09-Algemene beschouwingen Begroting 2022 PvdA

Ronde Tafel begroting 2022 d.d. 26 oktober 2021 Voorzitter, De PvdA is over de linie genomen blij met de begroting die voor de komende jaren weer in balans is en on straks weer ruimte biedt. We zouden op onderdelen andere keuzes gemaakt hebben, waarover later meer, maar we zien ook veel goede dingen. Een daarvan is het op een gezond peil brengen van het weerstandsvermogen. Ook waarderen wij dat er een voorziening tot stand is gebracht voor de herijking van het gemeentefonds. De PvdA is altijd een voorstander geweest van een gezonde begrotingsdiscipline en dat blijven we. Wij zijn niet de Sinterklazen waar we lang geleden door een landelijk VVD mastodont zijn uitgemaakt en we weten dat er alleen cadeautjes uitgedeeld kunnen worden als we dat ook kunnen betalen. De broekriem zal even aangehaald moeten worden en, spijtig genoeg, moeten er enkele wensen ten aanzien van nieuw beleid in de koelkast worden gezet. Voor de jaren na 2022 zijn er echter weer voldoende mogelijkheden om nieuw beleid te formuleren en uit te voeren. Er staat ons de komende jaren veel te wachten. Het gaat daarbij niet alleen om de maatregelen die er genomen moeten worden op het gebied van het klimaat en alles wat daarmee samenhangt. Ook de participatie van de inwoners van Zeist is een onderwerp dat onze aandacht zal blijven vragen.

We zien nu al veel goed georganiseerde wijkverenigingen en andere belanghebbende organisaties die hun mondje goed kunnen roeren en regelmatig van zich laten horen. De gemeenteraad vertegenwoordigt echter alle inwoners van Zeist, ook diegenen die minder vaardig zijn in het naar voren brengen van hun standpunt en wensen. Dat roept bij mij de vraag op “wat voor gemeente wil Zeist eigenlijk zijn”. Het antwoord van de PvdA op die vraag zal u niet verbazen. Wij kunnen geen gemeente zijn waarbij we de belangen van de ene groep laten prevelaren boven de belangen van een andere groep. Het individualisme binnen de maatschappij is te ver doorgeschoten en te lang beschermd door de overheid. Het collectief belang is daardoor ondergesneeuwd. We zien dat de crisissen, de coronacrisis, de wooncrisis en wellicht straks ook nog een energiecrisis, crisissen zijn die ons allemaal, als collectief treffen. Daar passen geen individuele oplossingen bij. De coronacrisis was daarvan een goed voorbeeld. Als we ons niet collectief aan de maatregelen houden, houdt de ene groep de andere in zijn greep, kan de maatschappij niet echt open en blijft de druk op de zorg onverminderd hoog. Een vergelijking kan worden getrokken met de wooncrisis. We kennen de oproep van diegenen die vinden dat er in Zeist geen woning meer bij kan uit angst voor verstedelijking van onze gemeente.

Wij vinden het echter onaanvaardbaar dat jong volwassenen tot hun dertigste bij hun ouders moeten blijven wonen, niet echt aan hun toekomst kunnen beginnen omdat er in geen velden of wegen een woning te vinden valt. Wij zullen daarbij alle belangen, ook van de diegenen die zich niet georganiseerd hebben, moeten wegen. De PvdA staat voor een gemeente die rekening houdt met de noden en wensen van haar inwoners en

waarin kansengelijkheid het vertrekpunt is. De sociaaldemocratische kernwaarden zoals solidariteit, gelijkheid en spreiding van inkomen, kennis en macht moeten de uitgangspunten zijn van het te voeren beleid. Dat is het Zeist dat de PvdA voor ogen staat en pas als dat doel bereikt is spreken wij van “het goede leven in Zeist”. En mocht u denken; “dat kost alleen maar geld”, bedenk dan dat diegenen die lange tijd in onzekerheid leven en moeite hebben om hun bestaan vorm te geven, ook veel moeite zullen hebben om een bijdrage te leveren in de maatschappij en aan de economie. Toch weer een enkel woord over de bestuurscultuur. Wat ons allemaal verbaast en, naar ik aanneem, inmiddels met afschuw vervult, zijn de gevolgen van de toeslagenaffaire. Dat de overheid mensen echt over het randje kan duwen met alle schadelijke gevolgen van dien, inclusief die voor hun kinderen, is ongekend. Natuurlijk is de gemeente daar niet debet aan maar we hebben mogelijk wel te maken met mensen die slachtoffer zijn geworden en die in onze gemeente wonen. Laten wij deze mensen helpen waar we kunnen, maar mijn boodschap is vooral: hanteer de menselijke maat. De mensen zijn er niet voor de overheid, wij zijn er voor de mensen.

Laat ons, daar waar een strikte uitkomst van de regels mogelijk leidt tot onbedoelde effecten, op zoek gaan naar hardheidsclausules en de afwijkingsmogelijkheden die de wet vaak ook biedt. Laat ons uitgaan van vertrouwen en niet van wantrouwen. Ook nog een enkel woord over de Jeugdzorg. Wij krijgen al een paar jaar lang de cijfers gepresenteerd van het aantal cliënten dat gebruik maakt van Jeugdzorg. Wat wij nog steeds missen is de sturing daarin. Iedereen die zorg nodig heeft moet dat kunnen krijgen maar we leven in het duister als het gaat om de vraag wat er wel en niet werkt. Op verzoek hebben wij een lijst ontvangen van de aanbieders met wie de gemeente Zeist een contract heeft. De lijst was gelukkig minder lang dan wij vreesden maar naar ons inzicht nog steeds veel te lang. Sommige aanbieders van (jeugd) psychologie en psychiatrie waren gevestigd in Rotterdam, Voorschoten, Nijmegen en zelfs Maastricht kwam ik tegen. Het is duidelijk dat er controle over kosten moet komen maar ligt het dan niet voor de hand om eerst het aantal aanbieders drastisch te reduceren? Ik denk dat we met veel minder aanbieders ook een veel beter zicht kunnen krijgen op de geleverde kwaliteit en de effectiviteit van de geleverde zorg. Ik noemde hiervoor al dat de PvdA op een aantal fronten andere keuzes gemaakt zou hebben.

Wij vinden dat de wensen van nieuw beleid niet allemaal naar achteren geschoven kunnen worden. Gezien de urgentie die de verduurzaming, de aanpak van de gevolgen van klimaatverandering en het versterken van de biodiversiteit heeft, is doorverschuiving naar volgende jaren niet verantwoord. Wij zullen daartoe, wellicht samen met Groen Links een amendement indienen. Daarnaast constateert de PvdA bij bestudering van de stukken dat de reserve Revolving Fund sociale woningbouw een bedrag kent van ruim 2,7 mln. en de reserve in het Vastgoedfonds een reserve van ruim 3,9 mln. De PvdA zou graag zien dat in elk geval een deel van deze reserves worden aangewend voor de verduurzaming van de bestaande voorraad

sociale woningbouw. Energie die niet wordt gebruikt behoeft ook niet gewonnen of ingekocht te worden. In afwachting van alle ontwikkelingen die er de komende jaren op ons af komen is dat de eerste stap die er naar de mening van de PvdA gezet dient te worden. Nog een enkel woord over de toekomst voordat ik afsluit. Zoals u uit het voorgaande al heeft kunnen afleiden wil de PvdA bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Uiteraard beginnen we op de inbreidingslocaties maar ook het Stationsgebied biedt mooie kansen. Zoals een prominent PvdA wethouder uit Amsterdam lang geleden al zei, excusez le mot maar het is een quote, “in gelul kan je niet wonen”. We moeten aan de slag en snel ook. Blij zijn we dan ook met de versnellingsopgaaf huisvesting en we zouden graag zien dat deze vaart wordt vastgehouden. Tegen al diegenen die nu denken dat de PvdA het prima vindt dat Zeist een voorstad van Utrecht wordt kan ik zeggen, nee, zover gaan we niet. We moeten echter wel alle belangen tegen elkaar afwegen.