07-Debatbijdrage CU-SGP

Toen we vorig jaar met elkaar de begroting en de kadernota hebben behandeld zaten we midden in de Corona crisis. Inmiddels lijkt Corona op haar retour. En dat is een zegen. Deze periode heeft ons geleerd dat de mens nauwelijks in staat is om een dergelijke crisis het hoofd te bieden. Ons past bescheidenheid nu het virus lijkt te wijken. Daarom: “Soli Deo Gloria”. Dat we dat niet zouden vergeten. Er zijn ook in onze gemeente slachtoffers te betreuren en er zijn er velen door deze crisis getroffen zijn. Corona heeft voor velen verdriet, angst, wanhoop gebracht. Als ChristenUnie/SGP zullen we ons blijven inzetten voor degenen die maatschappelijk, sociaal of psychisch door Corona getroffen zijn. Ik wil ook enkele woorden wijden aan allen die in deze moeilijke periode op hun post waren. Dan bedoel ik vooral het verplegend personeel, de handhavers, maar ook alle medewerkers van de gemeente Zeist, alle vrijwilligers die er waren voor de samenleving. Wat een geweldige bijdrage heeft u met elkaar geleverd. Het “normale leven” kan weer worden opgepakt. Een term die heel relatief is gebleken. Want welk “nieuw normaal” gaat dat worden. Niet het normaal van het mondkapje, of van de beperkte ontmoetingen. Maar wat vinden we straks wel weer normaal? Ik hoop daar straks nog iets over te zeggen. Naast de Corona crisis is er ook sprake van een financiële crisis.

Onze gemeente heeft te maken met Gemeenten een forse financiële opgave als gevolg van de groeiende tekorten in de uitvoering van zorgtaken, die in 2015 zijn overgeheveld naar gemeenten. Om de begroting volledig op orde te krijgen ligt er een taakstelling voor de gemeente om in totaal voor ongeveer € 11 miljoen aan maatregelen treffen. Belangrijke oorzaak is het financiële effect van een voorstel tot herijking van het gemeentefonds. Voor Zeist betekent dit voorstel een korting van uiteindelijk € 4 miljoen per jaar. Op dit moment is het nog onduidelijk hoe groot het financiële effect voor Zeist daadwerkelijk zal zijn. Onze fractie steunt de prudente wijze van begroten, en deze mogelijke tegenvaller alvast in te boeken. De overheveling van zorgtaken naar gemeente met daarbij een verlaagd budget ervoor gezorgd dat ook in Zeist er een groeiend tekort op de begroting is ontstaan. We hebben het dan over ca € 6 miljoen per jaar. Nu is het sociale domein en vooral de kostenontwikkeling in de WMO en jeugdzorg een probleem waar onze fractie al vele jaren de aandacht voor vraagt. Inmiddels zijn de kosten wel inzichtelijk. Daar is hard aan gewerkt het afgelopen jaar. Maar aan een oorzaken analyse ontbreekt het nog. Er zullen de komende jaren keuzes gemaakt moeten worden die een directe impact hebben op de uitvoering en voorzieningenniveau in Zeist.

Onze fractie bepleit een rechtvaardige verdeling van de middelen in het sociale domein. Om dat te kunnen doen is de beantwoording van de waarom vraag noodzakelijk. Alleen dan is er een verantwoorde basis voor het eerlijk verdelen van de middelen, en kan er op gestuurd worden dat hulp terecht komt waar het het meeste nodig is, en het meeste effect heeft. Op dit punt is er zeker nog werk aan de winkel. Onze fractie wil graag investeren in onderzoek met als doel sneller de waarom vraag achter de kosten inzichtelijk te krijgen.

Onze fractie is er trots op dat er is gekozen voor een participatieproces om te komen tot een zorgvuldige afweging van de financiële taakstelling waar Zeist nu voor staat. De Inwoners Adviescommissie (IAC) heeft maar liefst 62 voorstellen gedaan om te komen tot een brede heroverweging van inkomsten en uitgaven. Daarnaast zijn er voorstellen gedaan om juist te investeren in maatschappelijke vraagstukken die in de komende jaren belangrijk zijn voor Zeist. Het is een geweldig resultaat dat deze voorstellen leiden tot een verlichting van het financiële beeld met in totaal 1,6 miljoen. Wij vinden het een goed signaal naar de samenleving om de komende drie jaar de OZBopbrengsten geleidelijk te laten oplopen met 3% per jaar boven op de gebruikelijke inflatiecorrectie. Dit geeft per 2024 een extra opbrengst van € 1,25 miljoen. Wat we ook goed vinden is dat er blijvende aandacht is voor de gevolgen van de Corona crisis, Voor de komende twee jaar is daar twee miljoen voor uitgetrokken. Voorzitter ik wil ook nog even stil staan bij het sturen op stabiliteitscriteria heeft een disciplinerend effect zo lazen we in het raadsvoorstel. Echter moeten de criteria als hulpmiddel gezien worden. De CU/SGP is het daar van harte mee eens. Het toepassen ervan vereist het een goede balans tussen ingrijpen of even laten gaan.

En belangrijk in tijden van financiële krapte kan het nodig zijn dat er juist extra geïnvesteerd moet worden in maatschappelijke vraagstukken, ook al heeft dit een nadelig effect op de stand van de criteria. Wel vinden we het interval tussen van de onderliggende PDCA-cyclus te lang om goed in control te komen, en tijdig bij te sturen. Twee jaar is lang, onze fractie ziet dat graag op onderdelen korter. Voorzitter ik kom tot een afronding. Bij het bespreken van de kadernota van 2020 heeft onze fractie opgeroepen om met elkaar als raad draagvlak te zoeken om met elkaar een solide basis te kunnen leggen voor het toekomstige beleid van ons mooie dorp. Dat is ook met steun van een constructieve oppositie. Wij danken alle partijen die hebben meegedacht om deze voorstellen tot stand te laten komen. Ik begon met een bespiegeling over het “Nieuwe normaal”. En doe een oproep aan alle partijen om niet klakkeloos weer over te schakelen naar onze oude gewoonten. Er zijn door de Corona crisis ook zaken ontstaan die we moeten proberen vast te houden. Milieu en mobiliteit zijn daar voorbeelden van. Laten we dat proberen vast te houden. Samenvattend concluderend is deze begroting met het onderliggende beleid een doordachte en evenwichtige bijdrage voor financieel herstel op korte termijn.

Met de stabiliteitscriteria heeft de raad ook de beschikking over een goed hulpmiddel om ook op de lange termijn te sturen om financieel op orde te zijn (robuust te zijn). We complimenteren het college met deze voorstellen en zullen die ook van harte steunen. En we wensen het college bij de uitvoering van harte Gods zegen daarbij toe.