04-Debatbijdrage NDZ

NIEUWDEMOCRATISCHZEIST

Algemene beschouwingen en Debat Geachte inwoners van Zeist, geachte collega-raadsleden, geacht College, ambtenaren en overige toe-kijkers en toe-hoorders, VNG-voorzitter Jan van Zanen sloot zijn toespraak tot de recente ALV van de VNG af met volgende boodschap aan de 2e Kamer : “Als u echt werk wilt maken van het herstel na de coronacrisis en grote maatschappelijke problemen wilt oplossen, dan heeft u de gemeenten heel hard nodig. Dus : geef ons voldoende middelen en ruimte. Het herstel van Nederland kan niet zonder gemeenten.”. Einde citaat. De gemeenten hebben het financieel moeilijk. Dus ook Zeist. Het blijft onbegrijpelijk, dat het Rijk meende in 2015 bepaalde taken over te moeten dragen aan de gemeenten, maar het tot dan al jaren behorende budget met 25% te moeten verminderen. Een financieel gat dat niet alleen nimmer te dichten leek, maar ook nog eens groter werd in de jaren sindsdien. En nu als gevolg van corona nog groter is. Het zijn inderdaad de gemeenten die dat herstel feitelijk moeten bewerkstelligen. Zij staan het dichtst bij de burgers, bij het dagelijks leven in de samenleving. Zij zijn daartoe ook het best in staat. Maar de middelen daartoe moet van het Rijk komen. Gemeenten moeten krachtig kunnen zijn. Willen dat ook. Maar dan moet het daartoe benodigde geld wél door het Rijk geleverd worden.

En tegelijk moet elke gemeente uiteraard ervoor zorgen de eigen boekhouding compleet op orde te hebben en de begroting sluitend. Zeist heeft wat dit betreft volgens NieuwDemocratischZeist de zaak op orde. Er zijn kritiekpunten, je kunt elk paar zandkorrels een woestijn noemen, maar over het geheel genomen ziet NDZ met dank en respect, dat door het ambtelijk apparaat weer veel en goed werk geleverd is. En zelfs extra werk. Want er was zeker extra werk nodig om binnen 2,5 maand aan 150 burgers uit te leggen hoe de gemeentelijke financiën in elkaar steken, hoe je moet nagaan wat nu precies de uitgaven en de inkomsten zijn voor de gemeente, hoe je kan beoordelen waar je wel en waar je niet kunt bezuinigen, en hoe je dan uiteindelijk tot voorstellen kunt komen zoals op 30 maart jl. door de IAC aan Raad en College gepresenteerd.

1

We gaan nog op ander moment dit als “participatieproces van een jaar” aangeduide IAC-traject evalueren, dus maakt NDZ daarover nu geen verdere opmerkingen. Feit is, dat de IAC met 62 voorstellen kwam en dat aan de Raad nu gevraagd wordt, Rv 21RV041#, in te stemmen met de door het College daarvan gemaakte indeling en verdeling over 3 categorieën. Zoals wel vaker gebeurt, houdt de formulering van het Besluit op dit Rv te wensen over. Tussen “uitvoeren” en “niet uitvoeren” staat “eventueel later, onder nader te bepalen voorwaarden uitvoeren”. Niet “uitwerken”, dat is een andere kwalificatie. En voor wat voor uitvoering wordt de Raad gevraagd budget beschikbaar te stellen? Dat budget dient preciezer gedefinieerd. Wat betreft het 4e beslispunt “de verwerking van de financiële consequenties uit de 19 IAC-voorstellen” is NieuwDemocratischZeist van mening, dat ook dit preciezer gedefinieerd moet worden in dit dictum, al was het alleen maar door te verwijzen naar de opsomming per aparte post in het voorstel begrotingswijziging. Al was het alleen maar omdat NDZ niet met alle hier als financiële opbrengst aangeduide posten kan instemmen. NieuwDemocratischZeist wil om meerdere redenen de inwoners met een of meer honden het verder onbelast genot van deze dieren laten hebben. NDZ overweegt met een amendement te komen tot aanpassing van deze besluitformulering of wel dit dictum.

Wat betreft de Bestuursrapportage 2021 en de Kadernota 2022 : ook hier dank aan de ambtenaren voor het vele werk dat verricht werd om tot dit rv 21RV030# te komen. Er worden forse bedragen genoemd in de Bestuursrapportfe. Die staan kennelijk nog niet echt vast, zoals de korting van € 4 miljoen per jaar als gevolg van de herijking van het Gemeentefonds, welke herijking nog niet beslist is. Hoe dan ook was en is duidelijk, dat er bezuinigd moet worden. NDZ begrijpt dat ook. Het is mooi, dat een verzoek aan de samenleving om mee te willen denken over hoe we kunnen bezuinigen, leidde tot meer dan 60 voorstellen. Het College acht bijna 1/3 daarvan uitvoerbaar. NDZ gaat er van uit, dat over die uit te voeren voorstellen waar nodig nog aparte raadsvoorstellen zullen volgen. NDZ kan het niet zomaar eens zijn met al die 19 uitvoerbare voorstellen, dus behoudt zich daar nog het recht van tegenstemmen voor. Op p. 3 van dit Rv wordt onder 1. Onder Voorstel en toelichting gezegd, dat “Na verwerking van dit resultaat in de begroting van 2021 deze een negatief saldo kent van € 1.450.000, waarvan € 1.000.000 structureel, door de stijging van de

2

kosten WMO en Jeugdhulp”. NieuwDemocratischZeist kan er vooralsnog mee leven, dat we dergelijk negatief saldo bestaat. Voorts is NDZ van mening, dat we er als gemeente veel aan zouden kunnen doen om juist die kosten, voor WMO en Jeugdhulp, anders te gaan beheersen. Zoals in het Rv nog eens vermeld onder Toelichting op p.3. vindt bij de Kadernota geen financiële besluitvorming plaats. Dat doen we bij de afweging bij de Begroting 2022. Gezien deze bemerking en gezien de verder algemene hoofdlijnen in de stukken, vraagt NDZ zich af of we in deze wel van een Kadernota kunnen spreken. Maar we zien af van het aan uw Raad vragen van het antwoord op die vraag. Waar we wél expliciet om vragen, aan Raad en College, is het volgende. Op 19 juni jl. is aan de samenleving gelegenheid geboden om op de nu voorliggende raadsvoorstellen via een hoorzitting te reageren. Diverse burgers en verenigingen hebben van die gelegenheid graag gebruik gemaakt. Daarbij zijn heel verstandige, heel zinnige, heel begrijpelijke op- en aanmerkingen gemaakt. Het voert te ver in het tijdsruim van deze beschouwingen en debat al die op- en aanmerkingen nu aandacht te geven. Daarom slechts een enkele er even uitgelicht.

NDZ is van mening, dat terecht aandacht werd gevraagd voor het voornemen, als vermeld op p.47 van de Kadernota, om € 300.000 te bezuinigen op Sociaal Domein, althans indien dat tot gevolg zou hebben, dat diverse kleine stichtingen en verenigingen daardoor gekort worden in hun middelen. Met name de informele zorg moet kunnen blijven functioneren als zij doet, zoals bepleit door de beide vertegenwoordigers van dit zogenaamde “voorliggende veld”. Zij leveren een essentiële bijdrage aan het goed reilen en zeilen van de zorg in de samenleving, ook waar het jongeren/jeugd betreft en met name die categorie heeft veel te lijden gehad afgelopen 1,5 jaar. NDZ wil hier geen enkele bezuiniging. NDZ gaat er ook van uit, dat fors bezuinigd gaat worden, zoals bij de hoorzitting aangegeven, maar ook door de IAC bepleit, op de inschakeling van externe deskundigen. De kosten daarvoor zijn veel te hoog. Zoek veel meer in de eigen gelederen van ambtenaren naar kwaliteit en deskundigheid en zie af van die dure externen. NDZ doet dringend beroep op het College en de ambtenaren om al wat bij de hoorzitting op 19 juni is gezegd en genoemd aan ideeën, al of niet in aanvulling op hetgeen door IAC al was voorgesteld, nog eens in overweging te nemen om te bezien of daarmee binnenkort toch wat ter bezuiniging gedaan kan worden. En zulks dan mee te nemen bij de opstelling van de Begroting 2022.

3

NieuwDemocratischZeist overweegt om vóór de beslispunten 1. En 2. Van dit Rv te stemmen, maar heeft nog twijfels, vanwege meerdere overwegingen, over het vóórstemmen voor beslispunt 3. Tenslotte : er is de afgelopen maanden veel aandacht in diverse publicaties, zoals Binnenlands Bestuur, VNG Magazine, Gemeente.nu, NL vereniging van Raadsleden, voor de Rol van de Raad, het gezag van de Raad e.d.. De Wgr is gewijzigd met versterkte rol van de Raad, meer kaderstellend en controlerend, en ook meer participatie van burgers bij de besluitvorming. Meerdere hoogleraren Staats- en bestuursrecht schreven artikelen over het dualisme en het nalaten van de Raad van zijn rol daarin. “De Raad gaat over alles” schreef een van hen. De vaak gehoorde opmerking van Colleges “… dat is uitvoering en daar gaat de Raad niet over … “ is volgens hem dan ook niet juist. De Raad gaat ook over de uitvoering. NDZ roept de collega’s in de Raad graag op tot reflectie over de Rol van de Raad en tot kennisnemen van deze publicaties, tot een beter functioneren. Zeist/Huis ter Heide 29 Juni 2021 Carlo Fiscalini, fractievoorzitter NieuwDemocratischZeist

4