01-23RV072 Bijlage 1 - Manifest 'Goed op weg naar beter' - gewijzigd

‘Goed op weg naar beter’ Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

Gemeente Zeist November 2023 Versie 2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

3

2

Centrale waarden voor het samenspel

4

3

Kwaliteit van het debat

5

4

Efficiëntie van vergaderen en vergaderdruk

5

5

Informatievoorziening en -behoefte

5

6

Betrokkenheid van de samenleving

6

7

Agenderende rol van de raad

6

8

Omgangsvormen

6

‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

2/7

1

Inleiding

Door de jaren heen heeft Zeist veel geïnvesteerd in het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Daarbij kenmerkt Zeist zich door een informele en persoonlijke gemeenschapscultuur. Dit betekent een pragmatische en consensusgerichte manier van werken enerzijds, en een informele en mensgerichte cultuur anderzijds. Er wordt primair samengewerkt om gezamenlijk de doelen te bereiken voor Zeist. Hoewel de verhoudingen op zich goed zijn, is er altijd ruimte voor verbetering. De gemeente Zeist stelt daarom dit manifest op. Het manifest vormt het kader en bevat de gezamenlijke uitgangspunten voor het verdere gesprek. Bij het manifest hoort een uitvoeringsplan. Hierin staan de intenties en concrete vervolgacties voor de komende paar jaar om het samenspel binnen de raad en tussen raad en college te bestendigen en nog verder te verbeteren. Het eerste uitvoeringsplan is opgesteld voor de periode 2024 tot de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Dit manifest is het eindproduct van meerdere werksessies waarin de gemeenteraad, het college en de leidinggevenden (DT) van de ambtelijke organisatie van Zeist hebben nagedacht over het politiek-bestuurlijk samenspel. In hoofdstuk 2 staat het kader van het manifest, de centrale waarden. In hoofdstuk 3 tot en met 8 zijn achtereenvolgens de zes inhoudelijke thema’s opgenomen.

‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

3/7

2

Centrale waarden voor het samenspel

Om als gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie goed te kunnen samenwerken maken we afspraken over de manier waarop wij werken en welke waarden wij belangrijk vinden in het samenspel. Zo handelen we vanuit een basis van gemeenschappelijke waarden, waarmee we het bestuur van de gemeente kunnen versterken. Onze gemeente kenmerkt zich door samenwerking. Samen maken we Zeist. We werken samen aan een betere gemeente: inwoners, raadsleden, wethouders, burgemeester en ambtenaren. Want voor de samenleving van Zeist doen we het uiteindelijk allemaal. Dat moeten we koesteren. Zo zorgen we voor een gemeente die vertrouwen wekt, onderling en naar buiten toe. Het politieke proces vindt plaats in de gemeenteraad. Politiek wordt nooit op de persoon gespeeld, ondanks dat politiek soms wel persoonlijk kan én mag zijn. Door respectvol met elkaar om te gaan, werken we samen aan oplossingen voor de uitdagingen waar Zeist voor staat.

"Samen maken we Zeist" Uitgangspunten ▪ Respect: we gaan respectvol met elkaar om. We spelen dus altijd op de zaak en niet op de persoon. ▪ Consensusgerichtheid: uiteindelijk willen wij het beste voor onze inwoners. Daarom proberen we er altijd uit te komen en brede overeenstemming te bereiken. Wij blijven echter achter onze verschillende politieke opvattingen staan en voeren het debat op de inhoud. ▪ Openheid: dilemma's leggen wij openlijk op tafel en tonen daarmee ook bereidheid om onze eigen opvatting bij te stellen. ▪ Scherpte: we staan pal voor onze politieke overtuigingen. In het debat brengen we deze waarden scherp naar voren. We zijn kritisch, maar staan ook open voor goede ideeën van anderen. ▪ Eerlijkheid: We zijn samen verantwoordelijk voor een goede besluitvorming en spreken elkaar daarop aan. Dat betekent dat we eerlijk naar elkaar moeten zijn, ook als dat niet gemakkelijk is. ▪ Contact met de samenleving: in onze gemeenteraad moeten alle geluiden uit de samenleving te horen zijn. Daarbij koesteren wij diegenen die graag willen participeren. Wij zetten ons er actief voor in dat ook minder zichtbare belangen hun weg naar het gemeentebestuur kunnen vinden.

‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

4/7

3

Kwaliteit van het debat

Het debat in de gemeenteraad vormt de spil van de representatieve lokale democratie. De raad neemt gezamenlijk besluiten in het algemeen belang. De raad stelt kaders aan het college en controleert of het beleid de uitvoering binnen die kaders blijft. Het is belangrijk dat de verschillende ideologieën die leven in de gemeenteraad goed naar voren komen in het debat. De politieke verschillen zijn hierdoor zichtbaar. Daarbij hebben we oog voor de werkdruk van raadsleden en buitengewoon raadsleden. Een kwalitatief hoogwaardig debat vereist daarom ook een goede focus, waarbij beeld- en oordeelsvorming scherp onderscheiden worden en een goede voorbereiding, waarbij wij parate kennis op de verschillende dossiers hebben. We gunnen elkaar de ruimte om onze mening te ventileren, maar zijn ons er ook van bewust dat we zelf niet onnodig veel gebruikmaken van de schaarse tijd. We gaan daarbij respectvol met elkaar om en komen samen tot constructieve oplossingen voor Zeist.

"Een kwalitatief hoogwaardig debat vereist focus, voorbereiding en geeft ruimte aan ideologische verschillen"

4

Efficiëntie van vergaderen en vergaderdruk

We zijn in Zeist altijd op zoek naar brede overeenstemming. Daarbij realiseren we ons dat een grotere meerderheid meer draagvlak voor een besluit betekent, maar zijn we ons er terdege van bewust dat een unaniem besluit geen vereiste is. We vinden hierin de balans met de schaarse vergadertijd. Zonder iets af te doen aan de rechten van een raadslid, zijn we scherp op onszelf of een bijdrage (bijv. spreektijd, motie, stemverklaring) toegevoegde waarde heeft. Ook stellen we prioriteiten in de agendering van onderwerpen. De vaste vergaderavonden van de raad zijn de dinsdag en de donderdag. Andere momenten zijn echt uitzonderingen. We respecteren van elkaar dat ieder (buitengewoon) raadslid en zijn fractie zelf afweegt bij welke bijeenkomst iemand aanwezig is, zodat er ook ruimte en tijd is om aan taakdifferentiatie te doen.

5

Informatievoorziening en -behoefte

Om als gemeenteraad onze taak goed uit te voeren, is het belangrijk dat de informatievoorziening door het college goed is. Dat geldt zowel voor de actieve als de passieve informatievoorziening. Ook bij politiek gevoelige onderwerpen dient het college de raad open, eerlijk en tijdig te informeren. Voor een goede informatievoorziening is daarbij een helder en toegankelijk raadsinformatiesysteem essentieel. De informatievoorziening is momenteel wat te omvangrijk, maar moet gericht zijn op efficiëntie en helderheid. Daarbij is een belangrijke rol voor het college weggelegd om de raad mee te nemen in de grote hoeveelheid informatie die op raadsleden afkomt. Daarnaast moeten we ons bewust zijn van de raadsinstrumenten die we kiezen. We benaderen de griffie actief: zo kiezen we de juiste instrumenten waarmee we het resultaat halen dat aansluit bij onze behoefte. Daarbij zijn we ons bewust van de beperkte ambtelijke capaciteit. Als raad zijn we ons ook bewust van onze controlerende rol en zorgen we dat we de uitvoering aan het college laten.

"College, raad en ambtelijke organisatie moeten zich richten op efficiënte, heldere en begrijpelijke informatievoorziening'' ‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

5/7

6

Betrokkenheid van de samenleving

Wij besturen onze gemeente samen met onze inwoners. Daar staat Zeist ook bekend om en daar zijn we trots op. De gemeenteraad moet actief naar inwoners toe een open gesprek met ze voeren. We blijven verschillende mogelijkheden voor inwoners aanbieden om mee te doen. Tegelijkertijd kan de betrokkenheid altijd nog beter. Daarom willen we meer initiatieven ontplooien. Dat zorgt ervoor dat wij beter in staat zijn groepen te bereiken die niet altijd de gemeente weten te vinden. We staan daarbij als individuele raadsleden en fracties ook zelf aan de lat. Bij de behandeling van onderwerpen denken we actief na welke personen en groepen we kunnen betrekken en op welke manier. De balans tussen in het gemeentehuis vergaderen enerzijds en zichtbaar zijn in de gemeente anderzijds kan daarbij beter. Naast de huidige wijkwerkbezoeken, willen we als gemeenteraad meer de gemeente intrekken.

''In Zeist doen we het voor de inwoner. We behouden wat al goed is en hebben oog voor alle groepen in de samenleving. Daarbij willen wij als gemeenteraad intensiever in contact zijn met onze inwoners''

7

Agenderende rol van de raad

Als volksvertegenwoordigers staan wij midden in de samenleving. We weten wat er speelt, waar mensen zich zorgen over maken en wat de uitdagingen zijn voor de toekomst. De maatschappelijke ontwikkelingen maken dat veel onderwerpen aandacht behoeven. Hierin ligt een grote verantwoordelijkheid voor de raad om onderwerpen aan de orde te stellen en te blijven stellen. We wachten daarom niet alleen af waar het college mee komt, maar nemen zelf ook het initiatief. We willen gaan kijken welke maatschappelijke thema's aandacht behoeven en geven onze prioriteiten aan. We verliezen daarbij de implicaties van het agenderen van onderwerpen voor de druk op de raad en de ambtelijke organisatie niet uit het oog.

8

Omgangsvormen

We zijn trots op de onderlinge omgangsvormen: er bestaat een goede relatie tussen college en raad, men uit zich respectvol naar elkaar en men heeft een open en constructieve houding. Gesprekken worden gevoerd op de inhoud. Men is redelijk en billijk, contacten zijn laagdrempelig, er is ruimte voor humor, en door een constructieve houding is er veel samenwerking mogelijk, met grote effectiviteit van besluitvorming tot gevolg. Wij hebben een open en vriendelijke houding waarbij we goed naar elkaar luisteren. We werken hierbij aan een constructieve feedbackcultuur. Dit draagt bij aan het werkplezier en een sociaal veilige werkomgeving. Tijdens de vergaderingen hanteren we een meer formele stijl, zodat het debat inhoudelijk blijft.

‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

6/7

Gemeente Zeist Publiekshal, Slotlaan 20, Zeist Postbus 513, 3700 AM Zeist Telefoon 14 030

E-mail: zeist@zeist.nl Website: www.zeist.nl Twitter: www.twitter.com/gemeentezeist

‘Goed op weg naar beter’ - Manifest van de bestuurscultuur van Zeist

7/7