03-Debatbijdrage GL

Algemene Beschouwingen GroenLinks Zeist juni 2021 GroenLinks is voor een degelijk financieel beleid in moeilijke tijden EN we vinden ook dat je in moeilijke tijden moet blijven investeren in de kwaliteit van de samenleving en in de toekomst. Opkomen voor de kwetsbaren in de samenleving en investeren in klimaatmaatregelen en biodiversiteit zijn drijfveren die centraal staan bij onze keuzes waarmee we Zeist Groener, inclusiever en duurzamer willen maken. We leven in onzekere tijden en we mogen ons gelukkig prijzen met wat we in Zeist als gemeente en samenleving allemaal voor elkaar krijgen en in stand houden. Ik denk bijvoorbeeld met trots aan Vollenhove Vooruit waar de bewoners in co-creatie met de gemeente staan de trappelen om de wijk een belangrijke boost te geven. En ik ben ook trots op de steunmaatregelen die de gemeente getroffen heeft naast de rijksmaatregelen voor verenigingen, organisaties en ondernemers in Zeist. Vandaag praten we niet zozeer over geld maar over wat we daar mee doen en wat we eigenlijk nog meer zouden willen of moeten doen. De begroting is een uitdagende klus met onvoldoende middelen van het rijk en dat we in twee fases een enorm tekort weten weg te krijgen is een compliment waard máár… De rek is er wel uit. Verdere bezuinigingen zullen ten koste gaan van de kwaliteit van bijvoorbeeld de dienstverlening, jeugdzorg en wmo en de natuur.

Dat zou ten koste zijn van het goede leven in Zeist. En sommige van die bezuinigingen met name in het sociaal domein doen pijn en zijn zelfs riskant. Succesvolle interventies in doorbraakprojecten vragen om een structureel budget. Ingrijpen in het zorgvuldig opgebouwde netwerk van de informele ondersteuning en in de mogelijkheden voor samenwerking tussen huisartsen en CJG kan op de korte termijn wat geld besparen maar op de lange termijn veel meer geld kosten. Dit zijn juist de gebieden waarop GroenLinks vindt dat we zouden moeten investeren! Dat we aan de grens van de bezuinigingen zijn aangekomen wordt onderstreept door het lef dat het college toont met het verhogen van de ozb. Dat doen we pas als andere middelen zijn uitgeput. GroenLinks maakt zich wel zorgen over de onzekerheden waar we mee te maken hebben. Wat gaat het nieuwe kabinet besluiten? Afgelopen donderdag nog stond in de krant dat het rijk 20 miljard wil investeren in woningbouw en dat juichen we toe want vooral voor lagere en middeninkomens zijn er te weinig woningen, ook in Zeist, ondanks alle goede inspanningen.

Maar wat betekent die 20 miljard voor de rijksbijdragen aan de gemeente? Gaat de herijking van het gemeentefonds ons nog eens 4 miljoen kosten of wordt dat zelfs meer? Wat voor na-ijleffecten staan ons nog te wachten van Corona en wat als er een vierde golf in het najaar komt met alle gevolgen van dien? Leveren de overgenomen voorstellen van de IAC – alle waardering voor de inzet van deze bewoners – echt 2 miljoen op? Is het realistisch om de hondenbelasting opnieuw in te voeren anderhalf jaar nadat we het zelf onderbouwd hebben afgeschaft EN terwijl het rijk dit instrument wil schrappen? Een aantal van deze genoemde zaken staan al in de vorm van een bedrag geboekt maar hoe hard en zeker zijn die bedragen? We zullen scherp op deze onzekerheden moeten letten en in het najaar de stand van zaken goed moeten analyseren om bij de begroting de juiste beslissing te nemen. En wat doen we dan als die onzekerheden in ons nadeel uitvallen? Volgens GroenLinks is de ozb dan de logische knop om harder aan te draaien. Wij horen graag hoe de wethouder financiën daarover denkt.

Hoewel we in de regio zeker niet de hoogste woonlasten hebben weten we dat de woonlasten in Zeist aan de hoge kant zijn maar dat is vooral een gevolg van de bovengemiddeld hoge afvalkostenheffing. We zijn in Zeist gewoon slecht in afval scheiden. Om de woonlasten te drukken moet er dus vooral gestimuleerd worden dat we beter gaan scheiden. Daarom vindt GroenLinks een lagere ophaalfrequentie van restafval een betere maatregel dan minder ophalen van GFT in de zomer. Kan de wethouder ons meenemen in wat er al gebeurt op dit gebied, aangeven wat hij nog meer van plan is en daarbij een idee geven van de benodigde investering? GroenLinks kijkt ook verder naar de toekomst. We hebben onlangs een aantal prachtige visies aangenomen voor wonen, mobiliteit en zelfs biodiversiteit. Voor de daaruit volgende plannen – die eigenlijk niet uitgesteld kunnen worden - is budget nodig. GroenLinks maakt zich zeer ernstig zorgen om de biodiversiteitscrisis waar we nu ook in zitten. De urgentie is zeer hoog. We moeten de aarde leefbaar overdragen aan de volgende generatie. De maatregelen die nu al worden genomen tonen aan dat de wethouder het probleem erkent en aan wil pakken.

Is de wethouder het met ons eens dat het belangrijk is dat er voor de ambiteuze visie financiering komt en dat er bijvoorbeeld een bestemmingsreserve moet worden aangelegd? Dan nog een aantal punten specifiek met betrekking op de voorstellen van de IAC: We hebben er als raad voor gekozen in een groots opgezet project onze inwoners mee te laten denken over onze financiële situatie. Daar hebben de betrokkenen gepassioneerd aan gewerkt dus zij (maar wij als raad ook) verdienen het om goed uitgelegd te krijgen waarom sommige adviezen niet worden gehonoreerd. De IAC doet een aantal voorstellen die gericht zijn op het meer als ontmoetingsplaats inrichten van het centrum; die voorstellen worden niet gehonoreerd en de toelichting in de categorisering is summier; kan de wethouder aangeven of zij het eens is met het uitgangspunt en toelichten waarom de voorstellen niet uitgewerkt worden? De IAC voorstellen mbt het sociaal domein lijken ons een verkeerde status te krijgen; één voorstel (directeur voor Sociaal domein) wordt afgewezen en er worden drie voorstellen nader uitgewerkt maar in de toelichting blijkt dat die drie met geringe inspanning gewoon uitgevoerd kunnen worden.

Kunnen de wethouders ons meer meenemen in de ontwikkeling van de grip op het sociaal domein en uitleggen waarom er geen directeur komt en waarom de drie andere voorstellen niet gewoon de status uitvoeren kunnen krijgen? Voorzitter, tot zover onze bijdrage, we kijken uit naar de antwoorden van de zijde van het college.