20231103 Notitie bomen beheer

Kwaliteit van de bomen. Binnen de gemeente Zeist worden er door de gemeente ca. 40.000 straat en laanbomen beheerd. Deze bomen worden 1 maal in de 3 jaar gecontroleerd op veiligheid en onderhoudstoestand. Daarbij wordt er ook gekeken naar de levensverwachting van de boom. Dit betekent dat ca 13.000 bomen per jaar worden gecontroleerd. Aan de hand van deze controle worden waar nodig bomen gesnoeid of gekapt. Ook genereert deze controle een overzichtslijst van bomen die extra aandacht nodig hebben. Deze worden vaker gecontroleerd (eens per jaar) voor de veiligheid. De resultaten van de controle worden verwerkt in ons beheerprogramma (in het beheerprogramma heeft elke boom een eigen paspoort met gegevens, zie bijlage 1). Verhoudingen onderhoudsmaatregelen uit de gehouden controles -

Snoei: 70 % Kappen: 1 % Attentiebomen: 5 % Aanhouden reguliere controlefrequentie: 24%d

Omdat we elke boom zo frequent inspecteren hebben we een goed beeld van de kwaliteit. In Bijlage 1 kunt u zien hoeveel controlepunten we daarvoor hebben opgenomen. Doordat we van elke boom deze controlepunten opnemen kunnen we ook zeggen hoe het er voor staat met de bomen die eigendom zijn van de gemeente Zeist. De belangrijkste parameters zijn Toekomstverwachting en Veiligheidsklasse. Van deze twee controlepunten is met een cirkeldiagram de kwaliteit op gemeente schaal inzichtelijk gemaakt. (zie bijlage 2) Bij het diagram van de toekomstverwachting is te zien dat 91 procent van de bomen een levensverwachting heeft van 5 jaar of meer. Bij deze bomen is niet te verwachten dat we op korte termijn kap wegens veiligheid verwachten. Van de andere bomen is te verwachten dat deze binnen nu en 5 jaar uitvallen. In de praktijk blijkt dat we op de ca. 1 procent uitval van de bomen blijven. Bij het diagram van de Veiligheidsklasse is te zien dat 84 procent van de bomen veilig is. daarbij komt 9 procent die na een eenvoudige maatregel, zoals snoeien, weer veilig te maken is (tijdelijk verhoogd risico). Dan zijn er de attentie bomen die we uit voorzorg 1 maal per jaar inspecteren. Als laatste is de categorie risicobomen die of gekapt moeten worden, of waar we een zware maatregel (de kroon van de boom innemen, fors terugsnoeien) moet worden uitgevoerd.

Vervanging van de bomen. Het vervangen van de bomen binnen de gemeente Zeist is geregeld in het Lange Termijn Bomen Beheer Plan (LTBBP). Binnen dit plan zijn 7 structuur typen. Deze 7 structuur typen zijn vertaald naar 3 strategieën: -

Dezelfde boomsoort, dezelfde leeftijd Dit betekent wanneer er meer als de helft van de bomen is uitgevallen. Worden alle bomen verwijderd en wordt de gehele laan opnieuw aangeplant.

-

Verschillende boomsoorten, verschillende leeftijden Dit betekent dat er een minimaal aantal bomen nog aanwezig is, worden de bomen in deze situatie weer aangevuld. Meestal ligt de grens ongeveer wanneer 20 procent is uitgevallen.

-

Meedenken, meedoen

Dit betekent dat er in participatie met de bewoners wordt bepaald wat er wordt terug geplant. Hier wordt laagdrempelig terug geplant op basis van vragen van bewoners. Vanuit het LTBBP worden er dit jaar meer dan 400 bomen terug geplant. Bij eventuele incidenten zoals zware stormen zullen de bovenstaande percentages eerder worden bereikt. Wanneer dit niet past in de huidige begroting, zal dit via de gebruikelijke weg aan de raad worden voorgelegd. Komende jaren willen wij ook inzetten op behoud van de bestaande bomen. Dit omdat steeds meer duidelijk wordt wat bomen voor ons betekenen (de zogenaamde ecosysteemdiensten). Dit willen wij regelen via het groenbeheer plan dat medio 2024 aan de raad zal worden aangeboden.

Financieel effect voorstel Begroting 2024 onderdeel Lange termijn bomen beheerplan Financieel technische maatregelen In de methodiek van de reserve bomenfonds is afgesproken tot 2031 cumulatief per jaar € 50.000 te doteren waardoor er ieder jaar € 50.000 meer wordt gedoteerd dan het jaar daarvoor. Inmiddels is dit opgelopen tot een dotatie van € 350.000 in 2023. Op dit moment ligt er nog geen concreet bestedingsplan en daarom wordt in deze maatregel voorgesteld, in afwachting op een bestedingsplan, de cumulatieve dotatie terug te draaien en de dotatie jaarlijks op een gelijk niveau van € 350.000 te houden. Dit levert per jaar, cumulatief, € 50.000 op voor de gemeentelijke begroting.

Beleidskeuzes begroting 2024 -

De totale storting over de periode 2016 t/m 2022 bedraagt €3.100.000 De totale onttrekking over de periode 2016 t/m 2023 was begroot op € 2.900.000 De totale werkelijke onttrekking in de periode 2016 t/m 2022 zijn: € 151.242

De afgelopen jaren is er dus substantieel minder dan verwacht onttrokken uit de bomenreserve. Dit komt doordat in de praktijk is gebleken dat tot nu toe in een lager tempo dan verwacht grote

boompartijen aan (lange) lanen vervangen moesten worden. Daarbij proberen we waar mogelijk werk met werk te combineren waardoor vervangingen later in de tijd plaatsvinden. Dit heeft ertoe geleid dat de kosten zijn uitgesteld en de gelden later nodig zijn dan gepland. Er is de afgelopen jaren vanuit ‘onderhoud bomen’ bijgedragen aan vervangingen bij projecten die vanuit wegen en riolering zijn geïnitieerd. Dat de vervanging van een deel van de bomen later dan gepland kan plaatsvinden betekent echter niet dat we het Lange Termijn Bomenbeheerplan willen loslaten. We vinden het voor onze toekomst van groot belang om te blijven investeren in de onze groene leefomgeving. Er is nu door bovengenoemde redenen een grote reserve ontstaan die toereikend is om, zelfs in een slecht scenario waarbij veel grote bomen tegelijk vervangen moeten worden, de kosten van vervanging te kunnen bekostigen. Dit maakt dat we het verantwoord achten om de stortingen van 2024 t/m 2026 op 0 te zetten en in 2027 weer volgens plan 350.000 per jaar in de reserve te storten. In 2026 staat er een evaluatie van het financiële aspect van het lange termijn bomenbeheerplan gepland. Tot die tijd volgen we het huidige plan met de aanpassing dat we in 2024, 2025 en2026 een storting niet noodzakelijk achten om de gemaakte afspraken na te kunnen komen. In bijlage 3 wordt dit nog in tabellen en grafieken aangegeven.

BIJLAGE 1: Beheerprogramma

Bijlage 2: Kwaliteit van de bomen. Toekomstverwachting zeer goed en goed (10 jaar en meer) Redelijk ( 5-10 jaar) 21% Matig (2-5 jaar) Slecht (0-2 jaar) 6%

70%

1%

Dood

2%

Veiligheidsklasse Attentieboom 2% 84%

9% 5%

Boom zonder gebreken Risicoboom Tijdelijk verhoogd risico

Bijlage 4 Financiën Nadere toelichting In onderstaande grafiek wordt weergegeven hoe het verloop is van de verwachte stand van het bomenfonds. Door de ingroei van 2016 t/m 2022 is er een flink saldo beschikbaar. Met de tijdelijk lagere dotatie en de verwachte uitgaven voor de komende jaren blijft het fonds rond de € 3 miljoen.

re er e

2 0 2 4

2 0 2 8

Verwachte stand uit bomenbeheerplan 2016 Zoals hierboven is weergegeven is het beheerplan zoals aangenomen en berekend in 2016 geen werkelijkheid gebleken. Op basis van het plan zou er geen reserve meer beschikbaar zijn en was ingroei nodig. Zie onderstaande tabel.