04-NDZ-AB

Algemene beschouwingen 2023 Ongemakkelijk is het voorzitter om over de inkomsten- en uitgaven-verdeling van de gemeentelijke financiën in 2024 te spreken, terwijl ruim vierduizend kilometers hiervandaan twee oorlogen woeden waarvan de uitkomsten nog verre van bekend zijn, die ook in directe relatie op onderdelen staan tot onze samenleving in Nederland, in Europa, en we niet (kunnen) weten welke de gevolgen daarvan voor de mensen daar en ook hier zullen zijn. We moeten ons echt beperken tot het strikt lokale gebeuren, ongeacht het feit, dat ook lokaal tegenstellingen en verschillen bestaan die tot problemen in de lokale samenleving zouden kunnen leiden en die dus voorkomen moeten worden met alle financiële gevolgen van dien. 1. Waarom moet steeds door de raad aan het college gevraagd worden om de 100 %-dekkendheid-cijfers voor de afvalstoffenheffing en rioolrechten? In een zeer recent verleden werden deze stukken steeds automatisch toegevoegd aan de begroting. NieuwDemocratischZeist begrijpt evenmin waarom de financiële effecten van het nieuwe parkeerbeleid voor 2024 zoals volgt uit het Mobiliteitsplan niet worden gepresenteerd bij deze begroting maar een p.m. post kennen. De fractie van NieuwDemocratischZeist herkent deze opstelling van het college niet om tot 2 keer toe geen openheid van zaken te geven.

De Zeister verhouding raad en college is er een van wederzijds respect maar we zien dat hier niet terug. Volgens eigen berekeningen zou de p.m. post in onderdeel 13 in Bijlage 2 van de begroting 2024 genaamd Overige Ontwikkelingen een positief saldo van 1,4 miljoen moeten kennen. Vraag: waarom geeft het college geen openheid van zaken? Dat er een uitvoeringsnota Parkeerbeleid aan zit komen na deze algemene beschouwingen is geen goed argument. Straattarieven verdubbelen van 2 euro naar 4, en vergunningen worden 25 % tot 125 % duurder. Het zijn de middengroepen, de lokale burger die de lasten moeten dragen. Sterker nog; de overheid weigert inzicht te geven welke financiële gevolgen dit beleid voor hen heeft. NDZ vraagt het college opnieuw: wat is het effect van de verhoging van de parkeertarieven per 1 april in het begrotingsjaar 2024? NDZ heeft zelf -zoals gezegd- de opbrengst van het nieuwe parkeerbeleid

berekend: Als volgens punt 55 van de 2e bestuursrapportage 2023 het straattarief met 10% wordt verhoogd stijgen de inkomsten met € 140.000,00 stijgen. Een verdubbeling van het straatparkeren levert de gemeente dus € 1,4 miljoen op. Dat bedrag moet worden ingezet ter dekking van het terugdraaien van de bezuiniging op de dotatie bomenfonds, de lastenverlichting afvalheffing en de extra verhoging OZB van 3%. De dekking van het terugdraaien van de 3 bezuinigingen kan naast de parkeeropbrengst van 1,4 miljoen gevonden worden in de 2 miljoen uit de september circulaire. De lokale lasten voor de middengroepen, de gewone burgers stijgen al flink in 2024; de politiek kan met deze tegemoetkomingen ervoor zorgen dat het leed voor de gewone huishoudens te overzien is. Sterker nog; de Zeister woonlasten komen al 14 % boven het landelijk gemiddelde uit. NDZ wil hier iets aan doen. We zullen deze groepen moeten ontzien willen we steun en vertrouwen terugwinnen. 2. Het heeft allemaal te maken met het dakpannen gedoe dat bij de kadernota 2025 wordt afgeschaft. U weet het nog wel; de 7,7% indexering wordt verhoogd met 3 % voor de OZB. Dat kader van 7,7 % lastenverzwaring wordt trouwens niet overal consequent doorgevoerd. (6 % verhoging toeristen belasting van 2,45 naar 2,60; 0,15ct.

Waarom volgen we niet de lijn van de 7,7 % of 10,7 OZB?; straattarieven parkeren op 0%, naheffingsaanslag parkeerbelasting 8% goedkoper, schoolzwemmen 9 %, Klimmen voor de jeugd 10%, zwemmen + kimmen 11%, leges bij verbouwing van € 10.000 38%) 3. Wat valt er nog meer op in deze concept begroting. Waarom wordt de startof aanvangsbegroting primitief genoemd. Gekke naam voor een overheidsbegroting. Je kunt het beter initieel of primair noemen in plaats van de primitieve begrooting. Ook de toevoeging van 4 bijlagen met bij – en taakstellingen ofwel bezuinigingen maken de cijfers niet leesbaarder. Maak er een integraal, leesbaar en voorspelbaar pakket van, college! In dit verband is het goed om naast de laaggeletterdheid van inwoners, de laaggecijferdheid onder de aandacht te brengen. Wat gaat het college daaraan doen? Over de voorspelbaarheid van de begroting kom ik zo terug. Om de lasten van huishoudens ook te verlichten wordt voorgesteld de kwijtschelding van de afvalheffing van bijna € 600.000 niet als kosten bij de 100 %-kostendekkendheid mee te nemen maar als collegeproduct Armoedebestrijding te zien en aldus uit de algemene middelen te financieren. Het geeft de groepen uit ons lokale midden ook op dit punt financiële verlichting. Wat vindt het college van dit voorstel? In de rioolheffing zien we verassend genoeg de kwijtschelding niet

terug als kostenpost. De voorspelbaarheid is opnieuw in geding. In de Berap wordt 15 keer vertraging genoemd. Op tal van onderdelen. Dit heeft alles te maken met onderuitputting; het niet toekomen aan je gestelde doelen. Onderuitputting heeft een ongewenst positief saldo tot gevolg. Door de vertragingen geef je minder uit b.v aan personeelskosten of inhuur. Het neveneffect is dat de kwaliteit van de dienstverlening gevaar loopt. En dat wil je niet. NDZ heeft een jaar geleden al gewaarschuwd dat de Bestuurlijke Planning niet gehaald gaat worden. Het college heeft de waarschuwing naast zich neergelegd. Gaat het college vanwege de 15 vertragingen de Bestuurlijk Planning aanpassen? Zo zien we op het gebied van Klimaat ernstige vertragingen in de uitvoering van maatregelen. De vertraging in onderwijsinvesteringen van 30 miljoen levert 6 ton aan rentebaten op. Onderuitputting in het onderwijs en bij de klimaatplannen, niet ingevulde vacatures dus. Grote zorgen heeft NDZ op het punt van het groen en klimaat. Het coalitieakkoord wordt niet meer doorgepakt. Het klimaatplan, doorontwikkeling St. Energie Zeist, routekaart CO2 neutraal, en de uitvoering Visie Biodiversiteit kennen allemaal de gevolgen van de onderuitputting.

Als het Klimaatplan niet wordt aangepakt, stelt NDZ voor om een deel Klimaatplan vorm te geven door te laten onderzoeken naar de zorgplicht van de gemeente naar de gevaren voor ons grond – en kwelwater zoals genoemd in onze Visie Biodiversiteit. Kan het college de aanpak van tenminste dit deelonderzoek op korte termijn toezeggen? Zoals gezegd is de voorspelbaarheid van deze begroting wegens onderuitputting en doorlopende vertragingen een bron van zorg. Welke maatregelen worden door het college getroffen? Overigens is NDZ verheugd bij het zien van het Groene fietsenplan en de toevoeging van 2 extra leslokalen voor de Wegwijzer. Komt er ook een kookstudio? Veel minder enthousiast is NDZ over de vertraging van de Participatie verordening. Nee Zeist wacht niet op de tweede kamer; we lopen voorop met de vernieuwende democratie en nemen initiatieven. Daarom worden we pioniers genoemd en wachten we niet op anderen. Ronduit trots zijn we op de burgeramendementen en burgerberaden, die een vaste waarde zijn gaan vormen in onze lokale democratie. Juist waar grote projecten op stapel staan en met het oog op de goede discussies met wijkverenigingen en groene groepen rond de omgevingsvisie, zoals Driebergen-Zeist, de WA-Hoeve, de voorgenomen sluiting overgang Den Dolder, en de boskap in het KNVB-gebied. We moeten

dichterbij de inwoners en inspraakgroepen staan in plaats van verder weg of sterker hen negeren. Wil het college inzetten op versnelling van de participatieverordening? Wil het college trouwens het besluit om het gemeente nieuws niet meer in de Nieuwsbode te publiceren terugdraaien? Ook Veiligheid komt er bekaaid vanaf: we slagen er niet in om extra Boa’s te werven. Waarom lukt dat niet? Ook bezuinigen we 200.000 structureel op de post veiligheid. In een tijd van steeds grotere onveiligheid. Waarom? 4. De begroting moet voorspelbaar en realistisch zijn. Dat is niet het geval. Het college kan niet duiden wat de financiële effecten zijn van de nieuwe parkeertarieven 2024 en dat terwijl de raad in Mobiliteitsvisie en -plan de kaders duidelijk heeft meegegeven. Onvoorspelbaarheid is een verwijt dat de Rekenkamer en de accountant bij herhaling hebben gemaakt. Wil het college voorkomen dat dit verwijt bij de Jaarrekening wordt gemaakt? Is het nodig dat de raad een werkgroep instelt die het college helpt bij de voorspelbaarheid? De gevolgen van tariefinvoeringen moeten bij de begroting financieel toetsbaar zijn; cijfers mogen niet ontbreken; dit raakt het budgetrecht van de gemeenteraad van Zeist! Met het parkeren is nog iets geks aan de hand. Als je fout parkeert gaat de naheffingsaanslag niet 7,7 % omhoog, maar wordt het € 4,50 ofwel 8% goedkoper.

Van € 62,80 naar € 58,30! In de toelichting staat dat er meer overtreders zijn en dat het daarom goedkoper. Hoogst opmerkelijk. Een Parkeersubsidie van 8%. Voorgesteld wordt 2 raadsrapporteurs te benoemen voor de gemeenschappelijke regeling BghU. Ook bij dit onderdeel zijn vertragingen in aanslagen en bezwaarschriften een bron van zorg die maken dat de raad meer in control moet zijn. Groen is ons goud wordt niet meer als speerpunt door dit college gebruikt. Groen, groener, groenst kan niet meer gezegd worden met de vertraging in het Klimaatplan en dotatie Bomenfonds. Dat zijn onwenselijke maatregelen. NDZ kan zo niet instemmen met deze begroting. Onwenselijk is de extra belasting van 3 % op de OZB die in 2021 is ingevoerd toen de inflatie nihil was. Jarenlang was het coalitiebeleid om de OZB te verlagen nu is een inhaalslag aan de gang. Die extra 3 % moet van tafel; Ik rond af: we vragen aandacht voor onze lokale middengroepen: