01-22RV003 Bijlage 1 Mobiliteitsplan Zeist 2022-2027 (gewijzigd)

31

Speerpunt 12 Zeist gaat de mogelijkheden verkennen van slimmere, kleinschaligere en schonere distributie van goederen; bijvoorbeeld door het instellen van een bevoorradingshub aan de rand van het centrum, van waaruit winkels, bedrijven én bewoners met kleinere, schonere en efficiëntere voertuigen worden bevoorraad. Uitwerking speerpunt • Uitvoeren onderzoek bevoorradingshub Wat is er in het participatieproces gezegd? In de 8 reacties die gerelateerd zijn aan dit speerpunt wordt met name aandacht gevraagd voor het (toenemende) verkeer van pakketbezorgers die hard rijden en door laden en lossen voor parkeeroverlast zorgen. Ook worden suggesties gedaan voor het tegengaan hiervan, zoals het instellen van een bevoorradingshub. Deze suggesties hebben we meegenomen in de uitwerking van dit speerpunt.

Uitwerking speerpunt Uitvoeren onderzoek bevoorradingshub We verkennen de mogelijkheden voor het instellen van een bevoorradingshub aan de rand van het centrum en in woonwijken. Dit gaat de hoeveelheid pakketbezorgers in de woonwijken tegen. Een bevoorradingshub kan ook bestaan uit een pakketkluis bij een algemene voorziening zoals het gemeentehuis.

De laad- en losplekken in het centrum willen we beter benutten: de venstertijden voor bevoorrading van winkels behouden we, daarna reserveren we de laaden losplekken voor pakketbezorgers, zodat deze niet meer op de rijbaan stilstaan.

Speerpunt 13 De gemeente Zeist wil verkennen of meer parkeerplaatsen vergroend kunnen worden (bijvoorbeeld door halfverharding in plaats van gesloten verharding) en of gebruik van parkeerplaatsen voor lokale opwek (solar carports) verbonden met energieopwekking op wijkniveau mogelijk en wenselijk is. Uitwerking speerpunt • parkeerplaatsen vergroenen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader; • opwekmogelijkheden realiseren op parkeerplaatsen. Wat is er in het participatieproces gezegd? In het participatieproces zijn twee opmerkingen hierover naar voren gekomen. Dit betreft een concrete locatie waar groen mist (De Clomp) en de vraag of ook gekeken wordt naar meer waterdoorlatende parkeeroppervlakte (bijvoorbeeld grasbetonstenen). De opmerking over de locatie nemen we mee als de betreffende locatie wordt aangepakt en de suggestie hebben we verwerkt in de uitwerking van dit speerpunt..

32

Uitwerking speerpunt Parkeerplaatsen vergroenen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader We nemen het uitgangspunt dat parkeerplaatsen vergroend worden op in het uitgangspuntenkader voor het aanpakken van locaties. Zo maken we de parkeerplaatsen in de gemeente klimaatadaptief en toekomstbestendig. Dit kader is opgenomen in hoofdstuk 3.

Wanneer wegen herinrichting krijgen, dan wordt dit direct klimaatadaptief gedaan. De specifieke eisen zijn in Klimaatbestendig Zeist (april 2021) vastgesteld. Bij vaststelling van het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022 – 2026 (verwacht: december 2021) worden ook de benodigde financiële maatregelen getroffen. Daarnaast kiest de gemeente waar mogelijk voor het verminderen van het verharde oppervlak.

• Bij het realiseren van parkeerplaatsen (ook als dat in bermen noodzakelijk is) overwegen we halfverharding (zoals grasbetonstenen) toe te passen.

Opwekmogelijkheden realiseren op parkeerplaatsen Op een aantal parkeerterreinen gaan we de mogelijkheden verkennen voor energieopwekking, bijvoorbeeld door het realiseren van solar carports.

Speerpunt 14 Binnen duurzaamheid is biodiversiteit voor Zeist een belangrijk thema. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om met mobiliteitsingrepen tot versterking van de biodiversiteit te komen. Uitwerking speerpunt • biodiversiteit opnemen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader; • realiseren van oversteekvoorzieningen voor dieren bij wegen; • selecteren van juiste beplanting langs wegen of fietspaden; • bushokjes vergroenen. Wat is er in het participatieproces gezegd? Aan dit speerpunt zijn 10 reacties uit de participatie gerelateerd. Deze reacties betreffen met name suggesties hoe om te gaan met groen: maaibeleid (minder maaien), natuurgebieden toegankelijk maken en groen inzetten voor verkeersveiligheid (optisch versmallen).

Uitwerking speerpunt Biodiversiteit opnemen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader Om de ontwikkeling van de biodiversiteit te borgen en te faciliteren bij mobiliteitsingrepen, hanteren we de biodiversiteit als integraal onderdeel van het uitgangspuntenkader voor de aanpak van infrastructurele locaties. Uitgangspunt hierbij is de Biodiversiteitsvisie van februari 2021. Dit hebben we als volgt opgenomen in het uitgangspuntenkader in hoofdstuk 3: • Bij aanbestedingen van aanleg en beheer van openbare ruimte en groen sturen we op behoud van en/of vergroten van biodiversiteit.

Realiseren van oversteekvoorzieningen voor dieren bij wegen Bij reconstructies onderzoeken we het nut en de mogelijkheid om wildtunnels of andere oversteekvoorzieningen aan te leggen, zodat dieren zich veilig van de ene naar de andere kant van de weg kunnen verplaatsen. Selecteren van juiste beplanting langs wegen of fietspaden Ook raadplegen we onze collega’s van de afdeling groenbeheer welke beplanting langs wegen de biodiversiteit het meeste ten goede komt. Deze beplanting realiseren we waar mogelijk bij een reconstructie van de desbetreffende weg of fietspad. Bushokjes vergroenen Indien er gemeentelijke wachtvoorzieningen bij bushaltes bijgeplaatst of vervangen worden, zullen deze groen zijn, door ze bijvoorbeeld uit te voeren met een sedum-dak. 33

34

Ambitie 4: Balans in bereikbaarheid Speerpunt 15 De gemeente Zeist borgt een goede inpassing van het HOV tracé Zeist - Utrecht USP, zodanig dat het meerwaarde oplevert voor (de inwoners en bezoekers van) Zeist. Hiervoor wordt een afwegingskader gehanteerd dat deze meerwaarde kan duiden (bijvoorbeeld een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA)). Uitwerking speerpunt • participeren in voorbereidende onderzoeken HOV Zeist-USP; • onderzoeken hoe de HOV-baan voor toegevoegde waarde kan zorgen. Wat is er in het participatieproces gezegd? Met betrekking tot dit speerpunt is een reactie binnengekomen waarin gevraagd wordt om een tramverbinding met Utrecht USP.

Achtergrond De vraag naar woningen in de regio Zeist is hoog. In de komende jaren zullen er veel woningen bijgebouwd worden en zal de vraag naar mobiliteit alleen maar toenemen. De U10 heeft in het IRP vastgelegd dat de automobiliteit stabiel moet blijven en de groei voornamelijk opgevangen wordt door meer fietsgebruik en OV-gebruik. De regio en de provincie doen onderzoek naar een HOV-baan van Utrecht Science Park via Zeist naar Amersfoort. In Zeist wordt een route langs Vollenhove en Zeist-Noord beoogd. Of de HOV-lijn er komt, en zo ja, of deze als bus- of tramlijn wordt uitgevoerd, wordt in een later stadium onderzocht. Een rechtstreekse HOV-baan naar USP betekent reistijdwinst op die verbinding. Het blijft belangrijk dat er ook andere verbindingen blijven bestaan, naar Utrecht maar ook naar andere plaatsen in de regio. Veel Zeistenaren werken in Utrecht-oost en centrum, het voortbestaan van bijvoorbeeld de huidige buslijn 50 is dan ook erg belangrijk. Een HOV-baan biedt kansen door het verknopen met andere buslijnen op knooppunten, waar ook overgestapt kan worden op bijvoorbeeld deelfietsen.

Uitwerking speerpunt Participeren in voorbereidende onderzoeken HOV Zeist-USP Omdat het openbaar vervoer een verantwoordelijkheid is van de provincie, blijven we actief in gesprek met de provincie over het hoogwaardig openbaar vervoer in Zeist. Hierbij zetten we in op zoveel mogelijk meerwaarde voor de inwoners van Zeist en het opzetten van een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) om de meerwaarde voor Zeist te waarborgen. Onderzoeken hoe de HOV-baan voor toegevoegde waarde kan zorgen In het gesprek met de provincie betrekken we ook de vraag of de HOV-baan voor toegevoegde waarde kan zorgen, bijvoorbeeld door de realisatie van mobiliteitshubs, plaatsen van deelfietsen, realisatie van een P&R of de realisatie van een F&R aan de Jordanlaan.

Openbaar vervoer is een verantwoordelijkheid van de provincie. De kosten voor een HOV-baan zullen (vrijwel) geheel gedekt moeten worden door andere overheden. Voor het onderhoud van de HOV-baan en de hubs zal op termijn wel extra beheergeld nodig zijn.

35

Speerpunt 16 Zeist vergroot de bruikbaarheid van het openbaar vervoer door betere voor- en natransportmogelijkheden op openbaar vervoer knooppunten. Met meer snelle en directe buslijnen neemt de maaswijdte van het openbaar vervoer af. Er moet worden ingezet op slim aanvullend vervoer om aan de behoefte van bepaalde doelgroepen (bijvoorbeeld met een mobiliteitsbeperking) tegemoet te komen. Uitwerking speerpunt • kwaliteit van OV borgen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader; • lobbyen bij NS voor intercitystatus station Driebergen-Zeist; • lobbyen bij provincie voor behouden niveau aanbod openbaar vervoer; • inzetten op groene brandstoffen, zoals elektrisch vervoer of waterstof; • Alle bushaltes worden rookvrij • bushaltes toegankelijk maken voor mensen met een beperking (zie speerpunt 19); • creëren van mobiliteitsknooppunten op strategische plekken, waar reizigers kunnen overstappen op bus, (deel)fiets en/of auto (zie speerpunt 18); • stimuleren van deelmobiliteit (zie speerpunt 11). Wat is er in het participatieproces gezegd? In de 34 reacties over dit speerpunt wordt aandacht gevraagd voor doelgroepen en gebieden waarvoor het huidige ov-aanbod niet toereikend is. Ook worden suggesties gedaan voor nieuwe haltes, lijnen en soorten ov-voertuigen (bijvoorbeeld kleinere bussen).

We nemen deze punten mee in onze gesprekken met de provincie over het aanbod van het openbaar vervoer.

Achtergrond Zeist kent een grote groep trouwe gebruikers van het openbaar vervoer; de wijk Vollenhove is zelfs één van de meest ov-gebruikende wijken in de provincie. Belangrijke bestemmingen zijn Utrecht, USP, de Randstad en de regio Arnhem. Trein Openbaar vervoer per trein is een verantwoordelijkheid van het Rijk, die is gemandateerd aan NS. Station Den Dolder is van groot belang voor de bereikbaarheid van Den Dolder, met treinen naar Soest, Amersfoort en Utrecht. Naar verwachting zal Prorail de spoorwegovergang op de Dolderseweg afsluiten voor autoverkeer, waardoor een nieuwe verbinding naar de N238 noodzakelijk is. Bus Zoals gezegd is openbaar vervoer per bus een verantwoordelijkheid van de provincie. De provincie geeft een vervoerder opdracht om het openbaar vervoer in de provincie voor een bepaalde tijd te verzorgen. Deze opdracht wordt een concessie genoemd. Op dit moment verzorgen vervoerders Keolis en Qbuzz op deze manier het openbaar vervoer in de provincie Utrecht en daarmee in de gemeente Zeist, dat op de grens van beide concessies ligt. De gemeente heeft geen beslissingsbevoegdheid als het gaat om openbaar vervoer. Wel kan de gemeente in

36

overleg treden met de provincie om de wensen en behoeften van inwoners van de gemeente Zeist in het openbaar vervoersbeleid te behartigen. Dat gebeurt jaarlijks bij de vaststelling van het OV-jaarplan. Uitwerking speerpunt Kwaliteit van OV borgen als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader We borgen de kwaliteit van het openbaar vervoer door het aanleggen van vrijliggende infrastructuur voor bussen op te nemen als integraal onderdeel van het uitgangspuntenkader voor de aanpak van infrastructurele locaties. Dit hebben we als volgt opgenomen in het uitgangspuntenkader in hoofdstuk 3: • Waar nodig en mogelijk leggen we (in overleg met de provincie) vrijliggende infrastructuur voor openbaar vervoer aan. Lobbyen bij NS voor intercitystatus station Driebergen-Zeist De gemeente Zeist spant zich in om de intercitystatus van station Driebergen-Zeist te behouden. Deze status is met name van belang voor de reizigers uit de gemeenten Zeist en Utrechtse Heuvelrug met een bestemming naar het oosten (Ede, Arnhem, Nijmegen) of voorbij Utrecht CS.

Lobbyen bij provincie voor behouden niveau aanbod openbaar vervoer In onze gesprekken met de provincie over het OVjaarplan hanteren we het uitgangspunt dat het openbaar vervoersaanbod in de gemeente Zeist op peil moet blijven en niet (verder) mag verminderen. Daar waar regulier openbaar vervoer ontbreekt of toch verdwijnt gaat de gemeente bij de provincie lobbyen voor flexibel openbaar vervoer, al dan niet gecombineerd met Regiotaxi

Inzetten op groene brandstoffen, zoals elektrisch vervoer of waterstof In 2025 start een nieuwe concessie voor een periode van tenminste 8 jaar. Zeist zet daarbij in op bussen die duurzame brandstoffen gebruiken, zoals groene elektriciteit of waterstof. Alle bushaltes worden rookvrij Het rookvrij maken van de bushaltes sluit aan op de rookvrije treinperrons en de rookvrije (tram) haltes in Utrecht en Amersfoort. Het is een logische vervolgstap op het rookverbod op stations en bij sportverenigingen.

Speerpunt 17 Zeist stimuleert fietsverkeer door de fietsveiligheid te vergroten, het fietscomfort te versterken (denk bijvoorbeeld aan asfaltbestrating en brede fietspaden), de (aansluitingen op) fietsverbindingen, doorfietsroutes en (strategische) stallingsmogelijkheden te verbeteren en fietsroutes langs aantrekkelijke gebieden te leiden. Sociale veiligheid en meer mogelijkheden om deze door slimme verlichting te verbeteren worden hierin meegenomen. Uitwerking speerpunt • werken met prioriteringssystematiek actieve mobiliteit; • invoeren weesfietsenbeleid; • uitvoeren paaltjesaanpak; • fietsoversteken op rotondes veiliger maken; • aanleggen van fietsstraten; • in gesprek met de provincie over veiligere fietsoversteken bij provinciale wegen; • realiseren bankjes en watertappunten; • uitbreiden fietsparkeervoorziening bushaltes en station Den Dolder; • aanleggen snelfietsroute Utrecht-Amersfoort door Den Dolder; • wegmarkering aanbrengen op fietspad Woudenbergseweg en Dijnselburgerlaan; • VRI op kruispunt Jagersingel - Woudenbergseweg vervangen door een rotonde. Wat is er in het participatieproces gezegd? Het onderwerp fietsverkeer staat met 165 reacties op de derde plaats wat betreft het aantal reacties per onderwerp (na verkeersveiligheid en de wegencategorisering). Ook dit onderwerp leeft onder de inwoners van Zeist.

Het merendeel van de reacties betrof concrete locaties waar fietsen onveilig is, of waar fietspaden ontbreken, waarbij de top drie genoemde locaties bestaat uit de Bergweg, Woudenbergseweg en Kromme Rijnlaan. Deze reacties hebben we verwerkt in de prioriteringssystematiek Actieve mobiliteit, dat een onderdeel is van de uitwerking van dit speerpunt. Inhoudelijke suggesties voor inrichting van fietspaden betrekken we in het proces zodra een locatie wordt aangepakt.

37

Uitwerking speerpunt Werken met prioriteringssystematiek actieve mobiliteit We verbeteren de positie van de voetganger en fietser door te investeren in infrastructuur voor voetgangers en fietsers. Het huidige hoofdfietsnetwerk is weergegeven in Afbeelding 7. Net als voor verkeersveiligheid (speerpunt 1) hebben we ook voor actieve mobiliteit (fietsen en lopen) een prioriteringssystematiek opgesteld. Deze systematiek gebruiken we voor de afweging voor het aanpakken van de fiets- en voetgangersinfrastructuur. De uiteindelijke volgorde waarin de locaties worden aangepakt, hangt af van subsidie- en koppelkansen. De volgende aspecten worden beschouwd om te bepalen of een locatie wordt aangepakt:

38

• gepland beheer en onderhoud of rioolwerkzaamheden; • locatie krijgt een andere wegencategorisering; • locatie komt voor als verbetermaatregel in het Nationaal Toekomstbeeld Fiets; • locatie is onderdeel van het Regionale Fietsnetwerk; • mogelijkheden voor subsidie. We stellen een subsidieplanning op, waarbij we aangeven welk budget hierop aanvullend nodig is. Dit budget vragen we aan bij de gemeenteraad. We stellen een subsidieplanning op, waarbij we aangeven welk budget hierop aanvullend nodig is. Dit budget vragen we aan bij de gemeenteraad.

Afbeelding 7 – Hoofdfietsnetwerk

Hoofdnetwerk fiets Binnen de gemeente

Buiten de gemeente

Esri Nederland, Community Map Contributors

Afbeelding 7 – Hoofdfietsnetwerk

39

Invoeren weesfietsenbeleid Wat betreft het fietsparkeren stellen we in de APV locaties vast waar een beperking voor de fietsparkeertijd geldt. Door fietsen op deze locaties te labelen kunnen weesfietsen (te lang gestalde fietsen) worden verwijderd. Dit heeft niet alleen een gunstig effect op de openbare ruimte, maar het zorgt ook voor minder foutgeparkeerde fietsen. Uitvoeren paaltjesaanpak Fietspaaltjes blijken vaak een oorzaak van verkeersongelukken en kunnen een hinder vormen voor bijvoorbeeld hulpdiensten. Daarom voeren wij de komende jaren een paaltjesaanpak uit, in overeenstemming met de ontwerpwijzer fiets (speerpunt 10). Dit houdt in dat we per locatie van een paaltje gaan kijken waarom een paaltje er staat, hoe groot de kans is dat iemand daar doorheen rijdt en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn. Afhankelijk daarvan kiezen we ervoor om het desbetreffende paaltje wel of niet te verwijderen. Wanneer blijkt dat het verwijderen van een paaltje leidt tot sluipverkeer, zullen we het paaltje weer terugplaatsen. Dit doen we volgens de CROW-richtlijnen. Fietsoversteken op rotondes veiliger maken We gaan fietsoversteken op rotondes veiliger maken door te zorgen dat alle fietsoversteken bij rotondes zijn vormgegeven conform CROW-richtlijnen. Dit

40

zorgt ervoor dat fietsers beter zichtbaar zijn voor automobilisten. Op vier plekken in de gemeente maken we de fietsoversteken veiliger door een middeneiland aan te brengen. Dit zorgt ervoor dat fietsers in twee keer kunnen oversteken. De vier plekken zijn: 1. Driebergseweg - De Breul; 2. Driebergseweg – Blikkenburgerlaan; 3. Laan van Beek en Royen - Laantje Zonder Eind; 4. Woudenbergseweg – fietspad ter hoogte van het Hertenkamp. Aanleggen van fietsstraten Wegen met een maximumsnelheid van 30 km/u waarbij het aandeel fietsers erg groot is ten opzichte van het aandeel auto’s lenen zich om als fietsstraat ingericht te worden. In een fietsstraat is de fietser de dominante verkeersdeelnemer en is de auto ‘te gast’. We gaan straten die hiervoor in aanmerking komen herinrichten tot fietsstraat. In gesprek met de provincie over veiligere fietsoversteken bij provinciale wegen Provinciale wegen vormen vanwege hun (gebiedsontsluitende) functie een barrière tussen verschillende delen binnen de gemeente. Om fietsgebruik te stimuleren, moeten er voldoende veilige fietsoversteken zijn. Gemeente Zeist gaat met

de provincie in gesprek over het veiliger maken van de fietsoversteken op de provinciale wegen N224, N237 en N238. Zowel gelijkvloerse kruisingen met VRI’s als ongelijkvloerse kruisingen kunnen de veiligheid voor fietsers bevorderen. Overige uitwerking Tot slot is er een aantal concrete maatregelen die worden uitgevoerd als onderdeel van dit speerpunt:

• uitbreiden fietsparkeervoorziening bushaltes en station Den Dolder; • aanleg snelfietsroute Utrecht-Amersfoort door Den Dolder; • wegmarkering aanbrengen op fietspad Woudenbergseweg en Dijnselburgerlaan; • VRI op kruispunt Jagersingel - Woudenbergseweg vervangen door een rotonde.

Speerpunt 18 De gemeente Zeist zet in op het combineren van overstappunten voor verschillende modaliteiten (fiets, auto, ov) om zo het openbaar vervoer beter te benutten. Hiervoor kijkt de gemeente primair naar station Driebergen-Zeist, Zeist Noord, Zeist Centrum, Zeist (nabij Jordan Lyceum) en Den Dolder. Uitwerking speerpunt • Realiseren van voorzieningen bij overstappunten Wat is er in het participatieproces gezegd? Er zijn twee reacties gegeven over overstappunten. Dit betreft de overstapvoorzieningen op treinstation Driebergen-Zeist, waardoor meer mensen de trein zouden kunnen nemen en het ontbreken van fietsstalvoorzieningen bij veel bushaltes. De fietsstalvoorzieningen bij bushaltes breiden we uit (zie speerpunt 17) en de suggesties nemen we mee in het selecteren van overstaplocaties en voorzieningen.

Uitwerking speerpunt Realiseren van voorzieningen bij overstappunten We gaan bij een aantal overstappunten toetsen welke voorzieningen meerwaarde bieden en waar gebruikers behoefte aan hebben. Denk bijvoorbeeld aan oplaadpunten voor elektrische fietsen, watertappunt, pakketkluis of deelfietsen. De voorzieningen waarvan blijkt dat deze toegevoegde waarde hebben, gaan we breder toepassen op andere overstappunten.

We gaan in ieder geval op de volgende locaties voorzieningen toevoegen aan de overstappunten: Driebergen-Zeist, Zeist Noord, Zeist Centrum, hub Jordanlaan en Den Dolder.

41

42

Ambitie 5: Iedereen doet mee Speerpunt 19 De gemeente Zeist vergroot de toegankelijkheid van de mobiliteit voor mensen met een beperking en gaat hierover in gesprek met doelgroepen over wat hiervoor nodig en mogelijk is. Aandachtspunt is in ieder geval voldoende goede parkeervoorzieningen voor mensen met een mobiliteitsbeperking. Uitwerking speerpunt • toegankelijkheid nastreven als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader; • opstellen kaart toegankelijkheidsknelpunten; • in gesprek met belangenorganisaties mindervaliden; • opstellen Parkeernota (onderdeel gehandicaptenparkeerplaatsen); • aansluiten bij ontwikkeling landelijke mindervalidenparkeerplaatsen-app; • toegankelijkheid bushaltes verbeteren. Wat is er in het participatieproces gezegd? Op dit speerpunt zijn 49 reacties gegeven. In deze reacties noemen inwoners concrete locaties waar de doorgang voor mindervaliden belemmerd wordt, waarbij de top drie bestaat uit Bosch en Duin, het centrum en De Dreef. Ook vraagt men aandacht voor het belang van mindervaliden in het verkeer. De genoemde locaties nemen we mee in de kaart met toegankelijkheidsknelpunten en het belang van mindervaliden geven we een plek in het uitgangspuntenkader voor de aanpak van locaties. Over de vraag of er voldoende goede parkeervoorzieningen voor mensen met een mobiliteitsbeperking zijn, hebben inwoners geen reactie gegeven.

Uitwerking speerpunt Toegankelijkheid nastreven als integraal onderdeel van uitgangspuntenkader We nemen het belang van de toegankelijkheid voor mindervaliden op de onderstaande manier op in het uitgangspuntenkader voor het aanpakken van locaties. Zo borgen we dat de gemeente voor iedereen toegankelijk blijft. Dit kader is opgenomen in hoofdstuk 3. • We borgen dat voetpaden toegankelijk zijn voor mindervaliden (voldoende breed, op- en afritten, etc.). Opstellen kaart toegankelijkheidsknelpunten Voor de huidige situatie stellen we een kaart op waarop alle toegankelijkheidsknelpunten komen te staan. Hiermee willen we onder andere in kaart brengen op welke voetpaden, oversteeklocaties, OVhaltes en parkeerfaciliteiten de toegankelijkheid in het gedrang komt, zodat we hier gericht maatregelen kunnen nemen. Voor de informatie op deze kaart gaan we in gesprek met belangenorganisaties voor mindervaliden. Bij hen gaan we na waar de knelpunten op het gebied van toegankelijkheid zij ervaren.

In gesprek met belangenorganisaties mindervaliden We gaan in gesprek met belangenorganisaties voor mindervaliden. Bij hen gaan we na waar de knelpunten op het gebied van gehandicaptenparkeerplaatsen zijn. Waar nodig en mogelijk nemen we maatregelen. Bijvoorbeeld door te borgen dat er voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen zijn, zodat zij dicht bij hun bestemming kunnen parkeren. Opstellen Parkeernota (onderdeel gehandicaptenparkeerplaatsen) We borgen voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen door in de Parkeernota een norm voor het minimaal aantal te realiseren gehandicaptenparkeerplaatsen op te nemen. Hierbij zoeken we aansluiting met de CROW-normen voor gehandicaptenparkeerplaatsen. Daarnaast gaan we in onze parkeergarages en op onze parkeerterreinen extra ruime plekken voor mindervaliden creëren op de meest logische locaties (nabij de lift of in- of uitgang). Aansluiten bij ontwikkeling landelijke mindervalidenparkeerplaatsen-app Daarnaast sluiten we aan bij de ontwikkeling van een

43

landelijke gehandicaptenparkeerplaatsen-app. Via deze app kunnen bezoekers per gemeente raadplegen waar gehandicaptenparkeerplaatsen zijn en welke regels voor het gebruik ervan gelden.

Toegankelijkheid bushaltes verbeteren Tenslotte gaan we de toegankelijkheid van bushaltes verbeteren. Hierbij letten we erop dat de hoogte van het perron en de haltebreedte aansluiten bij de CROW-richtlijnen en er op elke halte geleidelijnen en visuele markeringen aanwezig zijn.

Speerpunt 20 Omdat ouderen langer thuis wonen wil de gemeente Zeist bijdragen aan hun mobiliteit. Langer mobiel blijven is belangrijk voor de zelfstandigheid en het sociale leven van ouderen. De gemeente omarmt het principe van de 8-80 actie van de Fietsersbond dat de ideale gemeente een gemeente is waar kinderen van 8 en ouderen van 80 zich zelfstandig voort kunnen bewegen. Dit principe neemt de gemeente mee bij keuzes met betrekking tot het fietsnetwerk van Zeist. Uitwerking speerpunt • 8-80 principe nastreven als integraal onderdeel van het uitgangspuntenkader; • fietsen laagdrempeliger maken door aansluiting bij programma Doortrappen. Wat is er in het participatieproces gezegd? In het participatieproces hebben met name de ouderenbonden in Zeist punten aangedragen. Dit betreft het volgende. We blijven ons inspannen om aan deze punten invulling te geven. • Voor senioren is een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen essentieel, ook met een rollator, rolstoel of scootmobiel. • Ouderen die zelf nog willen autorijden, moeten goed kunnen parkeren. • Een mooi initiatief voor veilig en laagdrempelig vervoer is de Gouden Koets van het wijkontmoetingscentrum het Binnenbos. • Het is essentieel dat eenieder, maar vooral de ouderen, zich veilig kunnen verplaatsen over brede, goed verlichte stoepen en fietspaden.

Voor senioren die de (elektrische) fiets gebruiken zijn onze fietspaden niet overal breed genoeg en onvoldoende veilig nu er steeds meer en harder gefietst wordt. • Het plaatsen van meer bankjes met armleuningen in de wijken als rust- én ontmoetingsplek voor jong en oud. Ouderen worden gestimuleerd om meer te bewegen en te wandelen. Daar zijn onderweg wel rustplekken voor nodig. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de banken bij het beeld Eden in het Hoge Weg plantsoen.

44

Uitwerking speerpunt 8-80 principe nastreven als integraal onderdeel van het uitgangspuntenkader We nemen in het uitgangspuntenkader op dat we uitgaan van het 8-80 principe voor het fietsnetwerk. Zodoende maken we fietsen voor iedereen in de gemeente veilig en comfortabel. Dit hebben we op de volgende manier opgenomen in het uitgangspuntenkader (hoofdstuk 3). • We ontwerpen fietspaden conform het principe van de Fietsersbond dat kinderen van 8 jaar en ouderen van 80 jaar zich zelfstandig voort kunnen bewegen.

Fietsen laagdrempeliger maken door aansluiting bij programma Doortrappen Om ouderen de gelegenheid te bieden om zo lang mogelijk veilig te blijven fietsen, sluit gemeente Zeist zich aan bij het programma Doortrappen. Dit betekent dat de gemeente samen met lokale partners aan de slag gaat om ouderen te bereiken en te motiveren om te blijven fietsen. We gaan als onderdeel van Doortrappen op zoek naar lokale partners die samen met ons het fietsen laagdrempeliger, veiliger en aantrekkelijker willen maken voor ouderen.

Speerpunt 21 Zeist zet in op verkeerseducatie voor jongeren, ouderen en andere doelgroepen zoals bijvoorbeeld mensen met een niet Nederlandse achtergrond die willen leren fietsen. Hierbij kan worden gedacht aan mogelijke partners als Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond. Daarbij wordt ook gedacht aan opfriscursussen en scootmobielcursussen voor senioren en rijvaardigheidstrainingen (auto of bromfiets, bijvoorbeeld voor jonge beginnende bestuurders. Uitwerking speerpunt • Aansluiten bij doelgroepenbenadering verkeerseducatie Wat is er in het participatieproces gezegd? Ook op dit speerpunt is één reactie gegeven, waarin wordt opgeroepen om betere verkeerslessen op scholen te geven. We nemen deze suggestie mee in de uitwerking van dit speerpunt.

Uitwerking speerpunt Sluiten bij doelgroepenbenadering verkeerseducatie Er zijn diverse partijen betrokken bij het verzorgen van verkeerseducatie aan de inwoners van Zeist. Als gemeente sluiten we aan bij deze initiatieven en werken we graag samen om deze verder te brengen. Zo wordt er al het volgende gedaan: • Sportief Zeist voert het programma Doortrappen uit, met o.a. aandacht voor het leren gebruiken van een elektrische fiets. • VVN Zeist ontvangt jaarlijks een financiële bijdrage van de gemeente voor het uitvoeren van de volgende activiteiten:

• landelijke verkeersexamens basisscholen (theoretisch als praktisch); • theorielessen voor oudere verkeersdeelnemers; • “dode hoek” voorlichting op basisscholen; • BROEM, rijtesten voor oudere verkeersdeelnemers; • scootmobieltraining. • De provincie Utrecht biedt een breed programma verkeerseducatie aan voor onder meer 0- tot 15-jarigen, jonge bestuurders en ouderen. De provincie werkt daarbij samen met gemeenten, basis- en middelbare scholen en aanbieders van educatieve producten

45

Speerpunt 22 Er zijn in de huidige tijd steeds meer mogelijkheden om door gebruik van technologie en data de verschillende vormen van mobiliteit op een positieve manier te sturen. Daarom omarmt en onderzoekt de gemeente Zeist ‘smart mobility’ toepassingen. Hierdoor kan kansgestuurd de samenwerking kan worden gezocht met andere partijen en initiatieven worden opgestart waarin de gemeente Zeist participeert of zelf het initiatief neemt. Uitwerking speerpunt • ombouwen van VRI’s naar iVRI’s; • toepassen van slimme mobiliteitsoplossingen; • realiseren van een aantal vaste verkeerstelpunten; • volgen van ontwikkelingen omtrent en toepassen van ISA; • uitvoeren monitoringsprogramma. Wat is er in het participatieproces gezegd? Er is in het participatieproces één reactie gegeven die aan dit speerpunt is gerelateerd, waarin wordt opgeroepen om het reizen van A naar B slimmer en sneller te maken en niet ingewikkelder voor alle vervoersmogelijkheden. Deze suggestie sluit naadloos aan bij de uitwerking van dit speerpunt.

Uitwerking speerpunt De ontwikkelingen op het gebied van smart mobility gaan razendsnel. Die ontwikkelingen blijft de gemeente Zeist volgen, producten of diensten op het gebied van smart mobility die een duidelijke meerwaarde hebben zullen we op proef toepassen. Is de proef succesvol, dan kan het betreffende product of dienst op meer locaties toegepast worden. Ombouwen van VRI’s naar iVRI’s Door het installeren van iVRI’s (intelligente

46

verkeersregelinstallaties) maken we mobiliteit slimmer. De smartphones en andere apparaten die de meeste verkeersdeelnemers met zich meedragen genereren data die we kunnen gebruiken om de VRI’s nog beter te laten anticiperen op mogelijke knelpunten. Hiermee wordt de doorstroming gestimuleerd en wordt onnodige uitstoot voorkomen. Toepassen van slimme mobiliteitsoplossingen Naast het installeren van iVRI’s gaan we een aantal slimme mobiliteitsoplossingen toepassen in Zeist.

Hierbij kan gedacht worden aan de volgende voorbeelden: • flowTack: een instrument dat zorgt voor efficiëntere verkeersstromen en een groenere en schonere stad; • schwung: sneller groen voor fietsers; • vriesdetectiepunten: meetsystemen die nauwkeurig meten of het vriest. Met deze informatie kan de gladheidsbestrijding mogelijk gerichter toegepast worden. Realiseren van een aantal vaste verkeerstelpunten Onderdeel van het hieronder toegelichte monitoringsprogramma is het uitvoeren van verkeerstellingen. Om trends en ontwikkelingen in het verkeer te kunnen analyseren, is het van belang dat de verkeerstellingen op dezelfde manier en op dezelfde locatie worden uitgevoerd. Daarom gaan we een aantal locaties selecteren die we als vaste verkeerstelpunten gaan gebruiken. Op deze locaties tellen we voertuigen en fietsers. Volgen van ontwikkelingen omtrent en toepassen van ISA De Intelligente Snelheids Assistent (ISA) is een systeem dat de snelheid van een voertuig vergelijkt met de snelheidslimiet. Het waarschuwt de bestuurder of grijpt eventueel zelf in als de bestuurder te hard rijdt. Dit voorkomt te hoge snelheden, een van de belangrijkste ongevalsfactoren in het verkeer. In Zeist volgen we de ontwikkeling van ISA en we passen het op specifieke plekken toe indien het systeem bijdraagt aan het veiliger maken van het verkeer.

Uitvoeren monitoringsprogramma Hoe de wereld er over 10 jaar uitziet is niet exact te voorspellen. Om ook de komende periode zorgvuldig bij te kunnen sturen op basis van actuele informatie, is een monitoringsprogramma opgesteld. Het doel van dit monitoringsprogramma is in eerste instantie om zo blijvend te betrekken bij de besluitvorming. Daarnaast wordt een monitoringsprogramma uitgevoerd om te kunnen vaststellen of de ambities en speerpunten van de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan zijn behaald, of dat bijsturing gewenst is. Het monitoringsprogramma gaat uit van een monitoringsrapportage die om de drie jaar wordt opgesteld. De monitoringsrapportage bevat cijfers van de mobiliteit zelf (verkeersdruk, vervoerwijzekeuze, aantal ongevallen), als ook de kenmerken die invloed uitoefen op de mobiliteit (denk bijvoorbeeld aan aantal huishoudens, arbeidsplaatsen, aantal km fietspad etc.). Om de drie jaar voeren we een grootschalige verkeerstelling uit, waarbij op een groot aantal locaties in de gemeente de hoeveelheid voertuigen en fietsers en de snelheid van het verkeer worden gemeten. In de monitoringsrapportage worden de meetgegevens opgebouwd tot indicatoren die zijn gelinkt aan speerpunten uit de Mobiliteitsvisie en dit Mobiliteitsplan.

47

3. Uitgangspuntenkader

Per locatie die wordt aangepakt, kunnen verschillende keuzes worden gemaakt en afgewogen: is parkeren hier noodzakelijk, of is ruimte voor de voetganger belangrijker? Nemen we open of gesloten verharding als uitgangspunt bij het aanleggen van parkeerplaatsen? Al deze keuzes hebben we opgenomen en verwerkt in het onderstaande uitgangspuntenkader. Dit kader wordt als leidraad ingezet tijdens het proces voor het aanpakken van concrete locaties. Generieke uitgangspunten 1. We ontwerpen vanuit actieve vormen van mobiliteit, dus lopen en fietsen. 2. We richten straten Duurzaam Veilig in. Voetganger 3. We borgen dat voetpaden toegankelijk zijn voor mindervaliden (voldoende breed, op- en afritten, etc.). 4. Voetpaden worden aangelegd aan de hand van de ontwerpprincipes voetpaden.

48

Fietsen 5. Fietspaden worden aangelegd aan de hand van de ontwerpprincipes fietsinfrastructuur. 6. We ontwerpen fietspaden conform het principe van de Fietsersbond dat kinderen van 8 jaar en ouderen van 80 jaar zich zelfstandig voort kunnen bewegen. 7. We passen bij fietspaden slimme verlichting toe. Openbaar vervoer 8. Waar nodig en mogelijk leggen we (in overleg met de provincie) vrijliggende infrastructuur voor openbaar vervoer aan. Personenauto en parkeren 9. We verwijderen parkeerplaatsen op straat als dit de verkeersveiligheid ten goede komt. In de volgende gevallen kunnen parkeerplaatsen worden verwijderd: a. Geparkeerde voertuigen ontnemen het zicht op het rijdende verkeer. b. Er is meer ruimte nodig voor andere modaliteiten (zoals de fiets).

c. Er is meer ruimte nodig voor groen. Daarnaast gelden de volgende voorwaarden: d. De straat is Duurzaam Veilig ingericht. e. De parkeerdruk wordt na verwijdering niet hoger dan 85%, óf er zijn voldoende uitwijkmogelijkheden in de omgeving (incl. parkeren op eigen terrein). Flankerende beleidsterreinen 10. We houden laanstructuren zoveel mogelijk in stand, of herstellen deze. 11. Parkeren in bermen wordt zoveel mogelijk voorkomen. 12. Bij het realiseren van parkeerplaatsen (ook als dat in bermen noodzakelijk is) overwegen we halfverharding (zoals grasbetonstenen) toe te passen. 13. Bij aanbestedingen van aanleg en beheer van openbare ruimte en groen sturen we op behoud van en/of vergroten van biodiversiteit. 14. Bij het ontwerpen en herinrichtingen gebruiken we waar mogelijk materialen die de leefbaarheid ten goede komen, zoals geluidsarme materialen. 15. Bij de aanleg en beheer van openbare ruimte en groen stuurt de gemeente Zeist bij aanbesteding van werkzaamheden op de inzet van schoner materieel en transport. 16. Bij de materiaalkeuze bij de aanleg van openbare ruimte stuurt de gemeente bij de aanbesteding op het verminderen van de milieubelasting van de materialen.

49

COLOFON

Het Mobiliteitsplan Zeist 2022-2027 is door Mobycon opgesteld in opdracht van gemeente Zeist. Mobycon: Eelco Bos, Veronique Rietman en Moniek Jansen. Gemeente Zeist: Bas Hendriksen, Michiel van Esch, Ramon Meijering en Frank Hermse.

50

Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.