04-Bijdrage AB NDZ

Algemene Beschouwingen 2022

Voorzitter, “”Soms is een radicale koerswijziging nodig om veilig vaarwater te bereiken” De verleiding is groot om te blijven doen wat we altijd al deden. Maar om de goede dingen te behouden en een zorgzame samenleving te bereiken moeten we waakzaam en alert worden. Scherp en kritisch op onszelf en op elkaar. Dat begint er al met niet tevreden en zelfgenoegzaam vooruit te blikken. Daar is de tijd niet voor en de crisis te dichtbij. We krijgen instructies vanuit de Rijksoverheid en worden als een uitvoeringsmachine gezien. Dat is niet terecht. De gemeente heeft van oudsher basisvoorzieningen tot haar takenpakket en moet op dat voorzieningen niveau oog hebben. Van losliggende stoeptegel tot steun aan hen die dat nodig hebben. Dat takenpakket is sterk begrensd en de ruimte voor meer is er eigenlijk niet. Grenzen worden mede gevormd door de draaglast en uithoudingsvermogen. En dan zijn er geen onbegrensde mogelijkheden en is oneindige uitbreiding van taken een illusie. Ook de energie van ons en van onze medewerkers is eindig. Daar staat tegenover dat je ook te beperkt kunt zijn in beleidsthema’s. Beleidsarm heet dat. Een bewuste beleidsarme Kadernota is een contradictio in terminis. In het licht van onze eigen ambities op het gebied van Participatie, Duurzaamheid en Groen kan en mag geen beleidsarme opstelling plaatsvinden. Beleid is als een trein die voortdendert en niet stopt.

Hoe beleidsarm je ook wil zijn. Nee, prioriteiten zullen en moeten gevonden worden en ze zijn er ook. In het Overdrachtsdocument vind je ze schematisch en in het coalitieakkoord zijn ze in overvloed terug te vinden. Vanaf vandaag wordt het woord beleidsarme kadernota niet meer gebruikt. NDZ heeft geen behoefte aan nutteloze begrippen maar aan scherpe analyses die ons behulpzaam zijn bij ons werk als raadslid van deze mooie gemeenschap. Als je al vindt dat een bewust beleidsarme Kadernota moet kunnen, dan is vervolgens de terechte vraag hoe de raad naar de begroting wordt meegenomen. Wanneer kan de raad haar inbreng doen? Wanneer heeft de raad dan invloed op de beleidsthema’s van de begroting. Kan het college een routekaart geven. Jullie worden meegenomen of het goede gesprek…is, voor NDZ volstrekt onvoldoende. Wij willen een moment om kaderstellende invloed uit te oefenen. Voorzitter, wanneer is dat moment en kan het college toezeggen dat de raad die mogelijkheid voor de totstandkoming van de begroting wordt geboden. Juist waar financiële ruimte verwacht wordt vanwege de Meicirculaire! Eind mei werd bekend dat meer arme gezinnen hulp zoeken bij de voedsel en kleding banken. Bij de vorige Algemene beschouwingen is in de raad opgeroepen om ervoor te zorgen dat die hulp niet meer hoeft omdat wij een samenleving hebben waarin dat niet meer hoeft. Niets is minder waar.

Van de gezondheidscrisis zijn we in een energiecrisis beland. Welke beleidslijn wil het college vanaf nu volgen om de energiecrisis het hoofd te bieden. Welke kosten zijn geraamd? Terecht wordt de vraag gesteld hoe onze gemeente deze crisis op lokaal niveau gaat inschalen en of de armoede bestrijding prioriteit heeft. Gaan de klimaatdoelen en CO2 matiging op een laag pitje is de te stellen

vraag? Op p. 13 van de Kadernota kondigt het college bijstellingen aan. Kan het college deze bijstellingen benoemen? We herkennen het belang van het actief stimuleren van burgerinitiatieven. Dat geldt ook voor de weggeefwinkel, kringloopwinkels, inloophuizen, sociale raadslieden en andere wijkorganisaties. Individuele ontwikkeling is van groot belang, maar kan alleen plaatsvinden in een inwonergerichte samenleving. Met inbreng en participatie voorop. Ook van hen die minder makkelijk de weg naar inspraak vinden. De medezeggenschaporganisaties en -plaforms, groen en wijkgericht, schreeuwen om aandacht van onze raad, waar het gaat om de omgevingsvisie en -plannen. Wordt er nog geluisterd? Wel luisteren maar niet gehoord? De 16 Zeister wijkverenigingen, burgerorganisaties en groene groepen maken zich al geruime tijd, en in toenemende mate, zorgen over het gebrek aan burgerparticipatie bij de totstandkoming van de eerste Zeister Omgevingsvisie. We luisteren en wijzen door. Het wordt tijd dat met de inbreng van inwoners iets wordt gedaan. Dat geldt ook voor onze kernen. Aandacht voor de bestemmingsplannen is urgent en noodzakelijk. Het college wordt opgeroepen daar werk van te maken. Die oproep is terecht omdat we ontwikkelingen zien met meer aandacht voor Social Media, zoals Facebook en Instagram, maar ook van belangen en wijkorganisaties, minder politieke partijen.

Die ontwikkeling maakt dat samenwerking met die groepen urgent zal worden. We zien voorzichtige herkenning van dit fenomeen: Vitale gemeenschappen: blz 20 toewerken naar definitieve

gebiedsvisies met uitgebreid participatietraject. NDZ ziet hierin de mogelijkheid om de wijkvisies weer nieuw leven in te blazen. Vier jaar geleden is in deze raad ook de oproep gedaan meer te doen aan betaalbare woningen voor starters en jongeren. We zien dat de tinyhouses en andere woonvormen een stevige basis in onze samenleving krijgen. Dat stemt ons optimistisch. Overigens zien wij niets in verdere verstedelijking of het onderdeel uitmaken van een metropoolregio. Zeist wordt niet het stadspark van Utrecht. We bewaren onze eigenheid op eigenwijze. We doen dat met een goed bestuur en uitmuntende medewerkers. NDZ vraagt zich af of de verhoging van de OZB wel op zijn plaats is. Is de draaglast van onze inwoners niet bereikt met de inflatie, vooral energieprijzen? Om die vraag te duiden wil NDZ met u terug naar de Kadernota en Bestuursrapportage. Naar de vraag hoe actueel die zijn. Naar de vraag wat de maartbrief voor betekenis heeft, sinds we de meicirculaire kennen. Alles wat we wisten is daarmee overhoop gegooid. Sinds de komst van de meicirculaire is alles anders: in plaats van een ravijnjaar zien we een positief saldo van 5,6 miljoen. Een structurele verbetering van totaal 45 miljoen ten opzichte van een verlaging met 8 miljoen in 2026.

Als je weet dat het verslagjaar 2021 een onverwacht saldo van 4,3 miljoen kent, en de meicirculaire een optimistische doorkijk geeft is het maar de vraag hoe nuttig omschrijvingen als ravijn jaar zijn. We weten bovendien dat er in 2026 ook weer verkiezingen zijn geweest. Dit alles wetende kun je voorbereiden, en dat moet de raad en het college doen, en die oproep wordt goed verstaan. Met een stelpost van 20% zitten we aan de veilige kant. NDZ is er voorstander van om een raadsbijeenkomst te houden om de uitkomsten van de meicirculaire nog eens tegen het licht te houden. Ze zijn van grote invloed op de begroting van 2023. En daarmee van belang voor het voorzieningen niveau en welke financiële mogelijkheden er bestaan. Zware dossiers zoals Jeugdhulp en WMO zouden met nieuwe inzichten een andere

benaderingswijze kunnen krijgen. Het is goed om in de meicirculaire te lezen dat lage inkomens nieuwe energietoelagen krijgen. De crisis slaat hard toe en een aanvullende tegemoetkoming is welkom. We zullen de uitvoering daarvan met vreugde ter hand nemen. Sprak ik namens NDZ over de houdbaarheid van een beleidsarme kadernota, het is al weer achterhaald met de Meicirculaire en de RIB daarover van 4 dagen geleden. Boordevol beleidsvoornemens: te lezen valt dat de capaciteit van BOA’s wordt uitgebreid, zoals veel partijen tijdens de verkiezingen al beloofden. Groen en lokaal klimaat kan een impuls krijgen met de uitvoeringsmiddelen klimaat en -energiebeleid. Wij zien kansen voor meer groen, meer beschermde ecologische zones en aandacht voor de grondwaterstand en kwelwater. Biodiversiteit kan in financieel opzicht hoger op de agenda komen. Dat is een kans die gegrepen moet worden. In de aanloop naar de invoering van de omgevingswet draagt het Rijk bij aan de transactiekosten. Ook dat is een goed bericht. Maar moeten onze gemeente niet meer geld reserveren voor het geval de rijksbijdrage komende jaren onvoldoende zal blijken te zijn? Maakt Zeist nu eigenlijk niet te weinig reservering voor deze kosten? Monumentaal erfgoed staat in de belangstelling en zien we de inspanningen van onze burgers om te behouden en te verduurzamen met vreugde tegemoet.

De extra kosten van het Slot van 75.000 voor gas en electra zijn niet meer van deze tijd. We moeten iets doen aan de verduurzaming van onze monumenten, ook als dat betekent dat een daklijst 5 cm breder wordt. Alles beter dan slopen en nieuwbouw zoals Patijndorp en Griffesteijn . NDZ gelooft in de kracht van een participatieve inwonergerichte samenleving, in zorg voor elkaar en in respect voor elkaars handelen en bevoegdheden. We geloven is een duurzame en groene leefomgeving en in zorgvuldigheid. We vertrouwen erop dat we in verbinding met de andere fracties en het college het goede voor Zeist kunnen doen.

Jan Bredius NieuwDemocratischZeist