03b-23RV025 Bijlage 3b schaarste in de regio Utrecht 2022

SCHAARSTE IN DE REGIO UTRECHT 2022 Update RWU regionale corporatiemonitor Voor het gebruik van een huisvestingsverordening is het noodzakelijk om de schaarste op de woningmarkt aan te tonen (artikel 2, lid 1 van de Huisvestingwet). Het doel van deze notitie is het aantonen van deze schaarste. Jaarlijks publiceert het RWU (regioplatform woningcorporaties Utrecht) de regionale corporatiemonitor met data uit het WoningNet, het systeem waarmee de sociale woonruimte in onze regio wordt verdeeld. De meest recente monitor gebruikt echter data tot en met 2021 terwijl inmiddels data uit 2022 beschikbaar is. In deze notitie een update van de RWU monitor met WoningNet data van 2022. De indeling van de notitie komt overeen met de RWU monitor. De notitie begint daardoor bij hoofdstuk 4, de eerdere hoofdstukken vereisen informatie rechtstreeks ontleent aan de woningcorporaties. De tabellen worden hier zonder toelichting weergegeven, deze toelichting staat in de RWU monitor. Onder de tabellen staan de voorlopige conclusies (met bullits), de definitieve monitor verschijnt in de tweede helft van dit jaar. De eindconclusie voor 2022 is echter duidelijk, de schaarste is verder toegenomen.

Inhoudsopgave met link 4 VERHURINGEN CORPORATIEWONINGEN 2022........................................................2 5 ZOEKGEDRAG VAN WONINGZOEKENDEN...............................................................4 Aanvullende tabellen: van Groot naar beter (1) en Behoud inschrijfduur (2)...........10 Tabellen: Rikkert van Heerde (SWRU) Tekst: Micha Bekker (U10)

4

VERHURINGEN CORPORATIEWONINGEN 2022

4.1 Toewijzingen in 2021 Figuur 25 Verhouding starters en doorstromers bij de woningtoewijzing in de U16, 2022 Starter Totaa Doorstrome Gemeente Doorstromers Starters s l rs Bunnik 56 51 107 52% 48% De Bilt 107 95 202 53% 47% De Ronde Venen 143 126 269 53% 47% Houten 152 194 346 44% 56% IJsselstein 78 128 206 38% 62% Lopik 16 29 45 36% 64% Montfoort 12 26 38 32% 68% Nieuwegein 207 266 473 44% 56% Oudewater Stichtse Vecht

36 116

32 119

Utrecht

1.097

1.389

81

Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Zeist Totaal

68 235 2.48 6

53% 49%

47% 51%

44%

56%

87

168

48%

52%

77 45 92 206

72 72 133 280

52% 38% 41% 42%

48% 62% 59% 58%

2.521

3.099

149 117 225 486 5.62 0

45%

55%

Totaal van de verhuringen is licht hoger geworden (5.492 in 2021) Meer verhuringen aan doorstromers dan in de voorgaande jaren (39% in 2021)

 

4.2 Betaalbaarheid en toewijzing aan doelgroepen naar inkomen Figuur 5 Verhuringen naar huurklasse in 2021 naar kale huur Verhuringen naar huurklasse 2,500 2,000 1,500 1,000 500 0

< <€ KKG 455

<€ 475

<€ 495

<€ <€ 515 535

<€ <€ 555 575

< € < € < 1e < € < 2e < € 595 615 ATG 655 ATG 695

<€ <€ 715 735

>€ 735



Verhuringen tot de aftoppingsgrenzen verder toegenomen (van 76% in 2021 naar 79,9% in 2022)

4.4 Toewijzing aan urgenten en bemiddelingen

Beroep Financieel

1

1

3

6

2

4

Gedupeerd 1

Mantelzorg Medisch

5

3

5 2

1

3

1

2

1

1

1 2 1

1

0

55

1

1

6 4

16

1

10

4

5 2

20

2

2

10 98

4

36 10 4 9 36 21 6

4

3

19 1

4

30

4

3

2

3

16

1

6

1

11 1

8

2

3

5

63

1

2

4

4

33 14 18 13 1

43 2

10 171 8

9

10 9

1

Uitstroom MO Totaal

Verhuringen aan urgenten is licht gedaald Met name ‘medisch’ en ‘relationeel’ zijn gedaald (respectievelijk 132 en 68 in 2021)  Bemiddeling is aanzienlijk gestegen (van 1.284 in 2021 naar 1.721 in 2022)  Stijging is met name door toewijzingen aan statushouders, uitstroom maatschappelijke opvang en verhuur aan instellingen. 2021 202 2 Statushouder 361 584 Uitstroom maatschappelijke opvang 228 294  

Verhuur aan instellingen

48

138

75

3

6

0

1

1

7

Relationeel

Totaal

Zeist

Woerden

Wijk bij Duurstede

Vijfheerenlanden

1

Dreigend dakloos

Herhuisvesting

Utrechtse Heuvelrug

Utrecht

Stichtse Vecht

Oudewater

Nieuwegein

Montfoort

2

Lopik

Houten

1

IJsselstein

De Ronde Venen

De Bilt

Bunnik

Tabel 28 (deel 1) Aantal toewijzingen per type urgentie en bemiddeling in 2021, per gemeente Soort urgentie

5

ZOEKGEDRAG VAN WONINGZOEKENDEN

5.1 Actief woningzoekenden Figuur 7 Actief woningzoekenden per kwartaal

Actief woningzoekenden 35,000 30,000 25,000 20,000 15,000 10,000 5,000 0 2

9 01

-3 2

9 01

-4 2

0 02

-1 2

0 02

-2 2

0 02

-3 2

0 02

-4 2

1 02

-1 2

1 02

-2 2

1 02

-3 2

1 02

-4 2

2 02

-3 2

2 02

-4

Conclusie uit RWU monitor 2021 Het aantal woningzoekenden, zowel ingeschreven als actief, is nog verder toegenomen. Ook het gemiddelde aantal reacties per actief woningzoekende steeg aanzienlijk. De vraag naar sociale huurwoningen wordt dus alsmaar groter. 

Door correctie is het aantal inschrijvingen niet toegenomen maar het aantal actief woningzoekenden is wel gestegen. Ook voor 2022 blijft daarom de conclusie staan dat de vraag naar sociale huurwoningen groter is geworden.

5.2 Verhuringen sociale huurwoningen Tabel 29 Verhuringen regulier/urgent/bemiddeling U16 Reguli Bemiddeli Jaar er Urgentie ng Totaal 2020 3.478 391 1.185 5.054 2021 3.797 411 1.284 5.492 2022 3.533 366 1.721 5.620 Conclusie uit RWU monitor 2021 Het aanbod voor reguliere woningzoekenden nam met ruim 9% toe. Procentueel is dit een grotere stijging dan de stijging van de vraag. In absolute zin kan het aanbod de vraag echter bij lange na niet bijhouden. De druk op de sociale huurmarkt in de regio Utrecht is nog verder toegenomen. 

Het aanbod in 2022 voor regulier woningzoekenden is gedaald ten opzichte van 2021. Aangezien de vraag verder is toegenomen (meer woningzoekenden actief) is de druk op de schaarse woningmarkt nog hoger dan in 2021.

5.3 Gemiddeld aantal reacties aanbodmodel

Tabel 30 Gemiddeld aantal reacties op woningen via aanbodmodel 20182022

Gemeente Bunnik De Bilt De Ronde Venen Houten IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden

Wijk bij Duurstede Woerden Zeist Totaal

201 201 202 202 202 8 9 0 1 2 104 109 141 181 290 89 118 148 198 263 105 101 132 186 225 94 111 141 151 203 100 96 110 182 228 75 69 87 126 158 85 129 129 211 231 101 114 148 161 215 47 75 81 118 172 105 115 152 193 225 128 136 169 197 267 86 85 108 145 152 75 87 108 156 195 67 83 112 154 190 104 118 147 211 277 83 95 124 145 197 104 114 143 180 234

Conclusie uit RWU monitor 2021 De forse stijging van het gemiddelde aantal reacties is wederom een teken dat de druk op de sociale huurwoningmarkt alleen maar verder toeneemt.   

Het gemiddelde aantal reacties neemt met steeds grotere sprongen toe In 2021 waren er nog maar twee gemeenten waar de 200 grens werd doorbroken, in 2022 is de 300 grens in zicht gekomen. De toename komt doordat de stijging van het aantal actieve woningzoekenden hoger ligt dan het aanbod, het gemiddelde aantal reacties per actieve woningzoekende is zelfs licht gedaald ten opzichte van 2021 (21,5 reacties per woningzoekende in 2021 en 22 reacties in 2022)

5.4 Weigeringen aanbodmodel Tabel 31 Gemiddelde weigeringsgraad bij aanbodmodel 2018-2022 201 201 202 202 202 Gemeente 8 9 0 1 2 Bunnik 2,6 3,1 3,4 4,0 4,0 De Bilt 3,6 5,0 3,5 4,5 4,5 De Ronde Venen 4,9 3,5 2,8 3,5 4,7 Houten 3,1 2,3 3,3 3,1 3,6 IJsselstein 2,7 2,5 3,2 2,5 2,9 Lopik 8,0 6,0 4,7 5,6 5,6 Montfoort 5,5 4,6 2,4 6,5 5,4 Nieuwegein 3,5 3,5 3,4 4,0 5,0 Oudewater 1,6 4,0 1,9 3,3 2,8 Stichtse Vecht 2,3 3,1 3,4 3,0 3,5 Utrecht 4,6 4,3 4,5 7,5 7,0 Utrechtse 3,3 4,0 4,0 4,2 3,7 Heuvelrug Vijfheerenlanden 2,5 3,3 2,7 3,0 2,8 Wijk bij 2,5 2,3 2,1 3,1 2,6 Duurstede Woerden 5,2 4,9 3,4 3,9 4,3 Zeist 3,1 2,8 2,8 3,7 3,3 Eindtotaal 3,9 3,8 3,6 5,1 5,0 Conclusie uit RWU monitor 2021 De weigeringsgraad is fors gestegen. We zien hiervoor geen duidelijk aan te wijzen oorzaak. Het ligt niet voor de hand om te concluderen dat woningzoekenden veel kritischer zijn geworden. Mogelijk hebben groepsbezichtigingen een opstuwend effect op de weigeringsgraad. 

In 2022 is de weigeringsgraad nagenoeg gelijk aan 2021

5.5 Gemiddelde inschrijfduur aanbodmodel Tabel 32 Gemiddelde inschrijfduur in jaren doorstromers 2017-2022 201 201 201 202 202 202 Gemeente 7 8 9 0 1 2 Bunnik 12,1 16,1 11,9 11,5 14,1 14,0 De Bilt 10,8 13,1 10,1 9,8 11,2 11,0 De Ronde Venen 10,0 9,5 10,5 10,0 9,0 11,4 Houten 10,8 9,8 8,7 9,7 9,3 11,2 IJsselstein 9,8 13,5 10,8 8,9 12,1 12,4 Lopik 7,0 7,7 5,6 9,1 7,3 7,6 Montfoort 11,2 10,6 8,4 8,6 10,5 9,4 Nieuwegein 10,9 11,4 11,4 14,8 10,1 10,8 Oudewater 11,4 12,8 7,9 8,9 9,9 11,0 Stichtse Vecht 12,1 13,3 11,2 12,5 13,0 16,0 Utrecht 11,3 12,0 11,2 11,6 11,9 Utrechtse 10,1 12,7 10,7 9,7 10,2 Heuvelrug Vijfheerenlanden 10,0 15,7 9,1 9,4 10,8 Wijk bij Duurstede 8,4 7,9 8,7 7,7 8,7 Woerden 10,9 8,4 11,9 10,0 12,2 Zeist 10,3 10,1 9,7 9,9 10,1 Totaal 10,8 11,7 10,6 10,8 11,1

11,1 10,0 13,9 12,8 10,2 11,4 11,5

Tabel 33 Gemiddelde inschrijfduur in jaren starters 2017-2022 201 201 201 202 202 202 Gemeente 7 8 9 0 1 2 Bunnik 10,3 10,2 12,4 7,6 8,7 11,7 De Bilt 9,5 10,1 9,9 11,6 11,6 11,5 De Ronde Venen 7,0 7,6 9,2 8,7 8,5 9,9 Houten 8,2 8,2 9,7 9,5 9,3 9,3 IJsselstein 9,2 9,8 10,1 10,2 11,8 12,1 Lopik 6,7 6,4 7,2 6,7 8,7 10,8 Montfoort 6,3 8,2 9,8 7,8 11,1 9,1 Nieuwegein 8,9 9,5 10,1 11,6 11,3 11,9 Oudewater 6,4 8,9 6,3 9,2 10,1 10,1 Stichtse Vecht 9,2 10,1 10,5 10,4 11,1 11,8 Utrecht 9,6 9,6 11,0 11,5 11,7 11,4 Utrechtse 8,1 7,9 8,3 9,6 11,5 11,0 Heuvelrug Vijfheerenlanden 8,7 10,3 10,0 10,7 10,2 12,3 Wijk bij Duurstede 8,2 8,7 9,2 8,5 8,8 11,1 Woerden 7,7 8,6 8,8 10,2 12,0 11,9 Zeist 7,5 8,6 8,9 9,0 10,2 10,2 Eindtotaal 8,6 9,2 9,9 10,3 10,9 11,1

Conclusie uit RWU monitor 2021 De gemiddelde inschrijfduur is in 2021 nog verder opgelopen, met name voor starters. Vanzelfsprekend drijft het toenemende aantal actief woningzoekenden het gemiddelde omhoog. De concurrentie is groter, dus heb je gemiddeld genomen een hogere ‘score’ nodig om te ‘winnen’. Vooral starters zijn hier de dupe van. 

De trend van de stijgende inschrijfduur nodig om te slagen, zet door in 2022.

5.6 Loting Tabel 34 Aantal verhuringen via loting 2018-2022 201 201 202 202 202 Aanbod Gemeente 8 9 0 1 2 2022 Bunnik 2 2 3 107 De Bilt 8 202 De Ronde Venen 13 25 24 269 Houten 1 5 8 346 IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede

41

1 36

3 4 36

190

10 185

27 230

3 18 12 181

1 4

Woerden Zeist Totaal

2 2 33 1 22 413

26 262

206 45 38 473 68 235 2.486 168

8

10

4

3

149

1

1

1

1

26

31

24

225

31 279

23 383

30 574

36 304

486 5.620

117

% 3% 0% 9% 0% 0% 0% 8% 4% 0% 5% 7% 0% 2% 0% 11 % 7% 5%

Conclusie uit RWU monitor 2021 De populariteit van loting toont andermaal de enorme schaarste aan sociale huurwoningen in de regio Utrecht aan. Er is een grote groep woningzoekenden die loting als enige kans ziet om aan een woning te komen. Loting drukt de stijging van de totale gemiddelde inschrijfduur aanzienlijk (van 9,6 jaar naar 9,8 jaar). Het is daarom bijzonder onfortuinlijk dat de gemeente Utrecht er begin 2022 voor heeft gekozen het maximale lotingspercentage te verlagen van 20% naar 10%. We verwachten dat met name jonge starters hun kansen op de woningmarkt nog verder zullen zien slinken.  



De verhuringen via Loting zijn in 2021 afgenomen, de stijgende lijn is doorbroken. In de gemeente Utrecht is in de huisvestingsverordening op 1-1-2022, het maximum percentage voor loten gehalveerd van 20 naar 10%, dit is duidelijk waarneembaar. Weliswaar kunnen woningcorporaties in andere gemeenten tot 20% van het aanbod verloten maar dit percentage wordt bij lange na niet gehaald.



Om de schaarste te onderschrijven, de gemiddelde reactie op loting is met 50% toegenomen (van 1.033 in 2021 naar 1.555 in 2022).

5.7 Gemiddelde zoektijd aanbodmodel Tabel 39-38 gemiddelde zoektijd starters en doorstromers 2021 en 2022

starters Gemeente Bunnik De Bilt De Ronde Venen Houten IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlande n Wijk bij Duurstede Woerden Zeist Totaal

202 202 1 2 5,3 6,3 6,1 5,5

doorstrom ers 202 202 1 2 7,7 6,2 6,5 6,2

3,2 3,3 6,5 3,8 5,9 7,0 3,1 5,9 6,4

4,7 4,5 6,6 4,7 3,7 5,3 5,0 5,1 5,8

3,9 4,2 4,3 4,2 5,8 5,4 4,6 5,4 6,3

3,9 4,9 5,4 2,9 3,0 5,3 4,6 4,5 5,4

5,1

6,0

6,2

6,0

4,3

6,7

5,0

6,4

3,9 6,6 5,4 5,7

5,2 5,0 5,0 5,4

3,9 5,2 5,0 5,6

4,0 4,3 5,9 5,3

Conclusie uit RWU monitor 2021 Voor zowel doorstromers als starters is de gemiddelde zoektijd gestegen. Het toegenomen aanbod is onvoldoende om de gestegen vraag te compenseren. 

Zoektijd starters en doorstromers is in 2022 afgenomen naar het niveau van 2020. Dit staat haaks op de toename van de schaarste, zoals eerder geconcludeerd. De zoektijd blijft echter hoog over een langere periode bekeken.

5.8 Verhuisbewegingen tussen gemeenten Conclusie uit RWU monitor 2021 Net als in eerdere jaren zochten woningzoekenden vooral lokaal. Wanneer het aanbod in kleine gemeenten daalt, lijken lokale woningzoekenden hun heil eerder in andere gemeenten te zoeken. De woningwens is blijkbaar voor veel mensen groter dan de wens om in de eigen gemeente te blijven wonen.



Deze conclusie is geldt ook voor 2022

Aanvullende tabellen: van Groot naar beter (1) en Behoud inschrijfduur (2) 1 Van Groot naar Beter Met de van groot naar betervoorrang wordt voorrang gegeven aan doorstromers die willen verhuizen van een vierkamerwoning naar maximaal een driekamer woning. De regeling werd aanvankelijk in een paar gemeenten toegepast maar is vanaf 1 juli 2019 regionaal. In de RWU monitor wordt op pagina 41 verwezen naar de regeling. Tabel extra1: voorrangsregeling van Groot naar beter per gemeente, 2021 en 2022

Gemeente Bunnik De Bilt De Ronde Venen Houten IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Zeist Totaal  



2021 0 34 11 18 24 2 2 47 3 41 161 18

2022 2 16 16 22 20 0 1 32 6 23 95 8

19 9

13 9

23 38 450

9 26 298

Tot 2021 namen de verhuringen toe, in 2022 is een aanzienlijke daling zichtbaar Vanaf 1 januari 2022 is de regeling aangepast, waarbij met name de grotere eengezinswoningen met 3 kamers van de voorrangsregeling kunnen worden uitgesloten. En is in veel gemeenten de bezettingsnorm aangepast waardoor eenpersoonshuishoudens minder kans maken op een driekamerwoning. Om de slaagkans van eenpersoonshuishoudens te verbeteren is het voorstel om per 1 juli 2023 de bezettingsnorm wederom aan te passen. Verwachting is dat hierdoor ook de voorrangsregeling meer zal worden gebruikt.

2 Behoud inschrijfduur Vanaf 1 juli 2019 behoudt een woningzoekende 75% van de inschrijfduur bij verhuizing naar een sociale huurwoning. Beoogd effect is meer doorstroming. Dit effect is na enige jaren meetbaar. Ondanks dat sneller verhuizen een mogelijkheid is, blijft het een grote stap voor een huishouden.

Tabel extra2: Nieuwe inschrijvingen met behoud 75% inschrijfduur. Per halfjaar

Meetperiode halfjaar 20192 20201 20202 20211 20212 20221 20222 Totaal

Aantal 1.540 1.251 1.518 1.566 1.432 1.989 1.784 11.080

Tabel extra3: Toewijzingen aan woningzoekenden met behoud 75% inschrijfduur

Meetperiode jaar 2019 2020 2021 2022 Totaal  

Aantal 76 175 283 306 840

Het aantal toewijzingen neemt toe, ook met een betrekkelijke korte periode wordt er doorgestroomd De toename van de verhuringen in tabel extra3 past bij de toename van verhuringen aan doorstromers in figuur 25. Voor een trend is de meetperiode nog te kort.