02-21RV028 1e Reactienota visie biodiversiteitsvisie 2 sept 2021

Reactienota Biodiversiteitsvisie #

2-sep-20

Algemene reactie gemeente De biodiversiteitsvisie is op gesteld voor de afdeling Beheer om meer houvast te geven bij ecologisch beheer van het groen binnen de gemeente. Al langere tijd is de gemeente daar op gericht, maar het is nog wat adhoc. Deze visie beschrijft de hoofdlijnen van de ecologische samenhang en belangrijkste kenmerken van het groen vanuit ecologisch perspectief. Zoals in de visie beschreven gaat het om het versterken van groengebieden door ze te vergroten of de kwaliteit (voor flora en fauna) te verhogen en/of door deze gebieden met elkaar te verbinden. Wanneer je dit doet zie je dat het om inrichting, beheer en voorlichting gaat.Het is een stuk op hoofdlijnen dat bij alle soorten projecten in Zeist erbij gepakt moet worden om te kijken hoe het natuur-inclusief opgepakt kan worden .Het betekent wel dat je er met deze visie nog niet bent. Op elke plek waar je aan de gang gaat zal je op basis van deze visie moeten vaststellen of het in de hoofdstructuur ligt en voor welke soorten je iets kunt doen. Daarnaast zal je in elk deelgebied zo veel mogelijk maatregelen moeten implementeren om biodiversiteitsherstel te bereiken. Een inrichtings- of beheerplan moet zich dan specifiek richten op de lokale (a)biotiek (bodem, water, ambassadeurssoort, net zoals het inzoomt op de specifieke cultuurhistorische waarden of gebruik.

Op basis van deze visie zal de afdeling beheer een aantal acties voorbereiden om tot meer biodiversiteit te komen.

Reactie

Antwoord gemeente

#

Annemiek Bosch - Bewoner

1.

Makkelijke maatregel om biodiversiteit te vergroten en kosten te besparen: Overbemesting van plantsoenen stoppen.

De gemeente bemest haar plantsoenen niet. Wat wel gebeurt is het af en toe toepassen van gefermenteerd blad bij nieuwe aanleg. Dat is een soort compost om droogte bij nieuwe aanplant te tegen te gaan.

2.

Graag als ambitie in de visie opnemen: Samen met anderen 1 of meerdere voedselbossen oprichten binnen de gemeente Zeist (PGGM terrein evt. uitgebreid met naastliggend terrein van de fraters, is een optie voor een locatie). Naast vergroting biodiversiteit heeft de aanleg van een voedselbos ook andere pluspunten, zoals klimaatmitigatie, klimaatadaptatie, recreatie en voedselvoorziening. Een goed opgezet voedselbos heeft op termijn weinig tot geen beheer nodig. Voor de aanleg en het beheer in de beginperiode kunnen gezien de grote belangstelling vrijwilligers worden ingezet, naast iemand met expertise op dit gebied.

We zullen voedselbossen benoemen en daar waar mogelijk stimuleren. Maar we kunnen het niet afdwingen.

#

Hanna van den Dool/Egbert Visser - Stichting Beter Zeist

1.

Stichting Beter Zeist ondersteunt de reactie van Patrick Greeven van Stichting Milieuzorg Zeist en van Ernest Schuler van de Werkgroep Natuurlijk Zeist-West. Wel willen wij een aantal essentiële zaken benadrukken die bepalen of biodiversiteit in Zeist nog voldoende kans kan krijgen.

2.

Zo moet niet alleen nadruk liggen op het behoud van bestaande plekken met biodiversiteit, maar ook met Als gemeentelijke afdelingen werken we al nauw samen om het ontwikkelen van dergelijke gebiedjes in woonwijken waar weinig van zulke plekken aanwezig zijn, biodiversiteit te verhogen en te combineren met denk bijvoorbeeld aan het centrum van Zeist. Dat heeft dus ook te maken met RO. En dat kunnen we dan klimaatadaptatie. We gaan ook in gesprek met RO om het gelijk combineren met klimaatadaptatie (groenblauwe oasen in de stedelijke woestijnen). binnen toekomstige bouwprojecten / vergunningaanvragen officieel geregeld te krijgen.

Voor kennisgeving aangenomen

3.

Verder gaat het bij het behoud van bestaande diversiteit vooral om algemene invloeden van water Daar waar mogelijk zullen we voorlichting geven voor (verontreiniging e.d., verdroging), bodemkwaliteit (bodemdegradatie) en lucht (luchtverontreiniging). En particulieren en instellingen. Dat kan iig bij projecten zoals uiteraard de invloed van allerlei stoffen zoals bestrijdingsmiddelen die instellingen en particulieren Operatie Steenbreek en Heuvelrugtuinen. Uiteraard zal gebruiken en die zich in de natuur verspreiden. Niet te vergeten allerlei schuttingen en hekken die voor beheer meegenomen worden in deze visie met een veel diersoorten een onneembare hindernis vormen. En ook een aangepast beheer door de gemeente en financiele berekening waarmee we naar de Raad willen andere gebiedseigenaren en de beschikbaarheid van voldoende budget daarvoor. Vooral dergelijke gaan. invloeden spelen een rol bij het afnemen van de biodiversiteit.

4.

Als de gemeente daar in haar beleid niets of weinig aan doet is het dweilen met de kraan open. Het wordt Zoals een ieder weet moet er enorm bezuinigd worden bij de in de toekomst dan met de biodiversiteit alleen maar slechter. Wat gaat Zeist aan deze majeure invloeden gemeente Zeist. Wij zullen desondanks vooral op het gebied doen, hoe, op welke termijn met welk budget? Dat zou o.i. de centrale vraag moeten zijn en niet alleen van beheer en renovatie geld aanvragen. Wij mogen geen het behouden van de bestaande biodiversiteit van enkele resterende gebiedjes hoe belangrijk die ook wonderen verwachten maar hopen dat de Raad het zijn. belangrijk genoeg vindt om hier aan mee te werken.

5.

Een eventueel antwoord op deze reactie dat zoiets niet past binnen de gemeentelijke opdracht is o.i. onacceptabel omdat het gaat om een visie die ook door de samenleving ondersteund moet worden.

#

Linda Arendsen/Erik Toering - Vereniging Lyceumkwartier Zeist

1.

Ideeën en plannen zijn er meer dan genoeg, getuige de 500 stippen op de virtuele kaart. Onze zorg ligt Het is onmogelijk om alle ideeen te gaan uitvoeren. Dat is voornamelijk bij de weging van al die ideeën en voorstellen en de uitvoering ervan (wat gaan we doen en ook niet de intentie. De inventarisatie was ook bedoeld om wie gaan het doen). De gemeente kan daar een voortrekkersrol in spelen, kan organisaties aan elkaar niets over het hoofd te zien. De gemeente gaat de knopen. Ook de koppeling met de omgevingsvisie zouden we graag toegelicht zien (hoe gaat dat beslissing nemen wat we vooralsnog meenemen. Dat neemt gebeuren). Graag een concrete toelichting op de status van het visiedocument in de vervolgversie. niet weg dat het overige niet gaat gebeuren. Mogelijk in de toekomst, maar we verwachten dat bewoners zelf ook het initiatief nemen om met het verzoek te komen. Alle wensen zullen bewaard blijven en wellicht in andere projecten worden meegenomen. Wij hebben geen coordinator die hiemee aan de slag gaat. Dat zou mogelijk een volgend stap kunnen zijn.

2.

Het Lyceumkwartier is ingedeeld in gebied 9 (Zeist Oost) met Wilhelminapark en Valkenbosch. Dat is niet Met het GSP als basis zijn we tot een deelgebiedesindeling gebeurd op basis van natuurwaarden. Het Lyceumkwartier vormt de overgang tussen bosgebied en gekomen die past bij de aard van de visie: biodiversiteit op ‘stedelijk’ (versteend) gebied. De wijk is daarmee veel groener dan beide andere buurten, zoals ook goed hoofdlijnen. op satellietbeelden te zien is. Het Lyceumkwartier zou daarom, voor natuurwaarden en biodiversiteit, als apart gebied behandeld moeten worden, of gegroepeerd met vergelijkbare wijken in Zeist. Zeker als dit document op een later tijstip een meer officiële status krijgt als richtlijn voor het ambtelijk apparaat en eventueel gemeentelijk beleid wordt (punt 3).

3.

De visie wordt vastgesteld door de gemeenteraad en dient de komende jaren als leidraad voor de De gemeente zal het gaan vastleggen aangezien we nu al afdeling groen in het beheer van de openbare ruimte. In een bijbehorend actieplan wordt vastgelegd waar rekening moeten houden met het aanvragen van budget op de gemeente Zeist de komende jaren acties gaat uitvoeren. Dat gebeurt samen met burgerinitiatieven en basis van alle ingebrachte ideeen. Daarnaast mogen organisaties. Wie heeft de regie in, c.q. wie is aanjager van, dit Groene Netwerk? Wordt ook budget burgers en organisaties uiteraard ook aan de slag. We beschikbaar gesteld hiervoor ? hebben daar voorlopig geen aanjager voor.

#

Truus Kortenhorst - Zeist Zoemt Duurzaam

1.

We ondersteunen het uitgangspunt van de gemeente Zeist om zoveel mogelijk inwoners te betrekken bij de uitvoering van de biodiversiteitsvisie. Graag werken we in de toekomst samen met de gemeente om dat te realiseren. Alleen met behulp van alle inwoners gaat het werken

Voor kennisgeving aangenomen

Voor kennisgeving aangenomen

2.

Algemeen: Wat doet de gemeente aan het vergroten van kennis en inzicht bij bedrijven en organisaties, die ze inhuurt? Denk hierbij aan groenbeheerders, woningbouwverenigingen, aannemers en architecten. Toelichting: de gemeente is verantwoordelijk voor het openbaar groen en een grote opdrachtgever voor diverse (nieuwbouw)projecten. Zij mag eisen stellen aan de partijen die ze inhuurt, bv. dat ze hun personeel scholen in de biodiversiteitsvisie van de gemeente. Voor groenbeheerders is er een goede cursus over bij vriendelijk onderhoud en beheer, georganiseerd door o.a. het ROC in Houten. Belang biodiversiteit laten prevaleren boven economisch belang en efficiency

De gemeente is verplicht bij grote werken openbaar aan te besteden. De enige invloed die de gemeente daarbij heeft is om in het bestek bepaalde kennis te vragen. Daarnaast kan de gemeente bij projectontwikkelaars het handboek openbare ruimte voorschrijven en dat ze moeten voldoen aan het GSP ed. Het handboek Openbare Ruimte gaat nog aangepast worden. De collega's in het groen volgen daar waar nodig diverse cursussen.

3.

Onderwerp: De wilde bij De wilde bij wordt genoemd in de biodiversiteitsvisie, maar wel gefragmenteerd (nadruk ligt op We zullen de wilde bij uitgebreider beschrijven in de visie aanwezigheid voldoende nectar en een enkele keer wordt nestgelegenheid genoemd maar dan met name het bijenhotel en nestgelegenheid tussen stenen). Het onderwerp ‘de wilde bij’ moet duidelijker in de visie uitgewerkt worden. De wilde bij heeft een omgeving nodig die biodivers is en de wilde bij levert een belangrijke bijdrage aan biodiversiteit door hun rol bij bestuiving van gewassen zoals groente en fruit. De volgende elementen toevoegen aan de biodiversiteitsvisie. Voedsel: Bijen hebben het hele seizoen stuifmeel en nectar nodig om goed te kunnen gedijen. Nestgelegenheid: circa 70 % van de bijen nestelt onder de grond. Naast bijenhotels ook andere plaatsen creëren waar de wilde bij kan nestelen. Zonnige zanderige open plekjes, in oude boomstammen en in ruimte tussen stenen. NB!! Voedselbronnen en nestgelegenheid moeten niet te ver uit elkaar liggen. Veel solitaire bijen vliegen niet verder dan 50 meter. Voedsel en nestgelegenheid moeten binnen dat bereik liggen. Aaneengesloten gebieden voor de wilde bij zodat ze zich over grotere afstand kunnen verspreiden, zie bijenlint zoals vastgesteld door de WUR. Gebruik van pesticiden. Gebruik geen pesticiden voor bestrijding.

Gif blijft nog lang aanwezig in de natuur en is zeer slecht voor bijen. Gebruik biologisch gekweekte inheemse zaden en bollen en plant biologisch gekweekte bomen en struiken. Afgelopen dagen hebben over dit onderwerp artikelen in de Trouw en de NRC gestaan. Op dit vlak gebeurt er nog veel te weinig.

4.

Aanvulling van Patrick Greeven die wij helemaal ondersteunen. Neem het bijenlint met de aanbevelingen Het is belangrijk om vooral verbindingen te maken van zoals ontwikkeld door de WUR op in de biodiversiteitsvisie. Daar zijn wij het van harte mee eens. noord naar zuid door de bebouwde kom. Het bijenlint doet dat ook. Wij zoeken naar meerder lijnen in noord-zuid richting die daarvoor dienst kunnen doen.

5.

Aanvulling Storymaps. Er komen veel wilde bijen voor in Natuurpark De Brink. Kees Goudsmits heeft er in 2019 48 soorten aangetroffen. Maar er zijn verbeteringen mogelijk. Zorg dat de bijen het hele seizoen genoeg voedsel (nectar en stuifmeel) hebben. Verbeter de nestgelegenheid. Bijenhotel zoals in de botanische tuin van de Science Park en creëer meer ondergrondse nestgelegenheden. Natuurpark De Brink is een mooi en overzichtelijk gebied. Het zou fijn zijn als hier de biodiversiteitsvisie op losgelaten wordt en er verbeteringen aangebracht worden. Het park kan dienen als proeftuin voor de biodiversiteitsvisie. De opgedane ervaring kan voor andere projecten gebruikt worden.

We zullen zeker kijken wat de mogelijkheden zijn voor natuurpark De Brink. Naast hetgeen in het beheerplan is meegenomen zal het onderzoek van de heer Goudsmits een belangrijke basis zijn.

PGGM-terrein en terrein Fraters van Utrecht is heel interessant voor meerdere soorten dieren en Voor kennisgeving aangenomen insecten. Er lopen nu verschillende initiatieven. Wij van ZZD hebben al ongeveer 2 jaar contact met PGGM over verbeteren mogelijkheden voor de wilde bij. De heuvelrugtuinen hebben contact opgenomen en er is een suggestie voor een voedselbos. De terreinen liggen in de gemeente Zeist en De Bilt. Het is een prachtig terrein maar het zou goed zijn als hier enige afstemming en coördinatie plaatsvindt.

# 1. 2. 3.

Ernest Schuler - Stichting Natuurlijk Zeist West Inleiding Het verhaal is niet compleet en moet ook even bezinken. Dit is een zeer voorlopige reactie. Graag wat meer betrokkenheid met een workshop over dilemma’s en keuzen. Wij onderschrijven de inbreng van de Stichting Milieuzorg. Als aanvulling en ondersteuning nog de Voor kennisgeving aangenomen volgende opmerkingen. Proces De online inventarisatie is leuk en heeft indrukwekkende reacties opgeleverd. Wij hadden echter gehoopt Voor kennisgeving aangenomen ook bij de procesopzet en opdrachtverstrekking betrokken te worden. Bijvoorbeeld ook wat is de reikwijdte van de visie, de relatie met de algemene ontheffing WNB en de uitvoering van de Brede Milieuvisie. Hoe stel je dat goed op elkaar in. Daarin hadden we graag meegedacht. Voor de online is een werkdocument voorgelegd dat waaraan nog delen ontbraken. Er is aangegeven dat Dat klopt niet. We sturen het document nogmaals rond om er een nieuwe bijeenkomst volgt over een verder aangevuld document. het nogmaals te beoordelen waarna we het definitief maken

4.

Faunapassages/ecologische verbindingen Wat in elk gemist wordt is de kaart faunapassages. Die hoort erin. Ook de ecologische verbindingen door Faunapassages en ecologische verbindingen komen op de Zeist-West. Aangegeven is dat die kaarten er ook komen. Zie ook de bijlagen. visiekaart De verbindingen staat onder druk door aanleg van van alles en nog wat. Er zijn in de stad veel verbindingen. Maar er is een bepaalde regie nodig om te voorkomen dat ze ergens worden doorgeknipt en waarde verliezen. Dat probleem moet je beschrijven en aangeven hoe je ermee omgaat. Zeist heeft veel mooie verbindingen, maar helaas lopen soms niet net door of worden ze dan toch weer afgeknepen door bouw of verkoop van een voor de verbinding belangrijk stukje groen. Het zijn ogenschijnlijk vaak kleine ingreepjes maar juist daardoor gaat veel verloren.

5.

6.

7.

Hier ligt ook een belang van bestuurlijk en zelfs politiek commitment. Als in stand houden van de verbindingen geen echte keuze is van bestuur en samenleving redt je dit niet goed. Dus dit is ook een duidelijk punt voor de Omgevingsvisie. Redenen voor biodiversiteit, Het verhaal is geënt op wat er nu is. Wij missen wat potenties zijn. Genieten van de natuur van je omgeving. Zuinig op je omgeving. Als het slecht gaat met de natuur, gaat het ook slecht met de leefomstandigheden voor de mens. Visie op klimaatverandering / klimaatadaptatie: meer vocht vasthouden, meer schaduw bieden. Meebewegen met soortenverandering of niet. Wordt het klimaat weer normaal. In elk geval een leefbare wereld hebben voor de natuur. focus en prioritering Hoe kom je bij beperkte middelen het beste bij je doelen. Wat zijn je belangrijkste doelen en wat is efficiënt? Bijvoorbeeld nadruk op het netwerk waarbij de parels en achteruit mogen gaan.

Kosten van groenbeheer van de gemeente mogen niet hoger.

Er komt een visiekaart in het document en ik ben in gesprek over wat de mogelijkheden zijn voor de omgevingsvisie

Zie onderdeel Kansen in het visie document

Zie punt 3 bij Stichting Beter Zeist

We zetten in op een robuuste ecologische structuur in deze visie. Dat betekent dat de belangrijkste groen/natuurgebieden zo veel mogelijk met elkaar verbonden worden waardoor leefgebieden vergroot worden.

8.

Een begrijpelijke stelling in de financieel moeilijke tijden. Maar volgens is moet de stelling anders worden Dit is precies wat we willen. Met een klein beetje meer geld, geponeerd. Het gaat hier niet om kosten van groenbeheer maar om de kosten om met groen de meer bereiken.Daarnaast bij alle kwaliteiten te scheppen die je wilt bereiken. Waarvoor heb je groen als gemeente? ontwikkelingen/aanpassingen aandacht vragen/hebben voor biodiversiteit · Gezondheid, ontspanning · Economische kwaliteit / uitstraling / vestigingsklimaat · Afwatering · Biodiversiteit · Reserveruimte · Kabels en leidingen. Aan het beheer van deze functies hangt een kostenplaatje. Afwegingen om met iets meer budget meer kwaliteit te creëren in beeld brengen en bij de politiek brengen. Het is een Visie. Wat betekent biodiversiteit voor je gemeente? Hoofdstuk implementatie Wij zien vaak dat natuurwaarden achteruit gaan. Bij ontwerpers en beheerders meer aandacht en ruimte voor natuurinclusief werken. Wij zullen nog een overzicht van goede en slechte voorbeelden inbrengen. En ook de lessen die daaruit moeten worden getrokken voor beleid en beheer. De Visie gaat over beheer. Maar aan Beheer gaan kaderstelling (bijvoorbeeld wel of niet We gaan in gesprek met RO en de omgevingsvisie. Daarbij natuurvriendelijke verlichting bijvoorgeeld) en ontwerpen (natuurinclusief) vooraf.

Hierbij kan nog gekeken wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn. Neemt niet weg worden naar het beheer van het eigen bezit van de gemeente en naar de ruimtelijke planning en dat deze visie vooral gericht is op het beheer en natuurlijk vergunningverlening, ook een taak van de gemeente. Tenslotte de rol van particulieren bij initiatieven, gaat ontwerp bij nieuwbouw en renovatie er in sommige aanvragen en beheer van hun eigen gronden. Hoe kan de gemeente hierin stimulerend werken? De Visie gevallen aan vooraf maar wij willen vooral een praktisch moet hierop ook betrekking hebben. In paragraaf 1.5 (Wie gaat wat doen staat dit al min of meer document neerleggen. Zie hiervoor paragraaf 1.5 in het visie beschreven, maar de gemeente zou dit ook duidelijker op ruimtelijke projecten, bestemmingsplannen en document vergunningverlening moeten betrekken).

9.

10.

11.

Expertise Als de gemeente kiest voor meer biodiversiteit en natuurinclusie ontwerpen, moet daarvoor ook daarvoor de expertise in huis worden gehaald zodat kaderstellingen en regie op de uitvoering door mensen met voldoende kennis en gezag kan plaatsvinden. Ook uitbesteden moet plaatsvinden aan bedrijven met bewezen ecologische drive en expertise. Doelsoorten versus algemene soorten Ik zou de doelsoorten wel wat breder willen kiezen. Als hetde bedoeling is met gidssoorten te werken, is het goed om ergens op te sommen voor welke soorten de gidssoort staat. Paragraaf 1.4 is veel te beknopt. Mijn voorkeur heeft het om meer soorten te noemen dan nu worden voorgesteld omdat bij problemen anders misschien wordt gezegd: dat is geen doelsoort. Zie verder de inbreng per deelgebied. Deelgebieden In alle deelgebieden aandacht voor vleermuizen. Zie opmerkingen Stichting Milieuzorg.

Deelgebied 11 is een beetje groot. In elk geval de Stichtse Lustwarande duidelijk beschrijven als overgangsgebied. Herstel kwelrelaties en soorten, HWA filteren of afkoppelen.

Voor kennisgeving aangenomen, misschien gaan we daar in het collegevoorstel iets over vermelden. Dat moeten we nog afstemmen.

Werkwijze is duidelijk beschreven in document.

Vleermuizen zijn inderdaad overal van belang. Voor veel maatregelen geldt dat het goed is om die altijd zo veel mogelijk toe te passen. We beschrijven Stichtse Lustwarande als overgangsgebied.

Vroedmeesterpad en groene kikker in vijver de breul. In De Breul ook waarneming Vliegend Hert. Ree, met name ook verbindingen voor het ree tussen Kromme Rijn en Heuvelrug op diverse plaatsen over Driebergseweg. Deelgebied 8 en 11 Ringslang ook in tuinen. Openbaar groen belangrijk voor amfibieën en ringslangen. Gierzwaluwen bij het Slot; helaas door renovaties deels verdwenen.

Nemen we mee.

Kansen op kwel in water Vollehoven Belangrijk vlieg- en trekroute Schorteldoeksesteeg - A28 - Panbosch Ree komt ook voor in Schoonoord. Deelgebied 13 Ook het Ree, haas, kievit. Patrijs is in elk geval tot voor kort voor waargenomen. Ambitie is belangrijk. 12.

13.

Bijlage II Doelsoorten en maatregelen

· Das oversteek over water en wegen; rust bij de burchten, voldoende regenwormen. · Ree verstoringsgevoelig, hekwerken. Reeënsprongen, oversteken wegen en water. · Eekhoorn verbindingen · Vogels, hagen en heesters en struikbeplanting, voldoende dekking. · Ringslang voldoende trekmogelijkheden voor foerageren. · Amfibieën overwintermogelijkheden in openbaar groen en tuinen. Bewaken en verbeteren waterkwaliteit (kwelwater). · Planten: kwelvegetaties. Mogelijkheden herstellen. Bijlage III Maatregelen · De maatregelen zijn nog erg gericht op pareltjes. Nog weinig op aangepast beheer van gemeentelijk groen of tuinen of versterken van ecologische lijnen. Dus als maatregel ook beschrijven: · Scherpere randvoorwaarden groen voor plantsoenen en groenvakken. Zo min mogelijk cultuurvariëteiten. Opbouw in gras, kruiden, planten, heesters/struiken en bomen overal in wijken waar voldoen ruimte is. · Droge en natte ecologische verbindingen + regie daarop. · Beheer /aanleg Bosplantsoen Bos mantel zoom · Faunaoversteek grote zoogdieren (Driebergseweg, Koelaan, Odijkerweg, Woudenbergseweg, Krakelingweg). · Oevers parkvijvers niet of diervriendelijk beschoeien. · Wadi: vraagt onderhoud en beheer (open houden bodem, is niet optimaal, tast vaak aanwezige natuur aan, moet water met strooizout opvangen. Wat is de balans tussen winst en verlies?

Nemen we mee. We werken met ambassadeurssoorten. Als de leefomgeving voor deze soorten goed is, liften daar veel soorten op mee.

Kwel is beschreven.

· Geen ongezuiverd HWA aansluiten op kwelvijvers c.q. deze weghalen of van zuivering voorzien in deel van de vijver (helofytenfilter).

#

Patrick Greeven - Stichting Milieuzorg Zeist eo

1.

De Stichting Milieuzorg Zeist e.o. is dus bijzonder verheugd dat dit door de gemeente op de agenda is gezet. Wel heeft zij dus bij de aanpak en ook inhoud op onderdelen een aantal opbouwende kanttekeningen. Aanpak De Stichting Milieuzorg Zeist e.o. blijft het een gemiste kans vinden dat de bewoners en maatschappelijke Voor kennisgeving aangenomen organisaties niet actiever zijn betrokken bij de algehele aanpak en ook uitwerking. Natuurlijk speelt hierbij ook de coronacrisis, evenals is aan burgers en maatschappelijke organisaties, etc., digitaal de mogelijkheid geboden om via: ‘Storymaps’ de kansen die zij zien om aan biodiversiteit binnen de gemeente een impuls te geven in te brengen, waarvan dus gelukkig ook massaal gebruik is gemaakt (namelijk door maar liefst 500 inwoners!), maar juist ook door over de algehele opzet met elkaar in dialoog te gaan, evenals dus ook m.b.t. de analyse op basis waarvan dan tot een visie kan worden gekomen, voorkom je o.i. dat er ook kansen worden gemist. Maar goed dingen gaan soms zoals ze gaan.

2.

3.

Storymaps

4.

Eerder is dus door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. (in de persoon van Patrick Greeven) dus al in het De eerdere mail is hierin opgenomen en valt dus binnen kader van: ‘Storymaps’ per mail een bijdrage gegeven (zie in deze dus ook de bijlage). Daar is overigens deze reactienota geen reactie meer op gekomen. Positief is in ieder geval wel dat in de: ‘Biodiversiteitsvisie’ dus niet alleen naar het binnenstedelijke gebied wordt gekeken, maar ook naar het buitengebied, waar o.i. ook vele kansen liggen. Werkdocument juli 2020 In algemene zin mist de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. toch een duidelijke landschaps-ecologische Er is bewust gekozen voor een algemene benadering om analyse, dus een bepaalde verdieping op basis ecosysteembenadering, dat dus op basis van beschikbare het daarmee praktisch te houden en voor iedereen leesbaar. data De driedeling van hoog/droog zand met bos, overgangszone met landgoederen en laag/nat rivierklei gebied is in deze context van een biodiversiteitsvisie o.i. voldoende om een biodiversiteitsvisie op te baseren.

waar nu in Zeist, dat ook in relatie tot de (wijdere) omgeving, dan knelpunten aanwezig zijn op (eco)systeemniveau, zodat ook echt in de toekomst als gemeente een bijdrage kan worden gegeven aan de biodiversiteit in de regio/provincie/Nederland/Europa. Natuurlijk er wordt een korte beschrijving gegeven van wat onder biodiversiteit wordt volstaan, evenals Verder voor kennisgeving aangenomen een beschrijving van de natuur in Zeist en dus stand van de biodiversiteit, als ook wat Zeist al doet en wat haar inzet is, waar de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. zich in algemene zin in kan vinden, alhoewel zij daarop ook een aantal aanvullingen heeft, maar als niet op systeemniveau een verdere analyse en dus verdieping plaatsvindt, dus waar de echte knelpunten (of zo men wil kernpunten) zitten, dan zul je .o.i. dus niet wezenlijk tot een zodanige ‘structuurverandering’ komen, dus transitie, dat biodiversiteit en dus het leven van hier van nature voorkomende soorten, dus ook bijzondere soorten, weer echt deel van het leven (op aarde) uit gaat maken.. O.i. moet een dergelijke analyse dus ook van belang worden geacht voor de Omgevingsvisie van Zeist, waarbij aan omgevingskwaliteiten een belangrijke betekenis wordt toegekend (zie in deze dus ook de: ‘Omgevingswet’). O.i. geldt dat dus in het bijzonder ook voor de biodiversiteit.

zie algemene reactie

Algemene analyses maken duidelijk dat de biodiversiteit op de aarde als geheel, maar dus ook in zie algemene reactie Nederland (zie o.a. het zogenaamde IPBES-rapport, evenals het: ‘Living Planet Report Nederland 20202 (WNF, 2020)’), onder grote druk staat en dat in feite in die zin de grenzen zijn bereikt zo niet al ruim overschreden. Dat geldt als wij zo diverse onderzoeksrapporten zoals deze in loop van de tijd zijn opgesteld dus ook zie algemene reactie voor Zeist (vergelijk dus o.a. onderzoeken van Bureau Waardenburg voor de gemeente Zeist uit begin jaren ’90 met die uit begin 2000, etc.), ook al zijn er ook lichtpuntjes, zoals dus m.b.t. tot de natuur op de Vliegbasis, ook al staat ook deze onder druk, evenals ook de bijenoase, alwaar op basis van tellingen afgelopen de maanden (door Kees Goudsmits) maar liefs 93 insecten zijn waargenomen, waaronder ook een aantal zeer zeldzame soorten.

Juist gezien de enorme druk op de ruimte en dus ook de natuur, niet alleen wat betreft het directe zie algemene reactie ruimtebeslag, maar dus ook wat betreft de milieudruk (denk daarbij dus aan grondwateronttrekkingen, maar ook stikstofproblematiek, problematiek gewasbeschermingsmiddelen, onkruidbestrijdingsmiddelen2, etc.) en bijvoorbeeld ook de recreatiedruk komen het PBL en de WUR dan ook in een van hun recente publicaties, zo ook al niet eerder tot de conclusie, dat wat betreft de natuur/biodiversiteit een ‘systeemverandering/systeemherstel’ noodzakelijk is (zie in deze dus met name ook het rapport: ‘Lerende evaluatie van het Natuurpact (PBL, et al, 2020)’)3. En alhoewel in het voorliggende Werkdocument tot een dergelijk systeemherstel wel aanzetten toe worden gegeven, mist o.i. dus in die zin toch in het Werkdocument, hoewel

zie algemene reactie

dus mooi dat men de kansen in beeld brengt, toch een bepaalde ‘urgentie’ om alles in die zin echt anders Dit vraagt om een ambitie van de gemeente in werkwijze, te gaan doen, dus om de biodiversiteit, dat toch het leven op aarde vertegenwoordigt, echt bij alles die voelbaar is voor de bewoners. centraal te stellen (vergelijk overigens ook aanpak Amsterdam die nu de ‘doughnut economy (van Kate Raworth)’ heeft omarmd en waarbij ecologie, naast dus een inclusieve samenleving, ook echt een centrale plek heeft gekregen Wat betreft de gegeven doelstellingen, zoals deze dus met name in de hoofdstukken 1.3: Wat wil de zie algemene reactie gemeente Zeist’, 2.5: Het groen netwerk Zeist’ en hoofdstuk 4: ‘Strategie’ aan de orde worden gesteld, onderschrijft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. deze uiteraard van harte, maar veel hangt af van hoe de: ‘Visiekaart’ er dan uit zal gaan zien, evenals hoe de diverse in Bijlage II: ‘Doelsoorten en maatregelen’ én ook Bijlage III: ‘Maatregelen voor biodiversiteit’ gegeven maatregelen, inclusief dus ook het beheer (zoals dus ook het zogenaamde: ‘sinusmaaien’) daar uiteindelijk op basis van de hiervoor reeds als zodanig aangegeven ‘landschapsecologische analyse’ dan ook echt in zullen gaan landen. 5.

Dan is het dus ook van belang, zeker als aan het document richtlijnen ontleed gaan worden hoe met het beheer, maar bijvoorbeeld ook waar bepaalde maatregelen, al dan niet thema-gewijs, nu wel van toepassing moeten worden geacht, dat deze dan wel zodanig concreet moeten zijn, dat zij ook in die zin ook daadwerkelijk als toetsingskader kunnen gaan functioneren.

Er gaat een toetsingsformulier opgesteld worden zowel voor beheer als voor RO

6.

Verder zou het dus in die zin goed zijn als door de gemeente ook een stadsecoloog kan worden Voor kennisgeving aangenomen. We gaan kijken of dit op aangesteld, die de diverse uit de Biodiversiteitsvisie voorvloeiende projecten ook echt kan begeleiden, een bepaalde manier kenbaar gemaakt kan worden. dus met daadwerkelijk ecologische kennis (vergelijk ook werkzaamheden stadsecologen Utrecht en Amersfoort). Natuurlijk de gemeente heeft al een landschapscoördinator, maar deze opereert toch vooral in het buitengebied, maar juist als we samen met bewoners, bedrijven, instellingen en scholen echt aan biodiversiteit een kwaliteitsimpuls willen geven of een stadsecoloog toch eigenlijk onmisbaar.

7.

Meer in het algemeen zou zij trouwens wat betreft de hoofdstukindeling na een meer algemene inleiding het Hoofdstuk 2: ‘Wat hebben we nu in Zeist’ eerst aan de orde stellen en dan pas het hoofdstuk: ‘Visie op Zeist’, inclusief dus ook een integrale ‘Visiekaart’ zodat je in die zin een o.i. meer duidelijke opbouw krijgt. En dan dus ook een apart hoofdstuk, zoals ook hiervoor al aangegeven, met een aantal duidelijke richtlijnen, die straks ook toetsbaar zijn.

8.

2. Specifieke aspecten Hier zal nog kort op hetgeen in de diverse hoofdstukken aan de orde wordt gesteld een reactie worden gegeven, zij het dus een voorlopige reactie. Visie op biodiversiteit in Zeist (hoofdstuk 1) Inleiding Hierin wordt met name verwezen naar het gemeentelijke: ‘Groenstructuurplan: ‘Groen (voor Zeist’ dat zich Voor kennisgeving aangenomen, deze stukken zijn allemaal met name op het binnenstedelijke gebied richt, maar Zeist heeft natuurlijk ook een: meegenomen ‘Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijngebied + (Brons & Partners, 2010)’, met

Het is iets anders gedaan, maar we hopen wel dat het duidelijker is.

dus ook een: Natuurvisiekaart’ en ook een: Landschapsvisiekaart’, met dus ook vele maatregelen om aan de natuur in het buitengebied een algehele kwaliteitsimpuls te kunnen geven

9.

Waarom is biodiversiteit, dus soortenrijkdom, belangrijk Hierbij gaat het o.i. dus niet alleen om het belang voor de mens, maar ook gewoon om de ‘intrinsieke waarde’ van de natuur en bijbehorende soorten. Natuurlijk vertegenwoordigt biodiversiteit ook een bepaald: ‘Natuurlijk kapitaal’ (zie in deze dus ook de gelijknamige webiste), maar als je ‘dieper’ kijkt is de natuur o.i. gewoon van onschatbare waarde, dat als bron van alle leven, dus ook voor de mens.

zie antwoord bij punt 3 Stichting Beter Zeist

Wat betreft de mens wordt ook steeds duidelijker wat dus de natuur dan in die zin betekent, ook weer in tijden van corona. De natuur is dan niet alleen van belang om ook rust te kunnen vinden in het hectische leven, maar ook voor de gezondheid van de mens in het algemeen (zie in deze o.a. de facsheet: ‘Waarom wij natuur nodig hebben – Factsheet natur en gezondheid (IVN, 2013)’). Verder wordt steeds meer duidelijk dat naarmate de biodiversiteit van systemen afneemt, dat daardoor dan de ‘veerkracht’ van dergelijke systemen wordt aangetast, met dus grote gevolgen, met name als ‘kantelpunten’ worden overschreden en systemen dan geheel in elkaar kunnen storten, inclusief dus ook de afhankelijkheid van bepaalde soorten van elkaar, met mogelijk dus uiteindelijk ook (naar verwachting) grote/catastrofale gevolgen voor de mens (vergelijk dus ook de publicatie over gevolgen klimaatverandering voor de mens: Future of the human climate niche (Scheffer, M. et al, 2020)’). In ieder geval zou het in die zin dus ook van belang zijn dat diverse problemen ook echt integraal zouden zie algemene reactie worden opgepakt, dus zowel die van de klimaatcrisis (inclusief dus ook klimaatadpatie), als biodiversiteitscrisis. Pas door een echt integrale aanpak (inclusief dus ook de economie) kan o.i.

de problematiek waar we met zijn allen op aarde voor staan ook echt worden aangepakt (zie in deze dus wederom het rapport:: ‘Lerende evaluatie van het Natuurpact (PBL, et al, 2020)’). Wat wil de gemeente Zeist Positief is dus dat de gemeente in wil zetten op een verbetering van de biodiversiteit in Zeist, dat dus door:

dieren, ook kunnen komen. Op zich dus allemaal doelstellingen die de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. van harte onderschrijft, maar teneinde daar dus ook zodanig vorm aan te geven aan dat ook echt de gewenste kwaliteitsimpuls ontstaat, zal daaraan dus wel een gedegen landschapsecologische analyse ten grondslag moeten liggen, dat mede op basis beschikbare data, die o.i. evenwel tot op heden ontbreekt, althans niet direct in het rapport zichtbaar is, behalve dan in de meer globale analyses die nu voor Zeist als geheel (zie dus ook hoofdstuk 2.3: ‘De stand van biodiversiteit in Zeist’) en per onderscheiden deelgebied (zie dus ook hoofdstuk 3: ‘De biodiversiteit per deelgebied’) worden gegeven. Dan is het dus nog onduidelijk hoe een en ander dan in de integrale: ‘Visiekaart’ gaat landen, want deze zal dus met name bepalen waar dan bepaalde kansen zijn en mogelijk dus ook waar dan bepaalde prioriteiten komen te liggen. Dan zou het o.i. dus wel degelijk goed zijn als er ook op basis ‘nul-monitoring’ een meer concrete doelstelling wordt aangegeven. Door de natuur- en milieuorganisaties is zo al eerder in het kader van de ‘Brede Milieuvisie’ aangegeven dat zij bijvoorbeeld als doelstelling een verhoging van de biodiversiteit van 20% wilde opnemen, maar hebben zij daar toen helaas niet de handen voor op elkaar gekregen.

Dan wordt in deze paragraaf eveneens aangegeven dat ook rekening dient te worden gehouden met andere belangen. Dat is natuurlijk in een samenleving altijd zo, maar als daarbij geen prioriteit aan de natuur wordt gegeven, dus door bijvoorbeeld altijd uit te gaan van ‘natuurinclusief ontwerpen’ en ook het respect voor op een bepaalde plek aanwezige waarden van natuur, landschap en cultuurhistorie, dus als gemeente/regio ook echt te gaan staan voor die waarden, dan zal de natuur dus uiteindelijk alleen maar verder achteruitgaan. 10.

Doelsoorten Uiteraard is het mooi dat bij de visie ‘doelsoorten’ centraal worden gesteld, waarbij dan door in die zin te nemen maatregelen andere soorten dan mee kunnen liften.

Wel het dan van belang dat een en ander dan wel vanuit het perspectief van de zogenaamde: Dit wordt iets uitgebrieder toegelicht in de visie. ‘leefgebiedbenadering’ plaatsvindt, evenals dus ook vanuit de diverse eisen die doelsoorten aan hun leefgebied stellen en dat dan in relatie tot het voorkomen en dus levensvatbaarheid van de betreffende populatie, dus netwerkbenadering/benadering op metapopulatieniveau (zie in deze dus o.a. ook diverse soortendocumenten/kennisdocumenten van Bij12). Verder zou het dan o.i. goed zijn als ook de relatie wordt gelegd met de ‘icoonsoorten’ en bijbehorende Dat gebeurt ‘aandachtsoorten’ die de provincie Utrecht in haar analyse gebruikt (of wellicht (nog beter) de doelsoorten uit de landelijke: ‘Index Natuur en Landschap’), met mogelijk aanvulling voor doelsoorten die met name in het binnenstedelijke gebied voorkomen (maar zie dus ook de betreffende paragraaf 2.3: ‘De stand van de biodiversiteit in Zeist’). De natuur houdt immers niet op bij de gemeentegrenzen en o.i. zou moeten worden voorkomen dat elke gemeente in die zin een eigen systematiek ontwikkeld, zij het dat uiteraard wel altijd op basis van maatwerk, dus ook rekening houdend met de locale omstandigheden, dus aldaar voorkomende bijzondere biotopen/habitats.. 11.

12.

Visiekaart (nu nog niet opgenomen maar dus wel o.i. van groot belang daaraan direct in het visie hoofdstuk op te nemen, dus niet alleen in Bijlage V) Dan zou het dus goed zijn als in het: ‘Visiehoofdstuk’, dat dus op basis van in die zin uitgevoerde landschapsecologische analyse (in brede zin, dus inclusief milieufactoren), een duidelijke ‘Visiekaart’ wordt gepresenteerd, die dan ook als grondlegger voor de analyse voor de biodiversiteit in de afzonderlijke deelgebieden kan worden gebruikt (zie dus ook het hoofdstuk 3: ‘De biodiversiteit per deelgebied’), evenals voor de diverse voorgestelde maatregelen (zie dus o.a. de betreffende Bijlage II: ‘Doelsoorten en maatregelen’ én ook

visiekaart wordt inderdaad opgenomen

Bijlage III: ‘Maatregelen voor biodiversiteit’), zodat in die zin de samenhang tussen het geheel en bepaalde/mogelijke maatregelen in diverse deelgebieden blijft bestaan. Wie gaat het doen Natuurlijk gaan we het ‘samen’ doen (vergelijk ook de aanpak van: ‘Samen Duurzaam Zeist’), want natuurlijk kan de gemeente dat niet alleen. Wel zet de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dus er vraagtekens bij dat alles wel binnen het bestaande Er zijn inmiddels onderzoeken die aangeven dat ecologisch ‘budget’ moet, want natuurlijk de gemeente beheert haar groen dan wel waar dat kan ecologisch beheer niet tot meer kosten hoeven te leidem. We gaan dit (overeenkomstig het uitgangspunt van haar tweetal groenstructuurplannen van de afgelopen 30 jaar), gezamenlijk verder uitzoeken. Op basis van de visie zal een maar ook daarbij zijn o.i. nog heel wat verbeteringen mogelijk en ook wenselijk, tenminste als je ook echt aantal projecten voorgesteld worden om als eerste op te op basis van ecologische basisprincipes je beheer wilt uitvoeren. Dat geldt dan zowel voor het beheer van pakken om bij te dragen aan biodiversiteitsherstel. het aan grond als aan water gebonden natuur/soorten.

In de praktijk is het nu toch vaak op basis gegeven aanbestedingen ‘maaien (of nog erger frezen) en We zullen nadenken over een andere manier van afvoeren (of nog erger afzuigen)’, ook al zijn er gelukkig ook positieve uitzonderingen. Wil je in die zin dus aanbesteding en besteksomschrijving. ook echt een kwaliteitsslag maken, dus ook door bijvoorbeeld meer gefaseerd te maaien dan zal dat ongetwijfeld ook extra kosten met zich meebrengen.

13.

Daarnaast kosten maatregelen, zoals bijvoorbeeld de aanleg van faunapassages, etc., natuurlijk ook geld. Uiteindelijk ‘vertalen’ al deze maatregelen zich ook terug, namelijk in levende natuur/ecosystemen, hetgeen dus ook van toegevoegde waarde voor de mens is (zie in deze dus o.a. ook de publicatie: ‘Het geld groeit op onze Heuvelrug (Bade, T., 2005)’). Dan is het dus wel ook van belang, dat teneinde ook echt een levend natuurnetwerk te laten ontstaan, dat er, zoals ook hiervoor al onder het hoofdje ‘Algemeen’ opgemerkt, er niet alleen duidelijke richtlijnen zouden moeten zijn, zoals o.a. voor het beheer, evenals welke maatregelen in bepaalde gebieden dus gewenst zijn (of zo men wil welke (specifieke) maatregelen kansen voor het versterken van de aldaar aanwezige biodiversiteit bieden), maar dus ook iemand die dat echt kan coördineren, zoals dus een stadsecoloog. Wat hebben we in Zeist (hoofdstuk 2) In dit hoofdstuk wordt dan eigenlijk een analyse van de biodiversiteit van Zeist gegeven.

Huidige karakteristiek Zeist in hoofdlijnen In dit hoofdstuk wordt dan een wel zeer korte karakteristiek van Zeist gegeven, dus alleen op hoofdlijnen, dus van de bodem en dan een korte beschrijving van de binnen Zeist als zodanig te onderscheiden landschapstypen, te weten de Utrechtse Heuvelrug, het Kromme Rijngebied en de Overgangszone daartussen. Wat de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. hierbij met name toch mist is de aandacht voor (grond)water, dus Factor water wordt meegenomen in het geheel maar niet als kwel, hetgeen voor binnen de gemeente Zeist voorkomende natuur dus o.i. heel wezenlijk is (zie ook apart hoofdstuk onderstaand fig.). Zeist ligt immers op de gradiënt van de Heuvelrug naar het Kromme Rijngebied waarbij dus juist kwel en daaraan gebonden soortenrijkdom een belangrijke betekenis dient te worden toegekend.

14.

Natuurlijk is het de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. bekend dat door grondwaterontrekking (t.b.v. drinkwater en ook voor o.a. Vrumona) de kweldruk in de afgelopen decennia sterk is afgenomen, maar o.i. is dat dus wel met name ook, dus naast het intensieve landgebruik door met name de landbouw (inclusief ook bijbehorende stikstofproblematiek), waarom de biodiversiteit is Zeist (zo sterk) is achteruitgegaan. Gelukkig is tijdens de presentatie die vandaag door Bureau Waardenburg werd gegeven, dus in een keer De gegevens hierover kwamen pas later. wel bijzondere aandacht aan water en ook kwel gegeven, maar het had dus goed geweest als daar meteen vanaf het begin prominent aandacht aan was gegeven. De natuur in Zeist in het kort Hierbij wordt dus aandacht gegeven aan de natuur op de Heuvelrug, evenals het Kromme Rijngebied, We geven een korte beschrijving, wat het is voor een breed met ook enige doelsoorten, maar wellicht dus ook goed hier breder op de er voorkomende publiek. Die wil je niet kwijtraken door lange teksten. ecosystemen/levensgemeenschappen en dus vegetatietypen met bijbehorende al dan niet beschermde Eventueel nog iets over een ambassadeurssoort in een soorten in te gaan, zodat ook in die zin tot meer diepgang kan worden gekomen. kader plaatsen.

In die zin zou dus ook van diverse natuurdoeltypenkaarten die met name in het verleden voor de: ‘Natuurbeheerplannen provincie Utrecht’ zijn gebruikt gebruik kunnen worden gemaakt, maar dus ook bijvoorbeeld de kaarten en analyses die in die zin voor het Kromme Rijngebied in het kader van de landinrichting: ‘Groenraven-Oost’ beschikbaar waren (en dus nog zijn). Ook kan hierbij gebruikt worden gemaakt van de vele rapporten en daarbij gegeven analyses, zoals dus: ‘Ontsnipperingsvisie Heuvelrug (Van den Bijtel, 2005)’ en diverse inventarisatierapporten ‘Vliegbasis’. Dan ontbreekt dus wel ook bijzondere aandacht voor het: ‘Overgangsgebied’, dus feitelijk de Stichtse Lustwarande (n brede zin), terwijl juist ook daar wel degelijk bijzondere natuurwaarden voorkomen (zie in deze o.a. de publicatie: ‘Ecologische inventarisatie van een landgoederenzone (gemeente Zeist) (Mabelus, A., 2001)’). Juist hier komt de kwel aan de oppervlakte en bestaat er zeker ook in de iets lager delen volop kansen voor het ontwikkelen van bijzondere natuurwaarden (zie in deze bijvoorbeeld ook het: ‘Beheerplan Schoonoord, De Buning, Blikkenburg en Wulperhorst (Utrechts Landschap, 2011)’). Dan ontbreekt dus hier ook meer in algemene zin juist ook de bijzondere aandacht voor biodiversiteit in de stad, die toch vaak net een andere accent heeft dan in de buitengebieden.

Ook hierover is dus wel degelijk ook nadere informatie beschikbaar (zie in deze dus bijvoorbeeld ook het rapport: ’Ecologische beheervisie gemeente Zeist (Ecologisch adviesbureau Van de Den Bijtel, 2007 ?)’). Dan zou het dus ook goed zijn als ook hier bijzondere aandacht zou worden gegeven aan binnen de gemeente Zeist voorkomende wateren (dus in de hoofdtekst en dus niet alleen in bijvoorbeeld de betreffende Bijlage III: ‘Maatregelen voor biodiversiteit’), waarvan een aantal dus als ‘Waterlichaam’ binnen de KRW zijn aangewezen, evenals worden deze dus thans ook door groot aantal burgers gemonitoord. Ook daarvoor zijn overigens in het verleden en ook meer recent diverse inventarisaties uitgevoerd, evenals worden ook thans door burgers in die zin tal van gegevens verzameld, zij het nog niet direct gericht op soorten, althans dat heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. zo begrepen.

zie algemene reactie

In ieder geval zou het o.i. goed zijn als ook hier een meer algemene analyse zou worden gegeven van de diverse binnen de gemeente Zeist voorkomende ecosystemen en hoe de onderlinge samenhang daarbij dan is, inclusief alle maatregelen die inmiddels zijn genomen, mede overigens op basis van eerdere analyses vanuit het RIN met betrekking tot de ecologische infrastructuur van de gemeente Zeist (zie dus ook het betreffende rapport uit 1990 ?) en bijbehorende kaarten, inclusief dus ook het: ‘Natuur en landschapsbeleidsplan (Zeist, 1990)’. Dan staat er voor mensen ook een beter beeld hoe een en ander dan in zijn totaal samenhangt. 15.

De stand van biodiversiteit in Zeist In deze paragraaf wordt dan overzicht gegeven van stand van zaken biodiversiteit in Zeist, dat dus mede voor kennisgeving aangenomen op basis beschikbare data van ‘waarneming.nl’, ‘Tel.mee’ en ook gegevens provincie Utrecht. Evenals passeren mogelijke oorzaken dus ook de regie. Mooi dat wat betreft bossen dus nu ook aandacht wordt gegeven aan ‘oude boskernen’ en ook ‘oude bosgroeiplaatsen’, waarvoor in het verleden niet altijd de aandacht was die die oude bosgroeiplaatsen toekomt. Verder mooi dat wat betreft de huidige biodiversiteit ook een kaartje wordt gepresenteerd met dus aantal ‘aandachtsoorten per gegeven vak van 250 m x 250 m’ (zie dus ook het kaartje op pag. 15), maar dus wellicht wel ook goed te vermelden dat op basis analyse provincie in het kader van de provinciale ‘Natuurvisie provincie Utrecht’ en dat dan op basis van het voorkomen van zogenaamde ‘icoonsoorten’ bepaalde gebieden dus wel degelijk ook als ‘natuurparel’ zijn aangegeven (zie ook onderstaand fig.). Dan wordt dus ook in deze paragraaf bijzondere aandacht voor in Zeist voorkomende wateren node gemist, terwijl daaraan o.i. dus wel degelijk een belangrijke betekenis voor de biodiversiteit in Zeist kan worden toegekend. Wat betreft de gegeven oorzaken deelt de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

de gegevenanalyse, zoals dus met gevolgen intensieve agrarische landgebruik en ook de stikstofproblematiek (zie in deze dus o.a. het rapport: ‘Niet alles kan (Commissie Remkes, 2020), maar onduidelijk blijft dan toch wat deze constateringen voor (de uitgangspunten van) de voorliggende ‘Biodiversiteitsvisie’ dan betekenen. Anders blijft het o.i. toch dweilen met de kraan open, zoals feitelijk dus ook overeenkomstig het meest recente rapport van het PBL en de WUR m.b.t. de evaluatie van het Natuurpact wordt geconstateerd (zie dus wederom het rapport: ‘Lerende evaluatie van het Natuurpact (PBL, et al, 2020)’). Natuurlijk wordt in het rapport een aantal maatregelen voorgesteld, ook voor de binnen Zeist voorkomende agrarische gebieden (zie in deze dus met name ook de betreffende Bijlage III; ‘Maatregelen voor biodiversiteit’), maar als dus niet echt de dringend noodzakelijke systeemverandering of zo men wil systeemherstel optreedt, dat uiteraard ook in samenspraak met betrokken partijen, dan zal de natuur achteruit blijven gaan. Met betrekking tot de landbouw liggen er o.i. dan met name ook kansen voor een biologische en in ieder geval natuurinclusieve landbouw die ook streekgebonden is, met dus ook volop mogelijkheden om de biodiversiteit te versterken (vergelijk in deze dus ook het :‘Deltaprogramma Biodiversiteit’). In die zin leent het gebied zich dus o.i.

wel degelijk als een ‘Proeftuin’ voor natuurinclusieve landbouw (zie in deze dus ook het voorstel zoals dat door de ‘Werkgroep buitengebied Zeist’ is gedaan en die deel uitmaakt van peiler 3 van Samen Duurzaam Zeist) Dan zal de gemeente o.i. dus toch nog veel meer bij besluiten, zoals die op het gebied van RO, met de natuur rekening moeten houden, hetgeen dus bij de keuze voor bouw woonwijk op de Vliegbasis o.i. niet het geval is geweest, met dus alle gevolgen van dien, zoals de kap van 14 ha bos (met ook beschermde soorten zoals de hazelworm) om ter compensatie verlies habitat veldleeuwerik t.g.v. bouw woonwijk voor deze soort elders op de Vliegbasis nieuw habitat te kunnen realiseren. In die zin wil de Stichting Milieuzorg Zeist er dus nogmaals voor pleiten dat er toch alsnog een: ‘Handreiking natuurinclusief ontwerpen’ komt.

16.

In ieder geval wordt eveneens in dit hoofdstuk dus bijzondere aandacht voor de binnen Zeist voorkomende wateren en watersystemen node gemist, terwijl de kwaliteit daarvan o.i. nog steeds te wensen overlaat, ook al zijn er ook verbeteringen. Wat doet de gemeente al voor biodiversiteit Hier wordt dus aangegeven wat de gemeente al doet, maar deze lijst zou o.i. dus nog wel met aantal projecten kunnen worden aangevuld, zoals activiteiten ‘exotenbrigade’, een thema wat sowieso wordt gemist (m.u.v. dan in de aandacht in de Bijlage: ‘Maatregelen voor biodiversiteit), naast bijvoorbeeld ook het project: ‘Zeist zoemt duurzaam’, met dus ook het voorstel voor een visie voor Zeist-West (zie dus ook het rapport: ‘Burgers en bijen – Communicatiestrategiie en actieplan voor Zeist (ZoomIn Consultancy, 2019)’ met dus o.a. ook een voorstel voor een bijenlint), waarvan o.i. toch verwacht had kunnen worden dat daaraan nu juist ook in voorliggende: ‘Biodiversiteitsvisie’ bijzondere aandacht was gegeven.

Het project: ‘Heuvelrugtuinen’ is overigens niet van de provincie Utrecht maar van het NPUH, tenminste voor zover bekend bij de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. Meer in het bijzonder beheert de gemeente haar groen dus al heel lang ecologisch, zij het dus wel op basis van een ‘aanbesteding’, waardoor de resultaten o.i. toch vaak net te wensen overlaten. Zo wordt dus bijvoorbeeld niet gefaseerd gemaaid, laat staan gefaseerd gesnoeid (op basis van eenduidige beheerplannen), waardoor o.i. toch vele kansen om zo de biodiversiteit te kunnen versterken worden gemist (maar zie in deze dus wel de betreffende Bijlage III: ‘Maatregelen voor biodiversiteit’). In ieder geval zou ook veel meer aandacht voor basisprincipes als het realiseren van bos-mantel-zoom vegetaties m.b.t. beplantingen moeten zijn, evenals het beheer van beplantingen op een ecologische grondslag, dus ook in die zin is o.i. nog een hele slag te maken (maar zie in deze mogelijk beheerplannen Copijn die thans voor landschappelijke beplantingen gemeente Zeist worden opgesteld). 17.

18.

Het groene raamwerk Het zou dus goed zijn als op de gegeven kaart behalve de (robuuste) ecologische verbinding zoals deze ter hoogte Heuvelrug loopt, dus ook de ecologische verbinding zoals deze door het Kromme Rijngebied loopt expliciet zou worden aangegeven (zie in deze dus met name ook de folder: ‘Natuur verbinden en behouden (Werkgroep Faunapassages, 2009) en ook de actualisatie op de website van de Werkgroep Natuurlijk Zeist-West’)6. De maatregelen zoals deze in die zin zijn genomen hebben er in ieder geval toe geleid dat de das zich vanuit een relictpopulatie bij Hilversum weer over grote delen van het gebied heeft kunnen verspreiden. Zoals aangegeven moet de EHZ van Zeist hieraan nog worden toegevoegd teneinde voor Zeist ook echt tot een levend netwerk van natuur, landschap en cultuurhistorie te kunnen komen, dat dus als drager voor de natuur in alle tuinen, etc. (vergelijk ook de doelstelling uit de Brede Milieuvisie: Peiler 3: ‘Levend netwerk van natuur, landschap en cultuurhsitorie’). In ieder geval werd tijdens de sessie van vanmiddag dus duidelijk dat er in die zin inmiddels een nieuwe kaart ligt, waar hiermede dus wel rekening is gehouden. Biodiversiteit per deelgebied (hoofdstuk 3)` Hierop zal nu niet in detail worden ingegaan, aangezien dat nog een verdere analyse vereist, mede op basis beschikbare gegevens, zoals o.a.

vanuit de: ‘Ecoligische beheersvisie gemeente Zeist (Ecologishce adviesbureau van den Bijtel’), evenals diverse andere rapporten.

Wel dus inderdaad van belang dat apart ook aandacht aan de Stichtse Lustwarande wordt gegeven, dus als apart deelgebied, dat ook gezien de er voorkomende natuurwaarden (zie overigens ook de bijzondere aandacht die hieraan in zowel de gemeentelijke Structuurvisie als het Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijngebied + (Brons & partners, 2010)’ wordt gegeven). Ook t.b.v. ecologische infrastructuur tussen het Kromme Rijngebied en de Utrechtse Heuvelrug moet deze zone van wezenlijk belang worden geacht (zie in deze dus met name ook de folder: ‘Natuur verbinden en behouden (Werkgroep faunapassages Zeist Zuid-West, 2009)’, met dus een actualisatie op de website van de Werkgroep Natuurlijk Zeist-West) 19.

Strategie (hoofdstuk 4) Kansen grijpen Gelukkig wordt hierbij dus aandacht gegeven aan o.a. ‘Natuurinclusief ontwerpen’. In het kader van het voor kennisgeving aangenomen proces van de ‘Brede Milieuvisie’ heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. (en ook anderen) hier bijzondere aandacht voor gevraagd en ook een voorstel tot het maken van een ‘Handreiking Natuurinclusief ontwerpen’ gedaan, wat de gemeente evenwel (toen) niet zag zitten. Door bijvoorbeeld Amsterdam (zie dus ook de brochure: Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in 20 ideeën (Amsterdam, 2018)’), Gorinchem (zie dus ook het rapport: ‘ Ideeënboek Natuurinclusief ontwerp (Bureau Waardenburg, 2020)’) is dit inmiddels wel actief opgepakt, evenals ook in diverse andere gemeenten, dus zou het o.i. goed zijn als ook de gemeente Zeist hier nu op basis voorliggende ‘Biodiversiteitsvisie’ ook echt actief werk van zou maken (zie in deze overigens ook het rapport: ‘Aan de slag met natuurinclusief bouwen (Natuur en Milieu Zuid-Holland, 2019)’, ook al is dat o.i. nog geen ‘natuurinclusief ontwerpen’, waarbij dus meteen vanaf het begin van bepaalde plannen met de natuur, etc., rekening wordt gehouden).

In ieder geval zou dus voorliggende: ‘Biodiversiteitsvisie’ en dan in het bijzonder ook de ‘Visiekaart’ als belangrijke onderlegger voor de nog op te stellen Omgevingsvisie’ moeten gaan gelden, naast dus kaart waarop het ‘Groene Netwerk Zeist’ staat aangegeven. Dat teneinde de bijzondere aandacht voor biodiversiteit die o.i. gezien biodiversiteitscrisis zo hard nodig is ook echt te kunnen verankeren. 20.

Voorlichting (en participatie) Hier wordt dan bijzondere aandacht aan de acceptatie van groenbeheer gegeven, maar als je dat o.i. op voor kennisgeving aangenomen de juiste wijze uitvoert, evenals dus met een goede voorlichting over de betekenis daarvan, dan kun je daarvoor mensen o.i. alleen maar enthousiasme opwekken (vergelijk ook het enthousiasme voor de bijenoase). Ook zijn dus vele projecten mogelijk om juist dit enthousiasme een plek te geven, zoals vergroenen schoolpleinen, etc.. Dan is dus zoals ook al door de gemeente in de paragraaf 1.5: ‘Wieg gaat het doen’ van belang dat we het ook echt ‘samen’ gaan doen, dus op basis participatie met alle groepen in de samenleving. Dan is het dan dus van belang, zoals ook al eerder aangegeven, dat er in die zin niet alleen duidelijke richtlijnen komen, die ook toetsbaar zijn, evenals indien wenselijk een bepaalde prioritering, maar dus met name ook een stadsecoloog om een en ander te coördineren.

21. 21.

Bijlagen Maatregelen voor doelsoorten (Bijlage II) Hierbij wordt dus aandacht gegeven aan maatregelen voor diverse doelsoorten, hetgeen dus op zich mooi is, maar deze zouden o.i. dus niet zomaar ad hoc moeten worden genomen, maar wel vanuit het bredere perspectief van de ‘leefgebiedbenadering’ en dus met de kennis/analyse van het leefgebied van de betreffende soorten. Maatregelen voor biodiversiteit (Bijlage III)

22.

Veel van de gegeven maatregelen zijn de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. uit het hart gegrepen, zoals ook een meer natuurlijke snoei van bomen (dus: ‘fractal pruning’), evcenals dus ook een meer natuurinclusieve landbouw, ecologisch groenbeheer, etc., maar ook bij alle maatregelen zal o.i. dus wel steeds moeten worden gekeken vanuit een bredere visie/structuur waar betreffende maatregelen van toegevoegde waarde zijn, dat dus ook rekening houdend met ecologie plek en ook andere waarden, zoals die van cultuurhistorie. Dus dient o.i. altijd ‘ecologisch maatwerk’ sprake te zijn.

voor kennisgeving aangenomen

23.

Ingebrachte punten (Bijlage V) Fantastisch dat dus zoveel ideeën zijn ingebracht (dus in totaal ongeveer 500). Dus goed als deze Er zal terugkoppeling plaatsvinden via de website. We eventueel themagewijs worden geordend. Maar dus wel ook van belang dat er terugkoppeling plaatsvindt, kunnen niet alles zelf oppakken. De gemeente zal keuzes evenals hoe deze dan verder worden opgepakt, eventueel dus op basis van een nadere prioritering. Wel maken wat we meenemen bij de financiele aanvraag. Ook in is het o.i. dus wel van belang te toetsen of de ingebrachte ideeën ook echt van toegevoegde waarde zijn, welke volgorde. Daarnaast hopen we dat bewoners ook met dat dus ook vanuit de het totale ecosysteem van Zeist en omgeving, dus feitelijk in ecologische zin initiatieven komen om zelf iets te mogen doen. Daarbij passend zijn op basis van de (nog op te stellen) ‘Visiekaart’. hebben we nog geen coordinator.

24.

3. Conclusie De Stichting Milieuzorg Zeist is verheugd dat dit op de agenda is gezet. Gezien relatief korte tijd voor reactie kan de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. niet op alle onderdelen een uitvoerige reactie geven. In die zin was het mooi geweest als het rapport gewoon in een gewone bijeenkomst met elkaar had kunnen worden besproken, evenals de opzet. Maar toch alvast een aantal hopelijk opbouwende kanttekeningen/opmerkingen. Patrick Greeven, mede namens Erik Notenboom (Stichting Milieuzorg Zeist e.o.) Net even naar de kaart/storymap gekeken en fantastisch te zien dat er al zoveel meldingen zijn gegeven, voor kennisgeving aangenomen vooral ook van kansen, tenminste als ik dat goed heb gezien. Dus in die zin leeft het geven van een kwaliteitsimpuls aan de biodiversiteit binnen de gemeente ook echt. In het verleden is natuurlijk het opstellen van een integrale Biodiversiteitsvisie voor Zeist al een paar keer Zowel het stedelijk gebied als het buitengebied zit in de visie aan de orde geweest, zoals bij opstellen document: 'Kansen voor natuur in Zeist' en eerder ook 'Natuurlijk en er zal dus integraal gekeken worden op weg in Zeist', dus mooi dat hier nu ook echt een vervolg aan wordt gegeven.

Wel hoop ik dus dat ook echt voor een integrale aanpak wordt gekozen en dan dan dus niet alleen het stedelijke gebied, maar dus ook het buitengebied en dat dus ook in relatie tot het natuurnetwerk (inclusief het NNN) zoals dat binnen de regio/provincie/Nederland/Europe, etc. voorkomt.

25.

In ieder geval begreep uit de toelichting dat wel tal van beleidsrapporten (en ook diverse beheersvisies) in Zie antwoord bij punt 4 de analyse worden meegenomen. Wat betreft de integrale aanpak zou het o.i. dus mooi zijn als al geheel dus ook echt een landschapsecologische analyse ten grondslag wordt gelegd. Dan wordt denk ik ook echt duidelijk waar er eventueel nog knelpunten en dus ook kansen liggen, evenals kun je alle kansen denk ik ook echt een plek gegeven vanuit een visie op het grotere geheel, zodat in die zin ook echt heel Zeist tot een 'oase' voor de natuur/biodiversiteit kan worden. Nu weet ik natuurlijk niet welke rapporten allemaal zijn en worden meegenomen om tot een voor kennisgeving aangenomen Biodiversiteitsvisie te komen, maar beschik zelf dus over de tijd over een aardige collectie, zowel voor het binnenstedelijke gebied als het buitenstedelijke gebied. Wat betreft het binnenstedelijke gebied is daar natuurlijk het rapport 'Kansen voor Natuur in Zeist', voor kennisgeving aangenomen evenals ook: 'Natuurlijk op weg in Zeist', maar daarnaast o.a.

ook de 'Ecologische beheervisie' van Bureau Van den Bijtel, evenals dus ook het rapport van de WUR over kansen bijen in Zeist (in kader Zeist Zoemt Duurzaam), maar ongetwijfeld is hierover nog veel meer informatie beschikbaar, dus naast het Groenstructuurplan (met 'Ecologische Hoofdstructuur Zeist) (EHZ)' en dus ook het 'Bomenbeheerbeheerplan', het 'Soortenmanagementplan', etc., etc...