21RV022 rv Tweede Zeister ondersteuningspakket (Gewijzigd)

RAADSVOORSTEL Tweede Zeister ondersteuningspakket (gewijzigd)

Portefeuillehouder

Sander Jansen

Ronde Tafel

n.v.t.

Opsteller

Rene van der Niet

Debat

n.v.t.

Raadsvergadering

23 maart 2021

Zaak/stuknummer Raadsvoorstel

21RV022

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Voorstel 1. Instemmen met de inhoud van het tweede Zeister ondersteuningspakket voor ondernemers, zakelijke partners, sociale ondersteuning, maatschappelijke partners, sportverenigingen en culturele organisaties voor een totaalbedrag van € 1.875.000,- zoals hierna in dit voorstel beschreven. 2. Instemmen met de voorgestelde dekking van de kosten van het pakket uit de hiervoor beschikbaar gestelde rijksgelden en door inzet van het RIOZ. Besluit Raad 23 maart 2021:

Basis Inleiding Het coronavirus houdt de wereld al ruim een jaar in z’n greep. Veel landen zijn in lockdown; er zijn reis- en contactrestricties. Het sociaal en economisch leven heeft zwaar te lijden. Ook in Zeist. Met het raadsbesluit van 28 mei 2020 heeft de gemeente het zogenaamde eerste Zeister ondersteuningspakket beschikbaar gesteld. Op basis van dit eerste ondersteuningspakket is in totaal een bedrag van € 324.000,- uitgekeerd. Met het aanhouden van de pandemie laten de beperkende maatregelen die in verband daarmee zijn ingesteld, steeds diepere sporen na. Dankzij de komst van werkende vaccins gloort er licht aan de horizon. Voorlopig zijn we echter nog niet massaal gevaccineerd en voor veel bedrijven en organisaties staat het water tot aan de lippen. Daarom wordt het voorstel gedaan voor een tweede Zeister ondersteuningspakket.

Pagina 1 van 15

EERSTE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET; TERUGBLIK Het eerste ondersteuningspakket beoogde: ‐

Financiële steun bieden voor maatschappelijke organisaties in de sectoren sport en cultuur (aanvullend op landelijke en provinciale regelingen). Doel: de sociale infrastructuur van Zeist overeind houden.

‐

Generieke verlaging (half jaar) precario belasting en bijdrage winkeliers in winkelcentra. Doel: directe ondersteuning winkeliers en horeca, en financiële ruimte bieden voor acties om aantrekkelijkheid van de winkelcentra te vergroten.

Er is een externe adviescommissie ingesteld om de governance bij steunverlening te waarborgen. Voor het eerste ondersteuningspakket was uit het RIOZ een budget van € 995.000,- beschikbaar. Hiervan is uitgekeerd: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Sport Cultuur Winkelcentra Precario Totaal

60.000,107.000,100.000,57.000,324.000,-

Resterend saldo € 671.000,- (zit nog in het RIOZ). Overige getroffen maatregelen: ‐ ‐

Ruimhartig verlenen uitstel van betaling voor gemeentelijke heffingen, terughoudend met invorderen. Verkregen subsidie hoeft bij het niet-leveren van de prestatie niet te worden terugbetaald.

Terugkijkend kunnen we zeggen dat het eerste ondersteuningspakket zijn doel heeft gediend. Mede dankzij de geboden steun zijn er geen organisaties omgevallen. De adviescommissie heeft goed gefunctioneerd. De advisering was deskundig en zorgde voor governance en transparantie. Ingediende aanvragen werden goed en snel afgewikkeld. Er zijn ook aandachtspunten. Zo waren er behoorlijke administratieve lasten voor aanvragers en gemeente. En de transparantie in de afhandeling van aanvragen was niet altijd optimaal.

TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET Doel van het tweede pakket is om mensen, ondernemers en organisaties die om wat voor reden dan ook door de coronacrisis in de knel zijn gekomen, boven op de landelijke regelingen een steun in de rug te geven. Vanuit de mogelijkheden die de gemeente heeft en vanuit de maatschappelijke opgaven die we als gemeente hebben om een bijdrage te leveren aan het overeind houden van de economische en maatschappelijke infrastructuur in Zeist. Het tweede Zeister ondersteuningspakket richt zich op de volgende doelgroepen: A. Ondernemers B. Zakelijke partners C. Sociale ondersteuning en maatschappelijke partners Pagina 2 van 15

D. Sportverenigingen E. Culturele organisaties Het tweede pakket geeft steun, daar waar de regelingen van het Rijk niet voorzien of ontoereikend zijn. Uitgangspunten tweede ondersteuningspakket: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Zo veel mogelijk werken vanuit reeds bestaande formele lijnen, bijvoorbeeld een subsidierelatie of een fiscale relatie. Zo veel mogelijk generieke maatregelen. Waar dat niet mogelijk is, (semi) maatwerk. Het bieden van ondersteuning in de vorm van kennis delen, uitstel van betaling, terughoudendheid met invorderen, en daarnaast ook financiële steun Eenvoudige aanvraagprocedure/ administratief eenvoudig uit te voeren. Goede communicatie over de regeling. Periodiek rapporteren aan de Raad. Looptijd tweede Zeister ondersteuningspakket: t/m 31 december 2021.

Ook bij het tweede Zeister ondersteuningspakket besteden we veel aandacht aan good governance. De ondersteuning moet rechtmatig zijn en er moet een transparante en objectieve beoordeling van aanvragen voor ondersteuning plaatsvinden. Net als bij het eerste Zeister ondersteuningspakket wordt een externe adviescommissie geïnstalleerd. Eenvoudige aanvragen die op basis van eenduidige criteria kunnen worden beoordeeld, worden ambtelijk afgehandeld. Complexere aanvragen die worden beoordeeld op basis van criteria die voor bredere uitleg vatbaar zijn, worden aan de adviescommissie voorgelegd. Met de nog te installeren adviescommissie worden een nadere rolverdeling en werkafspraken gemaakt. Het ondersteuningspakket wordt hierna voor de verschillende doelgroepen uitgewerkt.

A. TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET: UITWERKING ONDERNEMERS Het is duidelijk dat de pandemie ingrijpende gevolgen heeft voor ondernemers, met name in de retail en horeca. Wat de winkels betreft, gaat het vooral om de niet-essentiële winkels. Deze zijn al vanaf 15 december 2020 verplicht gesloten. En in de maanden dat de winkels wel open waren, was dat aan allerlei restricties gebonden. De horeca was al in het voorjaar 2020 verplicht gesloten van 16 maart tot 1 juni. Vanaf oktober 2020 is de horeca opnieuw dicht. Zonder perspectief op wanneer ze weer open kunnen. Er zijn tal van landelijke regelingen die financiële ondersteuning bieden: NOW, Tozo, TONK, TVL, Garantie Ondernemers-financiering, Borgstelling MKB-kredieten, en nog veel meer. Toch dekken die regelingen vaak maar een deel de schade die ondernemers hebben opgelopen. Het gebrek aan perspectief breekt ondernemers op. Ondanks de voorzichtig positieve toon tijdens de laatste persconferentie. De beperkingen duren al lang. We zien dat de huidige steunpakketten vanuit de rijksoverheid niet toereikend zijn. Ondernemers steken maandelijks veel eigen geld in de zaak om de vaste lasten te kunnen betalen. Geld dat bedoeld was voor pensioen, investeringen en gewoon als inkomen. Dat geld raakt op. Forse omzetdalingen met blijvende vaste lasten maakt dat veel ondernemers op omvallen staan.

Ook de mentale nood is ondertussen groot. Winkels en horeca vormen de basis van de kernen en wijken in Zeist. Mensen ontmoeten elkaar, maken een praatje, er is bedrijvigheid en er worden activiteiten georganiseerd. Het college wil die centra steunen en er voor de ondernemers zijn. Tegelijk is het eerlijk om te zeggen dat de middelen van de gemeente beperkt zijn. De gemeente heeft niet de financiële spankracht om honderden ondernemers in Zeist van een forse financiële injectie te voorzien. Wij willen dan ook behulpzaam zijn in het overbruggen van deze onzekere tijd. Daarentegen kunnen wij het ondernemingsrisico als Pagina 3 van 15

gemeente niet overnemen. Daarnaast gaat het om rechtmatigheid, rechtsgelijkheid en uitvoerbaarheid. Steun moet voor dezelfde ondernemers binnen dezelfde doelgroep volgens objectieve criteria te verkrijgen zijn, met beperkte administratieve lasten bij de aanvraag en beoordeling. Concreet stellen we voor:

1. Nultarief precariobelasting voor het jaar 2021 Precariobelasting is een vergoeding voor het gebruik van de openbare grond. Zo betaalt een ondernemer bijvoorbeeld precario voor het plaatsen van een reclamebord, banier of terras op de openbare weg. De heffingen variëren van een paar tientjes tot zo’n 2600 euro. In totaal gaat het om een bedrag van ongeveer € 150.000,-. Voor het jaar 2020 zijn de tarieven precariobelasting gehalveerd. Voor het jaar 2021 wordt voorgesteld het tarief te stellen op nul. Met de BghU is nauw overleg nodig over de wijze van besluitvorming en uitvoering van deze maatregel. 2. Nultarief reclamebelasting voor het jaar 2021 De reclamebelasting wordt door de gemeente op verzoek van ondernemers in het centrum van Zeist onder dezelfde ondernemers geheven. De opbrengst wordt (na aftrek van de heffingskosten) uitbetaald aan Vereniging Centrum Zeist (voorheen Stichting Centrummanagement). De vereniging brengt de reclamebelasting in bij Stichting Hart van Zeist. Stichting Hart van Zeist is een samenwerking van vastgoedeigenaren, gemeente en vereniging Centrum Zeist. De gemeente legt daar jaarlijks € 150.000,- bij. Hart van Zeist organiseert met dit geld het centrummanagement in Zeist. Denk daarbij aan promotie en marketing, ondersteuning van ondernemers, de wintersfeerverlichting, evenementen etc.

De reclamebelasting bedraagt € 400,- of € 600,- per ondernemer per jaar, afhankelijk waar een ondernemer in het centrum is gehuisvest. In totaal gaat het om een netto opbrengst van € 200.000,- per jaar. Voorgesteld wordt het tarief reclamebelasting voor het jaar 2021 te stellen op nul. De gemeente bespreekt met Hart van Zeist welk bedrag nodig is om de gewenste activiteiten te kunnen organiseren. Dat bedrag wordt - bij het wegvallen van de opbrengsten uit de reclamebelasting - door de gemeente gecompenseerd tot een bedrag van maximaal € 150.000,-. Met de BghU is nauw overleg nodig over de wijze van besluitvorming en uitvoering van deze maatregel. Wij hebben ook oog voor de problematiek in andere winkelcentra. Daarover vindt overleg plaats. 3. Extra investeren in toerisme Met de lock down en door de overige beperkende maatregelen hebben hotels, andere horecazaken en andere toeristische ondernemers hun omzet geheel of gedeeltelijk zien stilvallen en zijn zij financieel in zwaar weer terechtgekomen. Er is gesproken over de vraag of in verband daarmee de toeristenbelasting kan worden kwijtgescholden. Dat kan echter niet, kort samengevat omdat wij die belasting niet heffen van de ondernemer maar van de toerist; de ondernemer is hier voor ons slechts ‘kassier.’ Wat wij wel kunnen doen, is investeren in de

Pagina 4 van 15

toeristische sector zodat de betrokken ondernemers weer vol aan de bak kunnen zodra de lock down en beperkende maatregelen zijn opgeheven. De opbrengst uit de toeristenbelasting is jaarlijks ongeveer € 3 ton. Daar tegenover staat een jaarlijkse investering van zo’n € 350.000,-. Dat bedrag wordt onder andere besteed aan het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) en aan de TOP ’s (Toeristische Overstap Punten). Voorstel is om voor het jaar 2021 de helft van de opbrengst toeristenbelasting, dus een bedrag van € 150.000,- extra te investeren in het versterken van de toeristische sector in Zeist. Die investering vindt plaats binnen het bestaande actieprogramma Recreatie en Toerisme. Hierin worden vier acties ten behoeve van de toeristische sector in Zeist voor de komende twee 2 jaar benoemd: ‐ ‐ ‐ ‐

Het ontwikkelen van het merk Zeist. Het versterken van de online promotie in samenwerking met het RBT. Aanstellen van een ‘makelaar’ voor de recreatieve sector Aansluiten aanbod op doelgroepen (bijvoorbeeld bij elkaar brengen cultuur en erfgoed of sportief en gezond).

Deze maatregel beslaat een bedrag van € 150.000,-. 4. Advisering, aanbieden van deskundigheid Als ondernemersplein zijn we bereikbaar voor vragen, hulp, informatie en een luisterend oor. We houden de gemeentelijke website up to date met alle informatie voor ondernemers. Zie https://www.zeist.nl/ondernemen/subsidies-of-financiele-steun-ondernemers/informatiecoronavirus-voor-ondernemers. We verwijzen ondernemers naar de juiste kanalen voor ondersteuning bij de rijksoverheid, onze eigen sociale dienst en naar bijvoorbeeld het Urekaloket. Dat Urekaloket (Utrecht Region Economische Corona Alliantie) is een initiatief vanuit de Economic Board Utrecht, waar ondernemers kunnen sparren met collega-ondernemers en terecht kunnen voor advies over financiën en personeel. We denken met ondernemers mee en proberen kansen te zien in plaats van alleen maar beperkingen. We behandelen aanvragen van vergunningen juist in deze tijd zo goed en adequaat mogelijk. We proberen procedures snel te doorlopen. Bijvoorbeeld als het gaat om een omgevingsvergunning voor pandeigenaren die willen transformeren naar wonen, omdat detailhandel niet meer rendabel is. Als de terrassen straks weer open mogen, staan we onder voorwaarden verruiming van terrassen toe. De aanvraagprocedure is nu al in gang gezet.

Net als bij het eerste ondersteuningspakket verlenen we ruimhartig uitstel van betaling voor gemeentelijke heffingen en zijn we terughoudend met invorderen. Wat dat laatste betreft zullen we altijd eerst met de ondernemer in gesprek gaan alvorens tot invordering over te gaan. Stichting Hart van Zeist geeft voor de ondernemers in het centrum op allerlei gebieden ondersteuning. Bijvoorbeeld in de gesprekken met de verhuurder over (gedeeltelijke) kwijtschelding van de huur en/ of aanpassen van de huurcondities. Voorstel is om in het jaar 2021 voor een bedrag van € 100.000,- extra inzet te doen op het vlak van advisering en het aanbieden van deskundigheid aan winkels in de diverse centra. Als voorbeeld dient hier Stichting Hart van Zeist; zoals de stichting het in het centrum doet, willen we behulpzaam zijn, ook voor andere ondernemers in Zeist. De meest effectieve inzet werken we verder uit en concretiseren we.

Pagina 5 van 15

B. TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET: UITWERKING ZAKELIJKE PARTNERS De gemeente heeft met tal van zakelijke partners een privaatrechtelijke, contractuele relatie. Denk bijvoorbeeld aan de verhuur van gemeentelijk vastgoed aan horecaondernemers. Of aan de catering van het gemeentehuis of van de aula bij de begraafplaats/ het crematorium. Voor een aantal van onze partners komen de coronamaatregelen keihard aan. Anderen hebben er minder last van. Artikel 6: 258 BW bepaalt dat een overeenkomst kan worden aangepast of ontbonden wanneer er sprake is van onvoorziene omstandigheden die van dien aard zijn dat de overeenkomst in redelijkheid niet (ongewijzigd) in stand kan blijven. Met onze partners kijken we per geval of er van dergelijke omstandigheden sprake is. Daarbij kijken we naar alle omstandigheden van het geval: de pijn die de ondernemer lijdt, de inhoud van het contract, de redelijkheid en billijkheid, het maatschappelijk belang van de inbreng van de ondernemer, het financieel belang van de gemeente bij continuering van het contract en de inschatting van wat de rechter in zo’n situatie zal zeggen. Voor de verhuur van horecavastgoed heeft de rechter bijvoorbeeld als richtlijn gegeven dat de verhuurder een deel van de huur moeten kwijtschelden over de maanden waarin de zaak door de lockdown gedwongen gesloten was.

Hierover zijn we voor 2020 al aan het kijken naar een passende aanpassing van de huren. Hiermee willen we ook een heldere norm ontwikkelen voor 2021. De gemeente voert de gesprekken met de partners op een correcte en humane wijze, met oog voor de pijn die sommige partners als gevolg van de crisis lijden. Wel zijn wij van oordeel dat een ondernemer bij een verzoek om aanpassing van het contract openheid in de financiële administratie moet geven. Wij zijn met verschillende partners in gesprek en met een aantal van hen hebben wij al maatwerkafspraken gemaakt. Voorstel is om voor de aanpassing van de contracten met onze partners een bedrag van € 250.000,te reserveren.

C. TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET: UITWERKING SOCIALE ONDERSTEUNING Op dit moment bestaan er, gelet op de cijfers en onze contacten met diverse organisaties, geen signalen dat het noodzakelijk is het onderwerp bestaanszekerheid onderdeel uit te laten maken van het tweede Zeister ondersteuningspakket. De Zeister minimaregelingen voorzien ook in deze coronacrisis in de behoefte van inwoners met een laag inkomen, onder meer vanwege de bijstandsnorm van 130%. Zo kunnen deze inwoners naast de algemene- en bijzondere bijstand, de individuele inkomenstoeslag en de collectieve aanvullende ziektekostenverzekering in bepaalde gevallen ook aanspraak maken op aanvullende minimaregelingen. Te denken valt aan de Geld Terug Regeling voor volwassenen en kinderen, of ondersteuning door de Voedselbank. Kinderen en jongeren kunnen bovendien gebruik maken van regelingen waardoor het ook voor hen mogelijk wordt om te sporten of deel te nemen aan een cultuuractiviteit. Ook kunnen ouders met een laag inkomen financiële ondersteuning krijgen zodat hun kinderen kunnen meedoen aan activiteiten van en op school. Medio maart 2021 wordt gestart met een onderzoek naar de technische haalbaarheid om te komen tot één digitaal loket voor het aanvragen van de minimaregelingen. De Rijksoverheid heeft in verband met de coronacrisis een aantal tijdelijke regelingen in het leven.

Zo biedt de regeling voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) ondersteuning aan mensen die als gevolg van de corona(maatregelen) hun woonlasten niet langer kunnen betalen.

Pagina 6 van 15

We blijven monitoren hoe de verschillende regelingen uitwerken en bezien of we moeten bijspringen. Daarbij kijken we niet alleen naar individuele inwoners maar ook naar maatschappelijke partners die door de coronacrisis overbelast worden of financieel in de knel raken. Denk aan de weggeefwinkel, de voedselbank en de Kringloop. Met deze partijen willen we zoeken naar een passende ondersteuning. Voorgesteld wordt om voor 2021 een doorbraakbudget van € 100.000,- te reserveren voor sociale ondersteuning in verband met de coronacrisis. Met dat bedrag willen we ook voor de minima en bijstandsgerechtigden kijken of zij een extra ondersteuning kunnen krijgen in deze lastige tijd. Voorbeelden hiervan zijn een tegemoetkoming in het eigen risico inzake de zorgverzekering en/of het verstrekken van een ‘vakantiepakket’ voor aankomende zomer met bijvoorbeeld bonnen voor zwembad, klimbos, Lobbus, theater of bioscoop, zodat ook deze mensen een goede zomer tegemoet kunnen zien. Deze voorstellen worden nog nader uitgewerkt.

D. TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET: UITWERKING SPORT Veel sportverenigingen zien hun eigen vermogen teruglopen. Leden zeggen op, waardoor de opbrengst uit contributie lager wordt, sponsors haken af en ook inkomsten uit de kantine, toernooien, feestavonden e.d. wegvallen. Geld waar de verenigingen jarenlang voor hebben gespaard om in de toekomst investeringen te kunnen doen, zien ze langzaam verdampen. Het effect is nu nog maar gedeeltelijk te zien; contributie is vaak al geïnd en sponsorgeld al betaald. Ook kan men nog teren op reserves / spaargeld. Het beeld is dat de verenigingen er wel op eigen kracht doorheen lijken te komen. Maar vooral op midden- en lange termijn zullen de financiële consequenties, door minder inkomsten en continuering van vaste lasten (huur, contracten) zichtbaar kunnen worden. Voor sommige verenigingen geldt bovendien dat geplande investeringen door het interen op het vermogen niet meer kunnen worden gedaan. We bieden op drie manieren maatwerk voor sportverenigingen: 1. Als gevolg van de coronamaatregelen ontstaan er knelpunten in de reguliere bedrijfsvoering die niet met eigen middelen of uit eigen reserves kunnen worden opgelost.

Knelpunten kunnen bijvoorbeeld zijn dat de huur voor de accommodatie niet kan worden betaald, noodzakelijk onderhoud niet kan worden gedaan, reguliere professionele inzet bij de vereniging niet kan worden betaald of reguliere evenementen niet kunnen worden gefinancierd. Ondersteuning door de gemeente bestaat uit 50% van het tekort, met een maximum van € 20.000,- per vereniging en € 50,- per lid.1 Voorwaarden: ‐ ‐ ‐ ‐

De vereniging heeft een bestaande subsidierelatie met de gemeente. De vereniging laat aan de hand van de jaarrekening 2020 en de begroting 2020 en 2021 zien dat er als gevolg van de coronacrisis sprake is van een tekort. De vereniging maakt aannemelijk dat dit tekort een knelpunt vormt voor de reguliere bedrijfsvoering. De vereniging maakt aannemelijk dat het knelpunt niet met eigen middelen of uit eigen reserves kan worden opgelost.

2. Als gevolg van de coronamaatregelen heeft de vereniging moeten interen op de eigen reserves, waardoor geplande investeringen meer dan twee jaar uitgesteld moeten worden. De geplande 1

Het is niet de bedoeling dat een vereniging met 10 leden € 20.000,- steun aanvraagt. Pagina 7 van 15

investeringen zijn belangrijk voor de continuïteit en het goed functioneren van de vereniging. Ondersteuning door de gemeente bestaat uit 50% van het tekort met een maximum van € 20.000,- per vereniging en € 50,- per lid.2 Voorwaarden: ‐ ‐

‐ ‐

De vereniging heeft een bestaande subsidierelatie met de gemeente. De vereniging laat aan de hand van de jaarrekening 2019 en de begroting 2020 en 2021 zien dat er als gevolg van de coronacrisis wordt ingeteerd op de reserves, waardoor geplande investeringen meer dan twee jaar uitgesteld moeten worden. De vereniging maakt aannemelijk dat de reserves niet met eigen middelen kunnen worden aangevuld. De vereniging maakt aannemelijk dat de geplande investeringen belangrijk zijn voor de continuïteit en het goed functioneren van de vereniging.

De gemeente reserveert een fonds van maximaal € 200.000,- voor de bovenstaande ondersteuning van de sportverenigingen. Indien de vraag om steun dit bedrag overstijgt, hebben de verzoeken om steun in categorie 1. voorrang. Indien de verzoeken gedeeltelijk wel maar niet allemaal kunnen worden gehonoreerd, vindt honorering plaats naar volgorde van binnenkomst van de verzoeken bij de gemeente, tot het moment dat het bedrag van € 200.000,- volledig is uitgeput.

3. Impulssubsidie sport Juist in deze tijd is het belangrijk dat sportverenigingen hun bestaande leden kunnen behouden en nieuwe leden kunnen aantrekken. Met de impulssubsidie ondersteunen we initiatieven die erop zijn gericht om de binding van leden te vergroten en nieuwe leden te werven. Denk aan toernooien, evenementen, promotieactiviteiten of anderszins. Met als doel: vitale inwoners en vitale verenigingen. Voorgestelde maatregel: een bedrag van € 75.000,- beschikbaar stellen als impulssubsidie sport. Maximaal aan te vragen bedrag per vereniging is € 5.000,-. De accountmanager sport kan deze aanvragen beoordelen. En verder … Sportverenigingen die hun accommodatie van de gemeente huren, hebben over 2020 drie maanden korting op de huur gekregen omdat zij vanwege de coronamaatregelen in de maanden maart, april en mei 2020 geen gebruik konden maken van de accommodatie. Wij hebben hiervoor gebruik kunnen maken van de TVS-regeling (Tegemoetkoming Verhuurder Sportaccommodaties). Op 9 maart start een tweede TVS-regeling, gericht op huurcompensatie indien accommodaties door coronamaatregelen niet gebruikt konden worden in het vierde kwartaal van 2020. Afhankelijk van de exacte inhoud en spelregels van de regeling weten we of we ook een deel van de huur over het vierde kwartaal 2020 kunnen kwijtschelden.

De voorgestelde maatregelen voor de sportverenigingen beslaan in totaal een bedrag van maximaal € 275.000,-.

2

Het is niet de bedoeling dat een vereniging met 10 leden € 20.000,- steun aanvraagt. Pagina 8 van 15

E. TWEEDE ZEISTER ONDERSTEUNINGSPAKKET: UITWERKING CULTURELE SECTOR De culturele sector heeft het zwaar te verduren onder de coronacrisis. Theaters zijn gesloten, cultuureducatie buiten school staat op een heel laag pitje, festivals kunnen niet programmeren, de bibliotheek is alleen open voor afhaal en de (concert)podia zijn al bijna een jaar dicht. De reserves van de organisaties raken uitgeput, leden zeggen hun lidmaatschap op, er zijn geen horeca inkomsten, en ook geen sponsoracties. Dit terwijl de structurele kosten doorlopen zoals huur en personeel. Er is wel verschil in de mate waarin men door de crisis wordt geraakt. In het algemeen hebben de kleinere amateurgezelschappen met een lage overhead, lage kosten en beperkte omzet minder last. Naarmate de organisatie groter wordt, met meer professionele inzet, een grotere overhead, meer kosten en meer inkomstenderving, worden de problemen groter. Bij de opzet van het tweede ondersteuningspakket verdelen we de culturele sector in vijf categorieën: 1. De kleinere amateurgezelschappen (± 40). Te denken valt aan Harmonie OBK Zeist, theatergroepen Demasque en West End, verschillende koren zoals het Toonkunstkoor en het Shanty koor, Muziektheatervereniging Polhymnia en gemengd koor Cantiamo, en dansgezelschappen zoals Cerga en Invanca . Kenmerken (generaliserend):

‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Beperkte begroting. Niet of nauwelijks professionele inzet. Lage overhead, lage kosten. Mogelijk terugloop in leden/ sponsors. Weinig of niet afhankelijk van opbrengsten uit kaartverkoop e.d. De subsidies voor de amateurgezelschappen variëren van € 1000,- tot € 3.000,- .

Deze gezelschappen hebben beperkt last van de crisis. Voorgestelde steunmaatregel: we verhogen de subsidie voor deze gezelschappen eenmalig met een bedrag van € 500,-. Aantal gezelschappen in categorie 1 is naar schatting maximaal 40. Maximaal aan te vragen steunbedrag totaal is 40 x € 500,- = € 20.000,-.

2. De grotere amateurgezelschappen. Er zijn zo’n 10 grotere amateurgezelschappen, bijvoorbeeld Slottuintheater, Slotconcerten, Slottheater, HV den Dolder, Lokaal Austerlitz, Vrienden EBG, Zeister HV, hernhutterhuis en Zeister mannenkoor. Kenmerken (generaliserend): ‐ ‐ ‐ ‐

Een serieuze begroting (globaal tussen de € 20.000,- en € 120.000,-). Vooral drijvend op vrijwilligers, daarnaast enige professionele inzet. Hebben een zekere overhead, maken kosten. Organiseren vooral activiteiten voor publiek en daarom sterk afhankelijk van opbrengsten uit kaartverkoop e.d. Pagina 9 van 15

‐

Subsidiebedragen variëren van € 5000,- tot € 20.000,-.

Deze gezelschappen hebben last van de crisis. Voor hun financiering zijn zij immers gedeeltelijk afhankelijk van kaartverkoop e.d. Deze inkomstenbron valt voor 2020 en 2021 grotendeels weg. Voorgestelde steunmaatregel: gezelschappen kunnen als steun in de rug in 2021 eenmalig een bedrag van 50 % van het (verwachte) tekort op de begroting 2021 aanvragen, voor zover dat tekort groter is dan € 5.000,-. Tekort tot € 5.000,- is dus voor eigen risico gezelschap. Maximaal steunbedrag: € 15.000,- per gezelschap. Voorwaarden: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Gezelschap richt zich op de Zeister samenleving en ontplooit activiteiten op het gebied van cultuur. → bij aanvraag kort overzicht van activiteiten overleggen. Gezelschap stond op 1 januari 2020 al ingeschreven bij de KvK. → bij aanvraag uittreksel KvK overleggen. Ontvangen subsidie van de gemeente was in 2020 tussen de € 5000,- en € 20.000,-. Jaarrekening 2020 en begroting 2020 en 2021 overleggen. Bij berekening tekort ook steun van landelijke en provinciale regelingen verdisconteren.

Aantal gezelschappen in categorie 2 is maximaal 10. Maximaal aan te vragen steunbedrag totaal is 10 x € 15.000,- = € 150.000,-.

3. Festivals. Zeist beschikt over een aantal mooie festivals, zoals de Zeister Muziekdagen, Internationaal Liedfestival, Lentefestival, Open Monumenten dag en Historisch Weekend, Nova filmfestival en Ars Musica. Kenmerken (generaliserend): ‐ ‐ ‐ ‐

Een forse begroting (globaal tussen € 80.000,- en € 250.000,-). Naast vrijwilligers ook substantiële professionele inzet. Maken nu al kosten voor een festival/evenement dat wellicht niet doorgaat. Sterk afhankelijk van opbrengsten uit kaartverkoop, catering, sponsoring e.d.

De festivals hebben veel last van de crisis. Voor hun financiering zijn zij immers voor een groot deel afhankelijk van kaartverkoop, catering, sponsoring e.d. Deze inkomstenbron is voor 2020 grotendeels weggevallen. Voor 2021 is het wel of niet doorgaan van de verschillende festivals onzeker. De festivals gepland vóór 1 juli 2021 zijn verplaatst naar het najaar. Als de festivals ook in het najaar 2021 geen doorgang kunnen vinden, dan lopen zij bijna al hun inkomsten mis. Tegelijk hebben zij lopende kosten vanwege een professionele organisatie (overhead) die doorbetaald moeten worden. Als deze festivals na 2020 ook in 2021 niet doorgaan, betekent dit wellicht de genadeklap (is landelijke tendens). Voorgestelde steunmaatregel: Organisaties kunnen een garantstelling door de gemeente voor een bedrag van maximaal € 15.000,- aanvragen voor de situatie dat het festival dat in het najaar 2021 staat gepland, geen doorgang kan vinden. Steunbedrag is 50% van het tekort op de verwachte exploitatie 2021, voor zover dat tekort hoger is dan € 5.000,-. Tekort tot € 5.000,- is dus voor eigen risico. Maximaal steunbedrag: € 15.000,- per organisatie. Eventuele uitbetaling garantie eind 2021, begin 2022.

Pagina 10 van 15

Voorwaarden: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Organisatie organiseert festivals in Zeist. → bij aanvraag kort overzicht van activiteiten overleggen. Gezelschap stond op 1 januari 2020 al ingeschreven bij de KvK. → bij aanvraag uittreksel KvK overleggen. Ontvangen subsidie van de gemeente was in 2020 > € 25.000,- en < € 40.000,-. Jaarrekening 2020 en begroting 2020 en 2021 overleggen. Berekening verwacht exploitatietekort overleggen. Bij berekening tekort ook steun van landelijke en provinciale regelingen verdisconteren.

Aantal festivals gepland na 1 juli 2021 is 7. Maximaal aan te vragen steunbedrag totaal is 7 x € 15.000,- = € 105.000,-.

4. De vijf grote spelers: bibliotheek, Kunstenhuis, Figi, Slot Zeist Horeca BV en Beauforthuis Kenmerken (generaliserend): ‐ ‐ ‐ ‐

Relatief grote organisaties, waar veel geld in omgaat, met veel medewerkers of ZZP’ers op de loonlijst. Ontvangen forse subsidies of contractuele bijdragen van de gemeente. Zeer divers qua type bedrijf en qua type voorziening die zij de samenleving bieden. Vooral Figi en Beauforthuis hebben extreem veel last van de crisis. Zij zijn immers sterk afhankelijk van kaartverkoop, catering e.d. Kunstenhuis ook geraakt door de crisis, maar bieden nog cursussen online aan. Bibliotheek het minst afhankelijk van kaartverkoop e.d., en dus het minst geraakt door de crisis. De subsidies aan deze partijen variëren van € 75.000,- aan het Beauforthuis tot € 1.2 mln. aan het Kunstenhuis. Maatwerk is gepast. Voorgestelde steunmaatregel: Het is moeilijk in te schatten wat de financiële behoefte van deze grote spelers is en voor welk bedrag de gemeente hen in redelijkheid kan ondersteunen. Voorgesteld wordt hiervoor een bedrag van maximaal € 250.000,- te reserveren. Reservering is geen toezegging dat dit bedrag ook daadwerkelijk aan deze partijen wordt uitgekeerd. Toekenning van gelden moet op basis van maatwerkafspraken met de afzonderlijke organisaties plaatsvinden. Voorwaarden: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

De organisatie laat aan de hand van de jaarrekening 2020 en de begroting 2020 en 2021 zien hoe groot het tekort is. De organisatie maakt aannemelijk dat dit tekort een knelpunt vormt voor de reguliere bedrijfsvoering. De organisatie maakt aannemelijk dat het tekort niet met eigen middelen of uit eigen reserves kan worden opgelost. De steun is gericht op culturele programmering van de organisatie (dus niet zoals Figi voor het horeca of hotel gedeelte). Eventueel nadere voorwaarden voor de inzet van het steunbedrag kunnen worden gesteld (maatwerk per organisatie). Bij toekenning steun ook steun van landelijke en provinciale regelingen verdisconteren. Pagina 11 van 15

Criteria bij de bepaling van de verdeelsleutel van het bedrag van € 250.000,- zijn o.a.: ‐ ‐ ‐

Maatschappelijke bijdrage van de organisatie voor Zeist De financiële impact van de crisis op de organisatie. Het financiële toekomstperspectief van de organisatie

5. Impulssubsidie cultuur Met de impuls subsidie kunnen we initiatieven ondersteunen met innovatieve ‘coronaproof’ projecten. Deze initiatieven houden het culturele leven in Zeist bruisend en zorgen voor aanbod voor de inwoners van Zeist (vaak juist de kwetsbare doelgroepen, zoals op dit moment jongeren.) We zien verschillende aanvragen binnenkomen die passen onder dit label. Deze manier van steun gaat over denken in kansen in plaats van het dichten van gaten. Het is een mooi signaal als de gemeente hier een bijdrage aan levert. Voorgestelde maatregel: een bedrag van € 75.000,- beschikbaar stellen als impulssubsidie. Dit bedrag kan landen in de bestaande incidentele kunstsubsidieregeling, zodat de accountmanagers deze aanvragen kunnen beoordelen.

DOEL VAN HET VOORSTEL Een breed ondersteuningspakket vast te stellen waarmee we mensen, ondernemers en organisaties die om wat voor reden dan ook door de coronacrisis in de knel zijn gekomen, een steun in de rug geven. Vanuit de mogelijkheden die de gemeente heeft en vanuit de maatschappelijke opgaven die we als gemeente hebben om een bijdrage te leveren aan het overeind houden van de economische en maatschappelijke infrastructuur in Zeist. Argumenten Met het aanhouden van de pandemie laten de beperkende maatregelen die in verband daarmee zijn ingesteld, steeds diepere sporen na. Dankzij de komst van werkende vaccins gloort er licht aan de horizon. Voorlopig zijn we echter nog niet massaal gevaccineerd en voor veel bedrijven en organisaties staat het water tot aan de lippen. Daarom wordt het voorstel gedaan voor een tweede Zeister ondersteuningspakket.

KANTTEKENINGEN Met de voorgestelde maatregelen kan een breed, uitgebalanceerd, rechtvaardig en effectief ondersteuningspakket worden vastgesteld. Eerdere ervaringen uit het eerste Zeister ondersteuningspakket zijn meegenomen. Toch begeven we ons nog grotendeels op onbekend terrein; een ondersteuningspakket van deze breedte en omvang is voor een gemeente zoals de gemeente Zeist niet eerder aan de orde geweest. De keuzes zijn echter weloverwogen en de voorgestelde maatregelen zijn zo veel mogelijk eenduidig uitvoerbaar. Een groep ondernemers heeft gevraagd om een steunfonds voor ondernemers in het centrum van Zeist op te richten. Uit dat fonds kan aan ondernemers in het centrum van Zeist dan een uitkering worden gedaan gelijk aan een aantal maanden huur. We begrijpen de vraag maar zijn tot de Pagina 12 van 15

conclusie gekomen dat dit - los van de enorme kosten die het vergt - niet haalbaar is. Een dergelijk verzoek is in strijd met het gelijkheidsbeginsel; de gemeente mag - en wil - op die manier geen onderscheid maken tussen ondernemers in het centrum van Zeist en ondernemers daarbuiten. Ook een onderscheid tussen ondernemers in een huurpand of ondernemers in een eigen pand kan niet worden gemaakt. We hebben verder gezocht naar gerichte mogelijkheden om steun te kunnen bieden aan ondernemers in de meest nijpende nood. Ook dat is - los van de kosten die dat vergt - geen haalbare kaart. Er zijn geen objectieve criteria te bepalen op grond waarvan de ene ondernemer wel en de andere ondernemer geen steun zou kunnen ontvangen. Daarmee zou er willekeur ontstaan en handelen we in strijd met de beginselen van rechtszekerheid, gelijkheid en transparantie. De voorgestelde maatregelen voor ondernemers zijn dan ook zo veel mogelijk generiek.

JURIDISCHE ASPECTEN De maatregelen zijn op hun juridische houdbaarheid gecheckt. Na akkoord van de raad wordt het tweede Zeister ondersteuningspakket in een regeling vastgelegd en gepubliceerd.

UITVOERING Er moet een adviescommissie worden geïnstalleerd, waarmee een rolverdeling en werkafspraken moeten worden gemaakt. Met de BghU is nauw overleg nodig over de wijze van besluitvorming en uitvoering van de fiscale maatregelen. Uitvoering van het ondersteuningspakket vraagt de nodige inzet van de gemeente. Die inzet betreft onder andere de beoordeling van de ingediende ondersteuningsaanvragen en de verdere afhandeling daarvan. Maar bijvoorbeeld ook de extra inzet op een snelle afhandeling van vergunningaanvragen. Hiervoor moet capaciteit worden vrijgemaakt en moeten werkafspraken worden gemaakt. Voorgesteld wordt om voor de extra personele inzet in verband met de uitvoering een bedrag van € 100.000,- te reserveren.

FINANCIËLE TOELICHTING De voorgestelde maatregelen omvatten de volgende bedragen: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Nultarief precario 150.000,Nultarief Reclamebelasting 150.000,Investeren in toerisme 150.000,Advisering ondernemers 100.000,Maatwerk zakelijke partners 250.000,Doorbraakbudget sociale ondersteuning 100.000,Ondersteuning sportverenigingen 275.000,Kleinere amateurgezelschappen cultuur 20.000,Grotere amateurgezelschappen cultuur 150.000,Festivals 105.000,Vijf grote spelers cultuur 250.000,Impulssubsidie cultuur 75.000,Uitvoeringskosten 100.000,1.875.000.Pagina 13 van 15

Het bovenstaande bedrag is erop gebaseerd dat alle maatregelen volledig worden uitgenut. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat dit zal gebeuren en ook de ervaringen met het eerste Zeister ondersteuningspakket laten zien dat dit niet zo is. Aanvullend op de rijksbijdrage aan de culturele sector van 450.000 euro stelt de gemeente ca. 1,4 mln beschikbaar vanuit het RIOZ ter financiering van dit tweede Zeister ondersteuningspakket. EVALUATIE We willen transparant zijn richting inwoners van de gemeente Zeist over de besteding van de middelen met het Tweede Zeister Ondersteuningspakket. Met dat doel publiceren we als verantwoording een lijst van de partijen die gebruik maken van de financiële ondersteuning uit het ondersteuningspakket (naam organisatie, totaal ontvangen bedrag, datum van uitkering). Dit geldt voor alle onderdelen van het ondersteuningspakket, met inachtname van de beperkingen die zijn opgelegd uit de AVG en die vallen onder bedrijfsgevoelige informatie. Deze lijst wordt online gepubliceerd en bijgehouden en betrokken bij de definitieve verantwoording aan de gemeenteraad. De definitieve verantwoording aan de gemeenteraad vindt uiterlijk plaats binnen 6 weken na de einddatum van dit ondersteuningspakket (uiterlijk vrijdag 11-2-2022).’ BIJLAGEN -

Pagina 14 van 15

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 21RV022

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 maart 2021 en 29 maart 2021; BESLUIT: 1. In te stemmen met de inhoud van het tweede Zeister ondersteuningspakket voor ondernemers, zakelijke partners, sociale ondersteuning, maatschappelijke partners, sportverenigingen en culturele organisaties voor een totaalbedrag van € 1.875.000,- zoals hierna in dit voorstel beschreven. 2. In te stemmen met de voorgestelde dekking van de kosten van het pakket uit de hiervoor beschikbaar gestelde rijksgelden en door inzet van het RIOZ. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 23 maart 2021 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1