03-21RV010 Bijlage 3 Memo risicodeling Buig 20201106 def

Memo risicodeling Buig november 2020 Aanleiding Dit voorjaar is op verzoek van de werkgroep “Strategische Kaders P-wet” een memo opgesteld met betrekking tot de risicodeling Buig. In deze opdracht zijn een aantal varianten uitgewerkt met als opdracht: “Bereken de meest ideale verandering van risicodeling Buig met zo min mogelijk uitschieters. Puur financieel.” Conclusie hiervan was, dat er van de onderzochte varianten geen variant is met de minste uitschieters. Voor de zorgvuldigheid is het onderzoek ook met een andere invalshoek uitgevoerd. Hierbij zijn varianten doorgerekend waarbij de minste afwijkingen ten opzichte van een variant zonder risicodeling zijn berekend. Na oplevering van de memo is er door de werkgroep een vervolgvraag opgesteld. “Opdrachtformulering risicodeling BUIG Op basis van het overleg tussen de portefeuillehouders Werk & Inkomen lijkt een redelijke mate van consensus haalbaar voor besluitvorming ten aanzien van de risicodeling op het BUIG budget. Deze discussie is gevoerd op basis van de door de financieel deskundigen opgestelde memo. . Er is geen duidelijke uitspraak gedaan over de voorkeur voor een bepaald scenario, wel zijn enkele uitgangspunten te destilleren. • • • •

Aanpassing van de huidige systematiek is wenselijk Een vorm van solidariteit op de BUIG kan in stand blijven Nadeelgemeenten worden gecompenseerd tot maximaal € 0,=; met andere woorden: een nadeel gemeente kan nooit een overschot realiseren na toepassing van de risicodeling Er is ruimte voor het vergroten van het eigen risico.

Opdracht: Werk op basis van de hiervoor genoemde uitgangspunten een nieuw model voor risicodeling uit, gebruik makend van de eerder geformuleerde alternatieve scenario’s. Maak de gevolgen inzichtelijk voor zowel de afgelopen jaren als voor 2020 en 2021. Voor de afgelopen jaren dienen de gevolgen gepresenteerd te worden per gemeente, afgezet tegen de daadwerkelijke realisatie. Uitwerking varianten Hierna worden drie verschillende varianten uitgewerkt die voldoen aan de criteria uit de hierboven beschreven opdracht. Hier zijn de Buig resultaten van de jaren 2011 tot en met 2020 in betrokken. In april betrof het resultaat Buig 2020 een raming uit de begroting RSD. De resultaten 2020 zijn bijgewerkt met de laatste stand van zaken uit de Najaarsnota 2020. Het jaar 2021 is niet betrokken in de scenario’s. De reden hiervan is dat e onderstaande varianten zijn te vergelijken met de uitkomsten van de 1 memo uit april jl. Zodra we varianten doorrekenen met een nieuw jaar, te weten 2021, geeft dit mogelijk afwijkende uitkomsten welke geen eerlijke vergelijking meer mogelijk maken. De uitkomsten van de varianten zijn opgenomen in bijlage 1.

In het algemeen kan over de Buig resultaten worden gesteld voordat risicodeling wordt toegepast: - We zien over een periode van tien jaar een enorme fluctuatie in resultaten; - Alle gemeenten hadden tijdens de economische crisis te maken hadden met flinke negatieve Buig resultaten; - Vanaf 2018 zijn de verschillen per gemeente groter geworden, in die zin, dat enkele gemeenten steeds meer overschotten kregen, terwijl het tekort op de Buig bij met name Utrechtse Heuvelrug is opgelopen; - Gemeenten met een nadelig resultaat op Buig voor risicodeling in een jaar kunnen met de huidge afspraken eindigen met een positief resultaat op Buig na risicodeling; - Het onderlinge aandeel op de totale Rijksuitkering Buig in de regio is nauwelijks gewijzigd, dit is de huidige verdeelsleutel voor het verdelen van de resultaten. Variant 1 risicodeling conform landelijke methodiek Vangnetregeling Buig (trede 2) Er kan worden gekozen om aan te sluiten bij huidig Rijksbeleid als het gaat om Buig resultaten. Landelijk bestaat er de zgn. Vangnetregeling Buig voor het opvangen van grote tekorten bij gemeenten op de Buig. De Vangnetregeling is financieel samengevat in de volgende spelregels. Trede 1 Bij een tekort tot 7,5 % op de Buig moet de gemeente dit zelf opvangen. Trede 2 Bij een tekort tussen 7,5% en 12,5 % op de Buig vergoedt het Rijk 50% van dit tekort.

Trede 3 Bij een tekort groter dan 12,5% op de Buig vergoedt het Rijk 100% van dit tekort. Belangrijk uitgangspunt vanuit de afspraken over inzet re-integratie is, dat gemeenten voldoende inzetten op re-integratie voor de zgn. groepen 1 en 2. Samenvatting Variant 1 Risicodeling wordt toegepast analoog aan de landelijke methodiek van de Vangnetregeling Buig. Tekorten op Buig resultaat bij toepassing van trede 2 worden gedeeld in de regio op basis van het aandeel Rijksuitkering Buig. Gemeenten dragen in deze variant een eigen risico Buig van 7,5% van het Buig resultaat op tekorten. Variant 2 risicodeling voor alleen tekorten Risicodeling wordt toegepast door alle tekorten op het Buig resultaat met elkaar te verdelen op basis van het aandeel Rijksuitkering Buig. Gemeenten behouden zelf een positief resultaat op Buig maar delen mee in de negatieve resultaten. Gemeenten met een negatief resultaat kunnen hierbij niet eindigen met een positief resultaat na risicodeling. Gemeenten dragen in deze variant geen eigen risico. Variant 3 huidige afspraken ontschotting voortzetten door alle positieve en negatieve resultaten te verdelen met toevoegen van de afspraak dat nadeelgemeenten meedelen tot een maximaal resultaat van 0 euro. De huidige afspraken risicodeling worden voortgezet.

Hierbij worden alle resultaten zowel positief als negatief verdeeld op basis van het aandeel Rijksuitkering Buig. Hier wordt een correctie op toegepast in die zin dat gemeenten met een negatief resultaat niet kunnen eindigen met een positief resultaat. Gemeenten dragen in deze variant geen eigen risico.

Samenvatting gemiddelde over 2011 tot en met 2020 toepassing varianten

Gemiddeld 10 jaar

Resultaat zonder ontschotting

Aandeel Buig

Huidig verdeelsl eutel GR resultaat op aandeel Buig

Variant 1 We verdelen tekorten nadeelgem eenten na 7,5 % eigen risico op aandeel Buig

Variant 2 We verdelen tekorten nadeelgem eenten tot maximaal 0

Bunnik

-19.882

4%

-46.434

-16.174

-19.419

Variant 3 Huidige verdeelsleu tel GR resultaat op aandeel Buig waarbij geen positieve resultaten mogelijk zijn voor nadeelgem eenten -44.495

De Bilt

-257.690

20%

-220.527

-254.033

-228.578

-213.594

UH

-495.050

20%

-224.058

-455.724

-327.398

-264.755

WBD

-111.252

9%

-108.104

-117.794

-138.497

-125.683

Zeist

-247.461

47%

-532.211

-287.609

-417.443

-482.808

-1.131.334

100%

-1.131.334

-1.131.334

-1.131.334

-1.131.334