09-Bijdrage RT Parkeerbeleidsnota MobiGo 21122023

Geachte raadsleden, voorzitter, verantwoordelijk wethouder, betrokken ambtenaren en overige aanwezigen, Dank voor de gelegenheid te mogen inspreken bij deze Ronde Tafel. Mijn naam is Arnout van Dijk, initiatiefnemer van Samen Slim Rijden Zeist, sinds 2022 MobiGo genaamd en een coöperatieve vereniging is van, voor en door autodelers. De Parkeersbeleidsnota is een uitgebreid vervolg op de Mobiliteitsvisie. Ik ga graag in op een beperkt onderdeel dat veel mooie impact kan hebben op ons groene Zeist: deelmobiliteit. Deelmobiliteit kan op een aantal beleidspunten ondersteunend zijn, te weten: - Afname parkeerdruk - Versnelde vergroening en verjonging van het wagenpark - Afname aantal verkeersbewegingen - Keuze voor ander vervoer volgens STOMP principe (Stappen, Trappen, OV, MaaS/deelmobiliteit, Particuliere auto) - Klimaat: afname van uitstoot van CO2 en fijnstof; afname geluidshinder - Aanvullend kan het een bijdrage leveren aan de beperking van vervoersarmoede. Introductie De gemeente Zeist heeft al vanaf 2017 als een van de koplopers binnen middelgrote gemeenten structureel duurzame deelmobiliteit mogelijk gemaakt en ondersteund. Dit werd mogelijk gemaakt vanuit het samenlevingsinitiatief Samen Duurzaam Zeist dat het licht zag na de vaststelling van de Brede Milieuvisie in oktober 2016.

Nog altijd geldt dit voor diverse gemeenten waar wij contact mee hebben als voorbeeld voor inwonersbetrokkenheid en kansen voor deelmobiliteit. We zijn destijds begonnen met het stimuleren van autodelen van de reeds aanwezige aanbieders en ook particulier delen (‘de sleutel onder de bloempot’). De stap naar elektrisch was toen lastig en is vanuit SDZ zelf opgepakt. De eerste van vele elektrische deelauto’s kwam in de zomer 2018. Op dit moment, ruim 5 jaar later, staan er 3 in Austerlitz, 3 in Den Dolder en 20 in Zeist. Huis ter Heide volgt begin volgend jaar. In de loop van 2024 zullen we zo het aantal van 30 volledig elektrische deelauto’s in Zeist bereiken. MobiGo (begonnen als Samen Slim Rijden Zeist) is ondertussen een coöperatie: van, voor en door autodelers, in 2024 actief in meer dan 15 gemeenten met een mix aan deelmobiliteit. Resultaten: structureel per deelauto een reductie van CO2 van circa 20.000 kg, fijnstof van 4.000 gram en 8 parkeerplaatsen minder nodig, gemiddeld zo’n 100 m2 openbare ruimte die vrijkomt. De besparing op de bouw van auto’s in CO2 is ca € 35.000 kg. Deelmobiliteit In de Parkeerbeleidsnota komt enkele keren (auto)deelmobiliteit aan bod. Naast kaders worden ook voordelen. De gemeente wil dit volgens ons terecht ook blijvend stimuleren. Erg mooi dat ook het direct onderling delen ondersteund wordt.

Door meer deelmobiliteit wordt ook de kans geboden op lagere parkeerdruk, lagere mobiliteitskosten, meer groen, andere inrichting van de openbare ruimte of meer woonruimte door een afname van autobezit en ook bij bouwontwikkelingen een reductie op de parkeernormen mogelijk te maken.

MobiGo is onderdeel van de Cooperatieve vereniging MobiCoop, van voor en door (auto)delers)

Wij hebben zelf onderzoek gedaan naar het effect van autodelen ons concept van autodelen (delen met de buurt) op autobezit. In 2021 en 2022 hebben we aan autodelers gevraagd of het autobezit door autodelen is gewijzigd en hoe het autogebruik verder is. Dat onderzoek herhalen we op dit moment opnieuw. Uit het onderzoek van 2021 en 2022 kwam naar voren dat door deelautogebruik met onze auto’s in Zeist het eigen autobezit met zo’n 80% afnam waarvan 1/3 deel geheel uitgaat van het STOM(P) principe: Stappen, Trappen, OV, MaaS/deelmobiliteit en zo afstand heeft gedaan van het Particulier autobezit. 45% heeft ten minste 1 auto minder. Bovendien rijden autodelers gemiddeld 25% minder autokilometers dan voor het autodelen. Het onderzoek uit 2022 liet zien dat per deelauto gemiddeld 8 vaak brandstofauto’s van de straat verdwijnen en minder vertrek- en aankomstbewegingen in woonwijken zijn. Deelautogebruik kan organisch groeien, Versnelling is mogelijk met ‘flankerend beleid’ zoals bijvoorbeeld gereguleerd parkeren. Met een goede aanpak kan dit positief uitpakken voor inwoners: volop mobiliteit in de buurt tegen lagere maatschappelijke kosten dan bij bezit. Overig resultaat: lagere kosten voor deelnemers, minder auto’s op straat, snellere vergroening van het wagenpark, minder verkeersbewegingen (start en terugkomst) in de wijken en daarmee ook verbetering van de verkeersveiligheid.

We hebben bij de gemeente aangegeven dat wij in de komende jaren ruimte zien voor nog minimaal 100 elektrische deelauto’s om meer dan 1.500 huishoudens extra deelmobiliteit te kunnen bieden. Op basis van onze huidige ervaringen verwachten we dat hiermee zo’n 800 auto’s uit de straten van Zeist zullen verdwijnen. Bouwprojecten De mogelijke reductie op de parkeernormen die in de Parkeerbeleidsnota is opgenomen in verband met deelmobiliteit bij Bouwontwikkelingen geeft houvast voor deze ontwikkelingen. Het is goed om te constateren dat maatwerk mogelijk is. Ons onderzoek laat een gemiddelde reductie zien van 8 personenauto’s bij 1 deelauto. Dat zal niet overal zo zijn. In sommige situaties zal deelmobiliteit niet tot noemenswaardige aanpassing van de parkeernorm kunnen leiden. In andere situaties juist tot een sterkere. Het autobezit zal ook in Zeist de komende jaren veranderen. Hier zijn verschillende aspecten op van invloed, waarbij prijs, bezit, gemak en ruimte belangrijke factoren zijn. Flankerend beleid vanuit de gemeente ten aanzien van parkeerregulering kan hierbij helpen. Resultaat: lagere kosten voor deelnemers, minder auto’s op straat, snellere vergroening van het wagenpark, minder verkeersbewegingen (start en terugkomst) in de wijken en daarmee toch enigszins verbetering van de verkeersveiligheid.

We hebben een aandachtspunt bij bouwprojecten: de uitgangspunten onderschrijven wij. Onze zorg zit bij de uitvoering: dat de uitgangspunten ook nagekomen kunnen worden, bij voorkeur door de ontwikkelaar. Wij merken met enige regelmaat dat de (vaak nieuwe minder op elkaar ingespeelde) VvE of een bewonersvereniging ‘opgezadeld’ wordt met het vervolg: het in stand houden van en betalen voor de beschikbaarheid van deelmobiliteit. Dit draait dan vaak om een meerjarige financiële bijdrage vanuit de middelen van de VvE om het gewenste aanbod van deelmobiliteit interessant te houden, waarbij een (beperkt) deel van de bewoners hier geen gebruik van wil maken en er ook niet voor wenst te betalen. De verplichting ligt er vanuit de bouw, de VvE wil aanpassing en de deelmobiliteitsaanbieder moet leveren en heeft hierin geïnvesteerd. Door dit vooraf goed vast te leggen dat de contactpartij van de gemeente hier voor de genoemde minimale 3 jaar (periode van niet afschalen) verantwoordelijk voor is en blijft, is deze splijtzwam binnen de VvE voorkomen met een grotere kans succes op het daadwerkelijk gebruik van deelmobiliteit. MobiGo is onderdeel van de Cooperatieve vereniging MobiCoop, van voor en door (auto)delers)

Andere mobiliteit Een aspect willen we graag met de gemeente en ontwikkelaars verder verkennen: welke invloed het aanbieden van andere deelmobiliteit (fietsen, bakfietsen, eventueel scooters, allen zogezegd ‘location based’ zoals ook de e-deelauto’s) kan hebben op autobezit en gebruik en daarmee op de parkeerdruk en auto’s op straat. MobiGo gaat hier komend jaar in andere gemeenten mee starten als vervolg op het aanbieden van e-deelauto’s. Ook in het compacte groene Zeist, met goede fietsverbindingen naar andere gemeenten, kan dit mooie kansen bieden. Een ander aspect dat we graag willen benoemen: de kans die deelmobiliteit kan bieden, naast het doorvoeren van gereguleerd parkeren, is het actief stimuleren van deelmobiliteit in gebieden met parkeeroverlast. Waar voorheen de grotere aanbieders van deelauto’s bereid waren een of meer auto’s te plaatsen en te wachten op gebruikers, komen zij daarop terug: het is financieel niet verantwoord. MobiGo als coöperatieve vereniging kan dat ook niet zomaar. Hier liggen wel mooie winstkansen voor gemeente, samenleving en milieu. Naast de eerdergenoemde voordelen bijvoorbeeld ook bij het beperken van de negatieve kanten van het waterbedeffect door afname van bezit. Wij denken graag mee hoe we die, samen met andere aanbieders van deelmobiliteit met gemeente en MRA-e kunnen realiseren.

Dank voor uw aandacht om de ontwikkelingen en mogelijkheden van deelmobiliteit in Zeist met u te mogen delen. Waar mogelijk werken we graag mee bij de uitvoering van deze beleidsnota. Vriendelijke groeten, Arnout van Dijk MobiGo

MobiGo is onderdeel van de Cooperatieve vereniging MobiCoop, van voor en door (auto)delers)