02-Presentatie nieuwe raadsleden 2022 Zeist accountant za

Introductie

Wat doet de accountant?

Onafhankelijke controle van de jaarrekening Benoeming door Raad (aanbesteding)

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 1

Team PwC voor Zeist

Martine Koedijk

Arne Koole

Eindverantwoordelijk accountant

Senior manager

Amsterdam

Amsterdam

+

Victor Verhagen Manager Eindhoven

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 2

P&C cyclus Link naar de blogs met vijf adviezen voor raadsleden

• Kadernota

Kaderbrief

• Begroting • Tussentijdse rapportages • Managementletter en boardletter • Jaarrekening

Jaarstukken

Begroting

Relevante kaderstellende stukken

2e Burap

1e Burap

• Financiële verordening (art 212a gemeentewet) over de uitgangspunten van de begroting en verantwoording inclusief budgetrecht raad; • Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 gemeentewet);

Begrotingswijzigingen gedurende het jaar Introductie nieuwe raadsleden PwC

• Verordening onderzoek en doelmatigheid (artikel 213a gemeentewet). april 2022 3

Jaarverslag en jaarrekening

Jaarstukken

Jaarrekening

Jaarverslag

Programmaverantwoording

Paragrafen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stelt de accountant, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening

Introductie nieuwe raadsleden PwC

Balans+ toelichting

Overzicht baten en lasten + toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT- bijlage

SiSa - bijlage

Bijlage taakvelden

De controleverklaring van de onafhankelijke accountant heeft betrekking op deze onderdelen van de jaarstukken

april 2022 4

Jaarverslag

Programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt per programma door het college verantwoording afgelegd over de realisatie van de in de begroting opgenomen beleidsdoelstellingen. Over het algemeen gaat dit op basis van de vier W-vragen: Niveau

Begroting

Jaarstukken

Uitwerking in

Effect

Wat willen we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Programma’s

Output

Wat gaan we daarvoor presteren?

Wat hebben we gepresteerd? Productgroepen Producten

Activiteiten

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat hebben we gedaan?

Activiteiten

Input

Wat mag het kosten?

Wat heeft het gekost?

Budgetten en uren

Jaarverslag Paragrafen De paragrafen geven inzicht in zeven relevante (verplichte) beleidsmatige aspecten: • lokale heffingen; • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaalgoederen; • financiering; • bedrijfsvoering; • verbonden partijen; • grondbeleid. Eventueel kunt u als gemeenteraad bij de begroting besluiten om aanvullende paragrafen toe te voegen. Zo zijn er gemeenten die ook een paragraaf subsidies hebben, of een paragraaf projecten.

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 5

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deze paragraaf bevat de belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen voor deze risico’s. U bepaalt als raad de risicobereidheid (de gewenste omvang van het weerstandsvermogen).

Daarnaast bevat de paragraaf een overzicht van de verplichte financiële kengetallen

Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijk schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen

Weerstandsvermogen (relatie risico’s en weerstandscapaciteit)

Netto schuldquote gecorrigeerd Via dit kengetal wordt duidelijk wat het aandeel is van de verstrekte leningen in de exploitatie.

Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de provincie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Grondexploitatie

Financiële risico’s (kans x impact)

Weerstandscapaciteit (algemene reserves, post onvoorzien, etc.)

Dit kengetal geeft de omvang van de grondexploitaties in een % van de totale baten weer.

Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de provincie zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

VNGadvies

Gemeente Zeist begroting 2022

Landelijk gemidd. begroting 2022

<90% groen <130% oranje >130% rood

19%

74%

<90% groen <130% oranje >130% rood

15%

67,7%

<20% rood >20% oranje >50% groen

63%

30,3%

<20% groen <35% oranje >35% rood

0%

7,1%

<95% groen <105% oranje >105% rood

107%

104,7%

>0% groen

0

0,2%

Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een provincie heeft om de eigen lasten te dragen. Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 6

Jaarrekening

Balans en de toelichting op de balans Op de balans staan uw bezittingen (activa), uw schulden en uw eigen vermogen (schulden + eigen vermogen = passiva). De activa en passiva zijn altijd in evenwicht.

Overzicht baten en lasten en toelichting op het overzicht baten en lasten Het overzicht baten en lasten bevat per (door de raad bij de begroting vastgesteld) programma de baten en lasten voor dat jaar. Let op: dit is wat anders dan ontvangsten en uitgaven! Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben.

Incidentele baten en lasten Om te bepalen of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van structureel evenwicht, moet inzichtelijk gemaakt worden welke incidentele baten en lasten de begroting en meerjarenraming bevat. Op basis van artikel 19 van het BBV moet de toelichting op het overzicht van baten en lasten ten minste een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma bevatten. Hierbij worden de belangrijkste posten per programma afzonderlijk gespecificeerd. In de jaarrekening wordt hierbij de realisatie opgenomen.

Bijlage Wet normering uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (WNT)

Jaarrekening

In deze (verplichte) bijlage moet de bezoldiging van uw wettelijke aangewezen topfunctionarissen (griffier en gemeentesecretaris) opgenomen worden. Daarnaast moet ook de bezoldiging van overige functionarissen > €209.000 opgenomen worden.

Bijlage Single information, Single audit (SiSa) U ontvangt gedurende het jaar van ministeries en provincies subsidies voor de uitvoering van projecten en wettelijke taken. Deze subsidies worden verantwoord via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening.

Bijlage taakvelden Gemeenten zijn verplicht de baten en lasten in de begroting en jaarrekening ook, verdeeld over circa 40 voorgeschreven taakvelden, te rapporteren. Dit heeft tot doel de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten.

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf boekjaar 2022 wordt de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van de jaarrekening

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 7

5 tips voor het beoordelen van de jaarstukken

1

Begin met de samenvatting: in de jaarstukken is een samenvatting met de beleidsmatige en financiële hoofdlijn opgenomen;

2

Focus op uw rol als volksvertegenwoordiger: verantwoordt het college voldoende concreet welke effecten en doelstellingen zijn bereikt met het gevoerde beleid?

3

Less is more: de jaarstukken zijn omvangrijk. Het is over het algemeen effectiever een aantal beleidsonderwerpen die voor u politiek relevant zijn goed uit te diepen en te begrijpen dan alle beleidsonderwerpen oppervlakkig door te nemen.

4

Zorg ervoor dat u de techniek begrijpt voordat u het politieke debat gaat voeren, veelal zijn er technische sessies over de jaarstukken voor het debat. En vraag anders de organisatie of uw accountant om een nadere verdieping. Dit komt het politieke debat ten goede.

5

Hou oog voor het meerjarenperspectief: is voor de financiële en beleidsmatige afwijkingen in voldoende mate beschreven wat het meerjarig effect is?

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 8

Accountant : uw factchecker en adviseur Advies buiten de controle

Getrouwheid Factchecker

Wij controleren of de jaarrekening waarheidsgetrouw is: staan er geen onjuistheden of onvolledigheden in. Dit doen we met een bepaalde nauwkeurigheid die u als raad bepaalt.

Rechtmatigheid * Als accountant stellen we vast of alle financiële transacties in overeenstemming met wet- en regelgeving hebben plaatsgevonden.

De rol van de accountant

Natuurlijke adviesfunctie Adviseur

Wij informeren u via onze rapportages en besprekingen over bevindingen en brengen adviezen uit voor de toekomst. Daarnaast delen we ontwikkelingen en kunt u met vragen bij ons terecht,

Uiteraard kunt u of de organisatie ook bij ons terecht met een adviesvraag die niet direct gerelateerd is aan de controle. In die gevallen maken we vooraf afspraken over de uit te voeren opdracht en checken we eerst of het onze onafhankelijkheid niet schaadt.

* Vanaf 2022 controleren we de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het college Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 9

Toegevoegde waarde

Ondersteuning in uw controlerende rol

De producten van de accountantscontrole Gedurende de controle ontvangt u de volgende producten van uw accountant

Controleren van uw jaarstukken. Adviezen op het gebied van interne beheersing en financiële beheersing naar aanleiding van de controle en toelcihting daarop. U kunt jaarlijks speerpunten meegeven voor de controle van de jaarrekening.

Product accountantscontrole Controleplan

Risicoanalyse, controleaanpak, inschatting frauderisico Speerpunten van de raad

Boardletter

Bevindingen en adviezen ten aanzien van de interne beheersing, wordt besproken met auditcommissie en gedeeld met raad

Accountantsverslag

Bevindingen en adviezen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole – gericht aan de gemeenteraad

Via de producten van onze controle (zie hiernaast).

Controleverklaring

Introductie nieuwe raadsleden PwC

Inhoud

Ons oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van uw jaarrekening

april 2022 10

Rol auditcommissie

Vanuit de controle

Gesprek met de accountant en de wethouder over de controleopdracht en vooral over de uitkomsten en opvolging daarvan (zoals opgenomen in de auditproducten) als onderdeel van de controlerende rol van de raad. Bespreken van kaderstellende documenten/planning en control documenten;

•

Apolitiek

•

Opdrachtgeversrol accountant

•

Gericht op (kwaliteit) interne beheersing, financiële kaderstelling en jaarstukken

•

Adviesrol aan de raad

Gesprek over actuele thema’s en ontwikkelingen op het gebied van besturing, interne beheersing, financiën en verslaggeving.

PwC

11

Met welke vragen kunt u bij ons terecht?

Vanuit de controle

Vanuit de adviesrol (bijvoorbeeld als speerpunt)

Budgetrecht van de raad

Financiële positie

Waardering van grondexploitaties

Digitalisering

Het sociaal domein

Privacy (AVG)

Waardering van vastgoed

Cyber

Naleving van aanbestedingsrichtlijnen

Beheersing / risico’s verbonden partijen

Wet normering topfunctionaris

Informatiewaarde jaarverslag

Heeft u een vraag? Stel deze dan in een reguliere bespreking met ons of tussentijds via/in overleg met de griffie.

Introductie nieuwe raadsleden PwC

april 2022 12

Rechtmatigheidverantwoording

Jaarstukken

Jaarrekening

Jaarverslag

Programmaverantwoording

Paragraaf bedrijfsvoering

Van deze onderdelen van het jaarverslag stelt de accountant, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening

Introductie nieuwe raadsleden PwC

Balans+ toelichting

Overzicht baten en lasten + toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT- bijlage

SiSa - bijlage

Bijlage taakvelden

De controleverklaring van de onafhankelijke accountant heeft betrekking op deze onderdelen van de jaarstukken: is de jaarrekening getrouw?

april 2022 13

Wat verandert er per 1 januari 2022 als de wet op tijd wordt behandeld..

College • is en blijft verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de transacties; • legt hierover verantwoording af in de jaarrekening en licht dit toe in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Gemeenteraad • stelt kaders (normenkader, criteria, verantwoordingsgrens (0-3%) en eventueel aanvullende kaders toelichting bedrijfsvoeringsparagraaf);

• bepreekt verantwoording en toelichting met college (controlerende taak). Organisatie • moet zorgdragen dat verantwoording kan worden afgelegd (inrichten interne beheersing, uitvoeren controles, conclusies trekken, registreren onrechtmatigheden/fouten etc.).

Accountant • geeft getrouwheidsoordeel bij jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording van het college (controle blijft hetzelfde, het college als geheel verantwoordt nu zelf). PwC

14

Dank u wel pwc.com

© 2022 PwC. All rights reserved. Not for further distribution without the permission of PwC. “PwC” refers to the network of member firms of PricewaterhouseCoopers International Limited (PwCIL), or, as the context requires, individual member firms of the PwC network. Each member firm is a separate legal entity and does not act as agent of PwCIL or any other member firm. PwCIL does not provide any services to clients. PwCIL is not responsible or liable for the acts or omissions of any of its member firms nor can it control the exercise of their professional judgment or bind them in any way. No member firm is responsible or liable for the acts or omissions of any other member firm nor can it control the exercise of another member firm’s professional judgment or bind another member firm or PwCIL in any way.