01-21RV042 BIJLAGE 1- Concept zienswijze IRP

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Datum

17 mei 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n) Onderwerp

Ons kenmerk

404530

Uw kenmerk

1 Zienswijze concept IRP

Behandeld door Portefeuillehouder

Jan Peter Gulmans S. Jansen

Geachte heer Verschuure en heer Jansen,

Hartelijk dank voor het toezenden van het concept Integraal Ruimtelijk Perspectief, Gezond leven in een stedelijke regio voor iedereen, maart 2021 (IRP). In uw aanbiedingsbrief nodigt u de gemeenteraden van de U16 gemeenten uit om een zienswijze in te dienen op het IRP. In deze brief geven wij u onze zienswijze op het IRP. Voordat wij inhoudelijk ingaan op onze zienswijze spreken wij onze waardering uit voor het proces van de totstandkoming van het IRP. Zoals u ook in het voorwoord van het IRP aangeeft, is samenwerking de beste manier om een plek te geven aan regionale opgaven. Die samenwerking hebben wij als prettig ervaren. Wat wij in dit proces in het bijzonder gewaardeerd hebben is de ruimte die individuele gemeenten hebben gehad om vanuit eigen identiteit, ambities en kansen bij te dragen aan oplossingen voor gezamenlijke maatschappelijke opgaven. Die ruimte blijkt uit de aandacht en betrokkenheid die gemeenten hebben voor elkaars inbreng en om daar, met respect voor elkaars standpunten, het goede gesprek over te voeren. Daar spreekt openheid naar elkaar toe uit. Het resultaat daarvan is zichtbaar in het IRP. We zien dat grote, middelgrote en kleine kernen allen in samenhang vanuit eigen identiteit en kwaliteiten bijdragen aan de gemeenschappelijke maatschappelijke opgaven van de regio.

Het resultaat is een evenwichtig ontwikkelperspectief, waar alle partijen voordeel bij hebben. Hieruit blijkt de kracht van de samenwerking van e de regio en we zien vol vertrouwen tegemoet dat we deze wijze van samenwerken continueren in de 4 fase. Zienswijze IRP Onze zienswijze is gebaseerd op de Propositie van Zeist, die vorig jaar door onze raad is vastgesteld. Zeist draagt graag bij aan het goede leven. Op lokaal niveau - in de buurten, wijken en kernen van onze gemeente - en als deel van de regio. Vanuit de wens om onze bijdrage te concretiseren is vorig jaar de Propositie van Zeist opgesteld. Het is een eerste vertaling van verlangens, ambities en waarden van Zeist in kansrijke ontwikkelrichtingen voor de toekomst. Ontwikkelrichtingen die gebaseerd zijn op waarden die wij in Zeist belangrijk vinden. De Propositie helpt ons om vanuit de Zeister identiteit te sturen op maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken. Het is hiermee tevens richtinggevend voor onze inbreng op bovenlokale processen en trajecten, zoals de POVI en het IRP. De Propositie van Zeist treft u als bijlage bij deze brief aan.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

Wij hebben onze zienswijze gebaseerd op de volgende vragen: 

Kan Zeist zich inhoudelijk vinden in het IRP, waar zitten eventuele bezwaren en zorgen en hoe kunnen die worden weggenomen? Daarbij gaan we in op: o

Bijdragen aan het goede leven van alle inwoners in Zeist en in de regio

o

Groen en landschap (groen-blauwe agenda en overige opmerkingen)

o

Mobiliteit (HOV-verbinding, fietsverbinding Zeist-USP en fijnmazig OV-netwerk)

o

Woningbouwontwikkeling (aantallen/differentiatie en natuurinclusief bouwen)

o

Werken (duurzame en circulaire bedrijvigheid)

o

Governance uitvoering IRP



Kan Zeist haar ambities realiseren met het IRP?



Vindt Zeist dat het IRP een goede inhoudelijke basis is voor onze samenwerking met de regio en andere partners in het ruimtelijk domein voor de komende jaren?

Deze vragen komen achtereenvolgens aan de orde. Kan Zeist zich inhoudelijk vinden in het IRP, waar zitten eventuele bezwaren en zorgen en hoe kunnen die worden weggenomen? Bijdragen aan het goede leven van alle inwoners in Zeist en in de regio Het IRP beschrijft een gewenst ruimtelijk toekomstbeeld voor de regio, waarin gezond stedelijk leven voor iedereen centraal staat. Het vertrekpuntpunt daarbij zijn de regionale opgaven op het gebied van groen en landschap, wonen, werken, mobiliteit en energie. Het IRP is gebaseerd op 7 perspectieven, die via 8 redeneerlijnen, uiteindelijk vertaald worden naar ruimtelijke keuzes in 5 deelgebieden. Iedere gemeente draagt daarmee, vanuit eigen ingebrachte kansen, belangen, ambities en mogelijkheden, bij aan het IRP. Door de zorgvuldige en gestructureerde opbouw van het stuk, is de totstandkoming van het perspectief en voorgestelde ruimtelijke keuzes goed te volgen en te begrijpen. Wat ons daarbij opvalt is dat het IRP een soort ruimtelijk ordeningsmodel voor de regio is geworden, met nadruk op het toewijzen van functies (zoals wonen en werken) en gebruik van ruimte. Wij zien de waarde en noodzaak daarvan in als manier om tot afgewogen keuzes in de regio te komen. Echter, ruimtelijke keuzes kunnen lokale gevolgen voor mensen hebben. In het IRP wordt in dit verband gesproken over een ‘samenhangend systeem’.

Als voorbeeld wordt genoemd dat ‘keuzes in de noord-oost hoek effect kunnen hebben op de kwaliteit van leven in de zuid-west hoek en vice versa ’(p.139). Wij zijn van mening dat het IRP per saldo voor iedere inwoner moet bijdragen aan het goede leven. Als inwoners nadelen van keuzes ondervinden, zal er een bepaalde mate van compensatie tegenover moeten staan, waardoor het IRP uiteindelijk voor alle inwoners bijdraagt aan het goede leven. Ook het IRP benadrukt dat door aan te geven dat er sprake moet zijn van een evenwichtige verdeling van lusten en lasten die horen bij de ontwikkeling van de regio (p.139). Het IRP maakt echter onvoldoende duidelijk hoe het gewenste ruimtelijke toekomstbeeld bijdraagt aan het goede leven en waar dat uit moet blijken. Wij zien graag dat in het IRP meer expliciet wordt aangegeven hoe het gewenste ruimtelijke toekomstbeeld bijdraagt aan het goede leven van alle inwoners in de regio, met daarbij aandacht voor het belang van de intrinsieke waarde van natuur, flora en fauna.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

3

Groen en landschap Groen-blauwe agenda Wij onderschrijven het belang van de groen-blauwe agenda die in het IRP is opgenomen en benadrukken de noodzaak van borging dat de groen-blauwe agenda ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. De uitvoering van de groen-blauwe agenda dient randvoorwaardelijk te zijn voor de in het IRP genoemde overige ontwikkelingen. Deze noodzaak tot borging is van groot belang, te meer nu de financiering voor deze agenda grotendeels nog moeten worden gevonden. Graag zien wij verduidelijkt hoe de uitvoering van de groen-blauwe agenda in het IRP geborgd wordt nu de financiering voor de uitvoering van de agenda onduidelijk is. Overige opmerkingen Graag zien wij in het IRP opgenomen dat: 

  

het Krommerijngebied aangewezen wordt als Bijzonder Provinciaal Landschap. Dit staat een mogelijke energietransitie voor Zeist in dit gebied niet in de weg en biedt tegelijk een borging voor de bescherming en versterking van de bijzondere natuurwaarden en biodiversiteit in dit Krommerijngebied. er een aaneengesloten en robuuste natuurcorridor van Groenekan tot en met tenminste Odijk wordt gerealiseerd (bij deelgebied Kromme Rijn Vallei). bij het in het IRP genoemde robuuster maken en vergroten van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug ook aandacht nodig is voor het grote (hoogstnoodzakelijke) belang van tegengaan van verdroging in dit gebied en voor het versterken van de (natuur)kwaliteit. er bij “Groen Groeit Mee” en bij de duizenden hectares natuur die worden aangelegd, benoemd wordt dat verbinding van natuurgebieden en groen en een (zo groot mogelijke) omvang en schaal van gebieden vanuit het oogpunt van ecologie en biodiversiteit, zeer belangrijk zijn.

Mobiliteit (HOV-verbinding, fietsverbinding Zeist-USP, fijnmazig OV-netwerk) HOV-verbinding Mobiliteit is, naast de andere pijlers, een belangrijke maatschappelijke opgave om gezond stedelijk leven voor iedereen in de regio mogelijk te maken. Wij onderschrijven dat een schaalsprong in het OV-systeem nodig is om een betere en veiliger bereikbare regio mogelijk te maken en daarbij het gebruik van de auto terug te dringen, in relatie tot de groei van de regio. Een voor Zeist belangrijke ambitie en ontwikkeling daarbij is de beoogde HOV-verbinding tussen Zeist en het USP (en mogelijk verder naar Amersfoort). Deze verbinding is in het IRP opgenomen als onderdeel van het ‘wiel met spaken’ en tevens verbonden aan de ontwikkeling van regiopoort Zeist-Noord. Ten aanzien van de HOV-verbinding merken we op dat in het IRP als vervoersmodaliteit een tram(lijn) wordt genoemd. Dit kan de indruk wekken dat er door Zeist of de regio een voorkeur dan wel een keuze gemaakt is voor een tramverbinding als vervoersmodaliteit. Daar is echter geen sprake van. Er is door Zeist of de regio nog geen keuze gemaakt over de vervoersmodaliteit van de HOV-verbinding. Wij willen daar in het IRP ook niet op voorsorteren. Op basis van verder onderzoek moet de vervoersmodaliteit bepaald worden, passend bij de duurzame ambities van Zeist.

Graag zien wij dat de tram in deze context wordt vervangen door een door Zeist in overleg met de regio nader te bepalen duurzame vervoersmodaliteit voor de HOV-verbinding. Ten aanzien van het voorkeurstraject van de HOV-verbinding spreken wij niet de voorkeur uit langs de A-28, maar een tracé via de Universiteitsweg, Utrechtseweg en de Dreef. Fietsverbinding Zeist-USP In het IRP wordt gesproken over een rechtstreekse fietsverbinding tussen Zeist en het USP. Onder regie van de provincie worden, onder meer met gemeente de Bilt, al langere tijd de mogelijkheden onderzocht van een fietsroute tussen Zeist en het USP, in het verlengde van de Krommerijnlaan. Voor Zeist is van belang dat de (bestaande) fiets verbinding met het USP veilige, comfortabel en duurzaam is, waarbij rekening wordt het belang van de natuurwaarden.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

4

Via deze zienswijze vragen wij de regio om de provincie, als initiatiefnemer van het traject van een fietsverbinding tussen Zeist en het USP, spoedig een besluit te laten nemen over de fietsverbinding tussen Zeist en het USP. Daarover gaan we graag met onze buurgemeente De Bilt en provincie verder in gesprek. Overigens is ons niet bekend dat de fietsverbinding Zeist-USP onderdeel is van het programma snelfietsroutes (blz. 115). Fijnmazig OV-netwerk In het IRP zou meer nadruk gelegd kunnen worden op het belang van het realiseren van een fijnmazig OVnetwerk die steden, dorpen en OV-knooppunten met elkaar verbindt. Voor Zeist is dat het OV richting het centrum van Zeist en richting kernen als Den Dolder, Huis ter Heide én Austerlitz. Woningbouwontwikkeling (Aantallen/differentiatie en natuurinclusief bouwen) Aantallen/differentiatie Het IRP noemt een bandbreedte van aantal mogelijk te ontwikkelen woningen in Zeist-Noord, te weten 05.000 woningen. Het genoemde aantal woningen hangt samen met de financiële haalbaarheid van de realisering van de HOV-verbinding USP-Zeist-Noord. Deze hangt weer samen met de keuze voor de modaliteit van die HOV-verbinding. Wij zien het aantal te ontwikkelen woningen niet als een taakstelling maar benaderen deze nadrukkelijk als maatschappelijke opgave voor Zeist.

Vanuit Zeist geven we op een eigen manier en vanuit Zeister ontwikkelwaarden invulling aan deze maatschappelijke opgave, waarbij het aantal te realiseren woningen belangrijk is, maar niet centraal staat. Vanuit dat perspectief willen we – als dat passend is - zeker bijdragen aan een gezonde en duurzame regio, met een gedifferentieerd en aantrekkelijk woonmilieu voor de inwoners van Zeist en de regio, met een veilige, snelle en comfortabele verbinding tussen Zeist en Utrecht. Dat geldt eveneens voor de ontwikkeling van het OV-knooppunt stationsgebied Driebergen-Zeist. Natuurinclusief bouwen Het IRP heeft veel aandacht voor de intrinsieke waarden van groen en landschap, natuurwaarden en biodiversiteit. Wij vinden het belangrijk dat bestaande natuur- en groenwaarden de basis vormen voor planvorming bij nieuwe (woning) bouwontwikkelingen. Dat draagt in grote mate bij aan de ambities van het IRP. Wij zien daarom graag dat het belang van natuurinclusief ontwerpen en bouwen ook aandacht krijgt in het IRP. Op dit moment is dat niet het geval.

Werken (duurzame en circulaire bedrijvigheid) Duurzame en circulaire bedrijvigheid We kunnen ons goed vinden in het belang dat het IRP hecht aan de economische transitie naar duurzame en circulaire bedrijvigheid en fysieke ruimte die daar voor nodig is. Tegelijkertijd missen we in het IRP hoe deze transitie actief en concreet wordt bevorderd en gerealiseerd wordt. Graag zien wij in het IRP een nadere toelichting op hoe deze overgang naar duurzame en circulaire bedrijvigheid daadwerkelijk zal worden gerealiseerd. Governance uitvoering IRP Zoals uit hoofdstuk 4 blijkt, is de uitwerking en uitvoering van het IRP een uitermate complex proces. Veel partijen zijn betrokken bij de uitvoering van het IRP, ieder met eigen gezag en invloed. Op dit moment ligt in hoofdstuk 4 veel nadruk op de procesbeschrijving van de uitvoering. Dat is nodig om met elkaar het zelfde beeld te hebben over hoe we uitvoering kunnen geven aan het IRP. Wij onderschrijven dat beeld waarbij de regio met name een coördinerende rol heeft en gemeenten zelf initiatiefnemer zijn van projecten op het grondgebied van de gemeente. Waar sprake is van projecten waar buurgemeenten of andere gemeenten en (regionale) stakeholders bij betrokken zijn, wordt gekeken naar passende samenwerkingsvormen, zoals het sluiten van allianties.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

5

Tegelijkertijd missen we wie waarop de regie voert, waar welke besluiten worden genomen en – vooral welke invloed inwoners kunnen hebben. Voor participatie vragen wij nadrukkelijk meer ruimte en tijd dan tot nog toe is ingeruimd. Daarbij is van belang dat er balans is tussen de meerwaarde van samenwerken in uitvoeringsgerichte netwerken enerzijds en lokale democratische legitimatie anderzijds. We realiseren ons dat dit een stevige uitdaging is, maar het is dé factor die het slagen van de uitvoering van de ambities bepaalt. Graag zien wij dat in hoofdstuk 4 ook ingegaan wordt op de governance van de uitvoeringsstrategie en in het bijzonder de participatie. Kan Zeist haar ambities realiseren met het IRP? In de inleiding van deze zienswijze is aangegeven dat de Propositie van Zeist het vertrekpunt vormt voor de Zeister inbreng in het IRP. In onze inhoudelijke bijdrage aan het IRP hebben wij onze ontwikkelkansen en onderzoeksrichtingen uit de Propositie van Zeist, voor zover relevant voor het IRP, als vertrekpunt genomen en ingebracht in het ontwerpproces. Dat zien we terug in het IRP. Onze Zeister ambities kunnen binnen het IRP gerealiseerd worden en zijn regionaal van betekenis.

Aan het eind van deze brief treft u een overzicht aan welke ontwikkelkansen en onderzoeksrichtingen uit de Propositie van Zeist, aansluiten bij ruimtelijke keuzes van de deelgebieden Kromme Rijn Vallei en Noordoostflank. Vindt Zeist dat het IRP een goede inhoudelijke basis is voor de samenwerking met de regio en andere partners in het ruimtelijk domein voor de komende jaren? Wat ons betreft is dat het geval, mits er bij de regio en partners een gezamenlijk commitment is op het IRP. De regionale opgaven vergen een genuanceerde uitwerking die past bij het karakter en de identiteit van de individuele gemeenten. Wij vragen daar bij de uitwerking van de opgaven aandacht voor. Vanuit Zeist werken wij graag vanuit onze eigen ontwikkelwaarden met de regio en partners samen om onze gezamenlijke ambities te realiseren. Wij herkennen onze Zeister ambities in het IRP en hebben vertrouwen in een succesvolle samenwerking. Hiermee sluiten wij onze zienswijze op het IRP af. Mocht u naar aanleiding van onze zienswijze nog vragen hebben, kunt u hiervoor Jan Peter Gulmans benaderen (j.gulmans@zeist.nl).

Wij wensen u succes met de afronding van het IRP.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

6

Voorstellen IRP deelgebied Kromme Rijn Vallei (waar Zeist toe behoort) vergeleken met ontwikkelkansen en onderzoeksrichtingen uit de Propositie van Zeist

Voorstel IRP Groen en Landschap: - Robuuster maken Utrechtse Heuvelrug en vergroten nationaal park. Versterken van de kwaliteit van de Stichtse Lustwarande.

Ontwikkelkans Propositie van Zeist   

Versterken recreatie (4) Natuurbehoud (5) Klimaatbestendigheid en verdwenen water terugbrengen (6)

Onderzoeksrichting Propositie van Zeist   

 Mobiliteit: - Fietsverbinding doorVeenendaal-DoornDriebergen-ZeistUtrecht, via USP - Bediening Bunnik en Driebergen-Zeist verbeteren naar 68x/uur, hiervoor is extra spoorcapaciteit nodig

 

Duurzame mobiliteit (8) Doorfietsroutes (10)



Stedelijke ontwikkeling: - Ontwikkeling Regiopoorten:Drieberg en-Zeist



Diversiteit in woningaanbod (2)



Werken: - Transformatie en menging station Driebergen-Zeist





 Kansen voor nieuwe bedrijvigheid (11)

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

 

Kromme Rijn gebied, natuur robuust en duurzaam (1) Recreatiepoorten naar de Heuvelrug (4) Nieuwe betekenisgeving voor de Stichtse Lustwarande (7) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9) Lopen en fietsen stimuleren (8) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9)

Een nieuwe kern bij Station DriebergenZeist (2) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9) Een nieuwe kern bij Station DriebergenZeist (2) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9)

7

Voorstellen IRP deelgebied Noordoostflank (waar Zeist toe behoort) vergeleken met ontwikkelkansen en onderzoeksrichtingen uit de Propositie van Zeist

Voorstel IRP Groen en Landschap: - Robuuster maken Utrechtse Heuvelrug en vergroten nationaal park. Versterken van de kwaliteit van de Stichtse Lustwarande.

Ontwikkelkans Propositie van Zeist   

Mobiliteit: - Fietsverbindingen: - USP-Zeist via rechtstreekse route, incl rechtstreekse route in Zeist naar centrum Zeist. - Upgrade recreatieve route station Bilthoven- Zeist Noord (combi snelfietsroutes en recreatieve verbindingen) - Aanleg Waterlinielijn: LunettenKoningsweg – USP– Zeist-Noord. Op het deel tussen USP en ZeistWest is daarvoor op kaartbeelden een indicatief tracé opgenomen. - Zeist – Bilthoven-Zuid – Utrecht centrum blijft goede busverbinding over Utrechtseweg - Multimodale hub A28 bij afslag den Dolder bij halte Waterlinielijn



Stedelijke ontwikkeling: - Ontwikkeling Regiopoorten: Zeist-Noord



 

 

Werken: - Transformatie en menging ZeistNoord



Onderzoeksrichting Propositie van Zeist

Versterken recreatie (4) Natuurbehoud (5) Klimaatbestendig heid en verdwenen water terugbrengen (6)



Duurzame mobiliteit (8) Doorfietsroutes (10) Hoogwaardige OV-verbinding tussen Utrecht SP en Amersfoort (9)



Diversiteit in woningaanbod (2) Natuur inclusief bouwen (3) Duurzame mobiliteit (8)



Kansen voor nieuwe bedrijvigheid (11)















Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Recreatiepoorten naar de Heuvelrug (4) Nieuwe betekenisgeving voor de Stichtse Lustwarande (7) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9) Lopen en fietsen stimuleren (8) HOV USPAmersfoort, bron van transformatie voor Vollenhove als Handelscentrum (6) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9)

HOV USPAmersfoort, bron van transformatie voor Vollenhove als Handelscentrum (6) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9) HOV USPAmersfoort, bron van transformatie voor Vollenhove als Handelscentrum (6) Duurzaam, duurzaam, duurzaam (9)