02-Inbreng Rutteman

Werkgroep de Groene Driehoek – Inbreng Ronde Tafel Raadsvoorstel Klimaatbestendig Zeist op do 4 maart om 20.00 uur Inleiding (uit het voorstel) Het beleidskader ‘Klimaatbestendig Zeist’ beschrijft de ambitie die Zeist heeft als het gaat om klimaatadaptatie. Het document geldt als brede ambitie voor alle projecten binnen Zeist: de ambitie is dat de gevolgen van de klimaatverandering ook in 2050 beperkt zijn. Voor een aantal gevolgen van klimaatverandering - Wateroverlast, Droogte, Hitte, Waterveiligheid - worden doelstellingen en meer of minder concrete maatregelen beschreven. De werkgroep de Groene Driehoek onderkent en onderschrijft het belang om maatregelen te nemen met de progressief verlopende klimaatverandering. Buitengebied Werkgroep De Groene Driehoek vindt in het voorgestelde beleidskader te weinig aandacht voor het belang van behoud en zelfs versterking van de functies en waarden van het buitengebied van Zeist: met name die van natuur en biodiversiteit. Bij het tegengaan van overlast door water, droogte, hitte is het buitengebied van groot belang. Dit gebied kan bij dreigende excessen een bufferende rol vervullen.

Naast maatregelen die genomen kunnen worden (zoals bijvoorbeeld aanbrengen van meer groen in bebouwd gebied) stelt de werkgroep De Groene Driehoek voor om in het beleidskader ‘Klimaatbestendig Zeist’ ook op te nemen wat in de gemeente Zeist moet worden nagelaten om de ambitie van leefbaarheid in 2050 ondanks klimaatverandering te behalen. We noemen: Niet overgaan tot grootschalige energie-opwek op industriële schaal. Niet overgaan tot onnodige bebouwing in nu nog niet bebouwd gebied. Grootschalige opwek van energie in het landelijk Zeister gebied, geeft verstoring van het microklimaat; zonneweides in oppervlak van 35 ha totaal, geven een minder gezonde bodem die dus kwetsbaar is voor droogte en minder in staat is tot waterberging. Mega-windturbines veranderen de beleving van een landelijk gebied dat men wil bezoeken om te ontsnappen aan de <hitte>stress van de urbane zone. Duurzame opwek van energie is in Zeist in voldoende mate mogelijk zonder industrialisatie van het landelijk buitengebied. De zonneladder die ook in de Beleidsvisie zonnevelden van de gemeente Zeist wordt omarmd, geeft dat ook aan. Duurzame opwek kàn en hoort primair in de bebouwde omgeving. Het Bestemmingsplan Buitengebied Zeist-West, aangenomen in februari 2019, benadrukt al de noodzaak natuur te versterken.

En sluit met nadruk grootschalige opwek uit...! Integraal Parallel aan een beleidskader Klimaatbestendigheid wordt momenteel ook aan andere beleidsvisies en toekomstperspectieven voor Zeist gewerkt. Werkgroep De Groene Driehoek pleit voor een integrale benadering van de diverse opgaves. In het algemeen voor Zeist en specifiek voor het buitengebied. Hier is een evenwichtige ontwikkeling alleen mogelijk met een integrale duurzaamheidsvisie. Samenhangende functies die bij beleidskeuzes een rol spelen zijn (zie afbeelding voor 8 samenhangende functies).

Een goed integraal beleid stelt vast dáár grootschalige vormen van energieproductie te realiseren wanneer dat niet teveel inperking van de genoemde andere zeven functies tot gevolg heeft. Ook ogenschijnlijk nuttige, 'groene' ambities kunnen onderling strijdig zijn. Meer bos geeft meer CO2 opname, maar ook een toename van het risico tot verdroging (toename verdamping). Vasthouden van water in periodes van 'overvloed' is essentieel.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> Voorbeeld integrale aanpak in Heuvelrug – Buitengebied: Zorg voor verbetering infiltratie neerslag in de heuvels, horizontale greppels. Hiervandaan komende kwelwater in Buitengebied in aangelegde bassins vasthouden. Ook kan worden gedacht aan situatie als in klassiek – en in onze regio oorspronkelijk – rivierbos, en ook het 'griend' (ook wel hakhout genoemd) en welke situatie hier en daar nog bestaat. Vergroting van het areaal 'griend' dient de biodiversiteit. Hakhout mits zorgvuldig, kleinschalig geoogst, kan als duurzame vorm van biomassa dienen. Een uitgebreid stelsel van greppels waartussen het gewas groeit, zorgt voor opslag van surplus regenwater in herfst en winter. In de weilanden kan invulling van meer sloten ook de weerbaarheid van het systeem verbeteren. De erop plaatsvindende agrarische activiteit volgt het principe van natuur-inclusieve land- en akkerbouw. Langs randen van sloten en percelen zijn ingezaaid met bloemenzaad. De zo ontstane ruimte stimuleert natuurlijke vijanden, waardoor de kans op de uitbraak van plaaginsecten kleiner wordt. Gebruik van herbiciden is uitgesloten. Minder intensief en met groot materieel mest injecteren, alsmede “niet-kerende” grondbewerking (niet <vaak> ploegen), geeft meer ruimte voor wormen, en vergroot capaciteit voor waterberging.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> Op de website Klimaatadaptatie Nederland https://klimaatadaptatienederland.nl/thema-sector/natuur/ lezen wij: Omdat er in Nederland niet overal goede natuurlijke verbindingen zijn tussen natuurgebieden, kunnen dieren en planten vaak ook niet uitwijken naar koelere of vochtigere plekken. Ook zijn populaties vaak klein, waardoor de genetische diversiteit binnen een soort te klein wordt om zich aan te passen aan een veranderend klimaat of om zich te weren tegen ziektes en plagen. Hier komt de essentie van het Buitengebied Zeist-West, in het bijzonder de Groene Driehoek (“A12/spoorzone”) in beeld.

De keuze van de gemeenteraad (Oktober 2020) op aangeven B&W om juist hier plek te zoeken voor megaturbines en 35 ha zonneweide, is dan ook 'opmerkelijk'. om niet te zeggen: verkeerd. Voor klimaatbestendigheid moet hier juist worden gewerkt aan ruimte voor natuurlijke verbindingszones en verbetering ervan. Nu is het een te smalle flessenhals. Ook kleine veranderingen van klimaat, zoals onder zonnevelden, doen afbreuk aan de weerbaarheid van het ecosysteem. Op deze website Klimaatadapatie NL, lezen wij verder: Natuurinclusieve landbouw versterkt de weerbaarheid van de landbouw, waardoor effecten van klimaatverandering minder doorwerken in de sector. Geef hier dan ook de ruimte voor, en kies niet voor afname van het areaal door grootschalige energie-opwek. Niet onvermeld mag blijven een ander urgente factor van de klimaatverandering en de noodzaak tot aanpassing te noemen. Een aantal zoönosen – ziekten die overspringen van dier naar mens – door introductie van exotische dieren, dreigt aan een opmars te beginnen. Hoef slechts de tijgermug te noemen. Vermindering biodiversiteit vergroot kans op excessen. Hoe wordt de natuur met krachtige biodiversiteit gewaarborgd om ook dit aan te pakken? In het huidig raadsvoorstel – ook al is het begrijpelijk dat dit zich tot hoofdlijnen beperkt – vindt de Groene Driehoek te weinig concrete aanpak, voorstellen van invulling.

Nieuwbouw: fundament / kelders: veel te vaak vindt bemaling plaats. Een energie-vretende activiteit, die nadelig is voor nabije natuur (zeker bij toegenomen kwetsbaarheid). Als je daarbij denkt aan grotere kans wateroverlast & overstromingen: gaan we dan verder met bouwen op meer hoogte t.o.v. grondwaterstand? Zoals de RAS* aangeeft: we zullen ons moeten aanpassen aan nieuwe omstandigheden, met verandering van flora en fauna. Hiermee verbonden: Nar aanleiding van de tekst die door adviescommissie Milieukwaliteit en Leefomgeving (20-12-2020) is toegevoegd aan het Raadsvoorstel: punt 7: bestrijding van droogteproblematiek: inzet op >>> boom-en plantsoorten die beter bestand zijn tegen die droogte. Dat is dus niet de beuk, ook al zijn ze prachtig, maar veeleer de Amerikaans Eik, de Franse Esdoorn... Maar een boom als de Amerikaanse Eik wordt te vaak als inferieur gezien... want niet autochtoon... Een “hereiking” is noodzakelijk...

*RAS = regionale adaptatiestrategie literatuur: Atelier Groen-blauw: Groenblauwe Netwerken voor Veerkrachtige Steden https://nl.urbangreenbluegrids.com/water/desiccation/ J.W. Erisman, N. van Eekeren (Louis Bolk instituut), A. van Doorn, W. Geertsema, N. Polman (WuR) Maatregelen natuurinclusieve landbouw, 2017. http://www.louisbolk.org/downloads/3260.pdf L. Schoeters, A.Vannoppen, B.Muys Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons https://edepot.wur.nl/467645 G.F.J. SmitA.J.M. Meijer (Bureau Waardenburg) – Natuur en verkeer op de Utrechtse Heuvelrug:

Visie op Ontsnippering. 1993 Rapportnr.93.34. Bureau Waardenburg, Culemborg https://smitgfj.home.xs4all.nl/Gerards_webstek/Publicaties_files/Natuur_en_verkeer_op_de_Utrec