03.04-23RV038 Bijlage 3.4 Boominventarisatie

Provincie Utrecht Sortie 16 Boominventarisatie

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal Afdeling Onderzoek & Advies Projectnummer:

PFBV.20.TH.006

Opdrachtgever:

Provincie Utrecht T.a.v. de heer V. van Esch Archimedeslaan 6 3584 BA Utrecht

Contactpersoon: Telefoon: E-mail:

Dhr. A. C. van Polen 0318-519039 / 0649410666 b.vanpolen@piusfloris.nl

Onderzoeker(s):

Dhr. T. van de Hoef Boomtechnisch adviseur en boomveiligheidscontroleur Dhr. R. Bakker Boomtechnisch adviseur En boomveiligheidscontroleur

Auteurs:

Dhr. T. van de Hoef Dhr. A. C. van Polen

Datum:

6 maart 2020

Rapport:

CONCEPT

Provincie Utrecht Sortie 16 Boominventarisatie

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

1

Inhoud Inhoud ........................................................................................... 2 Begrippenlijst ................................................................................ 3 1 Inleiding ..................................................................................... 4 2 Onderzoeksmethode ................................................................... 5 2.1 Inventarisatie ............................................................................................................. 5 2.2 Beoordeling bomen (boomveiligheidscontrole) ................................................................ 6 2.3 Beoordeling inpasbaarheid en kwaliteit .......................................................................... 6 2.4 Beoordeling toekomstverwachting ................................................................................. 7

3 Onderzoeksresultaten ................................................................. 8 3.1 Inventarisatie, conditiebepaling en BVC ......................................................................... 8 3.2 Inventarisatie en beoordeling deelgebieden .................................................................... 8 Vak 1 ........................................................................................................................... 8 Vak 2 ........................................................................................................................... 9 Vak 3 ........................................................................................................................... 9 Vak 4 en 5 .................................................................................................................... 9 Vak 6 ........................................................................................................................... 9 Vak 7 ........................................................................................................................... 9 Vak 8 .......................................................................................................................... 10 Vak 9 ..........................................................................................................................

10 Vak 10 ........................................................................................................................ 10 Vak 11 ........................................................................................................................ 10 Vak 12 ........................................................................................................................ 10 Algemeen .................................................................................................................... 10 Uitgangspunten ............................................................................................................ 11 3.3 Strategie................................................................................................................... 12 3.4 Strategie invasieve exoten .......................................................................................... 13

4 Toekomst voor de bomen .......................................................... 14 4.1 Knelpunten ............................................................................................................... 14 4.2 Tijdelijk beheer .......................................................................................................... 15 4.3 Boombescherming...................................................................................................... 16

Slotwoord .................................................................................... 17 Bijlage 1 Overzichtstekeningen ................................................... 18 Bijlage 2 Inventarisatie en BVC gegevens.................................... 19 Bijlage 3 Bomenposter ‘Werken rond bomen’ .............................. 20

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

2

Begrippenlijst Bomen van de 1e grootte – Er wordt onderscheid gemaakt tussen 3 verschillende grootteklassen bij bomen: 3e grootte (< 6 meter), 2e grootte (6 tot 12 meter) en 1e grootte (> 12 meter). Boom Effect Analyse (BEA) – Gestandaardiseerde methode om het effect van civiele- en bouwwerkzaamheden op bomen te onderzoeken. Uitgangspunt is het duurzaam behoud van de boom. Drachtplant – Een plant/boom die in de vorm van nectar en pollen, voedsel levert aan insecten. Als wederdienst dragen de bijen, hommels en wespen bij aan de bestuiving. Dunnen – Term uit de bosbouw. Bij dunning worden enkele bomen ‘opgeofferd’ om naastgelegen bomen de ruimte te geven, zich te ontwikkelen. Ook worden hierbij eventuele snelgroeiende, ongewenste soorten verwijderd. Invasieve exoot – (Boom)soort welke niet inheems is, maar ooit om wat voor reden dan ook, in Nederland terecht is gekomen. Zo zaait Amerikaanse vogelkers zich bijvoorbeeld zo gemakkelijk uit dat het alle andere, ecologisch waardevolle stuikgewassen uit de bossen verdringt. Kroonprojectie – Oppervlakte van de kroon, ‘geprojecteerd’ op de grond. Hierbinnen bevindt zich, in een normale situatie de cruciale beworteling van de boom. Onderstandige boom – Door lichtgebrek, veroorzaakt door een grotere boom, groeit de naastgelegen boom vaak scheef naar het licht toe.

In houtwallen heel normaal verschijnsel, maar voor een laan- of straatboom niet wenselijk Opslag – Ongewenste zaailingen die een bos- of groenstrook op den duur dicht groeien en andere soorten kunnen verdringen.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

3

1 Inleiding In opdracht van provincie Utrecht heeft Pius Floris Boomverzorging Veenendaal, afdeling onderzoek & advies, op 10, 14 en 15 januari 2020 een boominventarisatie uitgevoerd op het terrein “Sortie 16”, gelegen naast het woonwagenkamp Beukbergen. Tijdens deze inventarisatie is de kwaliteit van het bomenbestand inzichtelijk gemaakt en zijn behoudenswaardige (toekomst) bomen aangewezen. Aanleiding Het terrein van de voormalige vliegbasis Soesterberg wordt door Provincie Utrecht ontwikkeld. Dit gebeurd in samenwerking met gemeente Soest en Zeist. Recent zijn enkele ecologische verbindingen gerealiseerd. Nu moeten de bouwlocaties ontwikkeld worden. Onderdeel van de ontwikkeling van de vliegbasis, is deelgebied “Sortie 16”. Dit inventarisatierapport gaat in op dit deelgebied (figuur 1). Doel van het onderzoek Het doel van dit rapport is om inzicht te krijgen welke bomen in de groenstructuren of solitaire bomen wel of niet duurzaam ingepast kunnen worden. Dit rapport maakt de kwaliteit van de bomen op het Sortie 16 terrein inzichtelijk (goede of beperkte toekomstverwachting). De behoudenswaardige bomen zijn globaal ingeprikt in boombeheerprogramma Geovisia. Deze bomen zijn tevens beoordeeld op boomveiligheid. Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt aangegeven welke onderzoeksmethoden gehanteerd zijn en wat de functie hiervan is.

De resultaten van boomveiligheidscontrole en inventarisatie worden vermeld in hoofdstuk drie van dit rapport. In hoofdstuk vier wordt op basis van de onderzoeksgegevens een conclusie en advies geformuleerd. In bijlage 1 bevindt zich een overzichtskaart van het terrein met daarop de boomnummers. Deze tekening wordt ook als DWG1 bestand met het rapport verstuurd. Bijlage 2 bevat de volledige inventarisatie en BVC gegevens. Bijlage 3 bevat de poster ‘werken rond bomen’.

Figuur 1: Globale situatiekaart Sortie 16

1

DWG: Globale locatie van de bomen, dit betreft dus geen exacte inmeting

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

4

2 Onderzoeksmethode Er zijn verschillende stappen ondernomen voor de inventarisatie van het projectgebied. 1. Inventarisatie (telling) van het bomenbestand en conditiebepaling. 2. Visuele controle op symptomen van verzwakking bij de behoudenswaardige bomen. Als er geen bedenkelijke tekenen worden gevonden, wordt het onderzoek beëindigd. 3. Beoordeling van de inpasbaarheid en kwaliteit bomen (aanwijzen toekomstbomen); 4. Beoordeling van de toekomstverwachting in de toekomstige situatie; 5. Bepalen randvoorwaarden/wetgeving Hieronder zijn de verschillende onderzoeksmethoden toegelicht.

2.1 Inventarisatie Bij de inventarisatie en conditiebepaling is bepaald hoeveel en welke bomen er aanwezig zijn. Daarna zijn potentieel te behouden (toekomst)bomen aangewezen en is bepaald wat de conditie hiervan is. Dit is van belang voor het verkrijgen van een stuk basisinformatie over de bomen. Inventarisatie Bij de inventarisatie is van de bomen een aantal gegevens opgenomen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om soort, grootte en locatie. Naast deze vaste gegevens worden ook variabele gegevens opgenomen, als stamdiameterklasse en conditiebepaling. Conditiebepaling De conditiebepaling is een momentopname van de verschijningsvorm van de boom. Bij de conditiebepaling is onderscheid gemaakt tussen de volgende vier categorieën: Goed

De boom vertoont een beeld dat van de soort verwacht mag worden op een goede groeiplaats en onder goede groeiplaatsomstandigheden.

Redelijk

Niet-optimale groei, maar de minder optimale omstandigheden hebben nog geen duidelijke negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom.

Matig

Er is duidelijk sprake van negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom, zoals beginnende scheutsterfte of overmatige scheutgroei binnen in de kroon.

Slecht

Duidelijk aftakelende boom, waarbij veelal sprake is van een ijle kroon met zware scheutsterfte resulterend in veel en soms zwaar/dik dood hout.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

5

2.2 Beoordeling bomen (boomveiligheidscontrole) VTA methode De boomveiligheidscontrole bij de (toekomst)bomen is uitgevoerd met behulp van de VTA methode. De afkorting VTA staat voor Visual Tree Assessment. Door middel van deze methode wordt het breukrisico van een boom visueel beoordeeld op grond van bouw en groeigedrag. Bij de VTA controle wordt onderscheid gemaakt tussen verzwakkingen die zijn waargenomen in de kroon, stam en stamvoet van de boom. Er wordt onder meer gecontroleerd op zaken als de aanwezigheid van schimmels, holten en inrottingen, mechanische belasting, inrottende snoeiwonden, plakoksels en (grof) dood hout. Naast de waargenomen VTA afwijkingen is per boom een conclusie en advies gegeven. Bij de conclusie wordt de boom ingedeeld in één van de volgende categorieën: Goedgekeurd Een boom wordt goedgekeurd als er geen symptomen bij een boom worden aangetroffen die op een defect wijzen; Attentieboom Bomen waarbij wel een symptoom gevonden wordt, maar waarvan duidelijk is dat deze op het moment van controle geen verhoogd risico veroorzaakt, worden als attentieboom aangeduid; Risicoboom

Bomen waarbij een symptoom gevonden wordt die een verhoogd risico veroorzaakt en bomen waarbij een symptoom gevonden wordt waarvan op het moment van controle niet kan worden aangegeven of het een verhoogd risico veroorzaakt, worden aangemerkt als zijnde risicoboom.

Afgekeurd

Bomen waarvan op het moment van de controle duidelijk is dat zij een verhoogd risico veroorzaken, worden aangemerkt als afgekeurd. Vanuit het oogpunt van veiligheid dienen deze bomen verwijderd te worden.

2.3 Beoordeling inpasbaarheid en kwaliteit Net als bij een Boom Effect Analyse (BEA) wordt gekeken naar de mogelijke inpasbaarheid van de bomen en groenstructuren (in relatie met de voorgenomen woningbouw opgave). Hoeveel bovenen ondergrondse ruimte blijft erover voor de te handhaven bomen en groenstructuren? De groeiplaats moet voldoende zijn om de bomen en groenstructuren duurzaam te kunnen handhaven. De kwaliteit van een individuele boom of houtopstand wordt bepaald door de conditie, standplaats, toekomstverwachting en kroonopbouw. Bij de kwaliteit wordt de boom ingedeeld in één van de volgende categorieën: o Goed Duurzame houtopstand met levensverwachting van >15 jaar; o Redelijk Beperkt duurzaam inpasbaar maar levert geen probleem op 10-15 jaar; o Matig Onderstandige, of slecht opgebouwde boom niet duurzaam inpasbaar; o Slecht Toekomst loze boom, levensverwachting maximaal 5 jaar en niet duurzaam inpasbaar. Aan de hand van de uitkomsten van dit onderzoek worden toekomstbomen aangewezen en met een globale locatie opgenomen in boombeheersysteem Geovisia.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

6

2.4 Beoordeling toekomstverwachting De toekomstverwachting wordt bepaald door de leeftijd, conditie, mechanische gebreken, groeiplaatsomstandigheden en in dit geval door de mogelijke bouwactiviteiten. Bij de toekomstverwachting wordt de boom ingedeeld in één van de volgende categorieën: o o o o

Goed toekomstverwachting van minimaal 15 jaar en meer actieve groei; Redelijk toekomstverwachting van 10 tot 15 jaar actieve groei; Matig toekomstverwachting van 5 tot 10 jaar actieve groei; Slecht toekomstverwachting van 0 tot 5 jaar actieve groei.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

7

3 Onderzoeksresultaten 3.1 Inventarisatie, conditiebepaling en BVC De begroeide terreingedeelten van het Sortie 16 terrein zijn opgedeeld in vakken. Deze vakken zijn aangeduid met de cijfers 1 t/m 12 (figuur 2). Vak 1 t/m 8 bevinden zich in het laaggelegen bosgedeelte. De midden grens tussen deze vakken wordt gevormd door een soort brandgang die van zuid naar noord loopt. De overige vakken bevinden zich bovenop het talud aan de zuidkant van het terrein. Er is een vak-indeling gemaakt om meer duidelijkheid te verschaffen in (on) mogelijkheden. Per terreingedeelte is een beoordeling gemaakt van het aanwezige groen. In hoofdstuk 3.3 en 3.4 is deze beoordeling per terreingedeelte uitgewerkt. Het overzicht van deze terreinonderdelen is weergegeven in bijlage 1, samen met een globaal overzicht van de boomlocaties.

3.2 Inventarisatie en beoordeling deelgebieden Tijdens de inventarisatie zijn alle bomen op het terrein per vak geteld (volledig afgestorven bomen zijn niet meegenomen Figuur 2: Vakverdeling tijdens de telling). Na de telling zijn per vak de duurzaam te behouden bomen (solitaire-toekomstbomen) apart geïnventariseerd en beoordeeld op boomveiligheid (bijlage 2). Bomen welke niet apart zijn opgenomen zijn van matige of slechte kwaliteit. Dit kan zijn door verschillende redenen. Vak 1 (figuur 3) In dit vak zijn in totaal 237 boomvormers geteld. Dit vak is ontstaan uit aangeplante vliegdennen (Pinus sylvestris). Deze bomen staan zeer dicht op elkaar aangeplant met daartussen groeiende zaailingen. Het vak bestaat grotendeels uit bomen in de stakenfase. Doordat de bomen in dit vak elkaar sterk beconcurreren, hebben de bomen kleine kronen gevormd van een (vaak) matige kwaliteit. Daarnaast is in dit vak veel dood hout aanwezig. Dit is het gevolg van de zeer kleine afstand waarop de bomen van elkaar staan. Onder de bomen is, door gebrekkig beheer, veel opslag aanwezig van Amerikaanse eik (Quercus rubra) en Amerikaanse Figuur 3: Vak 1 vogelkers (Prunus serotina). Dit zijn twee (invasieve) exoten die de inheemse (onder)beplanting verdringen. De opslag van deze boomsoorten dient dan ook (zoveel mogelijk) verwijderd te worden.

Het vak kent enkele vliegdennen die duurzaam inpasbaar zijn als toekomstbomen. Deze bomen staan allen aan de westkant van het vak, langs de brandgang.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

8

Vak 2 Het totale aantal aanwezige bomen in dit vak bedraagt 496 stuks. De bomen in dit vak zijn van eenzelfde kwaliteit als in vak 1. Voor dit vak geldt ook dat de onderbegroeiing volledig bestaat uit opslag van de Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Dit dient (zoveel mogelijk) verwijderd te worden. De toekomstbomen staan aan de westkant van het vak, langs de bestaande brandgang (figuur 4). Deze duurzaam te behouden bomen zijn allen vliegdennen. Vak 3 In dit vak zijn 573 bomen aanwezig. De kwaliteit is hetzelfde als in vak 1 en 2. Echter Figuur 4: De brandgang verschilt dit vak van de eerste twee, doordat de structuur meer open is. Dit is ook terug te zien in de onderbegroeiing. Naast opslag van de Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers, staat hier tevens opslag van berk, beuk, zomereik en een enkele hulst. Dit vak is ecologisch en dendrologisch gezien waardevoller dan de overige vakken, er is sprake van meer biodiversiteit. In dit vak zijn ook meer toekomstbomen aanwezig die duurzaam behouden kunnen/moeten blijven. Deze staan echter allen weer langs de brandgang aan de westkant van het vak. Vak 4 en 5 Deze vakken bevinden zich geheel op het steile talud aan de noordkant van het terrein. In vak 4 zijn 268 bomen aanwezig. In vak 5 zijn dit er 329. De onderlinge afstand in deze vakken is wederom zeer klein.

In de noordoostelijke hoek van vak 4 staan vier bomen van behoudenswaardige kwaliteit in een cluster bij elkaar. Dit groepje bestaat uit 2 vliegdennen en 2 Amerikaanse eiken. Wanneer deze bomen behouden blijven, kunnen deze als landmark dienen na de verdere ontwikkeling van Sortie 16 en de omliggende terreinen. Onderbegroeiing bestaat uit Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Vak 6 In dit vak zijn in 761 bomen aanwezig. Dit vak verschilt met vak 1 t/m 3 vooral door de breedte van het vak. Maar ook hier staan de bomen erg dicht op elkaar. Wel staan hier enkele grote berken van veelal matige kwaliteit tussen de vliegdennen. Alle duurzaam te behouden bomen staan langs de westkant van het vak. Deze kant grenst aan het woonwagenkamp Beukbergen. De toekomstbomen zijn allen vliegdennen. Deze kunnen bij behoud zorgen voor een groene afscherming tussen het woonwagenkamp Beukbergen en de woningen in de kamerstructuren op het Sortie 16 terrein. Onderbegroeiing bestaat weer uit Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Vak 7 Het totale aantal aanwezige bomen in dit vak bedraagt 466 stuks. Hiervan staan 298 stuks aan de noordkant van de brandgang die dit vak doorkruist. 168 bomen staan aan de zuidkant van deze brandgang. De toekomstbomen in dit vak staan ook weer langs de westkant van het vak en kunnen dienen als afscherming van de nieuwbouw tegen het woonwagenkamp.

In dit vak staan echter ook enkele behoudenswaardige bomen aan weerzijden van de brandgang. Deze kunnen gebruikt worden bij het creëren van de kamerstructuur, zoals gewenst is bij realiseren van de bebouwing.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

9

Vak 8 In dit vak zijn 571 bomen aanwezig. Dit vak is qua kwaliteit gelijk aan vak 1, 2 en 4 t/m 7. De behoudenswaardige bomen staan hier aan de west- en zuidkant van het vak. Ook hier bestaat de onderbegroeiing bijna volledig uit Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Vak 9 In dit vak staan in totaal 125 boomvormers. In het meest noordelijke deel (het vlakke stuk) zijn de bomen van lage kwaliteit en overgroeid met hedera. De overige bomen staan op het talud en zijn van redelijke kwaliteit. In totaal zijn 57 bomen aangegeven als zijnde toekomstbomen. Het bomenbestand in dit vak is divers en bestaat uit vliegdennen, berken, beuken, esdoorn zaailingen en veel onderbegroeiing van Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Daarnaast is ook een derde invasieve exoot in dit vak aanwezig, de Japanse duizendknoop (Fallopia japonica). Hier wordt meer over beschreven in hoofdstuk 3.4. Vak 10 Dit vak is de uitloper van vak 9 en ligt op het talud. In het vak staan 22 vliegdennen die als duurzaam te behouden zijn aangemerkt. Daarnaast staan enkele (grotere) zaailingen van de berk tussen deze dennen. Dit stuk gemengd bos is van een redelijke kwaliteit, maar ook hier geldt dat de onderbegroeiing van exotische soorten verwijderd moet worden. Vak 11 Dit vak bevindt zich bovenop het talud aan de zuidkant van het terrein. Ook de tuin van de woning behoort tot dit vak.

Dit vak bestaat uit veel volwassen exemplaren van de beuk en de Douglasspar. Deze bomen zijn over het algemeen van hoogwaardige kwaliteit. 145 bomen zijn dan ook aangegeven op de kaart in bijlage 1 als te behouden toekomstbomen. Wel moeten enkele exemplaren verwijderd worden voor aanvang van werkzaamheden op het terrein door grove gebreken. Door deze gebreken leveren de bomen een gevaar op voor de omgeving. Onderbegroeiing bestaat in dit vak uit enkele stukken met bramen. In het talud in het zuiden van het vak is een dassenburcht aanwezig (ecologisch onderzoek is reeds uitgevoerd). Vak 12 Dit vak betreft het kleine groepje bomen net onder aan het zuidelijke talud. In dit groepje bomen staan zes vliegdennen en één volwassen Amerikaanse Vogelkers. Dit groepje staat op een kleine verhoging in het terrein. De kwaliteit van de dennen is redelijk tot goed. De bomen hebben goede kronen kunnen vormen en hebben een goede toekomstverwachting. Ook hier wordt aanbevolen de exotische Amerikaanse vogelkers te verwijderen om verspreiding van deze invasieve exoot te voorkomen. Algemeen Om te beginnen is de huidige kwaliteit van het Sortie 16 terrein beschreven. De lager gelegen bosdelen (vak 1 t/m 8) zijn van matige kwaliteit. Het bos is ooit aangeplant voor houtproductie nadat het terrein gebruikt is als zandafgraving.

Echter door een gebrek aan/geen onderhoud, is het bos van matige tot slechte kwaliteit. Dunnen is geen optie om het achterstallige onderhoud weg te werken. Daarnaast heeft het bos door de grote monocultuur van vliegdennen zeer beperkte ecologische waarden. Ook de onderbegroeiing bestaat voornamelijk uit (invasieve) exoten welke zeer weinig ecologische waarden bieden. Wanneer het Sortie 16 terrein in de huidige staat behouden blijft, zal de kwaliteit van de beplanting verder afnemen. Door de zeer kleine plantafstand van de bomen is de concurrentiestrijd onderling erg groot. De bomen kunnen geen goede kronen vormen en steeds meer bomen zullen de concurrentiestrijd verliezen en afsterven.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

10

In totaal zijn in de vakken 3999 bomen geteld op het terrein van Sortie 16. In elk vak zijn de bomen die boomtechnisch gezien behoudenswaardig zijn (toekomstbomen) aangegeven op de kaart in bijlage 1 met nummers. Behoudenswaardig houdt in dat: Een boom een voldoende tot goede kroon gevormd heeft; Geen gebreken aanwezig zijn die de toekomstverwachting verminderen (rottingen, zwamaantastingen etc.); Een redelijke tot goede toekomstverwachting heeft (10-15 jaar en meer dan 15 jaar); Een goede lengte/dikte verhouding heeft. (over het algemeen zijn dit bomen met stamdiameter van meer dan 25,5 cm, de kapvergunningsgrens). Een betere wortelkluit kan vormen omdat de boom al meer in de wind staat (bomen vooraan in een bosvak); Het exemplaar geen (invasieve) exoot betreft. De behoudens waardige bomen zijn geïnventariseerd en volgens de VTA methode beoordeeld. De inventarisatiegegevens zijn weergegeven in bijlage 2. Uitgangspunten Voor de verder ontwikkeling van het Sortie 16 terrein is het voornemen om natuur inclusief te bouwen. Hierbij is het van belang dat het groene karakter van het terrein behouden blijft. Om dit te realiseren wordt gebruik gemaakt van de aanwezige groene kwaliteiten. Ook zullen matige stroken bos her en der behouden blijven. Dit om het groene karakter van het terrein te behouden.

In de volgende paragraaf “strategie” wordt beschreven hoe dit daadwerkelijk uitgevoerd kan worden. De groenstructuren van het Sortie 16 terrein zijn verder onderverdeeld in drie klassen. Dit is gedaan op basis van kwaliteit (figuur 5): 1. Zeer hoogwaardig: bomen van goede kwaliteit (bouw niet gewenst) 2. Stroken met behoudenswaardige bomen (bouw alleen wanneer noodzakelijk) 3. Bos van matige kwaliteit (wenselijke locatie voor bouw) Door onderscheid te maken in deze klassen, kan beter beargumenteerd worden waar bomen geveld kunnen worden of waar deze juist behouden moeten blijven.

Figuur 5 Onderverdeling groenstructuren

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

11

3.3 Strategie Bij de ontwikkeling van het Sortie 16 terrein is het voornemen om het bos in te delen in kamerstructuur. Een voorbeeld hiervan is te zien in figuur 6, een uitsnede uit de gebiedsvisie ‘de Boskamers’. Dit principe kan alleen toegepast worden wanneer precies gekeken wordt welke bomen verwijderd moeten worden. De windworp- en breukgevoeligheid van (te behouden bomen) bomen in een bossituatie neemt sterk toe wanneer een naastgelegen deel gekapt wordt. Dit doordat de windbelasting bij de blijvende bomen sterk veranderd. De heersende windrichting in Nederland is zuidwest (rode pijl in figuur 6). Wanneer bijvoorbeeld een zuidelijke strook van vak 1 gekapt wordt, zal de windbelasting sterk toenemen op de overige bomen in dit vak. Omdat deze bomen eerst in de beschutting van de nu gekapte bomen stonden, krijgen deze opeens te maken met een sterk veranderde (sterkere) windbelasting. De kans dat deze bomen daardoor omwaaien of afbreken is erg groot. Onzorgvuldigheid bij het kappen en/of dunnen van een bosgedeelte kan dus leiden tot (zeer) grote schade in een bestaand bosperceel. Het type bosrand dat al aanwezig is, of door kap gecreëerd wordt, kan effect hebben op windpatronen. Dit omdat bossen een obstakel vormen voor wind. Aan de lijzijde van een bos waait het daarom vaak minder hard. Door een bosrand neemt de turbulentie in de wind toe.

Met als gevolg dat verderop in het bos verhoogde windsnelheden en onregelmatigere windbelasting voorkomt. Een geleidelijke overgang van open ruimte naar een bosrand geeft minder turbulentie dan een abrupte overgang.

Figuur 6: kamerstructuur volgens visie

Alle overgangen van open terrein naar bos zijn erg abrupt op het sortie 16 terrein. Dit betekend dat er in de rest van het bos veel turbulentie voorkomt. Zeker wanneer stukken bos gekapt worden voor de nieuwe verkaveling, zal de windbelasting sterk veranderen bij de te behouden bomen, met windworp of stambreuk als gevolg. De aanwezige bomen hebben, door onderlinge concurrentie in een bosverband, vaak een dunne maar lange stam (verkeerde lengte/dikte verhouding), waardoor de kans op windschade ook al in beginsel groter is. Om te voorkomen dat de te behouden bomen omwaaien, zal volgens verschillende principes gewerkt moeten worden. Zo wordt geadviseerd om de turbulentie verderop in het bos te verminderen, door overal een meer geleidelijke bosrand te creëren. Dit kan gedaan worden door enkele bomen in de rand te toppen of te kappen en laag blijvende bomen en heesters aan te planten. Hierdoor ontstaan hoogteverschillen in de bosrand en wordt de wind ‘gebroken’. Om zoveel mogelijk behoudenswaardige bomen duurzaam te behouden en te voorkomen dat grote stukken bos geveld Figuur 7: "Hark Principe" worden door windworp, kan de verkaveling op het Sortie 16 terrein volgens een “hark principe” vorm gegeven worden (figuur 7). Hierbij blijven stroken bos behouden (de groene tanden van de hark) en worden open “kamers” gecreëerd tussen de stroken bos (de oranje vlakken).

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

12

Hierbij moet in gedachten gehouden worden dat hoe meer stroken bos behouden blijven, hoe minder vat de wind op de bomen krijgt en dus hoe minder windworpgevoelig de overige bomen zullen zijn. Voor het vormgeven van de infrastructuur kan de aanwezige brandgang leidend zijn. De te behouden stroken kunnen vormgegeven worden aan de hand van de toekomstbomen. Deze staan voornamelijk aan de randen van de bosstroken, zoals beschreven in hoofdstuk 3.2. Door volgens dit model te werken, blijven bomen staan die al minder windgevoelig zijn. Dit doordat deze bomen aan de rand van de vakken staan en dus al meer windbelasting ondervinden en daardoor een beter ontwikkelde wortelkluit en betere l/d verhouding hebben. Afmetingen stroken: Om de toekomstbomen daadwerkelijk te behouden, wordt geadviseerd deze bomen in stroken te laten staan. Deze stroken moeten tussen de 10 en 15 meter breed zijn. Dit zodat de wind daadwerkelijk geremd wordt. Zo wordt de windworpgevoeligheid van de overige bomen zoveel mogelijk beperkt. Door variatie in de breedte aan te brengen ontstaat een minder strak patroon en blijft de bosuitstraling behouden.

3.4 Strategie invasieve exoten In het projectgebied is veel opslag van de Amerikaanse eik (Quercus rubra) en Amerikaanse vogelkers (Prunus serontina) aanwezig. De Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers zijn (invasieve) exoten die de inheemse (onder)beplanting verdringen. De opslag van deze boomsoort dient dan ook (zoveel mogelijk) verwijderd te worden. De beheersing/ het beheer van deze soorten zal een terugkerend verschijnsel zijn. Tussen vak 8 en 9 groeit veel Japanse duizenknoop. Deze plant wordt tot de meest invasieve exoten gerekend (WUR, 2019). De plant is in staat om schade aan gebouwen en infrastructuur te veroorzaken en moet dus bestreden worden. Om verspreiding te voorkomen, dient met de aanwezigheid van de japanse duizendknoop rekening gehouden te worden en maatregelen tegen verspreiding getroffen te worden tijdens de werkzaamheden.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

13

4 Toekomst voor de bomen 4.1 Knelpunten Bij het ontwikkelen van het Sortie 16 terrein zijn enkele “knelpunten” die van grote invloed kunnen zijn op het duurzame behoud van de bomen. Knelpunt 1 Dit eerste knelpunt gaat in op het realiseren van bebouwing in vak 10. Binnen dit vak zijn, behoudenswaardige bomen geïnventariseerd. Echter is het voornemen hier bouwkavels te realiseren. Wanneer hier daadwerkelijk gebouwd gaat worden, zullen (enkele van) de bomen niet duurzaam te behouden zijn. Bij behoud van enkele bomen om het boskarakter van het projectgebied te versterken, dient specifiek gekeken te worden welke bomen daadwerkelijk behouden kunnen worden. Al dan niet aan de hand van een Boom Effect Analyse (BEA). Verder geldt voor dit vak dezelfde strategie als beschreven in paragraaf 3.3. Knelpunt 2 Bij het ontwikkelen (bouwrijp maken) van het projectgebied, zullen delen van het gebied ontgraven of juist opgehoogd moeten worden. Bijvoorbeeld om de aanwezige taluds minder steil te maken of andere hoogteverschillen op te heffen. Uitgangspunt hierbij is het zoveel mogelijk in stand houden van de huidige taluds. Het is zeer aannemelijk, dat bij graaf- of ophogingswerkzaamheden, wortels beschadigd raken of afsterven. Zo kan, wanneer een laag grond aangebracht wordt, de diffusie van bodemgassen met de buitenlucht verstoord worden.

Binnen de groeiplaats van een boom kan dit voor wortelsterfte zorgen. Daarom wordt geadviseerd geen grondophogingen of –afgravingen te realiseren binnen de kroonprojectie van de duurzaam te behouden bomen, volgens 4.3. Knelpunt 3 De twee grote bospercelen worden van elkaar gescheiden door een brandgang. De toekomstbomen van vak 1 t/m 4 bevinden zich voornamelijk aan de oostkant van deze brandgang. In paragraaf 3.3 is aangegeven dat deze brandgang leidend kan zijn voor wanneer hier infrastructuur gerealiseerd wordt. Deze infrastructuur mag niet binnen de kroonprojectie van de toekomstbomen gerealiseerd worden. Na uitwerking van een voorlopig ontwerp wordt geadviseerd een BEA uit te voeren om de effecten van de werkzaamheden op de bomen te onderzoeken. Verdere richtlijnen voor duurzaam behoud van de behoudenswaardige bomen zijn beschreven in paragraaf 4.3.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

14

4.2 Tijdelijk beheer Het duurt mogelijk nog enkele jaren tot het gehele Sortie 16 terrein ontwikkeld is. Tot die tijd is het al belangrijk de bomen te beheren. De bomen staan nu nog op een afgesloten terrein, maar wanneer de bouw vordert, zullen delen van het terrein opengesteld worden. Dan geldt ook de zorgplicht omtrent het veilig houden van het bomenbestand. Naast de zorgplicht bij een openbaarstelling van een bosperceel, is het zeker aan te bevelen binnen een korte termijn een start te maken met het creëren van zogeheten ‘Boskamers’. Ook het omvormen van de bosranden naar een meer geleidelijke overgang met hoogteverschillen in vegetatie, dient vanaf het begin te worden opgepakt. Op deze manier krijgt het bos de tijd om de omvorming te ‘verwerken’ door extra windvang door bomen te kappen. Hierbij valt te denken aan:  Extra houtaanmaak in de stammen voor een betere L/D verhouding.  Extra aanmaak van wortels ten behoeve van de stabiliteit.  Erg instabiele bomen zullen mogelijk omwaaien bij het kappen van omringende bomen. Het is beter dat dit gebeurd in de voorbereiding dan wanneer de kavels benut zijn. De kwetsbare groeiplaatsen van de toekomstbomen en bosstroken dienen (tijdelijk) te worden afgezet, zodat betreding en rijbewegingen binnen deze kwetsbare zone tot een minimum wordt beperkt. Ook worden zo (tijdelijke) grondophogingen en bijbehorende wortelsterfte voorkomen.

Hierover meer in hoofdstuk 4.3. In totaal zijn ±815 bomen dood, gebroken of scheef gewaaid. In het najaar van 2020 kan worden gestart met deze exemplaren te verwijderen. Als aanvulling hierop kan gestart worden met het verwijderen van randbomen rond de toekomstbomen. In bijlage 1E zijn de boomkronen van de toekomstbomen aangegeven. Wanneer de randbomen rond de kronen van de toekomstbomen geleidelijk verwijderd worden (eerst binnen een straal van ±5 meter vanaf de kroonprojectie) over de komende jaren, worden niet direct abrupte overgangen gerealiseerd. De toekomstbomen kunnen de omvorming zo beter ‘verwerken’. De kans op windworp na grootschalige kap voor de bouwvelden wordt zo verkleind. Daarnaast wordt geadviseerd om, waar mogelijk, te starten met de aanplant van nieuwe bomen en heesters die later in het ontwerp opgenomen worden. In de jaren tot de oplevering van het projectgebied kunnen deze bomen en heesters helpen bij het creëren van meer geleidelijke bosranden en zal het gewenste beeld van de boskamers meer op peil zijn bij oplevering van het projectgebied. Daarnaast dienen gekapte bomen herplant te worden volgens de herplantplicht 2 Bij de nieuwe aanplant wordt geadviseerd een gevarieerd bestand aan te planten. Dit bevorderd de ecologische waarden in het projectgebied en maakt het bomenbestand meer toekomstbestendig.

De volgende soorten worden geadviseerd als onderbeplanting: Hulst Taxus Vliegden Krent Vuilboom

2

https://www.rvo.nl/onderwerpen/agrarisch-ondernemen/beschermde-planten-dieren-en-natuur/natuur-enlandschap/bomen/bomen-herplanten

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

15

4.3 Boombescherming In de jaren dat het Sortie 16 terrein tot ontwikkeling komt, is het risico op schade aan de toekomstbomen en bijbehorende bosstroken groot. De grootste risico’s voor de bomen: Verdichting van de groeiplaats door rijbewegingen, opslag van materieel/materiaal binnen de kroonprojectie; Graafschade aan wortels; Directe schade aan stam en/of kroon; Verdroging door vochtonttrekking Afzetten kwetsbare boomzone Gedurende de werkzaamheden aan het Sortie 16 terrein dient de kwetsbare boomzone (groeiplaats) van de behoudenswaardige bomen zo min mogelijk verstoord te worden. Dit kan bereikt worden door het plaatsen van bouwhekken op 1,5 m van uit de kroonprojectie van de behoudenswaardige bomen. Binnen deze zone mogen alleen noodzakelijke werkzaamheden plaatsvinden. In bijlage 3 is dit advies weergeven in de bomenposten ‘werken rond bomen’. Boom Effect Analyse (BEA) Wanneer uit de voorgenomen ontwikkelingsplannen blijkt dat er werkzaamheden in de buurt van te behouden bomen plaatsvinden (< 1,5 meter buiten de kroonprojectie), dient een Boom Effect Analyse verplicht te worden gesteld. In de Boom Effect Analyse wordt onderzocht wat de invloed van de voorgenomen plannen is op het voortbestaan van de (individuele) boom.

Boomtechnisch toezichthouder Tijdens de uitvoering van werkzaamheden aan het project, in de nabijheid van bomen, dient een boomtechnisch toezichthouder (niveau European Tree Technician) aangesteld te worden. Deze ziet toe op de werkzaamheden en op de naleving van de randvoorwaarden en geeft zo nodig advies. Verdamping Vanwege de lage grondwaterstand in het gebied is bronbemaling waarschijnlijk niet nodig. Het gevaar van verdamping/verdroging schuilt bijvoorbeeld ook in het open laten liggen van sleuven voor kabels en leidingen nabij bomen. Verankeren randvoorwaarden in contract Om de bomen duurzaam te behouden is het noodzakelijk bovenstaande randvoorwaarden op te nemen in de contracten richting projectontwikkelaars en aannemers. Strikte naleving van deze voorwaarden zijn tijdens de uitvoering van de werkzaamheden noodzakelijk om de inpasbare bomen ook daadwerkelijk duurzaam te behouden.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

16

Slotwoord Met dit rapport is een beeld geschetst over de staat van het groen op het Sortie 16 terrein. Door de kwaliteit, boomtechnische staat, conditie en inpasbaarheid integraal af te wegen, is een advies geschetst om duidelijk te maken welke behoudenswaardige bomen behouden moeten worden en hoe dit mogelijk gemaakt wordt. De precieze plannen zijn nog in uitwerking. Omwille van een niet op andere wijze aan te leggen riool, infrastructuur, zichtlijn of andere beheersmatige, ruimtelijke of ecologische argumenten kan bij de uitwerking in sommige gevallen toch een heroverweging van de inpasbaarheid plaats vinden. Door middel van dit document is naar voren gekomen wat de kwaliteiten zijn van de waardevolle bomen en groenstructuren en hoe deze ingepast worden en behouden kunnen blijven. Dit rapport is naar waarheid opgemaakt te Veenendaal, maart 2020

Ing. W.A. van Ginkel Directeur Pius Floris Boomverzorging Veenendaal

© Pius Floris Boomverzorging Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande toestemming van de auteur.

Informatie: www.piusfloris.nl Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

17

Bijlage 1 Overzichtstekeningen In deze bijlage zijn de volgende overzichtstekeningen weergegeven: Overzichtskaart met boomnummers (globaal ingeprikt) Kaart bomen rooien door ernstige gebreken Kaart bomen rooien door ernstige gebreken (detail) Kaart met kamerstructuur (voorbeeld) Kaart boomkronen (behoudenswaardige bomen) Kaart bomen kleiner dan 20 cm stamdiameter

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

18

Legenda VOOR_GEOVISIA Lijnen Bomen wms: luchtfoto_2016_winter

Project: Sortie 16 Provincie Utrecht Zeist Kaart met boomnummers

Formaat: A3

Legenda VOOR_GEOVISIA Lijnen Bomen Rooien

wms: luchtfoto_2016_winter

Project: Sortie 16 Provincie Utrecht Zeist Kaart bomen rooien wegens ernstige gebreken

Formaat: A3

Legenda VOOR_GEOVISIA Lijnen Bomen Rooien

wms: luchtfoto_2016_winter

Project: Sortie 16 Provincie Utrecht Zeist Kaart bomen rooien wegens ernstige gebreken

Formaat: A3

Behouden kamerstructuur

Legenda Boomkronen VOOR_GEOVISIA Lijnen Bomen wms: luchtfoto_2016_winter

Project: Sortie 16 Provincie Utrecht Zeist Kaart boomkronen

Formaat: A3

Legenda VOOR_GEOVISIA Lijnen Bomen

Rooien wegens ernstige gebre Matige toekomstverwachting ( kleiner dan 20cm diameter

wms: luchtfoto_2016_winter

Project: Sortie 16 Provincie Utrecht Zeist Kaart Bomen < 20 cm diameter

Formaat: A3

Bijlage 2 Inventarisatie en BVC gegevens In deze bijlage zijn de gegevens van de inventarisatie en boomveiligheidscontrole van de behoudenswaardige bomen weergeven. De boomnummers corresponderen met de gegevens uit bijlage 1.

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal | Boominventarisatie Sortie 16

19

Bijlage 2 Inventarisatie- boomveiligheidsgegevens

UID Boomsoort (Latijns) 2 Pseudotsuga menziesii 3 Fagus sylvatica 4 Fagus sylvatica 5 Pseudotsuga menziesii 6 Pseudotsuga menziesii 7 Pseudotsuga menziesii 8 Fagus sylvatica 9 Pseudotsuga menziesii 10 Pseudotsuga menziesii 11 Fagus sylvatica 12 Pseudotsuga menziesii 13 Fagus sylvatica 14 Fagus sylvatica 15 Fagus sylvatica 16 Pseudotsuga menziesii 17 Fagus sylvatica 18 Fagus sylvatica 19 Fagus sylvatica 20 Fagus sylvatica 21 Pseudotsuga menziesii 22 Pseudotsuga menziesii 23 Fagus sylvatica 24 Fagus sylvatica 25 Fagus sylvatica 26 Fagus sylvatica 27 Fagus sylvatica 28 Fagus sylvatica 29 Fagus sylvatica 30 Fagus sylvatica 31 Fagus sylvatica 32 Fagus sylvatica 33 Pseudotsuga menziesii 34 Pseudotsuga menziesii 35 Fagus sylvatica 36 Fagus sylvatica 37 Pseudotsuga menziesii 38 Pseudotsuga menziesii 39 Pseudotsuga menziesii 40 Pseudotsuga menziesii 41 Pseudotsuga menziesii 42 Larix kaempferi 43 Pseudotsuga menziesii 44 Pinus sylvestris 45 Pseudotsuga menziesii 46 Pseudotsuga menziesii 47 Pseudotsuga menziesii 48 Pseudotsuga menziesii 49 Pseudotsuga menziesii 50 Fagus sylvatica 51 Pseudotsuga menziesii 52 Pseudotsuga menziesii 53 Pseudotsuga menziesii 54 Pseudotsuga menziesii 55 Pseudotsuga menziesii 56 Pseudotsuga menziesii 57 Pseudotsuga menziesii 58 Pseudotsuga menziesii

Boomsoort (Nederlands) Douglasspar Gewone Beuk Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Douglasspar Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar

Hoogte > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 18 - 24 m 12 - 18 m 18 - 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m

Stamdiameter gemeten op 1,30 meter Kroon boven maaiveld Conditie 8 50 - 100 cm Redelijk 8 50 - 100 cm Redelijk 10 50 - 100 cm Redelijk 6 30 - 50 cm Redelijk 8 20 - 30 cm Redelijk 8 30 - 50 cm Redelijk 12 50 - 100 cm Goed 7 50 - 100 cm Redelijk 7 50 - 100 cm Redelijk 10 30 - 50 cm Goed 2 20 - 30 cm Matig 12 50 - 100 cm Goed 9 50 - 100 cm Goed 6 30 - 50 cm Goed 8 50 - 100 cm Redelijk 8 30 - 50 cm Goed 8 30 - 50 cm Goed 8 50 - 100 cm Goed 10 50 - 100 cm Goed 6 30 - 50 cm Redelijk 6 30 - 50 cm Redelijk 11 30 - 50 cm Goed 11 50 - 100 cm Goed 11 30 - 50 cm Redelijk 8 30 - 50 cm Redelijk 8 50 - 100 cm Redelijk 10 30 - 50 cm Redelijk 12 30 - 50 cm Redelijk 8 30 - 50 cm Redelijk 6 30 - 50 cm Redelijk 9 30 - 50 cm Redelijk 10 30 - 50 cm Goed 8 30 - 50 cm Goed

Gewone Beuk Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Japanse Lariks Douglasspar Vliegden Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar

18 - 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 18 - 24 m > 24 m 12 - 18 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m

8 9 6 6 6 7 5 4 10 4 10 10 3 8 10 10 8 11 4 6 6 8 6 6

30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 50 - 100 cm 20 - 30 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 50 - 100 cm 50 - 100 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm

Redelijk Redelijk Goed Goed Goed Goed Goed Slecht Goed Redelijk Goed Matig Matig Redelijk Goed Goed Redelijk Goed Goed Matig Goed Goed Redelijk Matig

Toekomstverw > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar

Kroon Voldoende Voldoende Voldoende Matig Matig Matig Voldoende Matig Matig Voldoende Onvoldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Matig Matig Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Goed Goed

Stam en stamvoet Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende

Veiligheidscat. Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd

Inspectie freq. 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks

Veiligheidsmaatregel Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Rooien; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel;

Veiligheidsurgentie Geen Geen Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Geen

> 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar < 1 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar

Voldoende Voldoende Goed Voldoende Matig Matig Matig Slecht Goed Slecht Goed Matig Matig Voldoende Goed Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Matig Voldoende Voldoende Voldoende Matig

Slecht Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Slecht Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Matig Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende

Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd

Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks

Rooien; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Rooien; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel;

Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal I Boominventarisatie Sortie 16

Afwijkingen

Eenzijdige kroon; Eenzijdige kroon;

Holte in stam;

Schade stamvoet;

Spechtgat; meer dan 50% bast afgevallen

Eenzijdige kroon;

Bijlage 2 Inventarisatie- boomveiligheidsgegevens 59 Pseudotsuga menziesii 60 Pseudotsuga menziesii 61 Pseudotsuga menziesii 62 Pseudotsuga menziesii 63 Pseudotsuga menziesii 64 Pseudotsuga menziesii 65 Pseudotsuga menziesii 66 Pseudotsuga menziesii 67 Pseudotsuga menziesii 68 Pseudotsuga menziesii 69 Pseudotsuga menziesii

Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar

> 24 m 18 - 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 18 - 24 m > 24 m > 24 m > 24 m

10 4 8 8 8 7 4 4 4 6 9

50 - 100 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm

Goed Redelijk Redelijk Goed Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Goed Goed

> 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar

Voldoende Voldoende Matig Voldoende Matig Matig Matig Voldoende Matig Voldoende Goed

Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende

Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd

3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks

Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel;

Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen

70 Quercus rubra 71 Pseudotsuga menziesii 72 Pinus sylvestris 73 Prunus serotina 74 Pinus sylvestris 75 Pinus sylvestris 76 Pinus sylvestris 77 Pinus sylvestris 78 Pinus sylvestris 79 Pinus sylvestris 80 Pinus sylvestris 81 Pinus sylvestris 82 Fagus sylvatica

Amerikaanse Eik Douglasspar Vliegden Amerikaanse Vogelkers Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Gewone Beuk

18 - 24 m > 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 18 - 24 m 12 - 18 m

18 8 6 10 6 8 7 4 6 6 8 3 5

50 - 100 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm

Redelijk Goed Redelijk Redelijk Goed Redelijk Goed Redelijk Goed Redelijk Goed Redelijk Goed

5 - 10 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar

Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Matig Goed

Slecht Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Goed

Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd

Jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks

Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Rooien; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel;

Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen

83 Fagus sylvatica 84 Fagus sylvatica 85 Fagus sylvatica 86 Acer pseudoplatanus 87 Pseudotsuga menziesii 88 Fagus sylvatica 89 Pseudotsuga menziesii 90 Pseudotsuga menziesii 91 Fagus sylvatica 92 Pseudotsuga menziesii 93 Fagus sylvatica 94 Pseudotsuga menziesii 95 Pseudotsuga menziesii 96 Acer pseudoplatanus 97 Acer pseudoplatanus 98 Acer pseudoplatanus 99 Pseudotsuga menziesii 100 Pseudotsuga menziesii 101 Acer pseudoplatanus 102 Pseudotsuga menziesii 103 Pseudotsuga menziesii 104 Quercus robur 105 Quercus robur 106 Quercus rubra 107 Pseudotsuga menziesii 108 Pinus sylvestris 109 Pseudotsuga menziesii 110 Pseudotsuga menziesii 111 Fagus sylvatica 112 Tilia cordata 113 Robinia pseudoacacia 114 Pseudotsuga menziesii 115 Pseudotsuga menziesii 116 Pseudotsuga menziesii 117 Pseudotsuga menziesii 118 Pseudotsuga menziesii

Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Esdoorn Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Gewone Beuk Douglasspar Douglasspar Gewone Esdoorn Gewone Esdoorn Gewone Esdoorn Douglasspar Douglasspar Gewone Esdoorn Douglasspar Douglasspar Zomereik Zomereik Amerikaanse Eik Douglasspar Vliegden Douglasspar Douglasspar Gewone Beuk Kleinbladige Linde Valse Acacia Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar

18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 6 - 12 m 12 - 18 m 12 - 18 m 18 - 24 m 18 - 24 m 12 - 18 m 18 - 24 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m > 24 m > 24 m 18 - 24 m 6 - 12 m 6 - 12 m 18 - 24 m 12 - 18 m 18 - 24 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m > 24 m > 24 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 18 - 24 m

10 14 14 7 4 9 6 6 9 6 9 4 4 6 6 6 12 12 6 4 4 8 8 7 4 4 4 4 15 14 14 4 6 6 2 6

30 - 50 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm < 20 cm < 20 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm < 20 cm < 20 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 50 - 100 cm 30 - 50 cm 50 - 100 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm < 20 cm 20 - 30 cm

Redelijk Goed Goed Goed Redelijk Goed Redelijk Redelijk Goed Redelijk Goed Redelijk Matig Redelijk Redelijk Redelijk Matig Matig Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Goed Goed Slecht Matig Redelijk Redelijk Matig Redelijk

5 - 10 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 10 - 15 jaar > 15 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 10 - 15 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 5 - 10 jaar 10 - 15 jaar 10 - 15 jaar 5 - 10 jaar < 5 jaar > 15 jaar > 15 jaar < 5 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar > 15 jaar 5 - 10 jaar > 15 jaar

Voldoende Goed Goed Goed Voldoende Goed Voldoende Voldoende Goed Voldoende Goed Voldoende Matig Voldoende Goed Goed Matig Matig Goed Voldoende Voldoende Matig Matig Matig Voldoende Voldoende Matig Matig Goed Goed Matig Matig Matig Matig Matig Voldoende

Slecht Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Matig Goed Goed Voldoende Voldoende Goed Goed Goed Voldoende Voldoende Voldoende Goed Goed Voldoende Matig Goed Goed Onvoldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende

Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Risicoboom Goedgekeurd Goedgekeurd Goedgekeurd

Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks Jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks Geen (rooien) 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks 3 jaarlijks

Rooien; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Rooien; Geen veiligheidsmaatregel; Grof dood hout verwijderen; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel; Geen veiligheidsmaatregel;

Binnen 6 maanden Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Binnen 6 maanden Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Geen Geen Binnen 6 maanden Geen Binnen 6 maanden Geen Binnen 6 maanden Geen Geen Geen

Pius Floris Boomverzorging Veenendaal I Boominventarisatie Sortie 16

uitgebroken top

Rotting stam; Adventiefwortels klimop;

klimop;

Holte in stam; Plakoksel stam; Gewone oesterzwam

Plakoksel kroon; Meerstammige boom; klimop; klimop; Meerstammige boom; klimop; klimop; klimop; klimop; klimop; klimop; klimop;

klimop; Onderstandige boom; Onderstandige boom;

klimop; klimop;

klimop; klimop; Onderstandige boom; klimop;

Bijlage 2 Inventarisatie- boomveiligheidsgegevens 119 Pseudotsuga menziesii 120 Pseudotsuga menziesii 121 Pseudotsuga menziesii 122 Pseudotsuga menziesii 123 Robinia pseudoacacia 124 Prunus serotina 125 Pseudotsuga menziesii 126 Pseudotsuga menziesii 127 Pseudotsuga menziesii 128 Pseudotsuga menziesii 129 Tilia europaea 130 Pseudotsuga menziesii 131 Pseudotsuga menziesii 132 Pseudotsuga menziesii 133 Pseudotsuga menziesii 134 Pseudotsuga menziesii 135 Pseudotsuga menziesii 136 Pseudotsuga menziesii 137 Pseudotsuga menziesii 138 Pseudotsuga menziesii 139 Pseudotsuga menziesii 140 Pinus sylvestris 141 Pseudotsuga menziesii 142 Fagus sylvatica 143 Fagus sylvatica 144 Fagus sylvatica 145 Fagus sylvatica 146 Pinus sylvestris 147 Pinus sylvestris 148 Pinus sylvestris 149 Pinus sylvestris 150 Pinus sylvestris 151 Pinus sylvestris 152 Prunus serotina 153 t/m 360 Pinus sylvestris

Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Valse Acacia Amerikaanse Vogelkers Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Gewone Linde Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Douglasspar Vliegden Douglasspar Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Gewone Beuk Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Vliegden Amerikaanse Vogelkers

> 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 12 - 18 m 12 - 18 m > 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 12 - 18 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m > 24 m 12 - 18 m > 24 m 12 - 18 m 12 - 18 m 12 - 18 m 18 - 24 m 12 - 18 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 18 - 24 m 12 - 18 m 18 - 24 m 12 - 18 m

9 9 5 9 3 4 8 5 5 4 10 3 8 10 10 10 8 6 8 2 8 4 8 8 12 12 12 10 9 3 8 5 4 10

30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm < 20 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm < 20 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm 20 - 30 cm 20 - 30 cm 30 - 50 cm