04-22RV030# Bijlage 4 Dashboard gemeente Zeist Jaarrekening 2021
Tekst van het document
DASHBOARD STABILITEITSCRITERIA
Versie mei 2022 1
Inleiding • Dit dashboard is gebaseerd op de nota stabiliteitscriteria. • De criteria zijn onderverdeeld in 3 thema’s: – Weerbaarheid: sheet 3 tm 6 – Bestendigheid: sheet 7 tm 12 – Wendbaarheid: sheet 13 tm 23 • Bij diverse criteria zijn benchmarkgegevens van andere gemeenten opgenomen om de uitkomsten van onze gemeente te vergelijken. 2
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Weerstandsratio
Thema Weerbaarheid
Benchmark Benodigde Weerstands weerstands algemene Weerstands capaciteit (* capaciteit reserve Gemeente (bron) ratio € mln) (* € mln) (* € mln) Zeist (jaarr. 21) 1,04 6,9 6,6 44,6 Veenendaal (begr. ‘21) 1,55 21,1 13,6 15,4 Stichtse Vecht (begr. ‘21) 1,75 10,9 6,2 10,9 Nieuwegein (begr. ‘21) 3,2 25,0 7,8 25,1 Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21) 4,25 13,6 3,2 8,2 Soest (begr. ‘21) 2 12,6 6,3 6,0 De Bilt (begr. ‘21) 1,66 31,7 19,0 2,9
Kwalificatie weerstandsratio Univ. Twente Ratio >2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Duiding: De weerstandsratio wordt als volgt berekend: beschikbare weerstandscapaciteit (actuele hoogte van de reserve weerstandsvermogen) / de benodigde weerstandscapaciteit (omvang geïnventariseerde risico’s). Met een weerstandsratio van 1,04 scoren we ‘voldoende’. Concreet betekent dit dat de reserve weerstandsvermogen op dit moment voldoende is qua omvang gezien ons risicoprofiel. De komende twee jaren zijn extra stortingen in het weerstandsvermogen voorzien. Bij een gelijkblijvend risicoprofiel en geen verdere onttrekkingen uit de reserve, zal de ratio de komende jaren verbeteren naar resp. 1,12 in 2023 en 1,15 in 2024. In vergelijking met de benchmark gemeenten scoren we relatief laag. Dit hangt echter samen met de manier van berekenen. Zeist speelt een deel van haar algemene reserve vrij als weerstandsvermogen, hierin is zij in vergelijking met de andere gemeenten uniek. Dit wordt inzichtelijk door het minimale verschil tussen de algemene reserve en de weerstandscapaciteit bij de andere gemeenten. Gemeente De Bilt werkt daarnaast met een stand van de verwachte reserve per 2023 en de andere gemeenten betrekken de onbenutte belastingcapaciteit bij hun ratio.
3
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Stelpost onvoorzien
Thema Weerbaarheid
Benchmark Gemeente (bron) Zeist*
Inwoners 65.043
Stelpost onvoorzien 195.129
per inwoner 3,0
Veenendaal (begr. ‘21)
66.912
143.476
2,1
Stichtse Vecht (begr. ‘21)
65.108
90.000
1,4
Nieuwegein (begr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21) Soest (begr. ‘21) De Bilt (begr. ‘21)
63.866
35.000
0,5
49.946 46.906 43.384
124.000 60.000 105.000
2,5 1,3 2,4
jaar
budget onvoorzien
aanspraak stelpost onvoorzien
2017
€ 363.000
€ 120.000
2018
€ 361.000
€0
2019
€ 373.000
€ 85.000
2020
€ 386.000
€ 175.000
2021
€ 186.000
€ 157.500
Duiding: Met ingang van de begroting 2021 is de stelpost onvoorzien bijgesteld naar 3 euro per inwoner, bij iedere extra mutatie van 1.000 inwoners wordt het bedrag aangepast. Uit de gepresenteerde cijfers 2017-2020 blijkt dat de nieuw gestelde grens voldoende moet zijn om tegenvallers op te kunnen vangen. In vergelijking met andere gemeenten hanteren we een grotere marge voor onvoorzien. Dit komt de robuustheid van onze begroting ten goede. Het niet benutte deel van de stelpost komt aan het eind van het jaar ten gunste van de reserve weerstandsvermogen. In 2021 is de post onvoorzien tweemaal gebruikt. In maart als gevolg van verkeersmaatregelen in het centrum, en in juli als gevolg van genomen maatregelen op de slotlaan.
* De stand van het aantal inwoners komt uit de betaalspecificatie van de meicirculaire (gemeentefonds).
4
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Algemene reserve per inwoner
Thema Weerbaarheid
Aantal inwoners per 31-12 2017 62.830 2018 63.322 2019 63.934 2020 64.932 2021 65.043
Benchmark
Gemeente (bron)
algemene reserve (incl. algemene resultaat) reserve per Inwoners (* € mln) inwoner
Zeist (jaarr. 21)
65.043
44,6
686
Veenendaal (begr. ‘21)
66.912
21,7
324
Stichtse Vecht (begr. ‘21) 65.108
10,9
167
Nieuwegein (begr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21)
63.866
25,1
393
49.946
8,2
164
Soest (begr. ‘21)
46.906
6,0
128
De Bilt (begr. ‘21)
43.384
2,9
67
Duiding: De algemene reserve per inwoner is berekend op de stand reserve per 31-12-2021. De berekening die hieraan ten grondslag ligt is: ( Stand algemene reserve -/- weerstandsvermogen ) / aantal inwoners gemeente Zeist. Bij de jaarrekening 2021 bedraagt de algemene reserve per inwoner € 595. Hiermee zitten we net onder de signaalwaarde van € 600. Het college doet daarom bij de resultaatbestemming het voorstel om de algemene reserve met € 308.388 aan te vullen om hiermee de algemene reserve per inwoner op de signaalwaarde van € 600 te krijgen. In de benchmark kiezen wij ervoor om de reserve weerstandsvermogen mee te rekenen (en wordt deze dus in plaats van € 595 dan €686 per inwoner en met de aanvulling van de alg. reserve € 691). Hiermee wordt de algemene reserve vergelijkbaar met andere benchmark gemeenten. De andere gemeenten maken immers geen gebruik van een afgebakend deel voor het weerstandsvermogen. Duidelijk wordt in ieder geval dat Zeist, zowel met als zonder de reserve weerstandsvermogen, in vergelijking met andere gemeenten een goede reserve per inwoner heeft.
5
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Solvabiliteitsratio Signaleringswaarden gemeente Zeist
Thema Weerbaarheid
Ratio >60% 50%-60% <50 %
Betekenis Boven de waarde Aandacht vereist Onder de waarde
Benchmark
Gemeente (bron)
Totaal eigen vermogen (incl. Totaal bestemmingsreserves) vermogen (in € solvabiliteit (in € mln) mln)
Zeist (jaarr. 21)
65%
136,8
210,0
Veenendaal (begr. ‘21)
24%
66,0
279,1
Stichtse Vecht (begr. ‘21)
22%
42,1
188,3
Nieuwegein (begr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21)
24%
74,0
314,2
6%
11,0
184,4
Soest (begr. ‘21)
28%
36,0
130,6
De Bilt (begr. ‘21)
16%
18,7
119,3
Duiding: Berekening: totaal van het eigen vermogen / de totale passiva (som van eigen vermogen, voorzieningen en verplichtingen). Het geeft weer welk deel van het bezit van de balans niet met schuld is belast, hoe hoger het percentage, hoe beter. Met een solvabiliteitspercentage van 65% bij de jaarrekening 2021 scoren we goed. De toezichthouder beoordeelt onze solvabiliteit als minst risicovol. In vergelijking met de andere benchmark gemeenten scoort Zeist goed op dit onderdeel.
6
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Meerjarenbegroting structureel en reëel in evenwicht
Thema Bestendigheid
Situatie ten tijde van begroting 2022 (huidig)
Eisen bij begroting 2022
Structureel & reëel in evenwicht Structureel & reëel in evenwicht Begrotingsjaar 2022
Voorwaarden toezichthouder - Structureel en reëel in evenwicht - Geen opschuivend perspectief
Benchmark Gemeente Zeist
Begrotingsjaar 2023
Begrotingsjaar 2024
2022 2023 2024 2025Oordeel ja
Ja
ja
ja Repressief
Veenendaal
Nee Nee
ja
Ja Repressief
Stichtse Vecht
Ja
Nee Nee Nee Repressief
Nieuwegein
Ja
ja
Utrechtse heuvelrug ja
Begrotingsjaar 2025
ja
Nee Repressief
Nee Nee Nee Repressief
Soest
ja
ja
ja
ja Repressief
De Bilt
ja
Ja
Nee
ja Repressief
Duiding: Het doel is om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Dat wil zeggen: - Alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. - De geraamde baten en lasten in de begroting zijn volledig en realistisch. Onze gemeente voldoet met de begroting 2022 aan de eisen van de toezichthouder.
7
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Vijfjaarstermijn Onderhoudsplannen deel 1
Thema Bestendigheid
Onderhoudsplannen Wegen*
Jaar van vaststelling
Looptijd
Opnieuw vaststellen in Opnieuw vaststellen in jaar (wettelijke norm = jaar (Zeisternorm = 3 5 jaar) jaar)
n/a
Groen
2011
Bomen
2016
Waterlopen
2017
Kunstwerken*
n/a
Openbare verlichting*
n/a
Verkeersregelinstallaties*
n/a
Straatmeubilair*
n/a
Speelvoorzieningen*
n/a
= onderhoudsplan is actueel = onderhoudsplan dient dit of volgend jaar geactualiseerd te worden = termijn actualisatie onderhoudsplan is verstreken
Duiding: Van veel onderwerpen zijn geen vastgestelde onderhoudsplannen. In 2022 wordt gestart met het actualiseren van deze plannen. Voor alle kapitaalgoederen geldt dat deze zijn opgenomen in beheerssystemen waaruit de staat van het onderhoud blijkt. Met inspecties wordt de kwaliteit vastgelegd. De uitvoering van het onderhoud wordt daarbij planmatig aangepakt.
8
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Vijfjaarstermijn Onderhoudsplannen deel 2
Jaar van vaststelling
Looptijd
Parkeergarages*
2021
2026
Begraafplaats- gebouwen
2017
2021
Begraafplaats- Bosrustpark**
n/a
Begraafplaats- graven
n/a
Riolering
2021
2026
Gemalen
2021
2026
Gebouwen
2021
2026
Thema Bestendigheid
Onderhoudsplannen
Opnieuw Opnieuw vaststellen in jaar vaststellen in jaar (wettelijke norm = 5 (Zeisternorm = 3 jaar) jaar)
= onderhoudsplan is actueel = onderhoudsplan dient dit of volgend jaar geactualiseerd te worden = termijn actualisatie onderhoudsplan is verstreken
Duiding:
In 2021 zijn de onderhouds- en beheerplannen geactualiseerd van de parkeergarages, riolering, gemalen en gebouwen. ** in verband met de komst van het crematorium is een beheerplan in voorbereiding, deze wordt eind 2022/begin 2023 aan uw raad voorgelegd.
9
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Bestendigheid
Taakstelling in de begroting Taakstellingen in de begroting
2022
2023
2024
2025
WMO
€ 350.000
€ 350.000
€ 350.000
€ 350.000
Jeugd
€ 500.000
€ 750.000
€ 750.000
€ 750.000
€ 19.000*
€ 219.000*
€ 219.000*
€ 219.000*
€ 600.000
€ 600.000
€ 600.000
€ 1.000.000
Subsidies
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000
Totaal
€ 1.769.000
€ 2.269.000
€ 2.269.000
€ 2.669.000
Organisatie (fase 1)
Organisatie (fase 2)
Duiding: In de meerjarenbegroting zien we een oplopende omvang van de taakstellingen. Dit is een bijzonder punt van aandacht van de toezichthouder. Op dit moment wordt er gewerkt aan het inhoudelijk invullen van de taakstelling op de organisatie (fase 2) en tijdens de tussentijdse bestuursrapportages wordt de voortgang gepresenteerd. * Bij de 2e bestuursrapportage van 2021 is er reeds € 281.000 structureel aan taakstelling opgelost. Bij de kadernota 2023 wordt een update gegeven van de invulling van de diverse bestaande taakstellingen.
10
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Bestendigheid
Begrotingsresultaat versus Jaarrekeningresultaat
Jaar 2017 2018 2019 2020 2021
Jaarrekening (J) € 2.117.000 € -220.000 € -1.213.000 € 1.921.000 € 4.345.777
Begroting (B) € 2.630.000 € -79.000 € 176.000 € 959.000 € 41.446
Verschil (J - B) € -513.000 € -141.000 € -1.389.000 € 962.000 € 4.304.320
Verschil in % 24% 64% 115% 50% 99%
Duiding: Het verschil tussen het begrote en werkelijke resultaat geeft inzicht in het realisme (hardheid) van de begroting. In 2019 werd het verschil nagenoeg in zijn geheel veroorzaakt door een wettelijke herrekening (nacalculatie rekenrente) van de voorziening voor pensioenen en wethouders. In 2020 is het verschil tussen de begroting en het werkelijke resultaat € 962.000. Ook in 2021 is er een positief resultaat, nu van zelfs € 4,3 miljoen. In de jaarrekening 2021 is een goede analyse gemaakt waardoor de verschillen zijn ontstaan. Daar waar er sprake is van structurele effecten worden deze meegenomen in de kadernota.
11
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Garanties en borgstellingen
Thema Bestendigheid
Instelling Corporaties Sport Overige geborgde leningen Totaal
2017 2018 2019 2020 2021 291.418.000 285.250.000 314.601.000 252.600.000 280.569.000 1.349.000 1.657.000 1.748.000 1.584.000 1.499.000 1.957.000 1.571.000 1.441.000 2.575.000 2.373.000 294.724.000 288.478.000 317.790.000 256.759.000 284.441.000
Corporaties (2021)
Sport (2021)
Signaalwaarde gemeente Zeist Instelling Corporaties Sport Overige geborgde leningen
Signaalwaarde 275.000.000 3.000.000 4.000.000
Overig (2021)
Duiding: Als gemeente stellen we ons, in vooraf vastgestelde gevallen, garant of borg voor de financiële verplichtingen die een ander is aangegaan. De achtervangsituatie heeft altijd betrekking op de realisatie van een algemeen maatschappelijk belang. Ten opzichte van 2020 is de achtervangsituatie voor leningen van corporaties toegenomen. Dit is mede het gevolg van de wijzigingen per 1-8-2021 in het systeem van de achtervang. De streefwaarde is met deze jaarrekening overschreden (met circa € 5,5 mln.). Eind dit jaar/begin 2023 stellen we een nieuwe nota garant- en borgstellingen op. Hoewel het risico voor de gemeente relatief laag is zullen we nader ingaan op de ontstane situatie. De ruimte onder de streefwaarde voor de garantstellingen voor zowel sport als overig is bij deze actualisatie ruim voldoende.
12
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Kostendekkendheid leges
Thema Wendbaarheid
Type leges
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
Begroting 2021
Jaarrekening Begroting 2021 2022
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht
100%
100%
100%
98%
100%
Rioolheffing
100%
97%
100%
100%
100%
Marktgelden
75%
58%
58%
41%
72%
Begraafplaats
100%
94%
100%
88%
80%
Leges titel 1 (algemene dienstverlening)
42%
30%
42%
34%
46%
Leges titel 2 (omgevingsvergunningen)
100%
47%
99%
76%
99%
Leges titel 3 (Eur. dienstenrichtlijn)
35%
91%
24%
73%
25%
= Leges is 100% kostendekkend. = Leges is (nog) niet kostendekkend. Er is nog ruimte om extra inkomsten te genereren.
= Leges is boven 100% kostendekkend. Duiding: Leges worden geheven over producten of diensten die we als gemeente aan inwoners of bedrijven leveren. De kosten die de gemeente voor deze producten of diensten maakt mogen doorberekend worden. De gemeente mag echter niet meer kosten doorberekenen dan zij maakt. Het streven van Zeist is dat de doorberekende tarieven 100% kostendekkend zijn, behalve voor marktgelden. Niet alle leges voldoen aan de signaalwaarde van 100% kostendekkend. Zo rekenen we bij de begraafplaats niet alle overhead door (conform raadsbesluit), maar zien we ook dat een aantal andere leges nu nog onder de signaalwaarde zitten. De komende periode zullen we onderzoeken wat de (maatschappelijke en financiële) effecten zijn van het eventueel verhogen van deze leges. 13
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Onbenutte belastingcapaciteit
Thema Wendbaarheid
Signaalwaarde gemeente Zeist Onbenutte belastingcapaciteit
Oordeel
> 4%
Boven de waarde
Tussen 1,5% en 4%
Dicht bij landelijk gemiddelde
< 1,5%
Onder de waarde
Duiding: De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen, ongeacht of zij dit realiseert of niet. Het heeft een directe relatie met de hoogte van de uitkering van het gemeentefonds. Het OZB tarief van Zeist ligt ruim onder dat van het Nederlandse gemiddelde. Deze info komt van waarstaatjegemeente.nl, deze cijfers hebben betrekking op de jaarrekening 2020 en zijn niet geactualiseerd ten opzichte van de vorige meting (2021-08). Vanaf het begrotingsjaar 2022 stijgt het OZB tarief 3 jaar met een extra 3%. Hierdoor is de verwachting dat de onbenutte belastingcapaciteit zal afnemen.
14
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Belastingdruk t.o.v. landelijk gemiddelde
Thema Wendbaarheid
Signaalwaarde gemeente Zeist Belastingdruk Tot aan 100% Tussen 100% en 105% Boven 105%
Oordeel Onder de waarde Aandacht vereist Boven de waarde
Benchmark Gemeente (bron) Zeist (jaarr. 21) Veenendaal (jaarr. ‘21) Stichtse Vecht (jaarr. ‘21) Nieuwegein (jaarr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (jaarr. ‘21) Soest (jaarr. ‘21) De Bilt (jaarr. ‘21)
Belastindruk 108% 80% 116% 95% 133% 93% 122%
Duiding: De uitkomst hiervan betreft de som van: woonlasten van een meerpersoonshuishouden ten opzichte van het landelijk gemiddelde in het jaar daarvoor (uitgedrukt in een percentage). Hieruit blijkt of de inwoner van Zeist meer of minder betaalt voor ongeveer dezelfde dienstverlening dan de gemiddelde inwoner van Nederland. De woonlasten bestaan uit de OZB, de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde in die gemeente. Zeist scoort ondanks de hoge onbenutte belastingcapaciteit ook hoog qua belastingdruk. De gemiddelde woonlasten voor een gezin in Zeist zijn met name door wederom een toename van de afvalstoffen- en rioolheffing in afgelopen periode gestegen: in 2021 vergeleken met 2020 voor een meerpersoonshuishouden met gemiddeld 8%. Ditzelfde zien we ook voor de gemiddelde landelijke woonkosten: deze zijn afgelopen jaar met 5% gestegen. Jaarlijks wordt 4,4% cumulatief toegevoegd aan de spaarvoorziening van het riool. Dit is gedaan om te sparen voor grote toekomstige investeringen waardoor schommelingen in de tarieven worden voorkomen. In het onlangs vastgestelde GRP is dit extra spaarbedrag niet meer nodig. Dit heeft gunstige gevolgen voor toekomstige tarieven. De verwachting is dan ook dat de werkelijke waarde van dit stabiliteitscriterium de komende jaren dichter bij de signaalwaarde komt te liggen.
Aanvullende maatregelen worden daarom nu nog niet genomen.
15
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Financiering Netto (gecorrigeerde) schuldquote
Signaalwaarde gemeente Zeist
Thema Wendbaarheid
Quote Tot aan 20% Tussen de 20% en 40% Boven 40%
Oordeel Zeer goed Aandacht vereist Boven de signaal waarde
Benchmark Gemeente (bron) Zeist (jaarr. 21) Veenendaal (begr. ‘21) Stichtse Vecht (begr. ‘21) Nieuwegein (begr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21) Soest (begr. ‘21) De Bilt (begr. ‘21)
netto schuldquote 7,00% 83,00% 83,00% 87,00% 123,10% 46,00% 78,70%
Duiding: Deze ratio geeft het niveau van de schuldenlast (langlopend en kortlopend) aan. Het maakt duidelijk of de gemeente haar lasten (rente en aflossing) in de exploitatie kan dragen. Zeist heeft een netto schuldquote van 7%. Dat is ten opzichte van de signaalwaarde én in vergelijking met de andere benchmark gemeenten zeer goed. We verwachten dat de schuldquote door het aantrekken van leningen eerst nog wat oploopt, maar in de volgende jaren verder afneemt naar uiteindelijk ongeveer 6% eind 2024.
16
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Renterisiconorm
Duiding: Gemeenten hebben veelal vaste schulden. Over deze schulden moet rente betaald worden. Bij renteherzieningen of nieuwe leningen loopt de gemeente een zeker risico (hogere rente leidt tot hogere lasten). Door het inbouwen van een meerjarige spreiding van leningen of renteherzieningen wordt het renterisico ingeperkt. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan een vastgesteld percentage van de totale lasten van de begroting. De afgelopen jaren heeft Zeist steeds meer leningen afgelost, zonder dat daar nieuwe leningen voor zijn aangetrokken. Dit maakt dat Zeist nog altijd ver onder de norm zit.
17
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Kasgeldlimiet
Duiding: Gemeenten kunnen bij een tijdelijk financieringstekort een tijdelijke (kortlopende) geldlening afsluiten. Dit mag niet onbeperkt. Er is een limiet (de zogenaamde kasgeldlimiet) bepaald waarbinnen gemeenten kunnen handelen. Deze is bepaald op 8,5% van het begrotingstotaal. In Zeist hebben we op dit moment geen kortlopende geldleningen. Naar verwachting zal er wel in 2022 een kortlopende lening worden afgesloten, maar deze blijft onder de kasgeldlimiet.
18
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Rentemix langlopende leningen
Duiding: Om de kosten voor rente beheersbaar te houden is het belangrijk dat goede afwegingen worden gemaakt wanneer geldleningen aangetrokken worden. De rentemix is hier een belangrijke graadmeter, het geeft de gemiddelde rente weer die wordt betaald op de leningenportefeuille. De stand van opgenomen leningen bedroeg 27,1 mln per 31-12-2021. Er is in 2021 een bedrag van 2,8 mln afgelost en zijn er geen nieuwe leningen afgesloten. Omdat het afgeloste bedrag een relatief lage rente had, is de rentemix in 2021 iets opgelopen. Maar het rentemix percentage is met 3,4% nog steeds onder de signaalwaarde.
19
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Kapitaallasten als % van totale lasten
Duiding: Kapitaallasten vormen het resultaat van eerder gedane (geactiveerde) investeringen. Zodra er een investering gedaan moet worden, wordt hiervoor een krediet aangevraagd bij de gemeenteraad. De lasten van de investering wordt uitgesmeerd over de levensduur (tussen de 5 en 80 jaar). Deze lasten bestaan uit rentelasten en afschrijvingslasten. Deze lasten zijn niet beïnvloedbaar. Het is belangrijk om de begroting ‘voldoende’ flexibel te houden. Om voldoende robuust te blijven is het daarom goed om het percentage van de kapitaallasten niet te hoog te laten zijn. Het percentage van de werkelijke kapitaallasten ten opzichte van de signaalwaarde geeft voldoende ruimte om verder te investeren. De afgelopen jaren is het percentage dat de kapitaallasten uit maakt van de totale lasten redelijk stabiel op 3,5%. Dit is onder de signaalwaarde van 4,5%.
20
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Personeelslasten als % van totale lasten
Duiding: Personeelslasten zijn minder snel te beïnvloeden, enerzijds doordat deze direct te koppelen zijn aan de taken van de gemeente en anderzijds vanwege het beperkt kunnen ombuigen als gevolg van wet- en regelgeving rondom ontslag. Het is belangrijk om de begroting ‘voldoende’ flexibel te houden. Het is daarom goed om het percentage van de personeelslasten niet ongemerkt te hoog te laten zijn. Het percentage van de werkelijke personeelslasten ten opzichte van de signaalwaarde maakt dat er nog ruimte is voor eventuele noodzakelijke uitbreiding. De personeelslasten zijn in absolute bedragen gestegen ten opzichte van 2020 onder andere door de financiële gevolgen vanuit de CAO 20212022. Als percentage van de totale kosten is er vrijwel geen verandering, omdat de totale lasten ook gestegen zijn. Dit percentage bevindt zich nog steeds onder de signaalwaarde van 16%.
21
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Thema Wendbaarheid
Subsidielasten als % van totale lasten
Duiding: Subsidies zijn voor de gemeente een belangrijk instrument om haar beleid te realiseren samen met maatschappelijke organisaties, inwoners en bedrijven. Het is belangrijk om de begroting ‘voldoende’ flexibel te houden. Het is daarom goed om het percentage van de subsidielasten niet ongemerkt te hoog te laten zijn. Het percentage van de werkelijke subsidielasten (5,8%) ten opzichte van de signaalwaarde van 6,3% maakt dat er nog voor ca. € 1,0 mln. ruimte is om de subsidies structureel te laten toenemen.
22
Dashboard gemeente Zeist
mei-2022
Jaarrekening 2021
Grondexploitatie
Thema Wendbaarheid
Signaleringswaarde Toezichthouder Quote < 20% 20%-35% > 35%
Oordeel Minst risicovol Neutraal Meest risicovol
Benchmark Gemeente
grex
Zeist (jaarr. 21) Veenendaal (begr. ‘21) Stichtse Vecht (begr. ‘21) Nieuwegein (begr. ‘21) Utrechtse heuvelrug (begr. ‘21) Soest (begr. ‘21) De Bilt (begr. ‘21)
1,10% 1,00% 2,12% 0,10% 1,40% 1,00% -2,30%
Duiding: Gemeenten hebben een opgave voor de bouw van nieuwe woningen. Deze opgave vertaalt zich naar actieve projecten voor woningbouw. Gemeenten lopen financieel risico met deze projecten als zij gronden in bezit hebben die een bepaalde (balans)waarde vertegenwoordigen. Om herhaling van forse afwaardering van gronden te voorkomen heeft het Rijk continue aandacht gevraagd voor de omvang van de grondpositie die gemeenten willen gaan ontwikkelen (tbv huizenbouw of bedrijfsterreinen). Gemeenten zijn verplicht in een kengetal aan te geven wat de waarde van de te ontwikkelen gronden is. Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale jaarlijkse baten van de gemeente. Hoe lager de ratio des te lager het risico dat de gemeente loopt ten aanzien van negatieve waardeontwikkeling van de grondpositie. Als signaalwaarde hanteren we binnen Zeist een lagere waarde dan de toezichthouder, namelijk 4%. Dit percentage geeft ruimte voor meer grondpositie en grondexploitaties maar geeft tevens een signaal ter waarschuwing voor het toenemende risicoprofiel. Ten opzichte van de andere gemeenten heeft Zeist een laag risicoprofiel.
23