07-08 Bijdrage KunstenHuis en Idea

Geachte gemeenteraad Zeist, Geachte meneer de voorzitter, Graag maken wij, dhr Frans Funnekotter (directeur IDEA) en ik. Rob Schouw (directeur kunstenhuis Zeist) gebruik van de uitnodiging om hier vanavond te kunnen inspreken over het onderwerp gebiedsontwikkeling Emmaplein. Wij zijn allereest verheugd dat het onderdeel culturele instellingen integraal onderdeel uitmaakt van deze plannen. Wij zijn namelijk sterk van mening dat een sterke culturele infrastructuur in het centrum een grote bijdrage kan leveren aan de versterking van het toekomstige centrum van Zeist. En dat hopen wij in de komende tien minuten aan u duidelijk te maken. De relatie tussen de aanwezigheid van cultuur in de stad en de (woon)aantrekkelijkheid van steden is in tal van onderzoeken aangetoond. Toch is de betrokkenheid van kunst, cultuur en creatieven in trajecten als de vitalisering van centra nog niet overal vanzelfsprekend. In dit kader zou ik toch graag drie toonaangevende studies over dit onderwerp kort willen aanstippen. Al in 1961 Jane Jacobs schreef het belangrijke stedebouwkundige boek: “The Death and Life of Great American Cities”. Dit onderzoek richtte zich op de leefbaarheid en de sociaaleconomische dynamiek van wat Jacobs creatieve steden noemde. 2002 Richard Florida “The Rise of the creative Class”.

De econoom Florida kijkt vooral naar de veranderende bevolkingssamenstelling en benoemt de verschuiving naar meer kenniswerkers ofwel de "creative class." Zijn theorie is dat de creative class meer op zoek zijn naar een open, dynamische persoonlijke en professionele stedelijke woonomgeving. Een dergelijke inspirerende woonomgeving trekt ook weer meer creatieve kenniswerkers aan inclusief nieuwe zakelijke impulsen en investeringen. En tot slot professor Dany Jacobs, die in 2008 het boek Jane Jacobs’s Legacy Science of and love for the Creative City. Publiceerde met nadruk op de samenhang tussen ruimtelijke inrichting, economische dynamiek, sociaal-culturele mobilisatie en niet te vergeten visuele uitstraling. Allemaal elementen die in de voorliggende scenario schetsen aan bod komen. Met als rode draad dat de centra van steden een transitie doormaken van “the place to buy, naar the place to be”. Gemeente Zeist heeft ons al cultuursector juist in een vroeg stadium benaderd om mee te denken over onze rol in een het toekomstig centrum van Zeist. Tegen de achtergrond van de zojuist genoemde studies en het feit dat we al langer in gesprek zijn over ons huisvestingsvraagstuk voor de toekomst. In de huidige situatie zijn de activiteiten van Kunstenhuis en idea in Zeist verspreid over drie verschillende locaties.

Een verre van optimale situatie, vooral voor onze burgers maar ook voor efficiëntie beheer en afstemming. En zoals in de notitie is aangeven hebben wij een voorkeur uitgesproken voor een in onze optiek wenselijk scenario namelijk D. Wij denken dat met scenario D op de volgende terreinen een sterke kunst en cultuur cluster in Zeist een belangrijke bijdrage kan leveren aan de vitaliteit van de centrum. Naast dat het

gebruik van bibliotheek en kunstencentrum een extra impuls zou krijgen door een voor iedereen zichtbare en bereikbare locatie zijn er nog bijkomende voordeling in scenario D. 1) Levendigheid en vitaliteit: er is altijd wat te doen je kan er 24/7 wat beleven 2) Veiligheid: verhoogde activiteit in centrum tot gemiddeld 10.30 doordeweeks. 3) Economische impuls: rond de 350.000-400.000 bezoekbewegingen per jaar 4) Leefbaarheid en aantrekkelijke woonomgeving: Hierbij gaat het om de juiste mix aan functies. Gebruikers die elkaar aanvullen en versterken. Programmatische kruisbestuiving en het uitwisselen van publieksgroepen zijn essentieel. Daarnaast biedt een centrale huisvesting van KunstenHuis en Idea ook nog een aantal bijkomende voordelen voor gebiedsontwikkeling in Zeist. De activiteiten zijn op dit moment over drie locaties in Zeist verspreid. Bijkomende winst valt te behalen doordat: 1. De Klinker (het huidige onderkomen van Idea en de muziekschool aan de Markt) is verouderd: zowel functioneel als qua aanblik. De kosten voor onderhoud en eventueel renovatie van de Klinker zijn hoog. Verplaatsing van de culturele activiteiten maakt herbestemming in optimale setting van deze functies mogelijk (zie ook de “Stedenbouwkundige verkenning” van de gemeente van april 2019). 2.

Daarnaast voldoet het gebouw poppodium “De Peppel” niet meer aan de huidige moderne eisen en veroorzaakt het poppodium regelmatig overlast voor de omgeving door de gebrekkige toegang en ontsluiting. 3. De locatie van de ‘Oude Werkschuit” gelegen in de dichterswijk aan de Egelinglaan zorgt door zijn groei aan activiteiten en bezoekers voor extra druk op de leefbaarheid in de wijk. Verplaatsing van deze activiteiten biedt kansen voor herontwikkeling (woningverdichting) en verbetering van de wijk. We zijn als cultuurcluster zeer gemotiveerd om de kans aan te grijpen om een heel sterke cluster voor persoonlijke en culturele ontwikkeling in het centrum van Zeist tot stand te brengen. Wij zien met scenario D hiermee de meeste kansen om dit voor de toekomst te realiseren.

Rob Schouw Directeur Stichting KunstenHuis.