02-SMZ-Bijlage Nota van beantwoording zienswijzen gemeente UH
Tekst van het document
Kerkplein 2 Postbus 200 3940 AE Doorn
T (0343) 56 56 00 F (0343) 41 57 60 E info@heuvelrug.nl
Nota van beantwoording inspraak
Conceptnota Bodembeheer en bodemkwaliteitskaarten voor standaardstoffen en PFAS
Datum 12 april 2022 Thema Omgeving Auteur
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
2. Communicatie en indiening inspraakreacties
3
3. Systematiek van beantwoording
3
4. Lijst van ingediende inspraakreacties
4
5. Beantwoording inspraakreacties
5
6. Conclusie en wijzigingen t.o.v. conceptnota
9
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
2
1. Inleiding Voor de totstandkoming van de beleidsnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS zijn de volgende stappen gezet: − Vanaf medio 2019 is door de 15 ODRU gemeenten gestart met het proces om te komen tot een actualisatie op onderdelen van het grondstromenbeleid (Nota bodembeheer 2011). − Op 19 november 2021 is de conceptnota opgeleverd door de ODRU. − Op 21 december 2021 heeft het college van B&W ingestemd met de inhoud van de conceptnota en deze vrijgegeven voor inspraak.
2. Communicatie en indiening inspraakreacties Op 31 januari 2022 is de aankondiging van de inspraakperiode met betrekking tot de conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS gepubliceerd in het Gemeentenieuws en op de gemeentelijke website. De inspraakperiode duurde van 31 januari tot 14 maart 2022. Gedurende deze periode konden belangstellenden de nota downloaden van de gemeentewebsite. Inspraakreacties konden schriftelijk, mondeling of per email worden ingediend.
3. Systematiek van beantwoording In totaal is er één zienswijze ingediend. Een lijst met de naam en (woon)plaats van de indiener is opgenomen in hoofdstuk 4. Vervolgens zijn per zienswijze de kernpunten en de gemeentelijke reactie weergegeven in de tabel van hoofdstuk 5. De inspraakreactie is als bijlage opgenomen bij deze nota. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 inzicht gegeven in de wijze waarop de binnengekomen zienswijzen al dan niet hebben geleid tot wijzigingen in de conceptnota. Daarmee krijgt de lezer snel inzicht waarop de nota al dan niet is aangepast naar aanleiding van de inspraak die hierop is verleend.
4. Lijst van ingediende inspraakreacties De Ontwerpnota heeft momenteel (april 2022) al in bijna alle 15 ODRU gemeenten ter inzage gelegen. Hieruit zijn geen zienswijzen naar voren gekomen. Voor onze gemeente is er echter één zienswijze ingediend. In onderstaande tabel zijn naam en (woon)plaats van de indiener van de zienswijze opgenomen. Nr. 1
Naam Stichting Milieuzorg Zeist e.o.,
Plaats Bilthoven
Algemene reactie op conceptnota Er zijn diverse inhoudelijke opmerkingen geplaatst. Deze worden in H5 per onderdeel aangehaald en beantwoord.
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
3
5. Beantwoording zienswijzen De zienswijzen zijn opgenomen in de onderstaande tekst. Per zienswijze worden alleen de kernpunten kort omschreven. Per kernpunt is de reactie van de gemeente opgenomen. Daar waar de zienswijze leidt tot wijzigingen in de tekst van de nota, is dit bij de beantwoording aangegeven. Bij de eventuele wijzigingen wordt verwezen naar de paginanummers van de conceptnota. Nr. 1 1.1
Kernpunt(en) zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist Verwarrende titel van beleidsnota PFAS. De
Beantwoording van de zienswijze
titel van de beleidsnota PFAS is wellicht
met het opgestelde beleid doen: als separaat
verwarrend. Het lijkt hierdoor net of het
beleid vaststellen, integreren in hun Nota
provinciaal beleid is, maar het is gemeentelijk
bodembeheer of niet vaststellen (dat is bijv.
beleid
aan de orde voor gemeenten die al eigen
dat
opgesteld
is
door
de
2
De gemeenten mogen zelf bepalen wat ze
omgevingsdiensten die in de provincie Utrecht
PFAS-beleid
hebben
vastgesteld,
zoals
actief zijn (de ODRU en de RUD Utrecht). Het
Utrecht en Amersfoort). De 15 gemeenten in
PFAS-beleid is opgesteld voor alle gemeenten
het werkgebied van de ODRU hebben ervoor
in de provincie Utrecht, vandaar dat in de titel
gekozen het PFAS-beleid te integreren in de
“provincie Utrecht” genoemd wordt.
onderhavige Ontwerp “Nota bodembeheer werkgebied ODRU”.
1.2
Het voorliggende beleid gaat alleen over de
Het voorliggende beleid is gebaseerd op het
chemische kwaliteit van de grond.
Besluit bodemkwaliteit. Dat stelt alleen eisen
In uw reactie komt een aantal keer naar voren
aan de chemische kwaliteit (uitgedrukt in
dat u het belangrijk vindt dat er bij de
kwaliteitsklassen)
toepassing van grond ook gekeken wordt naar
bodemvreemd materiaal dat in toe te passen
fysische en landbouwkundige geschiktheid van
grond
de grond.
landbouwkundige geschiktheid van grond
mag
en
aan
zitten.
de
De
hoeveel
fysische
en
wordt al in andere wet- en regelgeving geregeld. Als voorbeeld kunnen worden genoemd: de Natuurbeschermingswet en de Ontwerp Omgevingsverordening provincie Utrecht 2022. 1.3
Het is beter om eerst algemeen bodembeleid te
Wij onderschrijven dat dat beter geweest zou
ontwikkelen en dan pas een beleid hoe om te
zijn, als dat mogelijk was geweest. Er zijn
gaan met vrijkomende grond.
echter meerdere redenen waarom er gekozen is om nu eerst het voorliggende regionale beleid vast te stellen, o.a.: -De mogelijkheid om dit beleid via het overgangsrecht
automatisch
in
het
Omgevingsplan terecht te laten komen, als het vastgesteld is voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (voor 1-1-2023); -Verlopen
van
de
bodemkwaliteitskaart
geldigheid in
van
een
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
de
aantal 4
deelnemende gemeenten; -De al langer bestaande wens van de deelnemende gemeenten om te komen tot 1 regionale
bodemkwaliteitskaart
en
1
regionaal beleid voor het toepassen van grond
en
baggerspecie
voor
alle
15
gemeenten in het werkgebied van de ODRU. Net als u vinden wij het ook belangrijk dat er een samenhangend en consistent beleid wordt ontwikkeld. Daarom zullen we de in par.
5.1
van
beschreven
de
voorliggende
uitgangspunten
Nota
van
het
gemeentelijk bodembeleid ook terug laten komen
in
de
op
te
stellen
Omgevingsplannen en ook gebruiken voor het opstellen van overig beleid waar het de aspecten
bodem
of
grond
aangaat,
bijvoorbeeld voor de activiteiten graven en saneren. 1.4
Indeling in bodemkwaliteitsklassen.
Deze indeling ligt vast in het Generieke
In uw reactie geeft u aan het opvallend te
kader van het Besluit bodemkwaliteit. In het
vinden dat in de Nota uitgegaan wordt van een
Gebiedsspecifieke beleid hebben we hier
vrij grove indeling van de bodem/grond in
voor de duidelijkheid zoveel mogelijk bij
kwaliteitsklassen,
aangesloten,
te
weten:
klasse
maar
voor
bepaalde
Landbouw/Natuur, klasse Wonen en klasse
risicogevoelige bodemfuncties hebben we
Industrie.
wel een verbijzondering gemaakt, bijv. voor ‘onverharde tuinen’ (par. 5.2.3, tabel 9).
1.5
Grond die verontreinigd is met (residuen van)
Het beleid aangaande de grond die (residuen
bestrijdingsmiddelen van boomgaarden zou
van) bestrijdingsmiddelen kan bevatten is
niet moeten worden verplaatst naar andere
gericht op het mogelijk maken van het
fruitboompercelen.
uitwisselen van grond tussen (voormalige) boomgaardpercelen in het buitengebied (par. 5.2.6 van de Nota). Ecologische risico's worden daarbij wel degelijk meegewogen omdat bij het vaststellen van de Lokale Maximale Waarden (LMW) uitgegaan wordt van
een
gemiddeld
ecologisch
beschermingsniveau. Voor toepassing van grond
binnen
ecologische
beschermingsgebieden (par. 5.2.2 van de Nota)
wordt
ecologisch
van
een
hoog
beschermingsniveau,
uitgegaan
dat
tot
uitdrukking komt in de Maximale Waarden
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
5
(MW) uit het Generieke kader. Ecologische beschermingsgebieden zijn gebieden waar de
kans
op
doorvergiftiging
van
verontreinigende stoffen in de voedselketen te allen tijde moet worden voorkomen. Door doorvergiftiging via de voedselketen is de kans groot dat eventuele verontreinigingen zich
in
dierlijke
organismen
ophopen
waardoor er risico’s kunnen ontstaan voor het ecosysteem in deze kwetsbare gebieden. Voor de ligging van deze gebieden wordt in de Nota verwezen naar de website van de provincie Utrecht, omdat daar de informatie up-to-date gehouden wordt. Als voor alle gebieden die in de bodemfunctieklasse Landbouw/Natuur ingedeeld worden uit zou worden gegaan van een hoog ecologisch beschermingsniveau, zou hergebruik van grond ernstig beperkt worden, wat niet wenselijk is. 1.6
Uitwisselen
van
grond
binnen
1
Als de grond dezelfde chemische kwaliteit
bodembeleidsgebied.
heeft is dat in principe mogelijk. De vraag is
In uw reactie vraagt u zich af of het mogelijk is
of dit in praktijk veel zal gebeuren, juist
of het op basis van de in de Nota beschreven
omdat het voorgestelde beleid veel meer
systematiek mogelijk is om grond binnen 1
mogelijkheden biedt om vrijkomende grond
bodembeleidsgebied her te gebruiken, ook al
dichtbij de plaats waar deze vrijkomt weer
ligt de toepassingslocatie een eind bij de
toe te passen. De verwachting is dat hierdoor
ontgravingslocatie vandaan en betreft het een
het
totaal ander gebied (bijv. van zandgebieden
afstanden een stuk minder wordt. Bovendien
naar klei- of veengronden).
zullen
verslepen er
van
door
grond
de
over
eigenaar
lange
van
het
ontvangende perceel ook vaak eisen gesteld worden aan de fysische en civieltechnische eigenschappen
van
de
grond.
In
de
laaggelegen veenweidegebieden is het bijv. niet verstandig om grond toe te passen met een hoger soortelijk gewicht, omdat tot ongewenste
zettingen
in
deze
slappe
gronden zal leiden. 1.7
Bij
over
Als de Omgevingswet (OW) van kracht is,
aangrenzende percelen in natuurgebieden loop
het
verspreiden
van
bagger
mag bagger tot een afstand van max. 10 km
je het risico om kwaliteitsdoelen niet te halen.
vanaf de watergang op de landbodem verspreid
worden,
als
de
bagger
als
"verspreidbaar" wordt gekwalificeerd. De toetsing wordt echter wel strenger dan nu,
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
6
omdat de bagger daarnaast ook moet voldoen aan de landbouwkundige normen. 1.8
De percentages bodemvreemd materiaal in toe te passen grond vinden we nog veel te hoog, liever helemaal geen bijmenging.
De
in
de
Nota
genoemde
gewichtspercentages
gelden
max.
alleen
voor
steenachtige materialen en hout. Overige bodemvreemde
materialen
(zoals
glas,
plastic, metaal etc.) mogen alleen sporadisch in de toe te passen grond voorkomen, maar alleen als ze redelijkerwijs niet uit de toe te passen grond te verwijderen zijn (zie ook definitie in bijlage 2 op blz. 94 van de Nota). Het voorgestelde max. toegestane percentage bodemvreemd materiaal in toe te passen grond is gebaseerd op een afweging tussen de hoeveelheid bodemvreemd materiaal die er doorgaans gemiddeld in een gebied met de genoemde bodemfunctie aanwezig is en de
risicogevoeligheid
hiervan
voor
het
betreffende bodemgebruik. 1.9
Wat is de betekenis van de zin ‘De toepasser moet
Dit is opgenomen omdat er meer wetten of
vóór het toepassen van grond in ecologische
regels van toepassing kunnen zijn waar de
beschermingsgebieden contact opnemen met de
toepasser rekening mee moet houden bij het
provincie Utrecht’ in relatie tot de bescherming
toepassen
van bodemkwaliteitskaarten?
beschermingsgebieden.
van
grond
in
ecologische
Hiervoor
is
de
provincie vaak het aangewezen bevoegde gezag. De provincie kan de toepasser hier dan vooraf al over informeren en adviseren. 1.10
Bij
het
uitwisselen
wegbermen
moet
je
van
grond
tussen
Het beleid is opgesteld om de mogelijkheden
terughoudend
zijn
voor het hergebruik van gebiedseigen grond
vanwege ecologische redenen.
te vergroten, waar dit verantwoord kan. Een initiatiefnemer hoeft geen gebruik te maken van
deze
extra
mogelijkheden.
Het
bevorderen van de biodiversiteit is een belangrijke maatschappelijke opgave voor overheden en zal daarom ook bij het toepassen
van
grond
in
wegbermen
ongetwijfeld een rol spelen, als de gemeente opdrachtgever is. Voor de bestrijding en het voorkomen van verspreiding van invasieve exoten, zoals de Japanse
Duizendknoop,
zijn
door
de
provincie Utrecht regels opgesteld. Het voorliggende beleid stelt alleen regels m.b.t.
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
7
de chemische kwaliteit van de grond. Meer informatie over het beleid dat de gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft opgesteld of volgt voor de bestrijding en het voorkomen van verspreiding van invasieve exoten kunt u vinden op onze website. 1.11
Uitwisselen van grond tussen (voormalige)
Onze ervaring, op basis van uitgevoerde
boomgaardpercelen.
bodemonderzoeken,
In uw reactie geeft u aan dat grond die
(voormalige) boomgaardpercelen zijn waar
verontreinigd
is
bestrijdingsmiddelen
met
is
dat
er
geen
(residuen
van)
geen bestrijdingsmiddelen in de bodem
naar
schone
voorkomen. Een onderzoeksplicht op het
niet
boomgaarden zou mogen worden verplaatst.
ontvangende boomgaardperceel is in het verleden wel een keer besproken met de provincie Utrecht, maar werd op basis van deze
ervaringen
een
te
zware
inspanningsverplichting gevonden. In veruit de meeste (voormalige) boomgaardpercelen blijven de gemeten waarden aan OCB (organochloorbestrijdingsmiddelen) overigens ver onder de interventiewaarde. 1.12
Bij tijdelijke opslag van grond zou je eisen
Hiervoor gelden regels voor die opgenomen
moeten stellen mbt uitspoeling.
zijn in het Generieke kader. Voor de tijdelijke opslag van grond is maar in beperkte mate Gebiedsspecifiek beleid mogelijk. We hebben alleen
voor
een
tijdelijke
opslag
voorafgaande aan een toepassing waarvoor gebiedsspecifieke regels gelden, de regels gelijk
getrokken,
als
aan
de
gestelde
voorwaarden voldaan wordt. Verder konden we niet gaan, omdat het Gebiedsspecifieke kader die beleidsruimte niet geeft aan de gemeente. 1.13
De zonegerichte beleidsregels voor de
Dat beseft de ODRU zich ook. Mede daarom
standaardstoffen zijn moeilijk te doorgronden
is door de deelnemende gemeenten besloten om nog dit jaar een populaire versie van de Nota uit te brengen in begrijpelijke taal. In een apart hoofdstuk of in de bijlage zullen ook
handvatten
tabellen)
(stroomschema’s
opgenomen
worden
voor
en de
personen/instanties/bedrijven die vaak met grondverzet te maken hebben. 1.14
Gebiedsspecifiek beleid voor PFAS
Voor de toepassing van grond in ecologische
In uw reactie vraagt u zich af waarom geen
beschermingsgebieden gelden
voor de
verdergaande eisen dan het generieke beleid
standaardstoffen
strengste
de
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
8
m.b.t.
‘natuurgebieden’
worden
gesteld,
toepassingseisen.
aangezien planten en dieren toch ook gevoelig
doorgetrokken
voor PFAS kunnen zijn.
ecologische schone
Deze voor
lijn
is
PFAS.
Omdat
beschermingsgebieden
grond
mag
ook
worden
in
alleen
toegepast,
betekent dit automatisch dat voor het toepassen
van
grond
beschermingsgebieden
in
ecologische
voor
PFAS
de
landelijke achtergrondwaarden gelden en niet
de
soepelere
gebiedsspecifieke
toepassingswaarden. 1.15
Toezicht en handhaving
Omdat nu in een groot gebied dat uit 15
In uw reactie geeft u aan dat aan de
gemeenten bestaat (nl. het werkgebied van
handhaving van de regels meer aandacht zou
de ODRU) voor het toepassen van grond
moeten
hetzelfde beleid gaat gelden, is de hoop en
worden
gegeven,
voorkomen
teneinde
dat
te
ongewenste
grondverplaatsingen plaatsvinden.
de
verwachting
dat
dit
het
spontane
naleefgedrag van de regels zal bevorderen. Desalniettemin is toezicht en handhaving belangrijk om met name de kwetsbare gebieden en gebieden met een risicogevoelig bodemgebruik
te
voorgestelde
beleid
handhaving
beschermen. kan
Met
het
toezicht
en
overigens
efficiënter
georganiseerd worden. Voorheen golden voor deze 15 gemeenten 4 verschillende beleidskaders met bijbehorende verschillen in regelgeving. 1.16
Onderscheid maken tussen natuurgebieden en
Het
landbouwgebieden.
onderscheid
In uw reactie vraagt u zich af of het niet beter
bodemfunctieklasse
zou zijn op de diverse kaarten alsnog een
gelden dezelfde strenge toepassingseisen.
onderscheid te maken tussen ‘natuurgebieden’
Deze hebben we in het buitengebied alleen
en ‘landbouwgebieden’, gezien de verschillen
losgelaten voor percelen in gebieden die al
in de doelen die voor deze gebieden worden
diffuus
nagestreefd. Volgens u zouden de doelen die
ecologische beschermingsgebieden liggen.
worden
Op deze manier is een goede balans
nagestreefd
voor
natuurgebieden
hoger (moeten) liggen.
Besluit
bodemkwaliteit niet.
kent
Voor
dit de
Landbouw/Natuur
verontreinigd
zijn
én
buiten
gevonden tussen het optimaliseren van hergebruik van gebiedseigen grond en het beschermen van kwetsbare gebieden.
1.17
Waarom is er geen kaart met verontreinigde
Dit is in eerdere nota’s bodembeheer wel
locaties in de Nota opgenomen?
eens gedaan. De reden dat dat nu niet meer
In uw reactie stelt u de vraag waarom er niet
gedaan wordt, is omdat de kaart dan heel
een kaart bij de Nota is opgenomen waarop
snel verouderd zou zijn. Daarom is er voor
gebieden
gekozen
met
verontreinigingen
zijn
aangegeven, of voormalige bedrijventerreinen.
om
bodemloketten.
te
verwijzen
naar
de
De
informatie
op
het
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
9
bodemloket van de ODRU (www.odru.nl) wordt dagelijks geactualiseerd en geeft daarom een heel actueel beeld van locaties die
als
verontreinigd
of
verdacht
zijn
geregistreerd. Voor informatie over gevallen van
(vermoedelijk)
ernstige
bodemverontreiniging wordt verwezen naar het
landelijk
bodemloket
(www.bodemloket.nl). 1.18
Bereiken we de bodemkwaliteit die we willen
Allereerst is het van belang om te vermelden
bereiken?
dat het voorliggende beleid alleen opgesteld is
voor
het
toepassen
baggerspecie.
Het
van
grond
is
en geen
bodemsaneringsbeleid. Uitgangspunt van het voorgestelde beleid is het
stand-still
principe
op
bodembeheergebied-niveau. Dat wil zeggen dat de bodemkwaliteit op de schaal van dit gebied hetzelfde blijft, maar op plaatsen waar dit nodig is, verbetert. Het tempo waarin dit gebeurt is afhankelijk van de dynamiek van het grondverzet in dat gebied. De nadruk in het voorliggende beleid ligt op het voorkomen van humane risico's. Hier is o.a. voor gekozen omdat bescherming van natuur- en landbouwgebieden al in andere wetgeving
geregeld
wordt,
o.a.
de
Natuurbeschermingswet en de Ontwerp Omgevingsverordening van de provincie Utrecht 2022.
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
10
6. Conclusie en wijzigingen t.o.v. de conceptnota De binnengekomen inspraakreactie heeft niet geleid tot aanpassing van de conceptnota Bodembeheer en bodemkwaliteitskaarten voor de standaardstoffen + PFAS.
Nota van beantwoording inspraak conceptnota Bodembeheer en BKK standaardstoffen + PFAS
11