09-SP-AB

Bijdrage SP aan Begrotingsdebat oktober 2023 Voorzitter, We zijn in een tijd beland waarin het steeds moeilijker wordt om nog ergens “een stip op de horizon” te kunnen zetten. Misschien is het inmiddels ook wel een achterhaalde metafoor geworden voor zaken die we als gemeente in een bepaalde periode met goed doordachte ambities denken te kunnen realiseren. Op een horizon die steeds meer door een dichte nevel wordt versluierd is het zoeken naar oriëntatie een bijna onmogelijke opgave. Dat geldt niet alleen voor overheden zoals gemeenten. In een tijd van groeiende conflicten en toenemende onzekerheid is de toekomst ook voor veel burgers, maar ook ondernemers ongewis geworden. Laat ik als voorbeeld noemen de Routekaart Nieuwe Energie die in 2019, en later in 2023 in een geactualiseerde versie is vastgesteld. De ambities daarin zijn groot: in 2050 zou Zeist honderd procent van de energievraag duurzaam opgewekt moeten zijn, met als tussendoel om in 2030 een derde van dit doel gerealiseerd te hebben. Nu heeft een rapport van de Rekenkamer uitgewezen dat deze ambities in het huidige tempo van verduurzaming niet realistisch zijn. In reactie op dit rapport heeft de gemeentelijke organisatie inmiddels een nieuw team ingesteld dat zich specifiek op de energietransitie moet gaan richten.

Een goede stap, net als dat organisaties als Stichting Energie Zeist door de gemeente gesubsidieerd blijven worden. Maar de grote opgaven die we hier als gemeente te realiseren hebben en dat nog in een hoger tempo dan we eerder hadden voorzien, betekenen ook, naast de onzekerheid of er wel voldoende vakmensen beschikbaar zijn om alle verduurzamingsprojecten te kunnen uitvoeren, dat er meer middelen beschikbaar zullen moeten komen. Vraag aan het college wat de verhoging van het tempo van verduurzaming concreet betekent voor de middelen die hiervoor, waarschijnlijk vervroegd, ook beschikbaar voor moeten komen. Om nog even te blijven bij dit onderwerp: het wegvallen van de energietoeslag met ingang van volgend jaar betekent voor veel mensen die deze toeslag eerder ontvingen dat de financiële situatie voor hen weer meer onzekerheid gaat brengen. Nu is de toekenning van de energietoeslag weliswaar een zaak vanuit de landelijke overheid, en kunnen de Tweede Kamerverkiezingen in november mogelijk nog een kentering teweeg brengen, maar laat ik toch maar de vraag stellen of onze gemeente hier niet een maatwerkvoorziening kan treffen voor huishoudens die nu te maken hebben met hoge energieprijzen en echt afhankelijk zijn van de energietoeslag.

Met het instellen van een Burgerberaad over een heikel onderwerp als de jaarwisseling heeft onze gemeente een mooie stap gezet om inwoners meer te betrekken in de lokale democratie. De gemeente heeft een geselecteerde groep inwoners het vertrouwen gegeven om met een breed gedragen advies te komen dat de raad niet zomaar terzijde kan leggen, wat overigens ook niet gebeurd is. Maar dit vertrouwen zou veel breder door de gemeente richting haar inwoners uitgedragen mogen worden dan alleen bij een incidenteel in te stellen Burgerberaad. Als we kijken naar de afhandeling van WOO-verzoeken door onze gemeente, lijkt een heel ander beeld zichtbaar te worden. Verzoeken die niet tijdig worden afgehandeld, soms al meer dan een half jaar blijven liggen, zoals de Stuurgroep Centrum nu ondervindt. De SP zou graag van het college hier een reflectie op willen hebben, waarom duurt de afhandeling van deze verzoeken zo lang? Heeft het op orde brengen van het archief hier nog een oorzaak in? Schaadt een fors overschrijden van de termijn voor de afhandeling van WOO-verzoeken niet het vertrouwen van burgers in onze gemeentelijke overheid? Als je mensen echt wantrouwig wilt maken, dan zorg je er als gemeente voor dat inwoners, als zij van rechtswege informatie willen opvragen, deze niet, of veel te laat, of slechts maar gedeeltelijk ontvangen.

Uit de Ronde Tafel over deze begroting bleek dat Zeist een jeugdboa krijgt. Dat is mooi, maar gaat deze jeugdboa dan ook ingezet worden in het uitgaansgebieden van de 2e Dorpsstraat, als hier straks een discotheek geopend gaat worden? Het bezoekersaantal dat Club Backstreet straks mag ontvangen, en dat niet alleen op de vrijdag of zaterdagnacht, is dusdanig (tot 500 bezoekers) dat daar wel een of meerdere extra boa’s voor nodig zullen zijn om de leefbaarheid en veiligheid rond de 2e Dorpsstraat, ook voor de bewoners die daar of in de buurt wonen, niet te laten verslechteren. De SP zou graag van het college horen hoe zij de veiligheid en leefbaarheid rond de 2e Dorpsstraat, die in de Omgevingsvisie wordt aangeprezen als “the place to be”, denkt te behouden. Over begraven/cremeren: het tarief hiervoor zou fors omhoog gaan, om daarmee kostendekkend te worden. De vraag is of juist niet voor deze kosten een lager tarief zou moeten gelden omdat het hier doorgaans gaat om (voor nabestaanden) vaak onvoorzien hoge kosten, die huishoudens ook in problemen kan brengen. Als kwijtschelding van leges juridisch niet mogelijk is, kan voor deze tarieven dan niet een betalingsregeling als optie worden ingesteld? Graag een reactie van het college hierop.

David Tompot SP Zeist