02-21RV003 Advies Adviesnetwerk Zeist

Advies verordening sociaal domein Geschreven door adviesnetwerk Zeist September 2020 Onderstaand geven wij ons advies. Wij spreken ons positief uit over het advies van Per Saldo. Het is onze aanbeveling zowel het advies van Per saldo en het Adviesnetwerk Zeist te verwerken in een gewijzigde verordening. 1. Is de verordening goed te lezen en in begrijpelijke taal geschreven? Zo nee, waar ziet u mogelijkheden voor verbetering? Als adviesnetwerk vinden wij het belangrijk dat iedere inwoner mee kan doen op zijn of haar eigen wijze. De verordening van het sociaal domein geeft hier handvatten aan een inclusieve samenleving. Dat betekent dat de verordening in eenvoudige taal moet worden beschreven. Wij vinden dat de verordening nog eenvoudiger moet worden geschreven. Dat er gebruik gemaakt wordt van korte zinnen en makkelijke woorden. Die ook maar voor één manier uitlegbaar zijn. Door voor een simpelere lay-out en indeling te zorgen maakt dat de verordening beter leesbaar wordt. In deze versie vinden wij het onvoldoende duidelijk hoe de klachtenregeling functioneert voor het sociaal domein. Reactie: Naar aanleiding van dit advies en het advies van Mantelzorg NL is de tekst van de concept Verordening nogmaals doorgelopen en op onderdelen aangepast. Bijvoorbeeld door zinnen minder lang te maken of juist iets meer uit te leggen wat bedoeld wordt.

Daarbij blijft er bij sommige artikelen spanning tussen wat juridisch moet worden vastgelegd, bijvoorbeeld door het toepassen van begrippen die in de wet zijn opgenomen en de begrijpelijkheid voor de lezer. Na vaststelling van de verordening door de gemeenteraad zal een versie worden gemaakt met een passende lay-out die bijdraagt aan de leesbaarheid. Aangezien er naar aanleiding van de besluitvorming door de raad nog wijzigingen in de tekst mogelijk zijn, wordt de lay-out pas aangepast na vaststelling van de verordening.

2. Is in de verordening het belang van uw achterban voldoende gewaarborgd? De verordening geeft een oplossing voor de vraag van ondersteuning bij wmo en jeugd. In de verordening is het pgb en de zorg in natura onvoldoende helder opgeschreven. Reactie: Hier wordt het advies van Per Saldo, waar het ANZ zich positief over uitspreekt, in meegenomen. 3. Heeft u aanvullingen op de thema’s die zijn beschreven in de verordening?

Wij missen het onderdeel van de participatiewet. Wij als adviesnetwerk zijn ingesteld voor zowel jeugd als wmo en de participatiewet. Mocht dit domein niet onder het adviesnetwerk vallen dan adviseren wij een aparte cliëntenraad participatiewet voor de gemeente Zeist in te stellen. Wij adviseren om alle regelingen van het sociaal domein die voor deze verordening van toepassing zijn duidelijk op te nemen in deze verordening. Een voorbeeld hiervan is onder andere de minimaregeling en soort gelijke regelingen. Reactie: In de verordening zijn bepalingen opgenomen over Jeugd en Wmo. Ten aanzien van de verordeningen op het gebied van werk en inkomen geldt dat de samenwerkende gemeenten in de regio ZOU de bevoegdheden (inclusief het vaststellen van verordeningen) hebben overgedragen aan het betreffende bestuursorgaan, in het geval van een verordening is dat het Algemeen bestuur van de RSD. De bevoegdheid om een verordening op het gebied van de Participatiewet vast te stellen is overgedragen aan de Gemeenschappelijke Regeling (RSD). Dat betekent dat de gemeenteraad van Zeist die (onderdelen van de) verordening niet kan vaststellen. Daarom wordt de Participatiewet buiten de verordening sociaal domein gehouden. Het is overigens wel de bedoeling dat het Adviesnetwerk adviseert op de Participatiewet. De Participatiewet maakt nu echter geen onderdeel uit van de Verordening.

Ons advies is om alle aanvraag bevestigingen, die betrekking hebben op deze verordening, met een maximum van 3 werkdagen in te stellen. Hiermee kan ook het tijdspad van vervolgproces en de betrokkenheid van onafhankelijk cliënt ondersteuner snel en eenvoudig worden opgepakt. Reactie: Hiervoor zijn de wettelijke termijnen opgenomen. Ons advies is om de gemeentelijke bezwaarprocedure voor zowel jeugd als wmo in een afzonderlijke bijlage op te nemen. Reactie: in artikel 7.6.5 Is beschreven wat de mogelijkheden zijn om bezwaar te maken. In de beschikking die een inwoner ontvangt als hulp of een voorziening wordt ingezet, is een bezwaarclausule opgenomen waarin de procedure om bezwaar te maken is beschreven. Als een inwoner bezwaar maakt, wordt er een ontvangstbevestiging gestuurd waarin de procedure wordt uitgelegd. Wij missen daarnaast de vervoersregeling voor het sociaal deelnemen in de Zeisterse gemeenschap. Reactie: in artikel 4.4 wordt op hoofdlijnen beschreven welke mogelijkheden er zijn voor vervoer. Omdat de verordening gaat over de kaders, worden er geen beschrijvingen gegeven van specifieke regelingen. Binnen hoofdstuk 2 wordt gesproken over hulp op maat. Ons advies is om hulp op maat nader te specificeren waar dit afwijkt op de wmo of jeugd hulpvraag. Wij zien alle hulp aanvraag als zijnde maatwerk.

Reactie: Met hulp op maat, worden maatwerkvoorzieningen (Wmo) en individuele voorzieningen (Jeugdwet) bedoeld. Dit begrip is toegelicht in de begrippenlijst. In Hoofdstuk 5. 2 geven wij het advies om een periode van verhuizing vast te leggen. Reactie: Het heeft de voorkeur om geen termijn in de verordening op te nemen. Dat maakt de regeling minder flexibel en kan in de weg staan van maatwerk. Aan het ANZ wordt gevraagd of zij een advies willen geven over een redelijke termijn, zodat daar in de uitvoering rekening mee kan worden gehouden. Een duidelijke en begrijpelijke klachtenprocedure moet eenvoudig te vinden zijn en over alle domeinen gaan. Reactie: In Zeist is er geen specifieke klachtenprocedure voor het Sociaal Domein. Dat betekent dat voor klachten in het Sociaal Domein de algemene klachtenprocedure van de Awb geldt. Inwoners kunnen via de website van de gemeente vinden hoe ze een klacht in kunnen dienen. Daar vinden ze ook een formulier waarmee ze een klacht kunnen indienen. De contact medewerkers van het sociaal domein geven wij het advies goed de kennis over het domein te hebben en klantgericht te werken. Ons advies is hierop goede scholing te bieden en het adviesnetwerk hierbij te betrekken. Reactie: Dit advies wordt betrokken bij de doorontwikkeling van het CJG en het Sociaal Team.

Verwijzingen naar externe websites zou net zo duidelijk leesbaar en begrijpelijk moeten zijn als deze verordening. Wij adviseren meer duidelijkheid te geven over de vertrouwenspersoon. Hoe deze functioneert en benaderd kan worden zoals genoemd in deze verordening. Reactie: Meer informatie over de vertrouwenspersoon en hoe deze door inwoners benaderd kan worden, zal via de toegangsteams (CJG en ST) en op de website van de gemeente beschikbaar komen. Een belangrijk advies dat wij extra benadrukken is om helder te zijn over wie de controle bezoeken en de evaluatie doet. Ons advies is om dit helder op te schrijven en het adviesnetwerk erbij te betrekken. Reactie: Het gaat hier om de mogelijkheid voor de gemeente om te controleren hoe een voorziening wordt ingezet. Op dit moment wordt dit nog niet actief uitgevoerd. Dat vraagt nadere uitwerking. Daarbij zal het ANZ worden betrokken. Wij merken op dat in hoofdstuk 1 derde alinea de term “soms” wordt gebruikt. Dit is verwarrend omdat regels van toepassing zijn of niet. De term “soms” maakt dat de tekst verwarrend overkomt. Wij vragen een verbetering in deze tekst.

Reactie: Deze teksten zijn aangepast. Wij lezen in 1.3 Kernwaarden. In de opsomming staat, “in Zeist ligt de regie bij mensen zelf” dat is van toepassing als een persoon zelf regie kan nemen. Er wordt beoogd als gemeentebestuur dat die regie bij mensen zelf ligt. Deze verordening is gemaakt voor mensen die afhankelijk zijn van de gemeente om de regie te voeren over hun eigen leven. Wij zien een aanvulling op de tekst waar regie ook namens een persoon gevoerd kan worden. Reactie: In de conceptverordening wordt inderdaad uitgegaan van de eigen regie van inwoners. Bij iedere hulpvraag zal altijd gekeken worden wat iemand zelf kan. Eigen regie is echter niet alleen het aanspreken van de eigen mogelijkheden. Het gaat er ook om dat de inwoner de regie heeft over de ondersteuning en begeleiding die hij ontvangt, wordt betrokken bij beslissingen en wordt gezien als een gelijkwaardige gesprekspartner. Als iemand daar zelf niet toe in staat is, wordt het netwerk betrokken. Ook kan cliëntondersteuning worden ingezet. Wij lezen in 1.3 Kernwaarden. De gemeente gaat uit van de volgende kernwaarden: Kracht, Nabijheid en Vertrouwen. Met nabijheid wordt bedoeld wellicht professionele nabijheid dat is een proces in aanvang waarbij de hulpverlener in contact staat met de ander, zonder daarbij een oordeel over te hebben, slechts luistert.

De gemeente is niet nabij met andere woorden dicht bij haar inwoners, zij is op afstand. Een kernwaarde is ook, het leveren van optimale kwaliteit in haar dienstverlening aan inwoners. De kernwaarden die genoemd zijn, zijn verhullend in de taal en niet duidelijk voor haar inwoners. Een kernwaarde van de gemeente moet naar ons oordeel zijn, ondersteuning van haar inwoners. Ondersteuning is een begrip en waarde die herkend wordt. Wij geven het advies dit duidelijker op te schrijven. Reactie: De kernwaarden die in paragraaf 1.3 zijn beschreven, zijn de kernwaarden zoals die zijn vastgesteld in de Brede Sociale Visie. Wij lezen bij Doel en procedure 2.2.1. De gemeente bevestigt schriftelijk de afspraak met de cliënt, hierin is opgenomen de “hulpvraag” zodat de cliënt direct kan waarnemen of de vraag die hij of zij heeft gesteld goed begrepen is. Tijdens het gesprek kan om een bevestiging gevraagd worden. Hier is een rol van een cliëntondersteuner bij voorkomende gevallen nodig. In welke mate is een cliëntondersteuner onafhankelijk? Door wie wordt de cliëntondersteuner betaald? De inwoner kan ook de onafhankelijke cliëntondersteuner betrekken bij het opstellen van zijn of haar plan.

Wellicht kan de hulpvraag ook namens de cliënt gesteld worden als de cliënt minder in staat is dit te doen met zijn of haar uitdrukkingsvaardigheid? In de verordening staat deze mogelijkheid niet concreet beschreven. Reactie: In de tekst is toegevoegd dat een cliëntondersteuner ook kan ondersteunen bij het formuleren van de hulpvraag.

Er zijn teksten met een vraagteken die uitleg nodig hebben. Wij geven het advies om deze vraagtekens met heldere beschrijving te illustreren. Zie bijvoorbeeld de tekst onder 8. 3.1 Preventieve maatregelen: onder e. staat schoolmaatschappelijk werk met een vraagteken? Reactie: Deze teksten zijn aangepast. In een aantal hoofdstukken staan kernwaarden niet volledig benoemd en is verwarrend bij het lezen en begrijpen van de verordening. Enkele voorbeelden zijn: Hoofdstuk 5, Wonen in een veilige en gezonde omgeving. Er zijn vijf kernwaarden en onder dit hoofdstuk staan er vier waarden genoemd. Hoofdstuk 6, De vorm van de hulp. Ook hier zijn de vijf kernwaarden teruggebracht tot drie waarden. Hoofdstuk 7: Relatie tussen inwoner en gemeente. Ook hier zijn de kernwaarden niet volledig opgesomd. Graag zien wij een betere uitwerking van de opsomming van kernwaarden. Reactie: Naar aanleiding van dit advies, is de opsomming van kernwaarden per hoofdstuk weg gelaten. In de modelverordening van Stimulansz is bij ieder hoofdstuk een aantal kernwaarden benoemd die van toepassing zijn op dat betreffende hoofdstuk. Vervolgens is aan die kernwaarden een waardering gegeven. De ene kernwaarde zou daarmee zwaarder meewegen in een afweging dan een andere kernwaarde. In een eerdere versie van de conceptverordening Sociaal Domein Zeist, zijn per hoofdstuk een aantal kernwaarden opgenomen.

Uit dit advies blijkt, dat dit niet duidelijk is. Het roept eerder vragen op. In deze verordening zijn alle kernwaarden van toepassing die in de inleiding zijn opgenomen. Daarom is de opsomming van enkele kernwaarden per hoofdstuk nu weg gelaten. Onder 7.1.2 staat dat de inwoner zelf verantwoordelijk is voor het oplossen van zijn probleem. De verordening is er juist op gericht om mensen te helpen met hun hulpvraag. Wij geven het advies om de vraag dat ontstaat uit regelgeving in deze verordening goed te structureren zodat de inwoner weet wat van hen wordt verwacht en waarop gerekend kan worden in de ondersteuning. Ons advies is om helder te zijn bij dit vraagstuk. De inwoner en de gemeente staan op afstand van elkaar en de verordening moet deze afstand overbruggen. Reactie: In artikel 7.1.2. is ook beschreven dat de gemeente ondersteuning biedt, als een inwoner niet zelf kan zorgen voor een oplossing van zijn/ haar probleem. Tenslotte merken wij nog op dat soms de tekst in mannelijke vorm staat geschreven (bv. hem) terwijl het hij of zij moet zijn. Reactie: Om te voorkomen dat overal hij/zij moet worden geschreven, is er voor gekozen om in de mannelijke vorm te schrijven. Om dit te verduidelijk is dit in de inleiding uitgelegd.