20240704 Gemeente Zeist Brief ProRail Vervolgproces Den Dolder

Gemeente Zeist T.a.v. wethouder W. van Dijk Postbus 513 3700 AM ZEIST

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Onderwerp

2 juli 2024 15 maart 2024 2024-280562638-4850 Stand van zaken afwaarderen overweg t.b.v. Raadvergadering

Behandeld door Telefoonnummer

Geachte heer Van Dijk, Bezoekadres Moreelsepark 3 3511 EP Utrecht Postadres Postbus 2038 3500 GA Utrecht

Op 15 maart jl. hebben wij uw reactie ontvangen op ons vorig schrijven d.d. 6 maart jl.. OKRA heeft intussen gerapporteerd over haar bevindingen van het kort, verdiepend onderzoek. Over dit rapport en de nadere vervolgstappen hebben we de afgelopen periode zowel ambtelijk als bestuurlijk contact gehad. Graag willen wij u in lijn met onze gesprekken een aantal zaken meegeven in aanloop naar de besluitvorming in uw Raad. In onze brief d.d. 6 maart jl. heb ik u een aantal aandachtspunten meegegeven voor het onderzoekstraject dat door OKRA is uitgevoerd. In uw antwoordbrief d.d. 15 maart jl. meldt u dat de aanpak niet significant is veranderd. Gezien de toenmalige fase van aanpak begrijpen we dit. Dit neemt echter de inhoudelijke punten, zoals we ook eerder in onze brief van 28 juni 2023 hebben aangegeven, niet weg. OKRA heeft het onderzoekrapport “Den Dolder, Van knooppunt naar verbindend dorp” inmiddels aan u aangeboden. Het rapport en de vervolgstappen hebben we gezamenlijk met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Provincie Utrecht besproken. Door de grote impact op het landschap en het bezwaar van het Rijksvastgoed Bedrijf is het voorstel om de viertaksvariant af te laten vallen. De geoptimaliseerde drietaksvariant is in het bestuurlijk overleg van mei jl. als inhoudelijke voorkeursvariant vastgesteld.

In datzelfde overleg zijn de originele drietaksvariant en de nul-variant als terugvalscenario’s vastgesteld. Tenslotte is in dat overleg afgesproken de geoptimaliseerde drietaksvariant verder uit te werken én een toets te doen door alle betrokken partijen op de financiële haalbaarheid daarvan. Uitwerking voorkeursvariant én nul-variant De financiële haalbaarheid van de verschillende varianten zijn steeds een grote zorg geweest van ProRail en het Ministerie van IenW. In uw brief van 15 maart jl. erkent u ook dat partijen gezamenlijk in overleg moeten treden voordat een raadsbesluit genomen kan worden. Dat wil zeggen als er dan nog geen zekerheid is over de financiële haalbaarheid. Als invulling hiervan hebben wij in ons laatste bestuurlijk overleg van 17 juni jl. de huidige financiële situatie met u, het Ministerie van IenW en Provincie Utrecht gedeeld. Partijen hebben in dat overleg aangegeven vooralsnog geen oplossing te zien om de geschatte tekorten voor de voorkeursvariant aan te vullen. Met dit inzicht hebben we de afspraak gemaakt om een plan van aanpak op te stellen voor nadere uitwerking van de nul-variant, naast de uitwerking van de (geoptimaliseerde) drietaksvariant.

ProRail B.V., KvK 30124359

Onderdeel van de aanpak is het vormen van een gezamenlijk beeld en inzicht over de ontwikkelingen van de verkeersintensiteiten in relatie tot relevante ontwikkelingen. Zowel binnen de gemeente (ruimtelijk en beleidsmatig) als regionaal in relatie tot het afwaarderen van de overweg. Dat is nodig, omdat over de te nemen maatregelen voor een nul-variant (een variant waarbij geen kortsluitroute aangelegd wordt) nog onvoldoende gezamenlijk beeld bestaat. Doel is om de inhoudelijke voorkeursvariant en de nul-variant op gelijkwaardig niveau uit te werken waarbij aan de minimale eisen van verkeersveiligheid worden voldaan. Hierdoor kunnen het doelbereik en effect van beide varianten in relatie tot de investering vergeleken worden. Kostenverdeling In de Projectovereenkomst tussen de gemeente en ProRail van 2013 zijn afspraken gemaakt over de aanpak van het Drieluik Den Dolder, waarin ProRail de voornaamste financier van het project zou zijn door middel van een subsidie van het ministerie van IenW. De huidige situatie wijkt echter af van de kaders van destijds. De gemeente heeft inmiddels stappen gezet om een breder perspectief te hanteren bij het project, waarbij naast de afwaardering van de overweg het belang van een leefbaar, veilig en bereikbaar Den Dolder een belangrijke positie inneemt. Deze nieuwe doelstellingen zijn in het onderzoek dat OKRA heeft uitgevoerd meegenomen.

Wij zien het belang voor deze doelstellingen en hebben daarom tot nu toe meebewogen, maar ik wil daarbij nogmaals benadrukken dat er met het voorkeursalternatief bredere doelstellingen worden nagestreefd dan alleen de afwaardering van de overweg. Met deze significante wijziging ten opzichte van de uitgangspunten van 2013 is extra druk gekomen op de financiele haalbaarheid van het project en een opgave van alle deelnemende (en mogelijk extern belanghebbende) partijen. Wij zijn het daarom niet eens met de omschrijving zoals u die aanhoudt in uw brief dat ProRail primair verantwoordelijk is voor de betaalbaarheid van de te kiezen variant. Wij ondersteunen de bijdragen die geleverd worden door externe partijen, zoals de ontwikkeling van de WA-hoeve en de Politieacademie. Maar dit is, zoals we ook gezamenlijk hebben geconcludeerd in het overleg van 17 juni jl., onvoldoende. Gezien het belang van het afwaarderen van de overweg voor alle gebruikers van de overweg (trein, gemotoriseerd en langzaam verkeer) dringen wij aan op het vergroten van de bijdrage aan dit project door alle projectpartners, inclusief het Ministerie van IenW. Zoals eerder aangegeven: het afwaarderen van deze overweg is cruciaal voor de veiligheid op het rondom de spoorovergang én om in de toekomst meer treinen te kunnen rijden op het baanvak tussen Utrecht en Amersfoort.

Voorstel voor besluitvorming Raadvergadering d.d. 9 juli 2024 Gezien het bovenstaande is ons voorstel om het reeds door de gemeente gereserveerde geld ten behoeve van de terugbetaling aan ProRail van de onderdoorgang in de Tolhuislaan aan te wenden voor de best mogelijke oplossing voor het dorp Den Dolder. Wij zien dit gelukkig ook terug in de voorgenomen besluitteksten aan de gemeenteraad. Daarnaast ondersteunen wij het afvallen van de viertaks-variant en de opdracht voor het nader uitwerken van de geoptimaliseerde drietaksvariant. Daarbij zijn ook aanvullende acties afgesproken voor uitwerking van de nul-variant, zodat na de zomer finale besluitvorming kan plaatsvinden over de uit te voeren variant. Wij kijken uit naar de verdere samenwerking. Met vriendelijke groet, Harro Homan Regiodirecteur Randstad Noord

2/2