07-23RV016 Bijlage 7 Overzicht Samenspel 2019 - 2023

Overzicht Samenspel 2019 - 2023 Het proces om te komen tot een eerste Zeister Omgevingsvisie staat in het teken van samenspel. Op zeer diverse wijze, over een lange tijd, is interactie geweest met de samenleving. Welke interactie precies, waaronder de inzet van het middel participatie, staat in deze notitie toegelicht. Overzicht interactiemomenten Van 2019 – 2023 zijn er verschillende werkvormen ingezet om de interactie met de samenleving over de omgevingsvisie, dan wel het specifieke participatieproces voor de Eerste Zeister Omgevingsvisie, vorm te geven. Hieronder een overzicht met de acties, wanneer deze hebben plaatsgevonden en het resultaat. Omwille van covid-19 was het niet mogelijk om fysiek het participatieproces te organiseren. We zijn zo meervoudig mogelijk met middelen aan de slag gegaan om de belangrijkste ‘waarden’ voor Zeist en haar kernen en buurten op te halen. Bij ieder interactiemoment staat aangegeven of dit fysiek was, of online. Afkortingen: ODRU = Omgevingsdienst Regio Utrecht HDSR = Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden GGD = Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst VRU = Veiligheidsregio Utrecht SBZ = Stichting Beter Zeist SMZ = Stichting Milieuzorg Zeist ZZO = Zakelijk Zeist Onderneemt Interactie en participatie

Wanneer

Resultaat

Expertmeeting partners ODRU, HDSR, GGD, VRU Doel: Achterhalen wat ieders vakgebied betekent ieders voor de Omgevingsvisie?

Maart 2019 (fysiek)

Een gesprek wat de toon heeft gezet voor verdere samenwerking op inhoud.

Expertmeeting partners ODRU, HDSR, GGD, VRU Doel: Welke ambities streeft men na en welke waarden vindt men van belang?

Juli 2019 (fysiek)

Dit gaf een overzicht met welke visie en ambitie onze partners de komende jaren aan de slag gaan en relevant zijn om te laten landen in de Omgevingsvisie.

Bijpraten SBZ, SMZ en werkgroep Natuurlijk Zeist West. Doel: Procesvoortgang toelichten en inrichting participatieproces toelichten.

November 2019 (fysiek)

Men is op de hoogte gesteld van het proces tot dan toe, en de voornemens die er zijn voor de participatie. Met als belangrijkste tip: onderneem extra stappen om nog meer inwoners te betrekken. Daarom is er in het oorspronkelijke plan toegevoegd dat we de kernen bezoeken met de buurtmobiel om waarden op te halen.

Contact SBZ, SMZ en werkgroep Natuurlijk Zeist West over de beleidsinventarisatie (‘waardenoriëntatie’) voor de Omgevingsvisie Zeist. Doel: De kennis en wijsheid benutten van deze belangenverenigingen over de jaren heen als het gaat om belangrijk beleid als bouwstenen voor de Omgevingsvisie.

November 2019 (fysiek)

De beleidsinventarisatie is aangevuld.

1

Expertmeeting partners ODRU, HDSR, GGD, VRU Ook leden van de raadswerkgroep schoven aan. Doel: Mengpaneel ontwerpen met elkaar als hulpmiddel in gesprekken over de visie bij ruimtelijke plannen (nu: ‘de waardenweger’).

December 2019 (fysiek)

Van een ‘mengpaneel’ (zoals de omgevingswet een voorzet in geeft) naar de ‘waardenweger’ die past bij Zeist en nu in de Omgevingsvisie is opgenomen.

Sessie ‘buurtindeling’ van Zeist met wijkmanagers, Geo experts en SBZ, SMZ en werkgroep Natuurlijk Zeist West. Doel: Gezamenlijk opstellen plattegrond van Zeist met herkenbare buurtindeling.

Januari 2020 (fysiek)

Een plattegrond met buurtindelingen zoals deze nu wordt gebruikt. Een combinatie van CBS data en inwonerservaring.

Uitvraag op platform OmZeist aan de samenleving. Doel: Achterhalen bij vele inwoners en ondernemers wat de karakteristieken zijn van ieders buurt.

Maart 2020 (online)

111 karakteristieken zijn op de beschikbare plattegrond ‘geprikt’. De uitvraag had op sociale media in totaal een bereik van ruim 15.000 personen waarvan in ieder geval 10.000 inwoners uit Zeist. Zie: : https://publiek.pagefreezer.nl/browse/omzeist.nl/0502-2023T14:42/https://www.omzeist.nl/default.aspx (archiefversie op datum 5 feb 2023)

Waardensessie jongerenraad Doel: In hoeverre herken je je in de waarden voor de gemeente Zeist, en welke plekken vind je in de gemeente belangrijk om te koesteren en versterken?

Juni 2020 (online)

Jongerenraadsleden hebben aangegeven of ze zich herkennen in de waarden van Zeist (uit de Propositie) en welke karakteristieken zij in kernen en buurten belangrijk vinden door eigen gemaakte foto’s.

Het voorleggen van teksten over onze natuur en landschap in Zeist aan SBZ, SMZ en werkgroep Natuurlijk Zeist West. Doel: Gebruik maken van de veelvuldige kennis over, en groot belang voor, onze natuur(gebieden) en bijbehorende historie van deze inwoners, zodat zij en vele anderen zich herkennen in dit onderdeel van de visie.

Oktober 2020 (per mail)

Het hoofdstuk is gedeeltelijk herschreven.

Waardenexpositie gemeenteraad en jongerenraad Doel: In hoeverre herkennen raadsleden en jongerenraadsleden zich in de waarden van Zeist op zowel Zeister, kern- als buurtniveau. En welke tips zijn er om mee te geven voor het verdere participatieproces.

Februari 2021 (online)

Dit heeft geleid tot diverse resultaten die in RIB21.038 gemeenschappelijk zijn gemaakt. Denk aan het extra benadrukken van sommige waarden tijdens de participatie, en oog voor de pluriformiteit van de samenleving. https://zeist.raadsinformatie.nl/document/9767715/2

2

Waardensessies samenleving van Zeist (een aantal raadsleden en partners namen ook deel) Doel: Welke waarden zijn voor inwoners van belang voor een goed leven in hun buurt, en om deze te koesteren en versterken?

Februari 2021 Maart 2021 (online)

Er is op beide avonden met ruim 70 deelnemers gesproken. Onder begeleiding van bureau Ruimtevolk. Veelal georganiseerde inwoners (buurt- en wijkverenigingen, belangenverenigingen) en een aantal inwoners die niet georganiseerd zijn. Er is een rapport opgesteld met alle input en dit rapport is verspreid onder alle deelnemers. Dit heeft geleid tot een aantal aanvullingen door verschillende buurtverenigingen.

Stellingen op Platform OmZeist over verschillende waarden per buurt en kern van Zeist, vertaald uit de waardensessies met de samenleving. Doel: Een check op datgene wat aan waarden is opgehaald uit de waardensessies, vertaald in begrijpelijke stellingen over de eigen buurt. Op deze wijze hoopten we nog meer inwoners te bereiken om te delen wat zij belangrijk vinden voor (de toekomst van) hun buurt.

April 2021 (online)

Er is ruim 7.000 keer gestemd op de stellingen.

-GeannuleerdBijeenkomst ondernemers uit de gemeente Zeist Doel: Welke waarden zijn voor ondernemers belangrijk om te koesteren en versterken? In hoeverre herkennen zij zich in de waarden op Zeister, kern- en buurtniveau?

Mei 2021 (fysiek)

Wegens helaas maar zes aanmeldingen is dit gesprek geannuleerd in afwachting op een vervolgpoging.

Onderdeel van de verplichtte zienswijzeprocedure: 10 weken (i.p.v. 6) inzage in het ontwerp van de Eerste Zeister Omgevingsvisie.

17 januari t/m 28 februari 2022 konden zienswijzen worden ingediend.

Er zijn in totaal 117 zienswijzen ingediend waarvan 27 identieke zienswijzen. 1 zienswijze is 77x gedeeld. Een andere zienswijze is 13x gedeeld.

Gesprekken met het college over het ontwerp van de Eerste Zeister Omgevingsvisie. Doel: De samenleving de kans geven om in gesprek te gaan met het college over het ontwerp voordat men bijvoorbeeld een zienswijze wil indienen.

10 februari 2022 (fysiek)

Er zijn 5 gesprekken gevoerd. Hier is per gesprek een verslag op hoofdlijnen van gemaakt. Zie bijlage bij het raadsvoorstel.

Stellingen voor ondernemers uit Zeist via Platform OmZeist in samenwerking met ZZO. Doel: Opnieuw ondernemers interesseren voor de omgevingsvisie en wat zij belangrijkvinden voor de plek waar hun bedrijf is gevestigd.

7 t/m 21 februari 2022 (online)

Wegens te weinig animo konden er geen conclusies uit worden getrokken van belang voor de inhoud van de omgevingsvisie. Een zienswijze indienen was op dit moment ook nog mogelijk en daar zijn ondernemers ook op gewezen.

Kijk op: https://publiek.pagefreezer.nl/browse/omzeist.nl/0502-2023T14:42/https://www.omzeist.nl/default.aspx (archiefversie op datum 5 feb 2023)

3

Extra gespreksavond over de zienswijzen om als zienswijze indiener in gesprek te gaan met raadsleden. Doel: Extra ruimte bieden aan de zienswijze indieners voorafgaand aan de officiële besluitvorming, om hun rode draad kenbaar te maken bij raadsleden.

19 oktober 2022 (fysiek)

Tijdens de avond is men in gesprek gegaan over de meest prangende thema’s en rode draden uit de zienswijzen. Van de avond is een verslag op hoofdlijnen gemaakt en wordt als besluitstuk bij het raadsvoorstel voor de visie gevoegd.

Werkconferentie: leren werken met de Eerste Zeister Omgevingsvisie. Doel: Input stappenplan leren werken met de Eerste Zeister Omgevingsvisie.

23 november 2022 (fysiek)

Deze avond stond in het teken van: welke stappen hebben we te zetten nádat de visie is vastgesteld, en welke acties horen daarbij? Op basis van deze input wordt een stappenplan gemaakt wat perspectief schetst in wat we te doen hebben de komende jaren. Dit stappenplan wordt bijgevoegd bij de besluitvorming van de visie.

Afsluitende bijeenkomst Doel: Afronden van de extra bijeenkomsten en vooruitblikken naar het vervolg in nauwe samenwerking.

8 februari 2023 (fysiek)

Een laatste bijeenkomst voordat de officiële besluitvorming van start gaat. Een avond vanuit de raad om af te ronden waar de afgelopen bijeenkomsten over gesproken is, en een opmaat te maken naar het vervolgproces door stil te staan bij de continuering van onze samenwerking.

Participatieproces Om te komen tot de Eerste Zeister Omgevingsvisie is er veel geïnvesteerd in de interactie met de samenleving, maatschappelijke organisaties en partnerorganisaties. Er zijn veelvuldig bijeenkomsten georganiseerd met verschillende type mensen. Iedere bijeenkomst met een eigen doel, werkvorm en geïnteresseerden. Zie in de bijlage een uitgebreid overzicht van alle momenten van samenspel. Van online stellingen via Platform OmZeist met 7.000 stemmen, tot ‘waardenbijeenkomsten’ (wederom online) met 70 belangstellenden. In ieder interactie- en participatiemoment is de nadruk gelegd op de waarden voor Zeist en de eigen buurt. Bij het toepassen van het middel participatie was het participatieniveau: raadplegen. Tijdens het participatieproces was het doel om samen met vertegenwoordigers uit de samenleving een ‘waardenverkenning’ te maken op buurt-, wijk-, en Zeistniveau. Centrale vraag: Wat is er belangrijk voor een goed leven in de buurten/kernen van Zeist? De beweegredenen voor dit specifiek ingerichte participatieproces zijn de volgende twee: 1. De eerste Zeister omgevingsvisie bevat grotendeels informatie wat afkomstig is uit allerlei bestaand beleid (‘bouwstenen’). Hier is een uitgebreide beleidsinventarisatie voor opgesteld, ook wel de ‘waardenoriëntatie’ genoemd.

Van onder andere een woonvisie, tot een cultuur- en sportvisie, tot het gezondheidsbeleid, het groenstructuurplan, de structuurvisie en het Toekomstboek Maaltijd van Zeist. Vaak is dit bestaande beleid ook tot stand gekomen met participatie. We respecteren wat er in bestaand beleid is vastgesteld door de raad en ook de keuzes die daarin zijn gemaakt op het gebied van samenspel. Er was dus veel inhoudelijke informatie bekend waar een omgevingsvisie inzicht in geeft, veelal tot stand gekomen samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, en wat een helpende hand biedt bij het maken van keuzes die nodig zijn voor onze leefomgeving. 2. Tegelijkertijd bij de start van het maken van de Eerste Zeister Omgevingsvisie werd de Propositie van Zeist 2020 opgesteld, een nieuwe mobiliteitsvisie- en plan, een actualisatie van de woonvisie en de uitvoering van de Routekaart Nieuwe Energie, de Regionale Energie Strategie (RES) en het Ruimtelijke Economisch Programma en Integraal Ruimtelijk Perspectief (REP +IRP). Belangrijke inhoud die allen iets zegt en op termijn consequenties heeft voor onze leefomgeving, en waarvan de inhoud terugkomt in de omgevingsvisie. Zie onderstaande afbeelding ter illustratie.

4

Het gaat in essentie om de kwaliteit van een goed leven en deze kwaliteit als basis nemen voor hoe we onze leefomgeving inrichten. De eerste Zeister omgevingsvisie geeft aan waar het in de gemeente Zeist om draait: fijn kunnen wonen, werken en leven in Zeist. En om dat te kunnen waarborgen, is het zinvol om stil te staan bij datgene wat een goed leven kenmerkt: waarden. Ondanks dat ook bestaand beleid zich hierover uitspreekt (Propositie van Zeist 2020), was er zeker op buurtniveau nog niet voldoende duidelijk welke waarden te koesteren en te versterken zijn. Kortom; er is gekozen voor een participatieproces op waardenniveau. Het resultaat is een omgevingsvisie die duidelijk is over de kwaliteit van een goed leven in Zeist. Het stelt ons allen in staat om waarden gedreven te komen tot keuzes die van invloed zijn op onze leefomgeving. Dat betekent dat bij nieuwe initiatieven we ons steeds moeten afvragen: draagt dit bij aan de waarden van deze buurt/kern, en de gemeente Zeist? De volgende participatie stappen zijn ondernomen in 2020/2021: Stap 1. Bij de beoogde start van het participatieproces in maart 2020 wat helaas stil is komen te liggen, hebben we via platform Om Zeist de uitvraag open laten staan voor inwoners om aan te geven wat voor hen de belangrijkste kwaliteiten dan wel karakteristieken zijn voor hun buurt.

Dat heeft geleid tot een bereik van ruim 15.000 personen via social media advertenties. Waarvan in ieder geval bijna 10.000 inwoners uit Zeist. Ruim 300 personen hebben het platform voor specifiek informatie over de omgevingsvisie bezocht. Er zijn 111 uiteenlopende karakteristieken op de plattegrond van Zeist ‘geprikt’. Dit gaf veel input om ‘waarden’ uit te halen en alvast mee te nemen in de waardenoriëntatie. Zie de afbeelding → Stap 2. Er is in juni 2020 een uitgebreide sessie geweest met de jongerenraad. Dit stond voor eerder dat jaar gepland, maar kon ook toen om dezelfde reden niet door gaan. De jongeren hadden de opdracht gekregen om foto’s te maken van die plekken die zij belangrijk vinden in hun buurt (of dat nu rondom het huis is of rond de school). We hebben met hen gesproken over waarom dit voor hen belangrijke plekken zijn, wat maakt dat deze plekken gekoesterd en/of versterkt moeten worden in de toekomst? Daarnaast hebben we met de jongeren gesproken over de waarden voor Zeist die inmiddels in de Propositie van Zeist 2020 zijn opgenomen. Herkennen zij zich hierin? Wat kunnen ze ons meegeven aan input om deze waarden te bekrachtigen? De uitkomsten zijn meegenomen in de waardenoriëntatie. Stap 3.

Doordat de waardenoriëntatie uitgebreid kon worden uitgevoerd, hebben we ervoor gekozen om begin 2021 een ‘waardenexpositie’ voor de gemeenteraad en jongerenraadsleden te organiseren, waarin we de waarden uit de waardenoriëntatie in beeld hebben gebracht. Doel van deze expositie was om erachter te komen in hoeverre aanwezigen deze waarden herkenden. En of er tips zouden zijn om mee te nemen in de gesprekken met inwoners die vrij snel daarna volgden. In RIB21.038 zijn de uitkomsten van deze waardenexpositie gedeeld. Deze uitkomsten zijn meegenomen in de gesprekken met inwoners. Stap 4. Met zo veel mogelijk buurt- en wijkverenigingen, stichtingen en belangenverenigingen is in twee avondsessies (februari en maart 2021) eindelijk digitaal het gesprek aangegaan over de waarden die zij belangrijk vinden voor de vijf kernen van Zeist en tal van buurten. De genodigden in totaal: . Wijk- en buurtverenigingen . Sportverenigingen . Cultuurnetwerk . Jongeren(raad) . Welzijnsorganisaties (Meander Omnium, ASZ, Austerlitz Zorgt e.a.) . Belangenverenigingen en stichtingen . Externe partnerorganisaties als de GGD, ODRU, VRU, Vitens, HDSR en SDZ . Wijk(regie)teams 5

En om zeker te weten dat we ook andere inwoners bereiken, inwoners die niet georganiseerd zijn, ondanks de beperkingen van de huidige tijdsgeest, hebben we veelvuldig via sociale media opgeroepen om deel te nemen aan de gesprekken. Ook welzijnsorganisatie Meander Omnium heeft geholpen de uitnodiging te verspreiden onder inwoners. Uiteindelijk is op beide avonden met ruim 70 inwoners gesproken over waarden. De avonden werden begeleid door bureau Ruimtevolk. Het betrof een zeer hoge opkomst als je het vergelijkt met fysieke avonden en zeker een uitdaging om digitaal voldoende tijd en ruimte te geven aan iedere inspreker. Als een paal boven water staat dat er veelvuldig gesproken is over waarden. En dit is een aanzienlijke aanvulling ten opzichte van de waarden die we tot nu toe konden herleiden uit bestaand beleid. Wat dat betreft zijn de avondsessies geslaagd als het gaat om het doel; een verfijnde waardenverkenning met de samenleving! Veelvoorkomende waarden zijn: − Onze rijke cultuurhistorie (van groen monumentale zichtassen tot parken, landgoederen, Zeister bos) − De ecologische waarden van kernen en buurten (ligging Austerlitz, het weidegebied met o.a.

kwelwatergebied) − Recreatie (wandelen tot sporten) − Groen en natuur (wonen in en om het bos, groene uitstraling woonomgeving, Pestersbosje, Stichtse Lustwarande, loof- en naaldbomen, wandelen Hoog Beek en Royen) Op een drietal punten zijn de avonden minder geslaagd gebleken: 1. De digitale mogelijkheid heeft ons beperkt in de ruimte die we inwoners konden bieden in het gesprek. Met zo’n hoge opkomst, wat ook fysiek overigens een uitdaging was geweest, is het moeilijk om iedere stem te kunnen horen. De gekozen werkwijze viel dan ook niet bij iedereen in de smaak. 2. Het is zoals verwacht wennen gebleken voor een aantal deelnemers om op deze wijze het gesprek te voeren. Zij konden zich minder goed vinden in de opzet van het proces. Uiteindelijk bleek dat door iedereen een waardevolle bijdrage is geleverd aan de dialoog. De eerste Zeister omgevingsvisie geeft aan wat we op lange termijn van plan zijn in de openbare ruimte, op tal van thema’s, rekening houdend met tal van waarden. Het geeft geen antwoord op vragen als: wat te doen met het opwekken van zon- en windenergie, en vooral: waar wel en waar niet? Of vragen als: waar gaan we wel of niet woningen bouwen? En gaan we dan inbreiden of ook uitbreiden? Dit zijn vragen die thuishoren op de gesprekstafels (lees: participatieproces) die daarvoor in het leven geroepen worden en zijn. Met bijbehorende stakeholders en belangen.

Per vraagstuk spelen er namelijk tal van belangen mee die zorgvuldig afgewogen dienen te worden. Deze stakeholders en belangen zitten niet allemaal aan tafel bij het opstellen van een eerste Zeister omgevingsvisie. 3. Er zijn veel zorgen en vragen over wát de eerste Zeister omgevingsvisie precies is. Hoe ziet het er straks uit? Hoe verhoudt het zich tot een gebiedsvisie Dijnselburg? Allemaal terechte vragen die het voor sommige inwoners lastig maakt om deze te parkeren en te focussen op waarden.

6

Stap 5. Eenzelfde type bijeenkomst met ondernemers uit Zeist over de waarden die zij belangrijk achten is helaas geannuleerd wegens te weinig animo. Stap 6. Tot begin mei 2021 is het voor inwoners mogelijk geweest om via platform Om Zeist op stellingen te reageren die iets zeggen over de waarden die tot nu toe blijken uit het participatieproces voor alle kernen van Zeist en bijpassende buurten. Via sociale media worden inwoners opgeroepen om te reageren op de stellingen. Ook zijn de deelnemers van de waardensessies hierop geattendeerd. Daarnaast wordt er gericht op buurten, op postcode, geadverteerd, zodat we opnieuw zo veel mogelijk inwoners weten te bereiken. Kijk via de volgende link naar deze actie en andere activiteiten op Platform OmZeist: : https://publiek.pagefreezer.nl/browse/omzeist.nl/05-022023T14:42/https://www.omzeist.nl/default.aspx (archiefversie op datum 5 feb 2023)

7