01-Inspraak HJ Hoorn Slotlaan 29-11-2022

H.J. Hoorn Aan: gemeenteraad Zeist Zeist, 29-11-2022 Geachte raad, Het beeld dat de raad eigenwijs geweest is met variant 1+ voor de Slotlaan en nu teruggefloten wordt door verkeerskundigen, behoeft bijstelling. Het draait allemaal om de fietsstrook in de meerichting. Die wil het college niet. Het college informeert u en ons allemaal op allerlei manieren en maniertjes onjuist in de stukken die nu voorliggen, met de kennelijke bedoeling om u te laten afzien van uw keuze voor variant 1+. Adviesbureau Megaborn werkt daaraan mee. 1. Eind 2020 kregen we het aanvankelijke rapport van Megaborn over de verkeersonveiligheid op de Slotlaan, de ‘audit’. Valt het u op dat de audit niet bij de stukken zit? Het college zegt nu bij monde van Megaborn (oplegnotitie d.d. 10 augustus 2022): ‘Om tegemoet te komen aan bovenstaande oorzaken van verkeersonveiligheid zijn in de audit de volgende oplossing(srichting)en aangedragen:’ … ‘doorlopende fietsvoorzieningen over de volledige lengte van de Slotlaan in de tegenrichting’. Dit is niet waar. Megaborn heeft destijds geadviseerd: ‘doorlopende fietsvoorzieningen over de volledige lengte van de Slotlaan in beide richtingen‘ (onderstreping door mij). Dit komt prominent terug in de conclusies en aanbevelingen. Zie https://zeist.raadsinformatie.nl/document/9482337/1/RIB20_193%20Veiligheidsonderzoek %20Slotlaan, Conclusies en aanbevelingen, punt 2.

Het college verdraait het aanvankelijke advies, om die variant 2 te rechtvaardigen. (Bij punt 4b worden ‘beide richtingen’ nog wel genoemd. Vergeten te verdraaien?) 2. In verband met het vorige punt zegt het college nu in de conclusie van de oplegnotitie: ‘Variant 2 komt wel tegemoet aan alle belangrijke verkeersveiligheidsoorzaken die genoemd zijn in de audit’. Dat is dus ook niet waar. Uw variant 1+ voldoet wel aan ‘doorlopende fietsvoorzieningen in beide richtingen’, variant 2 niet. 3. De bedoeling van het college om de audit te verdoezelen zat al in het rapport Optimalisatie Slotlaan van oktober 2021, de ‘variantenstudie’, op basis waarvan u op 22 februari 2022 uw besluit heeft genomen. Ook toen zat de audit niet bij de stukken. In plaats daarvan was in het rapport een uitgebreide recapitulatie opgenomen van de audit. Alleen het nadrukkelijke advies over de fietsvoorzieningen in beide richtingen was achterwege gelaten. Zo ‘informeert’ het college u. Zie https://zeist.raadsinformatie.nl/document/11712718/1/0122RV001+Bijlage+1+Rapport+Optimalisatie+Slotlaan, paragraaf 2.6. 4. Bij punt 5 in die recapitulatie wordt de indruk gewekt dat het probleem dat auto’s op de rijbaan parkeren, alleen aan de noordwestzijde optreedt, gevaarlijk voor fietsers in de tegenrichting. Maar in de audit wordt dit onderscheid niet gemaakt. Het gebeurt net zo goed aan de zuidoostzijde.

Dit probleem wordt in variant 2 niet opgelost. Het college verzwijgt dit onder het kopje ‘Illegaal parkeren/laden en lossen op de rijbaan voorkomen’. 5. Op blz. 1 van de oplegnotitie schrijft Megaborn over de herinrichting van de Slotlaan in 2017: ‘… maar de verkeersveiligheidsknelpunten, met name voor fietsers, werden niet volledig opgelost.’ Werden niet volledig opgelost? Wie dit opschrijft weet niet hoe dit proces gegaan is, of neemt het niet zo nauw met de feiten. De onveiligheid is volledig en uitsluitend veroorzaakt door de herinrichting in 2017. In de besluitvorming over de centrumvisie speelde een eventuele onveiligheid op de Slotlaan geen enkele rol. Er was alleen een politieke wens

dat de Slotlaan autoluw zou worden. In het betreffende raadsvoorstel eind 2014 achtte het college, bijgestaan door verkeerskundigen, het aannemelijk dat de Slotlaan door de shared space inrichting autoluw zou worden. Dat is mislukt. Eind 2019, toen alle maatregelen waren doorgevoerd, was de Slotlaan zelfs iets drukker geworden. Om nu goede keuzen te kunnen maken over het veilig inrichten van de Slotlaan is het van belang te weten waarom de herinrichting in 2017 mislukt is. Hoe kon het college, bijgestaan door verkeerskundigen, zich zo vergissen? De herinrichting was in strijd met het GVVP. Hoe kon dat gebeuren? Die vragen moeten nu eerst gesteld en beantwoord worden, voordat kan worden nagedacht over oplossingen. U heeft eind 2020 besloten om geen onderzoek te doen naar de mislukking van de centrumvisie. Dan krijg je dit soort kletspraatjes en teksten als ‘Optimalisatie Slotlaan’, ‘het verder vervolmaken van de Slotlaan’ (RIB20.219) en deze: ‘Dit draagt niet bij aan het weren van doorgaand verkeer op de Slotlaan’. Wie dat nog durft te zeggen heeft niets willen leren. De essentie van de mislukte shared space herinrichting in 2017 was het mengen van verkeersstromen, met name auto’s en fietsers in de meerichting. Datzelfde principe wil het college, bijgestaan door verkeerskundigen, nu opnieuw proberen met variant 2. 6.

Het college stelt dat het uitgangspunt van variant 1+ is dat er ‘in verband met de logische inpassing in de bestaande situatie’(?) circa 1,5 meter brede fietsstroken tweezijdig op de rijbaan worden aanbracht en concludeert vervolgens dat die 1,5 meter niet voldoet aan de CROW-richtlijn dat fietsstroken minimaal 1,7 meter moeten zijn. Maar u heeft in uw besluit van 22 februari 2022 niets gezegd over de breedte van de fietsstroken; het college creëert dit ‘probleem’. Hoe zwaarwegend is die geheimzinnige ‘logische inpassing in de bestaande situatie’? Waarom legt het college niet uit waar dit over gaat? Dit probleem is eenvoudig oplosbaar. In variant 2 wordt het fietspad in de tegenrichting verbreed van 1,5 m naar 1,9 m. Het college vertelt er niet bij waar die 40 cm vandaan komt; dat moet je met een vergrootglas zoeken in de variantenstudie. Die 40 cm gaat ten koste van de rijbaan. Diezelfde versmalling van de rijbaan kan gebruikt worden om de fietsstroken in beide richtingen te verbreden van 1,5 naar 1,7 meter. Het college stelt bovendien: ‘Een ander nadeel van smalle fietsstroken is dat de rijloper voor het autoverkeer breder is. Dit kan leiden voor hogere snelheden van het autoverkeer, wat ook nadelig is voor het fietscomfort.’ Dit probleem wordt hiermee ook opgelost. Overigens ligt Zeist vol met fietsstroken van 1,5 m breed, ook recent aangelegde. 7.

Het college stelt dat fietsstroken kunnen zorgen voor schijnveiligheid, ‘doordat de suggestie wordt gewekt dat fietsers een eigen plek op de weg hebben, maar dit is niet het geval.’ Dat is niet waar. Deze tekst geldt voor fietssuggestiestroken (Fietsersbond: ‘nepfietsstroken’). Die moet je überhaupt niet toepassen. Bij fietsstroken, herkenbaar aan het fietssymbool op het wegdek, hebben de fietsers wel degelijk een eigen plek op de weg. 8. Het college stelt: ‘Ter hoogte van de bushalte wordt de fietsstrook tijdelijk onderbroken, aangezien het verboden is op een fietsstrook te stoppen of parkeren. Juridisch is halteren op de rijbaan dus alleen mogelijk bij een onderbreking van de fietsstrook.’ Dit klopt, maar het is een non-probleem; je kan gewoon de fietsstrook achter de bushalte langs laten lopen, zoals het was voor de herinrichting in 2017. Overigens spreekt het college met deze juiste stelling de vorige onjuiste stelling tegen. De manier waarop het college u ‘informeert’, zoals in deze punten naar voren komt, zit ook in het rapport Optimalisatie Slotlaan en de afwegingsmatrix in de variantenstudie. Variant 2 wordt veel te gunstig gepresenteerd. Tegenover de plusjes bij de verbeterde fietsstrook in de tegenrichting in variant 2, zouden net zoveel minnetjes vermeld moeten worden voor het niet realiseren van een fietsstrook in de meerichting.

Het college stelt bij variant 2: ‘De bus moet achter de fietsers blijven rijden.’ Dit gaat niet gebeuren. De bus zal zich langs de fietsers wringen en dan weer ‘breder’ gaan rijden, met z’n rechterwielen op

de onherkenbare fietssuggestiestrook. Als de bus bij het verkeerslicht moet stoppen, moeten fietsers achter de bus wachten. Dat zie je nu al gebeuren, dat wordt nog erger, doordat de totale breedte (rijbaan plus onherkenbare nepfietsstrook) 40 cm smaller wordt. En als het wel lukt: Hoe leuk is het voor fietsers om over de volle lengte van de Slotlaan te worden opgejaagd door een bus?

In variant 2 wordt de ruimte voor fietsers in de meerichting, rechts van de bus, 40 cm smaller.

Waarom doet het college dit? Dat heeft alles te maken met de wegencategorisering. In de inspraakloze wegencategorisering in het mobiliteitsplan heeft het college de Slotlaan afgewaardeerd tot erftoegangsweg. Het college heeft niets willen leren van de mislukking van de centrumvisie en blijft hangen in hopeloos wensdenken. Op 18 mei 2021 nam u unaniem de motie ‘Ruimte voor maatwerk bij uitwerking mobiliteitsplannen’ aan, met het verzoek aan het college om open te staan voor maatwerkoplossingen naast de strikte en inmiddels achterhaalde Duurzaam Veilig indeling in gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. In de wegencategorisering in het mobiliteitsplan is hier niets mee gedaan. Op 22 februari van dit jaar heeft u unaniem het amendement ‘tussencategorie wegencategorisering’ aangenomen, met het verzoek aan het college dit uit te werken en aan de raad voor te leggen. Zie 09a-22RV003+Amendement+Tussencategorie+wegencategorisering (raadsinformatie.nl). Ook hier is niets mee gedaan in de stukken die nu voorliggen. De Slotlaan is een schoolvoorbeeld van een gebiedsontsluitingsweg 30 km/u (GOW30), en dan zeggen ook verkeerskundigen: doorlopende fietsvoorzieningen in beide richtingen. Dat betekent een fietspad in de tegenrichting en tenminste een fietsstrook in de meerichting. Uw variant 1+ voldoet daaraan.

Daarmee niet gezegd dat dit een optimale oplossing is. Het blijft een compromis. Als u wil dat de Slotlaan echt veilig wordt voor fietsers, zal er iets moeten gebeuren met de betonnen plantenbakken. Het college heeft deze oorzaak van de problemen zorgvuldig buiten de discussie gehouden. De keuze is: optimale veiligheid of plantenbakken. Ik wijs er opnieuw op dat in geen van de varianten iets gedaan wordt aan het ontbreken van schrikstroken. Het college had toegezegd hiernaar te zullen kijken: ‘Het vergroten dan wel realiseren van de obstakelvrije schikstrook maakt onderdeel uit van de ontwerpopdracht’ (raadsvragen NDZ beantwoording 23 april 2021). Hier is niets mee gedaan. Ondertussen durft het college bij variant 2 wel ++ bij ‘verkeersveilige fietsroute’ te zetten. Lees nogmaals of alsnog mijn brief van 18 februari 2022: https://zeist.raadsinformatie.nl/document/11216228/1/20220218+Mobiliteitsplan+en+optimalisatie +Slotlaan+brief+H_J_+Hoorn. Opmerkelijk is dat het college nu besloten heeft om op de Steynlaan fietsstroken te maken, ‘gelet op het aantal verkeersbewegingen’. Prima. Nu de Slotlaan nog. Op de Slotlaan rijden meer auto’s dan op de Steynlaan per richting. Zie https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2022-468244.html Overigens ben ik van mening dat de bus terug moet naar de oorspronkelijke route. Met vriendelijke groet, Hendrik Jan Hoorn

PS1: Aan het eind van de Ronde Tafel op 29 november heb ik gevraagd wat bedoeld wordt met de ‘logische inpassing in de bestaande situatie’ (zie punt 6 hierboven). Het blijkt te gaan om de rijen klinkers in de lengterichting tussen de rijbaan en de onherkenbare fietssuggestiestrook. Zie de afbeelding op de vorige bladzijde. Het is uiteraard eenvoudig om in die rijen af en toe een klinker te vervangen door een witte. Maar het is een verwaarloosbare moeite om die rij 20 cm naar links te verschuiven. PS2: Er werd me gevraagd of ik het recent toegevoegde advies van VVN Zeist van 17 oktober 2022 gelezen had. Antwoord: ja. Iemand had me gisteren gevraagd wat ik er van vind. In de bijlage mijn bevindingen.

Mijn reactie op het advies van VVN Zeist van 17 oktober 2022 • • •

•

• • • • •

• • • •

•

Hun ‘obstakelvreesafstand’ komt overeen met mijn ‘strikstrook’. Mee eens. Oorzaken plantenbakken, terrasafscheidingen en fietsnietjes. Ze benoemen het onduidelijke onderscheid tussen fiets- en voetpaden. Mee eens. Verlaging van het verhoogde fietspad naar het niveau van de rijbaan. Mee eens. Dat zit ook in variant 1+ van de raad. Helaas heeft het college dit verhoogde fietspad ondertussen ook toegepast bij de herinrichting van de Voorheuvel. Nauwelijks verholen kritiek op het uitgangspunt dat er een beperkt budget beschikbaar is voor de ‘optimalisatie’. Mee eens. Daarom hamer ik er op dat de politiek eerst moet inzien dat er helemaal geen sprake is van een optimalisatie, dat de herinrichting in 2017 totaal mislukt is en dat we vanuit dat besef gaan kijken: hoe gaan we de schade herstellen? Subjectiviteit van de afwegingsmatrix (‘consumentenbond-vergelijking’) in de variantenstudie van Megaborn: mee eens. Ik noem dit ook in mijn inspraak. Vaststelling dat het totale dwarsprofiel van de weg te smal is om goede fietsvoorzieningen te maken: mee eens. Oorzaak: plantenbakken, terrasafscheidingen en fietsnietjes. Variërende fietsstrookbreedte in variant 1+ wordt afgeraden. Mee eens. Onderbreken van de fietsstrook bij de bushalte is ongewenst.

Bedoeld wordt: Fietsstrook ongewenst vanwege onvermijdelijke onderbreking bij bushalte? Mee eens, oplosbaar door de fietsstrook achter de bushalte langs te laten doorlopen. Fietsstroken, fietspaden en suggestiestroken worden door Megaborn door elkaar gehaald. Daardoor onduidelijk wat bedoeld wordt. Mee eens. Heb ik genoemd in een eerdere inspraak. Er zijn geen fietsstroken op de Slotlaan. Onvoorstelbaar dat Megaborn zo slordig met die woorden omgaat. Vaststelling dat er in variant 2 niet gehandhaafd kan worden dat er geparkeerd wordt op de ‘suggestiestrook’ aan de rechterkant van de weg. Mee eens. Mede daarom moet er een fietsstrook in de meerichting komen. ‘Het is de vraag of buschauffeurs toch niet gaan proberen om solofietsers in te halen, al is hiervoor (te) weinig ruimte. Als bussen evenwel achter fietsers blijven rijden, voelen fietsers zich opgejaagd door de bus.’ Mee eens. Noem ik ook. Bussen gaan fietsers zeker wel inhalen. VVN verwacht dat bromfietsers zich weinig zullen aantrekken van het bromfietsverbod. Mee eens. Vaststelling dat de fietspadbreedte van 1,9 m in variant 2 eigenlijk ook nog te smal is. VVN heeft het over nog veel ruimere voorkeursbreedten, zowel voor het fietspad als voor de fietsstrook. Dat zal best, maar we hebben te maken met een bestaande situatie.

In feite bekritiseert VVN hiermee dat het totale profiel in 2017 versmald is door de plantenbakken. Daar ben ik het mee eens. Blz. 10: ‘De (aangepaste) inrichting van de Slotlaan volgens de Ontwerpvariant 2 past (helaas) niet in het wensbeeld van een zgn. “fietsstraat”. Door de suggestiestroken in de herinrichting wordt aan fietsers een plaats aan de rechterzijde van de rijbaan aangeboden en daarmee gemotoriseerd verkeer een plek in het midden van de rijbaan. Op een “fietsstraat” hebben fietsers prioriteit en is de auto te gast. Dit is op de Slotlaan niet het geval, er rijden daarvoor nog teveel auto’s, bussen en zwaar verkeer.’ In die zin mee eens, dat VVN hiermee zelf ook zegt dat de Slotlaan in feite een gebiedsontsluitingsweg 30 km/u is.

De discussie zal zich toespitsen op de vraag: variant 1+ of 2? Maar VVN kijkt met een andere bril dan ik. Ik zeg alleen dat er vanwege de verkeersintensiteiten en de feitelijke wegencategorie (gebiedsontsluitingsweg 30 km/u) een doorlopende fietsvoorziening moet komen in de meerichting. VVN zegt daar niets over. Vermoedelijk weten ze niet dat Megaborn dat aanvankelijk zelf

geadviseerd heeft. VVN ziet variant 1+ als een goedkoop ‘budgettair voorkeursalternatief’ van de raad. Het is een combinatie van het in stand houden en doortrekken van het te smalle fietspad in de tegenrichting en een te smalle fietsstrook in de meerichting met variërende breedte en rakelings langs obstakels. Ik zou er ook niet voor kiezen. Er moet gewoon weer een goede fietsstrook komen. VVN noemt variant 1+ een ‘bewust onveilige verkeersoplossing’. Dat klopt. Let op het woord ‘bewust’. Zit dat ‘bewust’ in het besluit van de raad, of in de uitwerking door het college, door de fietsstrook in de meerichting bewust smaller te maken dan de richtlijn van 1,7 m, met een variërende breedte, rakelings langs obstakels (plantenbakken) en met een onnodige onderbreking bij de bushalte? In mijn brief van 18 februari 2022 heb ik deze variant ‘een compromis’ genoemd. Toen wist ik nog niet dat de raad hier op 22 februari toe zou besluiten en het college deze variant bewust onveilig zou uitwerken. Zoals het nu voorligt, ben ik het eens met VVN. Er moet gewoon weer een veilige fietsstrook in de meerichting komen, zoals voor de herinrichting in 2017.