2025-10-09 FIGI spreektekst ronde tafel begroting 2026

9 oktober 2025 – Spreektekst gemeenteraad Zeist Victoria Ruijs, directeur Gemeentelijk Theater FIGI directie@figi.nl +31 6 113 484 57

Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad en overige aanwezigen, Dank dat ik opnieuw de gelegenheid krijg om namens FIGI in te spreken bij de behandeling van de gemeentebegroting. Vorig jaar, in november 2024, stond ik hier ook, toen in reactie op de nieuwe cultuurvisie. Kort daarvoor, in oktober 2024, heb ik uw raad een brief gestuurd over de aangekondigde taakstelling op cultuur. In die brief, en ook toen ik hier sprak, heb ik aangegeven dat FIGI als partner van de gemeente Zeist zijn verantwoordelijkheid neemt. Wij hebben toen uit eigen beweging €30.000 ingeleverd op onze prestatiegelden voor promotie en drukwerk. Dat aanbod is in overleg met wethouder Van Dijk ook formeel geaccordeerd. Met dat gebaar wilden wij laten zien dat wij, ondanks stijgende kosten en een uitdagende markt, bereid zijn bij te dragen aan een gezonde gemeentelijke financiële huishouding. Wij delen immers hetzelfde belang: een levendige, gastvrije en culturele gemeente Zeist. Tegelijkertijd heb ik toen uitgesproken dat ik hoopte dat onze vrijwillige bijdrage niet zou leiden tot een precedent, en dat het bij die geste van €30.000 zou blijven. Nu, bijna een jaar later, hoor ik opnieuw signalen van een voorgenomen bezuiniging op cultuur en specifiek op Theater FIGI. Dat heb ik recent vernomen in bestuurlijke gesprekken.

Het staat nog niet letterlijk in de begrotingstekst, maar het lijkt wel in voorbereiding te zijn. Een eventuele nieuwe taakstelling zou niet alleen financieel voelbaar zijn, maar ook qua programmering. Een nieuwe bezuiniging zou concreet betekenen: minder voorstellingen, minder lokale gezelschappen op het toneel, en duizenden minder bezoekers aan Zeist. En dat zou zonde zijn, juist in een periode waarin de culturele sector zich volledig heeft hersteld van de coronajaren en het publiek de weg weer naar de zalen weet te vinden. Bovendien hebben wij onze verplichtingen voor de seizoenen 2025–2026 en 2026–2027 al vastgelegd, op basis van het bestaande contract en de door u vastgestelde afspraken.

Voordat besluiten worden genomen, is het belangrijk om te begrijpen wat de gevolgen in de praktijk zijn van een taakstelling op de theaterprogrammering. Wij staan altijd open om dat inzicht samen te delen, in het goede overleg dat we al jaren met de gemeente hebben, zowel ambtelijk én bestuurlijk. De uiteindelijke afweging ligt uiteraard bij de raad, maar wel met een volledig beeld van de effecten.

Ik heb gelezen dat er in de raad vragen zijn gesteld door de PvdA en GroenLinks over de overeenkomst met FIGI, over de aanbestedingsprocedure en over de aanduiding “Gemeentelijk Theater FIGI”. Ik begrijp die belangstelling en vind het volkomen terecht dat u zorgvuldig met publieke middelen wilt omgaan. Laat ik daar helder over zijn: ik ben altijd bereid om deze vragen te beantwoorden, schriftelijk of mondeling, in volledige openheid en met de feiten op tafel. FIGI is trots op de transparante samenwerking die we al decennialang met de gemeente onderhouden.

Naast de zorgen over cultuur wil ik kort ingaan op een ander punt in de begroting dat FIGI raakt: de voorgestelde verhoging van de toeristenbelasting. Volgens bijlage 4 van de begroting wordt voorgesteld om de toeristenbelasting met 20 tot 25% te verhogen, om €100.000 extra inkomsten te genereren. Als hotel en theater begrijp ik dat de gemeente zoekt naar inkomstenbronnen, maar ik wil u wijzen op de stapeling van lasten. Per 2026 stijgt namelijk ook de btw op logies van 9% naar 21%. Dat is een enorme verhoging, die direct effect heeft op de kamerprijs. Een extra stijging van de toeristenbelasting daarbovenop maakt Zeist relatief duur in vergelijking met omliggende gemeenten, wat de verblijfskansen, bezetting én aantrekkelijkheid voor gasten schaadt.

Mijn oproep aan u is daarom drieledig: • • •

Bescherm het culturele fundament van Zeist. Houd vast aan de bestaande afspraken en erken dat FIGI vorig jaar al vrijwillig heeft bijgedragen aan de taakstelling. Behandel de toeristenbelasting met beleid. Een verhoging kan op termijn meer schade dan opbrengst opleveren. Overweeg uitstel of een meer geleidelijke invoering. Blijf met ons in gesprek. Zowel over de begroting als over de vragen die binnen de raad leven. FIGI wil, zoals altijd, constructief meedenken over oplossingen die passen bij het belang van Zeist als culturele én gastvrije gemeente.

In dat kader nodig ik u van harte uit voor een nieuw werkbezoek aan FIGI. Op 11 december 2024 mochten wij u al eens ontvangen, en ik kijk ernaar uit om dit te herhalen, zodat u met eigen ogen kunt zien wat er dagelijks achter de schermen gebeurt in het theater, de bioscoop, het hotel en de horeca. Want alleen door elkaar te ontmoeten, leer je elkaar echt begrijpen. Dit jaar viert Theater FIGI zijn 100-jarig bestaan, een eeuw van kunst, gastvrijheid en ondernemerschap in het hart van Zeist. Wij willen dat de volgende honderd jaar beginnen zoals deze eeuw eindigt: in samenwerking, met vertrouwen en met een gedeelde liefde voor cultuur en gemeenschap. Daarom hoop ik u allen te mogen verwelkomen bij onze jubileumvoorstelling op maandag 17 november aanstaande, in onze vernieuwde Hendrik Marsmanzaal, een feestelijke avond vol muziek, theater en herinneringen aan honderd jaar FIGI.

Samenvatting Victoria Ruijs, directeur van FIGI, wijst op de waarde van FIGI als cultureel en economisch ankerpunt in Zeist. Zij herinnert de raad eraan dat FIGI in 2024 vrijwillig €30.000 heeft bijgedragen aan de gemeentelijke taakstelling en vraagt om terughoudendheid bij nieuwe bezuinigingen op cultuur. Ook spreekt zij haar bereidheid uit om vragen over het contract en de samenwerking met de gemeente te beantwoorden. Verder waarschuwt zij voor de cumulatie van lasten door de verhoging van toeristenbelasting en btw, die de concurrentiepositie van Zeist kan schaden. Tot slot nodigt zij de raad uit voor een nieuw werkbezoek aan FIGI, om het gesprek over samenwerking en cultuur in Zeist samen voort te zetten.