01-Aanbiedingsbrief raad rapportage rekenkameronderzoek doorwerking Monitor Sociaal Domein

Secretariaat: Het Rond 1 Zeist Gemeente Zeist: Postbus 513 3700 AM Zeist Telefoon 14 030 ▪ rekenkamer@zeist.nl

www.zeist.nl/rekenkamer

Gemeente Zeist Postbus 513 3700 AM ZEIST

Datum:

28 februari 2022

Behandeld door: Hans Verhorst

Onderwerp:

Onderzoek ‘Hoe staat het met de monitor sociaal domein?’

Geachte leden van de raad, Voor u ligt het resultaat van het doorwerkingsonderzoek naar de opvolging van de aanbevelingen bij het onderzoek naar de monitoring van het Sociaal Domein. De Rekenkamer Zeist startte dit onderzoek omdat er veel vragen bij de raad leefden over de voortgang en de rekenkamer het van belang vindt om periodiek na te gaan of aanbevelingen worden opgevolgd. Vanuit de rekenkamer werd het onderzoek uitgevoerd door Hein Albeda en Hans Verhorst. De rekenkamer wil nader onderzoeken hoe het staat met de aanbevelingen omdat de monitor essentieel is voor de gemeenteraad. De achterliggende gedachte van de monitor is om de gemeenteraad te helpen zijn werk goed te doen rond kaderstelling en controle. Heeft de gemeenteraad sinds 2019 inderdaad meer mogelijkheden gekregen om resultaat te beoordelen en zo nodig bij te sturen, zowel door de (prioriteit van de) doelstellingen aan te passen, als door maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de realisatie van de doelstellingen wordt verbeterd? We hebben daarbij de focus gelegd op de jeugdzorg. Daar lagen de meeste vragen van de raad. Aanbevelingen van de Rekenkamer Zeist uit 2019 De aanleiding van het onderzoek uit 2019 naar de monitoring van het sociaal domein was de indruk dat de gemeenteraad geen goed beeld heeft van de resultaten op het gebied van het sociaal domein, terwijl daar wel behoefte aan is.

Het onderzoek heeft toen geleid tot vier aanbevelingen. We lopen in dit doorwerkingsonderzoek de aanbevelingen langs en laten zien wat er is gedaan. De aanbevelingen waren: - Stel met elkaar de belangrijkste prioriteiten vast. - Kies één of enkele van deze prioriteiten en ga ermee aan de slag (richt bijvoorbeeld enkele pilots in). - Bepaal de informatiebehoefte en stem de vraag aan uitvoerende partijen hierop af. - Denk na over de capaciteit en budgetten die hiervoor nodig zijn. In het raadsvoorstel van 5 september 2019 is voorgesteld de aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen en hier een vijfde aanbeveling aan toe te voegen: ‘’regel het beheer en de verankering van de monitor’’. Voor deze laatste aanbeveling geldt dat het nog te vroeg is om te kijken naar het beheer en de verankering van de monitor, omdat de monitor nu nog stapsgewijs in ontwikkeling is.

1

De Rekenkamer meent dat het belangrijk is ook te kijken naar andere gemeenten omdat veel gemeenten net als Zeist worstelen om het sociaal domein goed te monitoren. Het zou geen eerlijk beeld geven als we alleen spreken over een worsteling in Zeist. Daarin wijkt dit doorwerkingsonderzoek af van andere doorwerkingsonderzoeken. Conclusie: onvoldoende verantwoording De rekenkamer heeft gezien dat er een kwaliteitsslag is gemaakt in de aanbestedingen in de jeugdzorg en dat er maatregelen zijn genomen die zullen helpen om het zicht op de effectiviteit en efficiëntie te vergroten en de verantwoording te verbeteren. Dit alles vindt plaats in een complexe omgeving met meerdere partners en regionale aanbestedingen. De planning en control-cyclus is echter nog onvoldoende in te vullen omdat verschillende vragen rond de effectiviteit en efficiëntie van het bestede budget in de jeugdzorg niet beantwoord kunnen worden. en er is meer vaart nodig om daar te komen. De twee belangrijkste prioriteiten van het programma Sociaal in balans (preventiever werken om dure zorginzet te voorkomen en het organiseren van de juiste zorg op de juiste plek) zijn nog niet te meten. De ingezette maatregelen rond het CJG en verbeterde aanbestedingen helpen, maar zijn niet genoeg.

De raad krijgt nog onvoldoende verantwoording, de sturing door de raad is gebaseerd op aannames en resultaten van hulpverlening zijn onvoldoende bekend. Het advies van de rekenkamer is daarom vooral om de sinds dit jaar ingezette vaart er in te houden. Dat betekent in gesprek gaan met het college over de behoeften rond monitoren van effectiviteit en efficiëntie, als gemeente het gesprek aangaan met ketenpartners over te leveren gegevens zonder veel administratieve lasten en meer algemeen goede balans houden tussen het goede gesprek en de harde cijfers. Het blijft van belang om vaart te maken met de monitoring in het sociaal domein, zowel vanuit het oogpunt van resultaat voor de mensen die zorg nodig hebben als vanuit financieel oogpunt. Woord van dank De Rekenkamer wil graag iedereen bedanken die een bijdrage heeft geleverd aan dit onderzoek. Een woord van dank gaat uit naar alle gesprekspartners. Ondanks de worsteling om kwaliteit en effectiviteit weer te geven, hebben zij eerlijk en open verteld over wat goed gaat, maar ook wat nog niet gelukt is en waar ze mee worstelen. Dat is van niet te onderschatten belang. Het is moeilijker om open te zijn over wat nog niet is gelukt, dan over wat goed gaat. Zonder hun openheid was dit doorwerkingsonderzoek niet mogelijk geweest. Bijgevoegd vindt u de rapportage van de rekenkamer en de bestuurlijke reactie op het rapport.

De rekenkamer gaat graag met u als raad in gesprek over de bevindingen van het onderzoek.

Danielle Fictorie Voorzitter Rekenkamer Zeist

2