11-Bijdrage St. Milieuzorg Zeist

1 Overwegingen Stichting Milieuzorg Zeist e.o. bij ‘Rv Berap 2021 en Kadernota’ en wel in het bijzonder voorstellen IAC Geachte raadsleden, wethouders en overige toehoorders, 1. Thans in het: ‘Rv Berap 2021 en Kadernota’ aan de orde, waarbij dan tevens bijzondere aandacht is gegeven aan de voorstellen van de zogenaamde Inwoners Advies Commissie (IAC) teneinde tot een afgewogen, zorgvuldige en goed onderbouwde besluitvorming te komen t.a.v. de begroting van 2022 en daarmede bij die begroting te voldoen aan de wettelijke vereisten in de vorm van een sluitende meerjarenperspectief 2023; 2. De Stichting Milieuzorg Zeist e.o. maakt gaarne gebruik van de mogelijkheid haar overwegingen t.a.v. bepaalde voorstellen te geven en dan in het bijzonder ook t.a.v. bepaalde voorstellen zoals deze door de IAC zijn gedaan. Eerst zal m.b.t. het proces een meer algemene reactie worden gegeven, alvorens op de voorstellen zelf zal worden ingegaan. Afgesloten zal worden met een conclusie; Proces 3. Teneinde de komende jaren tot een sluitende begroting te kunnen komen staat de gemeente voor een aanzienlijke opgave om (per saldo) 11 miljoen te bezuinigen 1, dat mede ook ten gevolge van de tekorten t.a.v. haar taken op het gebied van het sociale domein en dan met name de zogenaamde zorgtaken. Wel is het dus zo, althans zo heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

dat met name uit het raadsvoorstel begrepen, dat het nog onzeker is hoe groot het uiteindelijke te bezuinigen bedrag zal zijn, hetgeen dan mede afhankelijk van bepaalde kortingen door het rijk, maar zo mogelijk ook extra gelden die door rijk aan de gemeenten beschikbaar zullen worden gesteld, zoals voor de Jeugdzorg; 4. Hoe dat ook zij, de gemeente heeft eind vorig jaar besloten teneinde mogelijke bezuinigingen in beeld te brengen die op draagvlak vanuit de samenleving kunnen rekenen onder de titel ‘Samen in balans’ een ‘Burgerpanel/-forum’ in het leven te roepen, aangeduid als de ‘Inwoners Advies Commissie (IAC)’ (zie in deze dus ook het ‘Rv Participatieproces Samen in Balans’). Daarvoor is dan op aselecte/willekeurige wijze een uitnodiging aan zo’n 6500 inwoners van Zeist gestuurd. Uiteindelijk is uit het totaal aantal aanmeldingen, naar verluid bijna 1000, zo’n 150 inwoners geselecteerd, d.w.z. uitgeloot, die dan eind maart haar advies met als titel: ‘Adviesrapport van de Bewoners Advies Commissie - In het kader van Samen in Balans’ heeft uitgebracht. De uitkomsten van het rapport zijn dan op 30 maart 2021 aan de raad en burgers gepresenteerd, dat aan de hand van een aantal thema’s; 5. Alhoewel de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

het ten zeerste waardeert dat de gemeente nieuwe vormen van democratie aanwendt om de burger meer bij de eigen toekomst te betrekken, vraagt zij zich wel af waarom zij ditmaal ervoor heeft gekozen om diverse ‘stakeholders’, zoals diverse maatschappelijke organisaties, die toch ook een bepaalde expertise/kennis/ervaring t.a.v. bepaalde thema’s hebben geheel buiten dit proces te laten 2. Zoals velen van u bekend heeft er zo’n tien jaar terug ook m.b.t. de toenmalige bezuinigingen ook een brede consultatie van de bevolking plaatsgevonden, waarbij toen behalve bewoners wel ook de maatschappelijke organisaties, woningbouwcoöperaties,

1

Overigens zou dus al (eerder) in een bezuiniging van 5.5 miljoen zijn voorzien. Overigens zouden volgens het: ‘Participatievoorstel Samen in Balans (Zeist, 2020)’ Stichtingen, etc., wel in een vroeg stadium zijn geconsulteerd, maar eerlijk gezegd is dat dan kennelijk aan de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. voorbij gegaan. 2

2 etc., actief zijn betrokken, dus in die zin blijft het toch voor de Stichting Milieuzorg Zeist onduidelijk waarom van die expertise/kennis/ervaring nu geen gebruik is gemaakt; 6. Hoe zeer de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. ook respect en waardering heeft voor het werk van de IAC en dat ook nog in relatief zeer korte tijd, heeft zij dus wel bepaalde kanttekeningen bij zowel het proces (zie dus ook hiervoor onder het aandachtspunt 5), als ook in inhoudelijke zin. De samenleving is voordurend in beweging en in die zin zul je ook als gemeente voortdurend moeten inspelen op bepaalde ontwikkelingen/opgaven, zoals dus niet alleen die op het sociale domein, maar ook de opgaven t.a.v. het klimaat en de biodiversiteit, dus gaat het erom daarbij altijd de juiste balans te vinden. Juist in die zin was het o.i. dus goed geweest als toch eerst samen met de bevolking een toekomstbeeld van Zeist was geschetst 3 en deze dan als basis was gebruikt om samen met die bevolking te bezien hoe daaraan op basis van de beschikbare middelen (op korte en lange termijn) zou kunnen worden voorzien. Het proces zoals dat indertijd in het kader van de: ‘Structuurvisie Zeist schrijf je met een Q’ is gevolgd kan o.i. daarbij dan als een goed voorbeeld worden gezien. Dan is ook duidelijk waar we met zijn allen naar toegaan, ook met een aansprekend, maar wel ook meteen integraal toekomstperspectief.

Natuurlijk er loopt op dit moment ook het proces m.b.t. de Omgevingsvisie, maar het is voor de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. toch onduidelijk of die visie en hetgeen daaruit naar voren is gekomen, ook al ging het tot op heden dan met name om waarden, nog bij de afwegingen die nu m.b.t. diverse voorstellen zijn gemaakt ook een (bepaalde) rol heeft gespeeld; 7. Meer in het bijzonder had het o.i. toch goed geweest als toch aan het algehele proces bepaalde kaders waren meegegeven, behalve dus die uit het HLA en het UVP (zie in deze dus wederom het: ‘Rv Participatievoorstel Samen in Balans’), evenals ook gebruik was gemaakt van een duidelijk integraal afwegingskader, teneinde m.b.t. de gedane voorstellen en daarmede gepaard gaande bezuinigingen dus ook te kunnen bepalen of we met zijn allen in Zeist wel die kant op willen.

Dat dus ook gezien de algehele identiteit of het DNA van Zeist en waarbij zij het behouden/bereiken van (bepaalde) (ruimtelijke) kwaliteiten en dus ook waarden toch hoog in het vaandel heeft (zie in deze dus met name ook de: ‘Structuurvisie - Zeist schrijf je met een Q’), evenals ook bepaalde duuurzaamheidsdoelen (zie in deze dus ook de: ‘Brede Milieuvisie (Zeist, 2016)’ en met name ook het: ‘Uitvoeringsprogramma Brede Milieuvisie (Zeist, 2017)’) én ook bepaalde groene kwaliteiten (zie dus met name ook het: ‘Groenstructuurplan Groen (voor) Zeist’ en ook de recent vastgestelde: ‘Biodiversiteitsvisie’); 8. Teneinde die kwaliteiten te kunnen bereiken, dat samen met de hele samenleving, is op bepaalde specifieke terreinen ook een bepaalde deskundigheid vereist. Zoals ook door de Stichting Beter Zeist reeds in haar reactie aangegeven, lijkt het erop dat Zeist de laatste jaren toch binnen de organisatie vooral op een goed management aan stuurt, waardoor een bepaalde specifieke deskundigheid die o.i. ook binnen de organisatie nodig is mogelijk toch teveel op de achtergrond raakt. Dat zonder overigens aan de deskundigheid van huidige medewerkers tekort te willen doen.

Veelal wordt die deskundigheid dan nu, althans dat is toch de ervaring, vanaf buiten aangetrokken, dus door het tijdelijk inhuren van deskundigen, dus van interimmers, of door voor bepaalde opgaven externe bureaus in te schakelen, hetgeen toch ook weer, dat zonder ook deze deskundigen in hun expertise tekort te willen doen, met bepaalde 3

Vergelijk ook het proces in de gemeente Utrechtse Heuvelrug waarbij nu eerst samen met bewoners en kernen een integrale toekomstvisie wordt opgesteld, die dan weer zal worden gebruikt als input voor o.a. de Omgevingsvisie, etc..

3 extra uitgaven t.o.v. een vaste medewerkers samengaat, waarbij ze zich vaak ook nog in de problematiek moeten verkennen. Ook hier gaat het natuurlijk om het vinden van de juiste balans, maar ook hierbij zou het goed zijn, dat ook bekeken vanuit de ambities die Zeist zichzelf stelt, ook hier nog eens goed naar te kijken; 9. In ieder geval mooi dat in die zin de IAC voorstelt om ook binnen de organisatie gerichter samen te werken, ook met de samenleving, want alleen zo kunnen we uiteindelijk ‘Samen in balans’ komen; 10. Tenslotte zou het o.i. dus goed zijn als er bepaalde evaluaties plaatsvinden, niet alleen incidenteel, zoals vaak bij Rekenkamerrapporten het geval is, maar ook structureel, dat dus op basis het voortdurend monitoren van ontwikkelingen en ook op basis van ‘benchmark-vergelijkingen’, althans voor zover dat al niet gebeurt, evenals deze dan vooral ook echt ter harte te nemen, wat o.i. toch nog veel te weinig gebeurt; Inhoudelijke reactie bepaalde voorstellen 11. Mede aan de hand van de: ‘Voorstellenlijst’ van het College zullen diverse voorstellen aan de orde worden gesteld, dus eerst de voorstellen vanuit het IAC die het College omarmt, dan de voorstellen van het IAC die zij nog nader uit wil werken en ook de voorstellen van het IAC die zij niet overneemt én dan tenslotte ook nog bepaalde voorstellen van het College zelf.

Verder worden nog aantal nieuwe voorstellen gedaan, dat in verlengde of aansluiting met nieuwe voorstellen SBZ; Voorstellen IAC om uit te voeren volgens het College 12. Wat betreft de vele voorstellen die door het IAC zijn gedaan, in totaal zo’n 62, evenals die door het College, dus in totaal zo’n 83 voorstellen, voelt de Stichting Milieuzorg e.o. zich ook gezien haar doelstellingen niet geroepen bij al die voorstellen nu stil te staan, waarbij het natuurlijk wel zo is dat bepaalde keuzen in het ene domein ook weer gevolgen voor een ander domein met zich mee kunnen brengen. Dus ook daarbij gaat het uiteindelijk om het vinden van de juiste balans, dat ook gezien (bepaal)de doelen/ambities waar Zeist als samenleving als geheel voor staat; 13. De Stichting Milieuzorg Zeist e.o. zal zich dan ook met name richten op een aantal voorstellen op het gebied van de (openbare) ruimte, het groen/biodiversiteit, de woningbouw en de mobiliteit, die dus de algehele ruimtelijke kwaliteit van Zeist aangaan. Zij zal dat doen aan de hand van de reactie van het College op de voorstellen van het IAC (zie dus ook het raadsvoorstel en dan het document: ‘Voorstellen van het IAC en van het College in het kader van Samen in Balans’); Voorstel 5: Effectieve en slagvaardige burgerparticipatie 14.

Natuurlijk is een effectieve en slagvaardige burgerparticipatie van belang, maar ook gezien de algemeen gedeelde behoefte vanuit de samenleving om juist de burger meer bij de toekomst van de gemeente te betrekken, dat dus juist door burgerparticipatie, is het de vraag of je juist hierop dan zou moeten willen bezuinigingen, ook al kan dat mogelijk wel een gevolg zijn van een betere organisatie van de participatie, zij het naar verwachting dan pas op termijn; 15. Door de maatschappelijke organisaties en in het bijzonder de Stichting Beter Zeist zijn t.a.v. van een goede burgerparticipatie in het (verre) verleden al diverse voorstellen gedaan (zie in deze o.a. het: ‘Raamwerk burgerparticipatie (SBZ, 2014)’), evenals is door Zeist ook al veel ervaring met burgerparticipatie opgedaan, zoals met de eerdere Structuurvisie, de eerdere bezuinigingen, diverse projecten in het kader van GONS en dan nu met de IAC, dus zou het goed zijn deze te evalueren en daar dan m.b.t. een goede en voorzal zorgvuldige burgerparticipatie bepaalde conclusies uit te trekken (zie

4 overigens ook het recente rekenkamerrapport: ‘Lessen voor een effectieve(re) burgerparticipatie in Zeist (Rekenkamer, 2021)’). In ieder geval leren de participatieprocessen zoals deze in het kader van de gebiedsvisies m.b.t. het ZeistCentrum, de WA-Hoeve en ook Dijnselburg zijn gevoerd, dat daarbij o.i. nog veel is te verbeteren, ook qua efficiëntie, dus aanpak, ook al zijn er o.i. gelukkig ook goede voorbeelden, zoals die m.b.t. de: ‘Gebiedsvisie Utrechtseweg-Noord’ en ook de: ‘Clomp’; 16. Natuurlijk Zeist zet zich dus wel degelijk in om burgers actief bij het beleid (zie dus o.a. de: ‘Maaltijd van Zeist) en ook de uitvoering te betrekken (zie in deze dus o.a. alle activiteiten in het kader van: ‘Samen Duurzaam Zeist’), waarvoor ook waardering, maar dat betekent niet dat er dus, zoals ook onder het vorige aandachtspunt al aangegeven, geen verdere verbeteringen mogelijk zijn (zie in deze o.a. het: ‘Voorstel Participatie- en Inspraakkader’ SBZ, SMZ e.o. en WNZW, d.d. 29 juli 2020 en wederom het rekenkamerrapport: ‘Lessen voor een effectieve(re) burgerparticipatie in Zeist’); 17.

Overigens is participatie in het kader van de Omgevingswet verplicht, evenals worden in die zin nu ook door de VNG bepaalde voorstellen gedaan (zie wat betreft dat laatste dus ook de inspraakreactie van de SBZ); Voorstel 8: Pilot groenbeheer door burgers onder de titel ‘Biodiversiteit door de buurt’ 18. Dit lijkt op zich natuurlijk een fantastisch voorstel, maar er zijn toch ook bepaalde kanttekeningen bij te plaatsten; 19. Zoals bekend heeft de gemeente Zeist een ‘Groenstructuurplan: ‘Groen (voor) Zeist’, een ‘Lange Termijn Bomenbeheerplan’, een ‘Beheerplan Landschappelijke Beplantingen’ en dan recent ook nog een ‘Biodiversiteitsvisie’, die t.a.v. bepaalde aspecten nog wel een nadere uitwerking behoeft. Waar het de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. in deze dan omgaat is dat je als het om de natuur gaat met een samenhangend natuurnetwerk te maken hebt, zoals wat betreft Zeist dan voor het binnenstedelijke gebied de: ‘Ecologische Hoofdstructuur Zeist (EHZ)’ en voor het buitengebied het: ‘Nationale Natuur Netwerk (NNN)’, waarbij in algemene zin in Zeist altijd het accent bij het beheer is geweest: ‘Natuurlijk waar het kan, cultuurlijk waar het moet’.

Juist in die zin is het dan van belang dat je het beheer vanuit een integrale (beheer)visie uitvoert, dus bij het beheer rekening houdt met het totale netwerk, daarbij uiteraard wel ook rekening houdend met de natuurlijke potenties die een bepaalde plek biedt. Daarnaast vereist dat beheer teneinde dat vanuit biodiversiteit goed te doen dus ook een bepaalde deskundigheid, een deskundigheid die niet bij alle burgers aanwezig is. Met het aanstellen van een Groenmanager op (nota bene) vrijwilliger basis ben je er o.i. dan ook niet zomaar, want deze moet dus wel degelijk zeer deskundig zijn. In die zin heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. al meerdere keren voorgesteld om een stadsecoloog aan te stellen, die dan bepaalde processen kan begeleiden, maar dat vergt dan eerder in een investering, alvorens dat eventueel een bepaalde bezuiniging oplevert. Als dat al het geval zou zijn; 20. Meer in het algemeen is het ook zo, zowel bij bomen als andere vegetaties, dat als je geen duidelijk beheerkaders hebt en deze ad hoc of gewoon niet actief beheert, tenzij je doelstelling ‘niets doen’ is, dat dan later blijkt dat dat juist vanwege achterstallig onderhoud weer veel meer kosten met zich meebrengt.

Voor zover de gemeente niet is staat is zelf een bepaald beheer uit te voeren, zou zij in bepaalde gevallen daarbij dus ook onder een goede ecologische begeleiding burgers kunnen inschakelen, maar dan is het dus wel goed dat eerst goed in te kaderen op basis van wat je met het groen en dan in het bijzonder de daarmede te bereiken ecologische kwaliteiten beoogt, alvorens dat zomaar te omarmen.

5 Juist ook als het om ecologische kwaliteit bij het beheer gaat is hier met name ook bij het aanbesteden nog veel te winnen (zie in deze ook de: ‘Biodiversiteitsvisie’), maar daarbij is dus niet bij voorbaat uit te sluiten dat dat ook met bepaalde extra kosten gepaard gaat. Zij het dat dat nu juist door die hogere biodiversiteit op een ander vlak, zoals bij bestrijding Eikenprocessierups (EPR), ook weer een kostenbesparing kan opleveren, etc., etc.. Hierbij tekent de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. wel aan dat we ook als samenleving een grote verantwoordelijkheid voor de biodiversiteit van aarde als geheel en dus in Zeist in het bijzonder hebben, dat ook vanuit intrinsieke waarde planten en dieren die zich (gelukkig) niet altijd in geld laat uitdrukken 4; 21. Los hiervan zijn er in Zeist inmiddels diverse ‘burgerinitiatieven’ die een bijdrage aan biodiversiteit hebben geleverd, zoals dus de ‘Bijenoase’ in de Clomp, het Griftbosje, de Paddenwerkgroep die in het voorjaar op diverse plaatsen in Zeist padden overzet, de Poelenwerkgroep, etc.. Allemaal initiatieven die een belangrijke bijdrage aan het verbeteren van de biodiversiteit leveren, maar dus wel allen met een grote en/of bepaalde betrokkenheid vanuit de gemeente en ook vanuit een groter beleidskader en onder een deskundige ecologische begeleiding; 22.

Meer in het bijzonder kunnen burgers natuurlijk sowieso wel in al hun tuinen aan de slag, bijvoorbeeld door deze indien aan de orde te ontstenen (vergelijk ook de: ‘Operatie Steenbreek’), hetzij van hun tuin meteen een Heuvelrugtuin te maken (zie ook de ‘Campagne Heuvelrugtuinen’ vanuit het NPUH). Door dan tegelijkertijd het regenwater af te koppelen sla je meerdere slagen in een keer (zie dus ook hierna onder het aandachtspunt 25: ‘Afkoppelen regenwater’). Teneinde hier ook echt een slag in te kunnen slaan zou dus toch ook kunnen worden overwogen gewoon een ‘Tegeltax’ in te voeren, hetzij (wellicht beter) bewoners een bepaalde korting op bijvoorbeeld op hun WOZ (of anderszins) of Waterschapsbelasting te geven; 23. Dus ook hierbij gaat het om het vinden van de juiste balans, hetgeen nog niet zo eenvoudig is. Maar dat ook hierbij eerder een langjarige investering nodig is dan een bezuiniging, dat ook gezien de biodiversiteitscrisis waarin we verkeren nodig is, zal ook duidelijk zijn (zie overigens ook het: ‘Raadsvoorstel Biodiversiteitsvisie’); 24. Zie overigens ook hierna onder het aandachtspunt 46 m.b.t. het voorstel: ‘Onkruidbestrijding samen met de bewoners’ en in zekere zin ook de aandachtspunten 38 t/m 40 m.b.t. het voorstel: ‘Minder bladblazen en minder maaien’); Voorstel 11: Afkoppelen regenwater 25.

Een voorstel dat uiteraard van harte door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. wordt ondersteund en dat zij ook al vele jaren promoot. In die zin ligt er dus wel ook al, zoals het College in haar reactie aangeeft een bepaalde ambitie (zie dus ook het: ‘Afkoppelplan Zeist (Zeist, 2011)’ en in zekere zin ook het plan: ‘Klimaatbestendig Zeist (Zeist, 2021)’), dat dus teneinde tot een bepaald herstel grondwaterbalans Heuvelrug en aangrenzende lager gelegen gebieden, zoals het Kromme Rijngebied, te komen, dus een herstel van de kwelstroom, maar ook hierbij dient vanuit waterkwaliteit wel ook zorgvuldig te worden gekeken wat je dan eventueel niet of wel kan afkoppelen, etc.; Voorstel 12: GFT minder ophalen 26. O.i. zou hier toch eerst nader onderzoek moeten worden gedaan, dus afhankelijk huidige aanbod gedurende diverse perioden in het jaar en de kansen dat mensen ook 4

Maar zie wat betreft ecosysteemdiensten natuur dus o.a. de brochure: ‘Het geld groeit op onze Heuvelrug (Bade, T., 2005)’.

6 echt zelf gaan composteren. Dat laatste is natuurlijk fantastisch, want daar kun je veel van leren, maar is nog niet zo eenvoudig als het lijkt; 27. Wel zijn er dus ook diverse initiatieven, zoals in Amsterdam en Amersfoort, waar mensen samen hun groenafval composteren en dat zo hergebruiken; 28. Meer in het bijzonder zou Zeist om wat betreft composteren bepaalde doelen te bereiken, wellicht juist eerder composttonnen uit kunnen delen, dus net als in het verre verleden al eens is gedaan, maar dan investeer je eerder in een groene toekomst dan dat je dus nu een bepaalde bezuiniging bereikt; 29. Overigens zijn etensresten vaak weer alleen onder bepaalde condities goed te composteren, dus daarvoor blijft sowieso dan altijd een bepaalde inzameling van gewenst; 30. Maar in ieder geval dus goed dit eerst te overleggen met compostgroep die hier in het kader van Samen Duurzaam Zeist mee bezig is, want als mensen net als vroeger hun GFT dan òf in de aan Zeist aangrenzende natuurgebieden gaan droppen òf nog erger bij het restafval gaan doen dan is daar natuurlijk niemand en met name ook de natuur niet bij gebaat, ook al aangezien daardoor snel verruiging met brandnetels, etc., ontstaat; 31. Overigens is hierbij ook een bepaalde relatie met voorstel 15: ‘Afschaffen compostactie’ (zie ook hierna onder aandachtpunten 35 t/m 36); Voorstel 13: Belasten ophalen grofvuil/-afval 32.

Ook hierbij zou o.i. nog eens goed naar moeten worden gekeken, want het beleid van Zeist lijkt nu elke keer te wijzigen, althans wat betreft het belasten van het ophalen van grofvuil/-afval (zie dus ook besluitvorming in het kader van het: ‘Rv Omgekeerd inzamelen en aanvullende maatregelen afvalscheiden (Zeist, 2019)’); 33. Dit zou je dus o.i. ook moeten bezien hoe je met grondstoffen als samenleving wil omgaan, dus het bereiken van een circulaire samenleving (zie in deze dus ook de doelstellingen uit de: ‘Brede Milieuvisie’). Teneinde tot die circulaire samenleving te kunnen komen kan het belasten van restafval, inclusief ook grofvuil/-afval helpen, dus door wat ook wel DIFTAR wordt genoemd, maar ook daarbij is dus wel een goede communicatie van belang en dat dus niet vanuit het perspectief van het doorvoeren van bezuinigingen, maar juist door een visie op hoe met grondstoffen in het algemeen en dus ook optimaal hergebruik om te gaan; 34. Overigens is hierbij ook een bepaalde relatie met het voorstel: Kringloopwinkel bouwmaterialen’ (zie ook onder aandachtspunt 53) Voorstel 15: Afschaffen compostactie, zij het wel met eventuele korting op afvalstoffenheffing 35.

Natuurlijk levert het afschaffen van de compostactie op korte termijn een bepaalde bezuiniging op, maar tegelijkertijd kan daar ook weer een negatieve spin-off vanuit gaan, namelijk dat mensen het niet meer zo nauw nemen met het inzamelen van GFT, dus feitelijk composteren, want daar waar deze actie nu met name op gericht. Wellicht is dat weer anders als daar eventuele korting op de afvalstoffenheffing tegenover staat, maar ook dan bestaat weer de kans dat de burgers hun groene afval niet zelf gaan composteren, hetgeen natuurlijk het mooiste zou zijn, maar in de natuur gaan droppen of nog erger in de container met restafval. De vraag is dan of dit uiteindelijk m.b.t. de doelen die je wilt bereiken, namelijk het zoveel hergebruiken van groen afval (lees: ‘groene grondstoffen’), niet contraproductief gaat werken. Dat nog afgezien als je het voorstel als geheel beziet of dat dan een bezuiniging oplevert; 36. In ieder geval dus wel goed dat het College aangeeft dat zij dit voorstel eerst nog verder uit wil werken, dat ook in het kader van DIFTAR, maar dan zou het dus wellicht goed zijn

7 dit voorstel, hetgeen eigenlijk dus om meerdere voorstellen gaat, dus ook bij de nog nader uit te werken voorstellen te plaatsen; 37. Zie dus verder ook hiervoor onder de aandachtspunten 26 t/m 30 m.b.t. minder afhalen GFT; Voorstel 16: Minder bladblazen en minder maaien 38. Op zich ook een voorstel waar de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. zich in algemene zin in kan vinden, maar ook hierbij zou dus o.i. niet een bepaalde bezuiniging centraal moeten staan, maar juist het bereiken van een bepaalde ecologische kwaliteit. Dus vanuit de doelen zoals deze uit bepaalde beleidskaders, zoals het: ‘Groenstructuurplan Groen (voor) Zeist’ voortkomen en ook diverse ecologische beheerplannen (zie dus o.a. de ‘Beheervisie Ecologisch Groen Zeist (Van den Bijtel Ecologisch Onderzoek, 2007)’); 39. Teneinde bepaalde ecologische kwaliteiten te bereiken is dan voor bepaalde vegetatietypen een bepaald maaibeheer gewenst, waar dus zeker voor bepaalde vegetaties door minder maaien nog iets kan worden bereikt, zeker waar het nu nog om gazons gaat, maar een bepaald maaibeheer en dat op het juiste tijdstip is dus wel noodzakelijk om juist ook een bepaalde ecologische kwaliteit te kunnen bereiken, evenals een gefaseerd maaibeheer, zoals Sinusmaaien (zie in deze dus o.a. de: ‘Biodiversiteitsvisie’, Bijlage 5: ‘Sinusmaaien’); 40.

In ieder geval dus wel goed als sowieso rondom de bomen, dus nabij de boomstammen/in de boomspiegels niet langer wordt gemaaid, hetgeen naar verwachting niet alleen voor biodiversiteit positief is, maar ook doordat zo de kans om de boomvoet te beschadigen kleiner wordt het behoud van die bomen te bevorderen, hetgeen ook een forse bezuiniging kan opleveren (zie in deze dus ook het rapport: ‘Bomen: (Kleur)rijke dragers van het groen in Zeist (Zeist, 2013)’); 41. Zie dus ook hiervoor onder de aandachtspunten 18 t/m 23 m.b.t. het voorstel: ‘Biodiversiteit door de buurt’; Voorstel 18: Verduurzamen verlichting met LED 42. Het verduurzamen van de verlichting met LED kan een bijdrage een energiebesparing opleveren, maar tegelijkertijd wil men dat hieraan tal van extra voorzieningen aan toe voegen, zoals meten temperatuur, luchtvochtigheid, fijnstofbelasting. Ook nu al worden er evenwel in Zeist in die zin in het kader van SMAL diverse metingen uitgevoerd, evenals ook met de ‘snuffelfietsen’, hetgeen uiteraard van toegevoegde waarde is, maar wel blijft het dan de vraag hoe ver we hier als samenleving uiteindelijk in gaan, dat ook in relatie tot bijvoorbeeld 5/6 G. Dus ook dit voorstel zou eigenlijk vanuit een breder perspectief moeten worden bekeken, dus vanuit het perspectief van de ‘Smart City’, voor zover dat dus al niet is/wordt gedaan; 43.

Verder dus goed als bij het vervangen van de verlichting meteen ook rekening wordt gehouden met eventuele effecten op met name vleermuizen, dus niet alleen de lichtbundel naar beneden gericht, hetgeen natuurlijk al voor de hand licht, maar ook met een zo laag mogelijk lichtniveau, dat uiteraard wel voor zover vanuit de verkeersveiligheid aanvaardbaar (zie wat betreft belangrijke vliegroutes dus o.a. het: ‘Soortenmanagementplan Zeist (Ecogroen et al, 2020)’); Voorstel 21: Fietsstraat, auto te gast 44. Ook een mooi voorstel, maar kan o.i. niet los staan van het opstellen van het: ‘Mobiliteitsplan’ en dus ook: ‘Omgevingsvisie’, want maatregelen in ene straat, hoe mooi ook, kunnen dus weer gevolgen hebben andere straat, dus ook hierbij is wel degelijk een integrale visie nodig;

8 45. Daarnaast is het de ervaring dat als je een bestaande straat goed als fietsstraat wil inrichting, inclusief bepaalde maatregelen, dat wel degelijk geld kost (vergelijk o.a. ook herinrichten tot fietsstraat van de Engweg in Driebergen), ook al kun je zo mogelijk wel werk met werk maken; Voorstel 22: Onkruidbestrijding samen met bewoners 46. Dit lijkt aardig als het om traditionele beplantingen gaat, die regelmatig moeten worden onderhouden, zoals van bijvoorbeeld rozenperken, hetgeen nu vaak door de BIGA gebeurt, maar als we echt samen met zijn allen meer natuur willen, dan bestaan er dus feitelijk geen (op een bepaalde plek) on(gewenste) kruiden, maar zijn zij eerder indicatief voor de op een bepaalde plek aanwezige ecologische kwaliteiten en die de aanleiding kunnen zijn het beheer aan te passen of anderszins; 47. Zie verder ook hiervoor onder de aandachtspunten 18 t/m 23: ’Voorstel 8: Pilot groenbeheer door burgers onder titel ‘Biodiversiteit door de buurt’; Voorstel 24: Het ‘Iedereen geef’ principe 48. Fantastisch, ook vanuit het gezichtpunt van circulariteit (vergelijk dus o.a. ook het initiatief van de: ‘Weggeefwinkel’); Voorstellen om nog nader uit werken Voorstellen 28 en ook 36: Tiny houses en hoogbouw 49. Dit voorstel zou o.i. in eerste instantie deel uit moeten maken van het proces in het kader van de Omgevingsvisie.

Maar dus goed dat College dit eerst nog nader wil uitwerken; 50. Dat geldt ook voor hoogbouw, ook al heeft de gemeente al een: ‘Bouwvisie - Een visie op hoger bouwen in Zeist (Zeist, 2007)’); Voorstel 33: Grondexploitatie i.r.t. een actieve grondpolitiek 51. Hieraan kunnen voor- en nadelen (lees: financiële risico’s) zitten, zoals diverse grondexploitaties laten zien, dus goed ook dit voorstel vanuit een breder perspectief te bezien; 52. In ieder geval zouden dus, voor zover een bepaalde ontwikkeling dan in ruimtelijke zin aanvaardbaar wordt geacht, ook aan die ontwikkelaar/eigenaar bepaalde extra voorwaarden kunnen worden gesteld, zoals m.b.t. inrichting en beheer openbare ruimte, zoals door het echt werk maken van ‘bovenplanse verevening’ (vergelijk in deze dus ook de: ‘Structuurvisie Zeist schrijf je met een Q’, Hoofdstuk 7.3: ‘Instrumenten voor financiering’); Voorstel 34: Kringloopwinkel bouwmaterialen 53. Op zich goed idee, want nu worden heel veel bouwmaterialen in vele bouwcontainers of anderszins, dus met grof vuil/- afval, afgevoerd. Wellicht i.s.m. KringloopZeist; Voorstel 39: Transformatietraject 3 - Kantoorvilla’s Utrechtseweg 54.

Inmiddels is deze transformatie al voor diverse panden in gang gezet, maar eigenlijk zou ook een dergelijke transformatie, alhoewel op zich een goed idee, wel moeten plaatsvinden binnen bredere (gebieds)visie, zodat nadrukkelijk met diverse aspecten rekening kan worden gehouden, niet op de laatste plaats ook het groen (vergelijk overigens ook de: ‘Gebiedsvisie Utrechtseweg-Noord’ en bijbehorend: ‘Beeldkwaliteitsplan’);

9 Voorstel 40: Omgevingsvergunningen - Besparing op toetsen welstand (door de ODRU?). 55. Juist als je voor ruimtelijke kwaliteit gaat is ook integrale toetsing, inclusief welstand, dat dus aan duidelijke criteria, o.i. wel degelijk gewenst (zie in deze dus ook de: ‘Welstandnota (Zeist, 2010)’); 56. Verder is het de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. toch niet geheel duidelijk op welke organisaties wordt geduid, of het bijvoorbeeld ook om het AML of de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK), inclusief de toetsing aan monumenten/monumentale structuren, gaat; Voorstel 41: Dierenwelzijn 57. Dierenwelzijn is uiteraard zeer belangrijk (zie in deze ook aangenomen amendement PvdD in kader Wet Dieren m.b.t. dierenwelzijn), maar de vraag is of je dat oplost door een (verdere) commercialisering van de Kinderboerderij, etc., met mogelijk dus ook weer bepaalde gevolgen voor nu juist die maatschappelijk functie; 58. Juist een kinderboerderij/stadsboerderij heeft een grote maatschappelijke functie, die o.i. gewoon een bepaalde financiële ondersteuning verdient, of het daarbij dan gaat om financiële ondersteuning door de gemeente en/of de samenleving (met behulp van bijvoorbeeld ‘crowd-funding’); Voorstel 44: Privatiseren openbaar groen 59. Het groen is het: ‘Natuurlijke Kapitaal’ van Zeist dat o.i.

niet in de uitverkoop zou moeten gedaan, juist ook gezien de algemene kwaliteiten/waarden van het groen, zoals i.r.t. de biodiversiteit en ook de groene beeldkwaliteit, maar ook gezien de betekenis van het groen in het kader van klimaatdadaptie en ook ‘healthy Urban Living’ (zie wat betreft dat laatste ook de factsheet: ‘Natuur en gezondheid (IVN, 2013)’). Aan dat groen kan dus behalve een intrinsieke waarde, ook een bepaalde waarde als ecosysteemdienst worden toegekend die aanzienlijk kan zijn 5; 60. Natuurlijk als een overdracht is geborgd naar het Utrechts Landschap of Natuurmonumenten, zoals in het verleden met de overdracht van diverse groengebieden van Zeist (in 1994) met ook een bepaalde beheersvergoeding, zodat dat groen tot in eeuwigheid geborgd is, dan kan dat altijd worden overwogen 6; 61. Groen dat naar particulieren gaat, hetzij ontwikkelaars, leidt evenwel vrijwel altijd, ook al is dat op termijn, tot een verlies aan groene kwaliteiten; 62. Ook heeft Zeist met name in Zeist-West al veel zogenaamde snippergroen verkocht, dus is het ook de vraag om welk groen het hierbij dan eigenlijk gaat; 63. In ieder geval zou dus o.i.

sowieso geen groen moeten worden verkocht dat deel uitmaakt van de: ‘Ecologische Hoofdstructuur Zeist (EHZ)’, dan wel het ‘NNN’; Voorstellen waarvan het College voorstelt deze niet uit te voeren Voorstel 52: Centrum en ontmoeten én 54: Combineren culturele faciliteiten in het Centrum én 55: Mobiliteit in het Centrum 64. Het is de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. toch niet geheel duidelijk waarom het College deze voorstellen in ieder geval niet nader wil bezien, dat bijvoorbeeld ook in het kader van het nog op te stellen: ‘Mobiliteitsplan’;

5

Zie in deze dus o.a. ook de publicatie: Het geld groei op de Heuvelrug (Bade, T., 2005)’. Hierbij kan dan wel worden aangetekend dat een overdacht zonder aanbesteding vanuit de zogenaamde gelijkberechting niet zomaar langer mogelijk is.

6

10 65. Verder zou toch ook kunnen worden bezien of een bepaalde ‘maatlat’ m.b.t. te bereiken ambities kan worden meegenomen in het kader van de Omgevingsvisie (vergelijk bijvoorbeeld ook de: ‘Barcode RSU Utrecht); Voorstellen College Voorstel 67: Geen extra geld voor laadpalen en laadpleinen 66. De vraag is dan wat dit voor de ambitie van Zeist op het gebied van duurzaamheid betekent (zie in deze dus met name ook de: ‘Brede Milieuvisie’ en met name ook het bijbehorende ‘Uitvoeringsprogramma Brede Milieuvisie’), evenals de landelijke doelstelling dat er vanaf 2030 alleen nog elektrische auto’s rijden; Voorstel 68: Vooralsnog geen extra geld voor uitvoering beheersvisie biodiversiteit 67. Alhoewel gezien biodiversiteitscrisis een belangrijk thema, wil het College kennelijk hiervoor geen extra geld beschikbaar stellen; 68. De Stichting gaat er evenwel vanuit dat in ieder geval begrote bedrag van 20.000 euro voor de komende vier jaar (uit het budget van de ‘Brede Milieuvisie’ wel gewoon overeind blijft (zie ook het: ‘Rv Biodiversiteitsvisie’); Nieuwe voorstellen 69. Hierbij verwijst de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. in eerste instantie naar de voorstellen zoals deze in de reactie/bijdrage van de Stichting Beter Zeist naar voren zijn gebracht; 70. Zo zou dus bij projecten kunnen worden gedacht aan ‘bovenplanse verevening’, ook m.b.t.

het bereiken van bepaalde ruimtelijke kwaliteiten in de omgeving van betreffende projecten; 71. Meer in het bijzonder zou dus ook nog eens naar de organisatie kunnen worden gekeken en dat in relatie tot te bereiken doelen/ambities en welke deskundigheid daarvoor nodig is en of je deze dan ook echt in huis haalt of steeds inhuurt; 72. Ook zou o.i. dus nog eens goed naar de participatie kunnen worden gekeken en dan met name de wijze waarop deze nu wordt georganiseerd, want dat levert nu toch vaak ook heel veel roering in de samenleving op, hetgeen niet alleen het proces en ook de uitkomst niet ten goede komt, maar toch ook vaak ook veel extra ambtelijke inzet (en dus ook extra middelen) vraagt; 73. Dan natuurlijk het eventueel toch invoeren van een: ‘Tegeltax’ of anderszins om vergroenen particuliere tuinen te stimuleren; Conclusie 74. Veel inspirerende voorstellen, maar om hier een goed oordeel over te hebben is het wel belangrijk dat te doen vanuit een toekomstvisie op Zeist, dat dus ook vanuit bepaalde algemene toetsings- of zo men wil beoordelingskader(s); 75.

In ieder geval mooi dat nu over de voorstellen een openbare hoorzitting wordt gehouden, teneinde samen met de inbreng van de bewoners en nu ook die van de andere ‘stakeholders’ uiteindelijk in een bepaalde (financiële) balans te komen, dat dus hopelijk wel vanuit de visie dat Zeist te allen tijde kwaliteit (en dus ook duurzaamheid) boven (een bepaalde) kwantiteit laat gaan; Patrick Greeven (Stichting Milieuzorg Zeist e.o.)