20260203 Presentatie Rol van de raad bij regionale samenwerking

Rol van de raad in de regio Ronde Tafel Nota Samenwerking 3 februari 2026

Inhoud Introductie Waarom van belang Delegatie Doel Sturingsinstrumenten

Introductie  Raadsadviseur regionale samenwerking, werkzaam voor de gemeenten:

Opdracht  Het versterken van de positie van raden in regionale samenwerkingsverbanden

Rol van de raad Er zijn meerdere belangrijke rollen in regionale samenwerking Rollen van college  Eigenaar  Opdrachtgever

Rollen van de raad  Kaderstellen  Controleren

Rollen ambtelijke organisatie  Vakinhoudelijk advisering  Financiële advisering  Bestuurlijke advisering

Eigenaar

Opdrachtgever

Rol van de raad Meerdere redenen waarom het belangrijk is dat de raad in positie is om de kaderstellende en controlerende rol te beoefenen:  Democratische legitimiteit  Wet Gemeenschappelijke Regelingen (2022) stelt dat de democratische legitimiteit van samenwerkingsverbanden gebaseerd is op ‘verlengd lokaal bestuur’.  Wet is in 2022 gewijzigd om positie van raden te versterken:  Raad moet kaders kunnen stellen  Raad moet kunnen controleren

 Maatschappelijke impact van GR’en  Substantieel deel van de gemeentebegroting  67,4 miljoen in 2025

Rol van de raad  Democratisch samenspel van regionale samenwerking is complex  Algemeen bestuur is het hoogste gremium in GR en besluit bij meerderheid  Raad kan hier invloed op uitoefenen, maar lastig te zien welke ruimte er wanneer is  Samen sta je sterk

Delegatie  Op dit moment is het indienen van zienswijzen gedelegeerd aan het college: – Kadernota (in principe niet gedelegeerd; in praktijk wel) – Begroting – Begrotingswijziging – Jaarrekening

 Raadsrapporteurs adviseren het college en raad over inhoud van zienswijzen  Raad ontvangt zienswijze in de vorm van raadsinformatiebrief voorafgaand aan verzending Wanneer mag er gedelegeerd worden?  Als er sprake is van een wettelijke bepaling  Zolang aard van de bevoegdheid zich niet verzet tegen delegatie

Delegatie Intentie Wet Gemeenschappelijke Regelingen (2022) = positie van de raad versterken  Er is geen bepaling die delegatie mogelijk maakt  De wetswijziging dwingt tot herziening van delegatiebesluit Wat dit betekent voor de raad  Raad gaat zienswijzen behandelen in raadsvergadering  Rol van raadsrapporteurs verandert van adviseur van het college en raad naar adviseur van de raad

Doel

1

Raad is aangehaakt

2

en heeft invloed op samenwerkingen

 Efficiënt en effectief  Tijdens regionale P&C cyclus  Tijdens beleidsvorming

Doel 1

Raad is aangehaakt

Wat betekent dat:  De raad weet welke samenwerkingsverbanden prioriteit hebben en waarom  De raad de gewenste informatie ontvangt  De raad in staat is een oordeel te vormen  De raad in staat is college te sturen (kaderstellend & controlerend)  De raad weet beschikbare raadsinstrumenten hiervoor in te zetten

Doel 2

Raad heeft invloed op samenwerkingen

Wat betekent dat:  De raad weet wanneer invloed uit te oefenen  De raad realiseert dat invloed toeneemt door samen te werken met andere raden  De raad in contact staat met raadsleden in andere raden  De raad zienswijzen, moties en amendementen kan uitwisselen met andere raden

Doel Omdat we het belangrijk vinden dat onze raad goed in positie is bij regionale samenwerkingsverbanden…

Doel … werken we samen toe naar een aangehaakte raad

Doel … werken we samen toe naar een aangehaakte raad, die invloed heeft op samenwerkingen  Efficiënt en effectief  Tijdens regionale P&C cyclus  Tijdens beleidsvorming

Waar staan we nu Om in kaart te brengen hoe ver de raad is richting het doel, is een enquête uitgezet bij de raad en griffie en een vergelijkende analyse gemaakt door de raadsadviseur:

1

De raad is aangehaakt

Volledig niet aangehaakt

2

Nauwelijks aangehaakt

Gedeeltelijk aangehaakt

In grote mate aangehaakt

Volledig aangehaakt

In grote mate invloed

Regionale invloed

en heeft invloed op samenwerkingen Volstrekt geen invloed

Nauwelijks invloed

Enige invloed

Sturingsinstrumenten De Nota Samenwerking versterkt de raadspositie met afspraken over de inzet van deze sturingsinstrumenten:

 Prioritering samenwerkingsverbanden  Actieve informatievoorziening  Vast terugkoppelmoment  Vaste raadsinformatiebrief

 Duidelijke opdracht raadsrapporteurs  Behandeling zienswijzen in de raad