01-21RV064 Bijlage Routekaart binnensportaccommodaties

Betreft:

Routekaart binnensport Zeist

Opstellers:

Sander Kolk, Emmely Hutten

Versie:

1.0

Datum:

27 januari 2021

AANLEIDING De afgelopen 1,5 jaar is samen met gebruikers, stakeholders en collega’s van de gemeente Zeist gewerkt aan het vormgeven van een toekomstplaatje voor de binnensport in Zeist (werktitel bij start: Masterplan Binnensportaccommodaties; inmiddels: routekaart binnensport). Er heeft in die periode een uitgebreide inventarisatie plaatsgevonden onder sportverenigingen en overige gebruikers. Op basis van deze inventarisatieresultaten zijn er knelpunten gedefinieerd en is verkennend gekeken naar mogelijke oplossingsrichtingen voor beleid, organisatie en accommodaties. De resultaten hiervan zijn samengevat in de visie op oplossingsrichtingen voor de binnensport in Zeist. Op basis van deze visie is vervolgens voorliggende routekaart ontwikkeld.

WAAROM EEN ROUTEKAART? In het visiedocument is de ambitie nader uitgewerkt en zijn op hoofdlijnen oplossingsrichtingen benoemd waarmee de gewenste ambitie invulling kan krijgen de aankomende jaren. Deze oplossingsrichtingen moeten verder worden uitgewerkt. Aangezien een aantal oplossingen met elkaar samenhangt, en er behoefte is aan een langjarige en integrale uitwerking, is voorliggende routekaart opgesteld. Hierin zijn de vervolgacties meer concreet en meer gericht in de tijd uitgewerkt. De routekaart betreft een richtsnoer waarover steeds nog per fase apart een besluit wordt gevraagd.

WAAR VERTREKT DE ROUTEKAART? De gemeente Zeist kent een breed aanbod aan binnensportaccommodaties. Het gaat hier om sporthalen, sportzalen en gymnastieklokalen, in totaal bijna 30 locaties. Binnen de gemeente Zeist onderscheiden we 3 soorten gemeentelijke binnensportaccommodaties: 3 sporthallen; Geschikt voor trainingen en wedstrijden zaalvoetbal, zaalhockey, volleybal, basketbal, badminton, korfbal etc. De sporthallen zijn door het creëren van 2 of 3 zaaldelen ook in te zetten voor bewegingsonderwijs. Ze worden verder vooral veel gebruikt door sportverenigingen (’s avonds en in het weekend); 1 Sportzaal/dubbele gymzaal (=Binnenbos); Geschikt voor trainingen verenigingssport en geschikt te maken voor bewegingsonderwijs via de scheidingswand (dan ontstaan er 2 gymzalen van elk 22 x 14 meter); 9 losse Gymlokalen; gezien de beperkte omvang van 21 x 12 meter vooral geschikt voor bewegingsonderwijs. Daarnaast ook geschikt voor maatschappelijke beweeg- en wijkactiviteiten en zeer sporadisch in te zetten voor verenigingssport (alleen trainingen, géén wedstrijden); Er zijn ook nog diverse binnensportaccommodaties bij scholen en of in eigendom bij derden. Het hele aanbod ziet er zo uit:

In nauwe samenwerking met alle gebruikers en een brede ambtelijke vertegenwoordiging heeft een inventarisatie plaatsgevonden om de huidige situatie in beeld te brengen en behoeften en knelpunten in de binnensport te analyseren. Daaruit kan het volgende worden geconcludeerd: Onderwijsgebruik ▪ de capaciteit in de binnensportaccommodaties voor het primair onderwijs is nu en in de toekomst toereikend; ▪ bij een aantal VO-scholen is er behoefte aan uitbreiding/vernieuwing van bewegingsonderwijsruimte; Sportgebruik ▪ er is een structureel tekort aan sporthalruimte in de wintermaanden; ▪ de huidige capaciteit (met name de sporthallen) is niet ingericht op de groei van de sportvraag waar de gemeente Zeist voor staat; ▪ een aantal accommodaties is functioneel niet op orde; ▪ er moet ca. 60-70 uur per week (=2 sporthallen) aan extra zaalcapaciteit gerealiseerd worden om alle wensen te kunnen huisvesten; Maatschappelijk gebruik ▪ de beschikbare ruimte voor evenementen neemt af; ▪ er is nu maar beperkt ruimte voor maatschappelijk gebruik overdag; Vastgoed ▪ een groot aantal accommodaties heeft de technische levensduur bereikt; ▪ geen enkele accommodatie voldoet op dit moment aan de IT-standaard voor toegankelijkheid; ▪ er zijn maar beperkt middelen gereserveerd voor grootschalige renovaties van accommodaties.

▪ de accommodaties (met name de sporthallen) zijn niet evenwichtig verspreid over de gemeente. Dit kost veel tijd en afstemming en leidt tot inefficiënt gebruik van de accommodaties; ▪ het ontbreekt aan heldere en transparante uitgangspunten hoe de gemeente Zeist de binnensport wenst te faciliteren.

CONTOUREN VAN DE ROUTEKAART De visie op de binnensport in Zeist gaat uit van een gevarieerd, kwalitatief goed en toekomstig bestendig aanbod van sportvoorzieningen. Om tot toekomstbestendigheid te komen wordt voorgesteld een ontwikkelagenda te doorlopen. Urgente zaken worden als eerst opgepakt, door onder andere kritisch te kijken naar de levensduur van bepaalde sportaccommodaties. We kiezen voor vervangende nieuwbouw met functiewijziging en multifunctioneel gebruik in plaats van renovatie en voor het ondersteunen van private initiatieven bij verenigingen. Gezien de wens voor multifunctioneel gebruik van accommodaties (vanuit zowel onderwijs als sport) kunnen nu kansrijke combinaties worden gemaakt door zowel de uitbreidingbehoefte van de VO-scholen als die van de sportverenigingen te faciliteren door op een of meerdere locatie de gymnastieklokalen bij de VO-scholen te vervangen door sporthallen. Deze projecten worden integraal in de uitvoering opgepakt. Vervolgens ontwikkelen we de binnensportaccommodaties om te kunnen voldoen aan de toekomstige behoefte. Deels betreft dit vervangende nieuwbouw, deels uitbreiding, deels renovatie, maar ook verbreding van inzetmogelijkheden (multifunctioneel gebruik, toegankelijk maken van accommodaties etc.) en verduurzaming.

Op diverse locaties is nader onderzoek gedaan om te bekijken waar deze combinaties het meest kansrijk zijn qua exploitatie en locatie. Het plan gaat uit van een stapsgewijze ontwikkelagenda, welke nadrukkelijk is afgestemd op de tijdgeest waarin we ons als gemeente momenteel bevinden en gaat uit van realisme: eerst binnensport op orde, dan kijken of er ruimte bestaat voor wensen en ambities. Besluitvorming kan plaatsvinden per fase. 1. FASE 1: Binnensport in de basis op orde We pakken in deze fase de urgente zaken op en brengen hiermee de binnensport op orde tot het basisniveau. Op dit moment is hiervan voor een groot deel geen sprake in Zeist. Het gaat hier in fysieke zin om kwaliteit, duurzaamheid en toegankelijkheid van de accommodaties inclusief het oplossen van knelpunten. We combineren dit met al genomen besluiten als het gaat om het jaarprogramma onderwijshuisvesting 2021 (onderdeel van het SHP, strategisch onderwijshuisvestingplan en DMOP 2.0 (verduurzaming gebouwen). Zo kunnen we werk met werk combineren. Een besluit hiertoe wordt gevraagd medio 2021.

MEER MULTIFUNCTIONEEL GEBRUIK! We kiezen voor een betere benutting van de accommodaties en een betere samenhang tussen gebruik door sport en door onderwijs. Dit doen we door: Realiseren sporthal De Breul In samenspraak met de onderwijsinstelling en de hockeyvereniging de Breul kiezen we In plaats van het renoveren van de gymlokalen bij De Breul voor de realisatie van een sporthal op de plek van de gymlokalen. Door slim gebruik te maken van de beschikbare ruimte wordt na renovatie een sportruimte gecreëerd die naast het gymonderwijs tegelijkertijd ingezet kan worden voor zaalhockey voor SV Phoenix. Zo wordt het knelpunt met betrekking tot zaalhockey opgelost. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om de hal in te zetten voor overige verenigingen of welzijnsorganisaties, mocht blijken dat daar in de toekomst behoefte aan is.

MEER CAPACITEIT! Door diverse oplossingen zorgen we er op de korte termijn voor dat er meer gesport kan worden. Dit doen we op de korte termijn door: Renoveren bestaande en realiseren nieuwe gymlokalen We zetten in samenwerking met onderwijshuisvesting op instandhouding en renovatie van het bestaande aanbod aan gymlokalen. En met de realisatie van een nieuw gymnastieklokaal aan de Noordweg en een extra gymlokaal bij/op CCZ is het aanbod weer toereikend. Beiden projecten zijn in voorbereidingen en al opgenomen in het jaarprogramma 2021 van onderwijshuisvesting. Ook bereiden we zo het aanbod voor op de nieuwe beleidslijn om in het primair onderwijs minimaal twee uur gym per week te verzorgen.

Vervangende nieuwbouw dubbele hockeyhal Schaerweijde Bij Schaerweijde realiseert de vereniging zelf vervangende nieuwbouw van de bestaande hockeyhal, waarbij de capaciteit wordt verdubbeld. Hierdoor kan ter plaatse het knelpunt voor een tekort aan zaalruimte voor zaalhockey worden opgelost. Waarschijnlijk is een bijdrage benodigd voor de onrendabele top.

MEER DUURZAAM! We kiezen voor het verduurzamen van de accommodaties zodat we toekomstbestendige en zoveel mogelijk energie neutrale accommodaties hebben. We hebben per accommodatie de verduurzamingsmaatregelen in beeld gebracht en gaan deze de komende periode uitvoeren om de binnensportaccommodaties meer duurzaam te kunnen exploiteren. We pakken dit volgens de DMOP 2.0 op.

MEER TOEGANKELIJK! We zorgen dat onze accommodaties voor iedereen toegankelijk zijn. Per accommodatie is een toegankelijkheidsscan uitgevoerd en op basis daarvan zijn concrete voorstellen voor aanpassingen aan de accommodaties uitgewerkt. Die gaan we de komende maanden/jaren (mede afhankelijk van de impact van de beoogde aanpassingen) doorgevoerd worden. Ook is op het financieel en organisatorisch vlak het nodige te winnen. Financieel is voor een aantal grotere benodigde renovaties geen budget aanwezig, is er nog sprake van een (niet in te vullen) algemene taakstelling en is er daarnaast is al jaren sprake van een structureel exploitatietekort. Organisatorisch zijn structuren onduidelijk en niet efficiënt en ontbreekt het aan een duidelijk beleidskader hoe we als gemeente om willen gaan met onze binnensportaccommodaties. Onderdeel van fase 1 behelst daarmee óók het oplossen van het exploitatietekort en het optimaliseren van de financiële en organisatorische basis.

2. FASE 2: Ruimte voor groei en capaciteit Om tot toekomstbestendigheid te komen gaan we (verder) uitvoering geven aan een ontwikkelagenda die invulling geeft aan de noodzakelijke capaciteitsbehoefte. Met enkele doelgerichte investeringen kan worden voldaan aan de toekomstige behoefte en kan slimmer worden gepland, waardoor simpelweg méér kan worden gesport. Een besluit hiertoe wordt gevraagd in 2024. Voor fase 2 stellen we de volgende ontwikkelagenda voor: Realiseren sporthal Schoonoord We realiseren een nieuwe sporthal bij OSG Schoonoord om aan de capaciteitsbehoefte van de school te voldoen. Hiermee komen we ook tegemoet aan de behoefte aan extra capaciteit voor andere sportverenigingen in Zeist.

3. FASE 3: Ruimte voor ambities en verbreding In deze fase bestaat er ruimte voor ambities en voor verbreding van het aanbod. We stellen hierbij de volgende ontwikkelagenda voor: • Sluiten en slopen sporthal Dijnselburg; • Realisatie multifunctionele accommodatie Dijnselburg. Aangezien Sporthal Dijnselburg bouwkundig en functioneel is afschreven, moet deze eigenlijk grootschalig worden gerenoveerd. Omdat de bezetting overdag terugloopt, en het vanuit sporttechnisch en financieel oogpunt niet meer realistisch is deze voorziening in stand te houden en kiezen we ervoor de sporthal te slopen. Hiermee kan echter pas worden gestart nadat zekerheid is verkregen over de realisatie van een sporthal bij Schoonoord (fase 2) aangezien deze sporthalruimte in Zeist nodig is en niet kan worden gemist. In plaats hiervan realiseren we op de locatie Dijnselburg een centrale multifunctionele accommodatie voor turnen en gymnastiek waarmee de huidige knelpunten van Hygiea en Mars worden opgelost en we een voorziening creëren voor turnen, gymnastiek én diverse welzijnsactiviteiten en/of wijkactiviteiten (zoals beweegactiviteiten voor ouderen, valpreventie etc.).