingen met effect op saldo - 2023021 Berap I Begrotingswijzigingen bestuursrapportage overig Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 29 juni 2023 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1