04-20240201 Bijdrage Schaafsma

Raadsvoorstel 24RV001, Plan van aanpak Implementatie Omgevingswet 2024-2032 Ronde Tafel 1 februari 2024 Inspraakbijdrage door S.I. Schaafsma mede namens 318 ondertekenaars van het burgeramendement ‘Opname Groenambities’ (in de omgevingsvisie) Geachte raadsleden, Deze inspraakbijdrage is vanuit de invalshoek van het burgeramendement ‘Opname Groenambities’. Het amendement werd in korte tijd ondertekend door 318 pluriforme burgers uit geheel Zeist. Ook steunden de wijkverenigingen van de grootste groene wijken en kernen van Zeist het amendement. De strekking van het amendement, in samenhang met de groene motie van GL, was: Het 1) inventariseren, 2) borgen en 3) evalueren van de groene en blauwe waarden van de gehele gemeente Zeist. Dit door niet alleen inzicht te bieden in de kwantitatieve en kwalitatieve waarden van bos, groen en water in deelgebieden, maar ook geaggregeerd en INTEGRAAL voor de totale gemeente. De motie van GroenLinks verzoekt daarnaast nog om invoering van een systeem van gelijkwaardige groencompensatie. Opmerkingen over het Raadsvoorstel en Bijlagen Kijkend door het burgeramendement naar het voorliggende raadsvoorstel noemen we hierna een paar positieve punten en ook een paar aandachtspunten. En daarnaast nog terugkoppelingen uit het recente overleg tussen burgeramendement-indieners, ambtenaren en wethouder. 1.

Procesaanpak De indeling, met Plannen van Aanpak per omgevingsinstrument, is prijzenswaardig. Af en toe is het echter moeilijk om overzicht te bewaren en samenhang tussen diverse deeltrajecten te doorgronden. Hier zou een grafisch overzicht op één pagina (zeg maar: een iets gedetailleerder netwerkplan) met tijdlijnen en afhankelijkheden tussen de deeltrajecten welkom zijn. Verzoek: Misschien kunt u het college vragen om een totaaloverzicht te maken; en dat voorafgaand aan het Debat toe te voegen aan het raadsvoorstel? 2. Groeninventarisatie Ander goed nieuws is dat de wethouder heeft toegezegd dat de kwantitatieve en kwalitatieve groeninventarisatie in het vierde kwartaal van dit jaar 2024 beschikbaar zal zijn. En dat het uiteraard niet alleen gaat om een inventarisatie van openbaar groen, maar ook om particulier groen. Dus om een groeninventarisatie van het hele oppervlak van de gemeente Zeist. Tijdens de gesprekken werd echter niet helder welk instrument gebruikt gaat worden voor de groeninventarisatie. En ook niet wanneer de metingen gaan plaatsvinden; of welke kengetallen dan gehanteerd gaan worden. Dit baart ons wel enige zorgen. Ter gedachtevorming en als prototype van een meetinstrument hadden wij eerder al (zie Debat 9 mei 2023) een database aangeboden. Een paar voorbeelden daaruit vindt u ook in bijlage 2..

Naast inventarisatie is ook de bepaling van het vergroeningspotentieel een belangrijk onderdeel van deze aanpak. We hebben wethouder en ambtenaren uiteraard opnieuw aangeboden te helpen een dergelijk instrument te ontwikkelen. Dat voorstel werd helaas niet met gejuich ontvangen. Voor uw informatie beschrijven we daarom in bijlage 1 een paar kengetallen, waarvan wij denken dat die minimaal gehanteerd zouden moeten worden. Misschien kunt u daar in het vervolgtraject nog wat mee. We attenderen daarnaast op de herhaalde opmerkingen in het Raadsvoorstel dat de gebieden waarin men wil gaan verdelen, mogelijk niet overeenkomen met bestaande buurt- en wijkgrenzen. Daarover willen we echt opgemerkt hebben dat het één het ander niet uitsluit. Er kan bijvoorbeeld gewerkt worden met kaartlagen.

We verzoeken u daarom vriendelijk : 1) Wilt u er als controlerend orgaan voor waken dat de indeling in wijken/buurten zoals voortvloeit uit vigerende bestemmingsplannen ook in de Omgevingsvisie 2050 wordt opgenomen? (Dit temeer om goede verbinding tussen Omgevingsvisie en Omgevingsplan te bewaren) 2) Wilt u het college nog bevragen over meetinstrument, meetperiode(n) en te hanteren kengetallen van de aangekondigde groeninventarisatie ? 3. Wijkwaarden We begrepen van de wethouder dat de wijk- en buurtwaarden zoals nu vastgelegd in Hoofdstuk 5 van de EZO weer ingezet zullen worden bij de ontwikkeling van de Visie 2050. Dat is op zich heel goed nieuws. Echter, hoe dat gaat gebeuren en wat men er mee gaat doen is niet echt duidelijk. Ons lijkt dit een mooie aanleiding voor het college om samen met de wijkverenigingen de relatie tussen wijkwaarden en de algemene Zeister waarden helder te krijgen. In dit kader is ook de aangenomen motie ‘Op weg naar het eerste Zeister Omgevingsplan’ (25-5-23) van belang.

Daarin staat onder meer: a) “Om bij het opstellen van het procesontwerp de rol van de inwoners, maatschappelijke organisaties en belangenverenigingen te benoemen“; b) “aan te geven op welke wijze de samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties wordt vorm gegeven op doelstellingen als (onder meer): Groen en natuur, Biodiversiteit, Gezondheid, Cultuur en recreatie; c) “aan te geven hoe wordt omgegaan met de samenhang tussen alle bovengenoemde thema’s, en hoe de samenleving hierbij een adviserende rol kan spelen.”. Verzoek: Wilt u het college bevragen over de uitvoering van die punten uit de ‘Samen op Weg’-motie ? We attenderen ook op Bijlage 2, PvA Omgevingsvisie Zeist, pagina 4, Stap 4: over “Ontwikkeling Denkrichtingen Zeist 2050”. De ‘Denkrichtingen’ lijken nu vnl. top-down gegenereerd te gaan worden via overleg met ketenpartners van de gemeente. Wij vroegen de wethouder of de bevolking ook nog Denkrichtingen mocht aandragen. We begrepen dat het in dat kader de bedoeling was om de pluriforme samenleving te raadplegen. ‘Pluriformiteit’ is echter geen primaire vereiste voor betrouwbaar onderzoek. Representativiteit en validiteit wel.

Verzoek: Wilt u het college verzoeken om: 1) op basis van voorafgaand betrouwbaar en representatief onderzoek een maatschappelijke dialoog te organiseren over de werkelijke, door de Zeister samenleving gewenste, ontwikkelrichtingen voor Zeist ? 2) ergens in het ontwikkelproces van de Omgevingsvisie 2050 een overlegtraject met wijkverenigingen in te lassen over de verhoudingen tussen wijkwaarden en algemene Zeister waarden ? Inclusief de rol, functie en invulling van de ‘Waardenweger’?

4. Visie Zeist 2050 In ieder goed strategisch document staat op pagina 1 in een paar regels samengevat wat de hoofddoelstelling voor de gekozen strategie is. Ook wel het ‘Vision-statement’ of ‘Visieverklaring’ genoemd. Wij werden bijzonder gelukkig van het collegevoorstel voor het visie-statement voor de Omgevingsvisie 2050: Onder het kopje DOELSTELLING in het Plan van Aanpak Omgevingsvisie Zeist 2050 (Bijlage2, pagina 1) is voorgesteld :

“ Zeist is een ‘levend netwerk’ van natuur, landschap en cultuurhistorie; Groen is ons goud! Het is het imago van Zeist, het DNA, het is kenmerkend, sturend ook, in hoe Zeist zich ontwikkelt en de belangrijkste waarde voor inwoners.” Hierbij het verzoek aan uw raad om bovenstaand voorstel nadrukkelijk te omarmen en vast te stellen als leidende en sturende kernvisie voor Zeist 2050. Dank u voor uw aandacht.

Bijlage 1: Voorbeelden van kengetallen (Key Performance Indicators (KPI’s)) ter inventarisatie en analyse van kwantiteit en kwaliteit van groen, bos en natuur KPI-1: Verdeling van oppervlakte rood en grijs versus oppervlakte groen en blauw Dit kengetal geeft aan hoe groen (en blauw) een gemeente, wijk of buurt is (m2), in verhouding tot al het overige (rood en grijs) in m2. De kwaliteit van het groen wordt weergegeven door een samengestelde score. In deze score is een wegingsfactor gegeven aan de verschillende (kwaliteits-) niveaus van bos/groen en water. Hoogte en gezondheid van het groen speelt daarbij ook een rol. KPI-2: Openbaar groen per inwoner Dit kengetal geeft aan hoeveel openbaar groen iedere individuele inwoner van een kern, wijk of buurt tot zijn/haar/hen beschikking heeft. Deze score wordt bepaald door de oppervlakte en kwaliteit van het openbaar groen af te zetten tegen het aantal inwoners (per kern, wijk of een buurt) KPI-3: Totaal oppervlakte groen per inwoner Dit kengetal geeft aan hoeveel m2 groen er per iedere individuele inwoner van een kern, wijk of een buurt is. Deze KPI gaat dus over het àl het groen bij elkaar , particulier en openbaar.

Deze score wordt bepaald door alle drie kwaliteitsniveaus openbaar en particulier groen af te zetten tegen het aantal inwoners per kern, wijk of een buurt KPI-4: Vegetatie-distributie score Dit kengetal geeft aan hoe alle vegetatie over de gemeente, een kern een wijk of buurt verdeeld is. KPI- 5: Gemiddelde groen gezondheidsscore Dit kengetal geeft een indicatie van de gezondheid van het groen. Hiervoor zijn allerlei meetmethoden beschikbaar. Versimpeld kan gesteld worden dat hoe meer water er in bladeren van planten aanwezig is, hoe meer weerkaatsing van infrarood plaatsvindt, wat leidt tot een hogere gezondheids-score.

Bijlage 2: Voorbeeld van een inventarisatie-instrument voor bos, groen en natuur. Data uit rapportage Groene Stad Challenge.