08-Debatbijdrage SP

Debatbijdrage SP aan Algemene beschouwingen Kadernota 2021 Voorzitter, We debatteren vandaag voor het eerst over een Kadernota die voor een belangrijk deel ook met de hulp van inwoners van onze gemeente tot stand is gekomen. 150 Inwoners die via loting hebben deelgenomen aan een proces waarin zij zelf de raad en het college middels zo’n 63 concrete voorstellen van advies hebben voorzien. Een advies van waar de gemeente de komende jaren zich meer of juist minder aan taken op moet gaan richten. De SP wil om te beginnen dan ook nogmaals dank uitspreken aan het werk dat de Inwoners Advies Commissie hier verzet heeft, en de begeleiding die zij hierin vanuit de ambtelijke organisatie hebben gekregen. Dat is ook een behoorlijke tijdsinvestering geweest, en misschien dat juist deze tijdsinvestering wel maakt dat we als raad in het vervolg ons beter bewust moeten zijn dat een dergelijke vorm van participatie, zoals gekozen bij de IAC, een echt intensief proces is. Helemaal als je je bedenkt dat een aantal van de voorstellen nog uitgewerkt moeten worden en dat pas bij de begroting in het najaar pas echt duidelijk is wat de opbrengst van al deze voorstellen totaal zal zijn. Echter, het laat wel zien dat het college de voorstellen van de IAC serieus wil oppakken.

Wat onverlet laat dat het college er voor kiest ook enkele voorstellen niet uit te voeren, zoals een voorstel om ouderen te faciliteren om door te stromen naar een toekomstbestendige woning. Ik zou daar zo dadelijk nog iets over willen zeggen. De voorstellen van de IAC die wel zijn opgenomen in de Kadernota, en voor het grootste deel van deze voorstellen geldt dit, zijn voorstellen die goed uitvoerbaar zijn. Daar zitten voorstellen tussen waar de SP zelf eerder al een duidelijk standpunt in over had ingenomen, zoals de verhoging van de OZB, maar ook een enkel voorstel waar we als SP toch niet achter staan. Maar laat ik beginnen met enkele voorstellen er uit te lichten die in lijn liggen met wat de SP al langer voorstaat, namelijk een verhoging van gemeentelijke inkomsten door hogere of herinvoering van gemeentelijke belastinginkomsten. De SP is groot voorstander van het herinvoeren van de hondenbelasting. Ten tijde van het heffen van deze belasting, leverde de gemeente dat nettoinkomsten op van 3 ton per jaar. Dat moet de opbrengst zijn geweest in het jaar 2018, het laatste jaar dat de hondenbelasting nog geind werd. Maar inmiddels is het aantal hondenbezitters, door alle perikelen rond de coronacrisis, eerder toegenomen dan afgenomen. Dat is in ieder geval de landelijke trend.

Hoeveel deze verwachte toename van het aantal hondenbezitters in Zeist is, daar zouden voor onze gemeente

nu nog geen cijfers over beschikbaar zijn. Dat is wel opmerkelijk: want het voorstel voor de herinvoering van deze belasting wordt door het college ondersteund, maar bij de opbrengst gaat het college nog uit van de oude situatie van voor de coronacrisis. De vraag is dan wel of de gemeente dan straks alleen hondenbezitters gaat aanschrijven die in 2018 als zodanig stonden geregistreerd, of dat voldoende aansluit op de huidige situatie? Hoe gaat de gemeente dan straks controleren welke inwoners in Zeist op dit moment een hond hebben, of gaat de gemeente hier uit van goede trouw dat bewoners dit zelf moeten aangeven? Tijdens de hoorzitting waren er overigens meerdere insprekers die het niet fair vonden als er alleen een hondenbelasting en geen katten- of poezenbelasting zou komen. Daar is toen later vanuit een lid van de IAC, en later ook door de ambtelijke organisatie, op gereageerd door er op te wijzen dat de gemeente niet zelf zo maar nieuwe belastingen kan ‘introduceren’. Het zou betekenen dat de katten hier door de mazen van gemeentelijke belastingen heen weten te glippen.

Maar eigenlijk is dit niet nieuws ‘onder de zon’: maken we al niet sinds mensenheugenis hekwerken met spijltjes waar alleen katten doorheen weten te glippen? (En is het niet zo dat we katten, in tegenstelling tot honden, onmogelijk kunnen opvoeden en dat het met een belastingmoraal dan ook nooit goed zal komen?) Katten en belastingen: een onmogelijke combinatie. Genoeg over dit onderwerp. De SP is ook blij dat het college, met het IAC, gekozen heeft om de OZB nu wel eindelijk te gaan verhogen. Waarschijnlijk heeft ook de nieuwe rekensystematiek van het Rijk, dat gemeenten kort waar het tarief van de ozb-tarief aan de te lage kant is, hier aan bijgedragen. Een mooie stok achter de deur dan ook om de ozb nu eindelijk eens te gaan verhogen. De opbrengsten hoeven niet tegen te vallen. Minder blij is de SP met het voornemen om het laten ophalen van grofvuil te belasten met een bijdrage van 20 euro. Het college meent dat een dergelijke bijdrage niet leidt tot extra illegale dumpingen van grofvuil, omdat dit in andere omliggende gemeenten ook niet zou zijn gebeurd. De SP zou hier graag nadere documentatie over willen zien, waar dit uit blijkt. De SP is van mening dat met deze forse bijdrage de niet-autobezitter in Zeist onevenredig wordt benadeeld. Want zelf wegbrengen van grofvuil blijft immers wel gratis.

Dat is mooi, maar zo betalen ook inwoners mee aan dit afvalbrengstation die er zelf niet gratis gebruik van kunnen maken. Of ze moeten eerst een auto aanschaffen, of er een gaan lenen van iemand (en hoeveel mensen hebben in Zeist een rijbewijs?) Toch een drempel die zo wordt opgeworpen. Over een ander voorstel van de IAC zou de SP graag meer duidelijkheid willen van het college. Het gaat om het voorstel voor het voeren van een actieve grondexploitatie. Het college zou voor dit een voorstel een uitwerking geven, maar tegelijkertijd, in een ander voorstel dat beoogt om

meer ouderen een toekomstbestendige woning ziet het college juist geen taak weggelegd om als gemeente grond aan te kopen. Hoe verhouden deze standpunten zich precies tot elkaar? Uit een antwoord van een eerder door GroenLinks over ditzelfde onderwerp gestelde vraag komt naar voren dat de gemeente een taak voor zich ziet voor een “meer assertieve” grondpolitiek. Maar kun je wel voldoende assertief zijn als je vooraf al uitsluit om geen grond aan te kopen? Of laten we die rol liever bij Projectontwikkelaars en particuliere beleggers, zodat de gemeente dan bijna per definitie achter het net zal gaan vissen? Toch is het mogelijk. Het voeren van een actieve grondpolitiek als gemeente. De gemeente Rijswijk gaat dit namelijk doen om op die manier zelf middeldure woningen te kunnen bouwen. Precies die woningen waar ook in onze gemeente grote behoefte aan is. Het instrumentarium is dus wel degelijk aanwezig om als gemeente zelf het heft in handen te nemen en die woningen waar zo’n behoefte aan is, zelf te gaan bouwen. Het komt er alleen op aan om het ook te willen als gemeente. Voorzitter, ik zou nog over andere voorstellen kunnen reflecteren. Maar omwille van de tijd zal ik dat nu niet doen.

Ik heb gekozen voor enkele onderwerpen waar de SP eerder al aandacht voor heeft gevraagd, zoals over het voorstel voor verhoging van de ozb, waar de SP bij de begroting voor 2021 nog een motie voor had ingediend. Die werd toen verworpen. Ook was het de SP die in 2018 niet had ingestemd met de afschaffing van de hondenbelasting. Nu lijkt het erop dat deze dus opnieuw wordt ingevoerd. Wij zijn dus wel tevreden dat het college nu toch andere keuzes lijkt te gaan maken. De voorstellen van de IAC hebben de mogelijkheid, maar vooral ook de urgentie voor het maken van andere keuzes duidelijk gemaakt. Ik denk dat dit een grote verdienste is van het werk dat de IAC voor college en raad heeft geleverd. David Tompot SP