00-23RV001 rv leidende principes Wmo en Jeugdzorg

RAADSVOORSTEL Leidende principes bij de uitvoering van de Jeugdwet en WMO

Portefeuillehouder

Hoogstraten, Welting

Ronde Tafel

10 januari 2023

Opsteller

Debat

N.v.t.

Zaak/stuknummer

J.S. Eilander 37887

Raadsvergadering

24 januari 2023

Raadsvoorstel

23RV001

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Sinds de decentralisatie van taken naar gemeenten in 2015 voert Zeist de Jeugdwet en WMO uit. Hiervoor zijn ons CJG en Sociaal Team opgezet. In het kader van het programma Sociaal in Balans heeft een herijking plaats gevonden van onze visie op de rol en taken van CJG en Sociaal Team in de Zeister samenleving. Deze herijking heeft geleid tot 7 leidende principes bij de uitvoering van de Jeugdwet en WMO. Voorstel Bij de uitvoering van Jeugdwet en WMO de volgende leidende principes als uitgangspunt te hanteren 1. Voorkomen is beter dan genezen: preventie is daarbij ons speerpunt. 2. We zijn nabij en laagdrempelig aanwezig in de wijken 3. We kijken naar wat mensen kunnen en stimuleren veerkracht en zelfstandigheid 4. We werken vanuit vakmanschap binnen een helder gedefinieerd kader 5. Reflecteren en leren staat continue centraal in onze werkwijze 6. We gaan uit van basiskennis en -expertise, gekoppeld aan (wijkoverstijgend) specialisme 7. We leveren basiszorg, voor specialistische en langdurige hulp voeren we procesregie

Besluit Raad 24 januari 2023:

Inleiding Sinds de decentralisatie van zorgtaken in 2015 voeren het CJG en Sociaal Team de taken in het kader van Jeugdwet en WMO uit. Om optimaal aan te sluiten bij de zorgvraag van inwoners hebben onze consulenten van CJG en Sociaal Team lange tijd eenvoudig samengevat de werkinstructie “doen wat nodig is” als leidraad meegekregen. Dit heeft vaak geleid tot mooie beantwoording van vragen van inwoners. Ook is de zichtbaarheid van de teams in de afgelopen jaren flink gegroeid waardoor inwoners ons goed weten te vinden voor grote en kleine vragen. CJG en ST staan op de kaart in Zeist. Deze vindbaarheid en ruimhartige toekenning van zorg en ondersteuning heeft tegelijk ook bijgedragen aan de forse toename van de kosten voor zowel Jeugdhulp als WMO. Regelmatig zijn in de afgelopen jaren de uitgaven op beide domeinen hoger dan wat de Rijksoverheid als bekostiging beschikbaar stelde. Deze stijging van kosten past in een bredere maatschappelijke ontwikkeling, 1

waarin de zorgkosten in zijn algemeenheid snel stijgen. De oorzaken van deze stijging zijn een complex samenstel van maatschappelijke factoren zoals vergrijzing, hogere verwachtingen richting zowel kinderen als het leven zelf maar ook toegenomen oog voor oorzaak en mogelijke aanpak van leer en ontwikkelachterstanden. Zo steeg bijvoorbeeld het aandeel kinderen tot 18 jaar dat een vorm van jeugdhulp ontvangt tussen 2015 en 2021 met 30%*. In 2021 werden gemeenten voor de Jeugdhulp in het gelijk gesteld door een “commissie van wijzen”, waarna het kabinet met een miljardencompensatie richting gemeenten kwam. Bovenstaande ontwikkelingen leiden bij gemeenten in heel Nederland tot complexe vraagstukken. Inwoners met een zorgbehoefte moeten adequate zorg en ondersteuning krijgen, terwijl gemeenten op basis van inkomsten en uitgaven zouden moeten bezuinigen. Argumenten Zeist is om bovengenoemde redenen het programma Sociaal in Balans gestart; een programma dat tot doel heeft beter zicht en grip te krijgen op kosten en ontwikkelingen in het sociaal domein, het effectiever inrichten van de sociale basis en ook een herijking van de inzet van ons CJG en ST. Het formuleren van leidende principes als kader voor de inzet van onze consulenten CJG en ST, vormt een belangrijk onderdeel van de herijking.

De leidende principes worden hierna kort uitgewerkt; in de notitie in de bijlage is uitgebreidere toelichting opgenomen. 1. Voorkomen is beter dan genezen: preventie is daarbij ons speerpunt. Onze lokale teams dragen bij aan preventief werken, we stimuleren inwoners in zelfredzaamheid en met de sociale basis ook in samenredzaamheid. De preventieve rol van onze lokale teams richt zich op de meest voorkomende problemen rond opgroeien en zelfredzaam zijn. We werken daarbij intensief samen met onder andere de huisartsen, scholen, onze welzijnsorganisatie Meander Omnium en SamenOplopen. 2. We zijn nabij en laagdrempelig aanwezig in de wijken In Zeist werken we wijkgericht. Hierdoor sluiten we aan bij de sociale basis, de buurt- en wijkinitiatieven en kennen we de inwoners, vrijwilligers en wijkprofessionals beter. Ook werken we op deze manier zo dicht mogelijk bij de inwoner. 3. We kijken naar wat mensen kunnen en stimuleren veerkracht en zelfstandigheid We stimuleren de veerkracht van onze inwoners en focussen op wat mensen wel kunnen. Niet elke hulpvraag moet beantwoord met daadwerkelijke ondersteuning of hulp. Geregeld zijn hulpvragen ook vragen om geruststelling. De vergelijking met de huisarts gaat hier mooi op: een belangrijk onderdeel van het werk van de huisarts is luisteren, geruststellen: het gaat weer over; het hoort erbij.

Tegelijk duiden hulpvragen regelmatig ook op behoefte aan contact, welke juist in het informele veld beantwoord kan worden. In de komende periode uniformeren we onze aanpak rond “normaliseren”. 4. We werken vanuit vakmanschap binnen een helder gedefinieerd kader We werken vanuit vertrouwen in het vakmanschap van onze mensen. Zij krijgen de professionele ruimte die nodig is voor de invulling van het werk. Tegelijk is de ruimte niet onbegrensd. Waar nodig bieden richtlijnen, protocollen en handreikingen duidelijkheid, bijvoorbeeld over de grenzen van de gemeentelijke verantwoordelijkheid bij hulpvragen en problemen. 5. Reflecteren en leren staat continue centraal in onze werkwijze Pasklare oplossingen bestaan niet in het werk van CJG en ST. Iedere situatie is uniek, net als iedere hulpverlener. Dat maakt continue leren en ontwikkelen cruciaal voor het blijven leveren van kwalitatief goede zorg en ondersteuning. We hebben een instrumentarium om consulenten te faciliteren structureel te blijven ontwikkelen; individueel en in kleinere en grotere groepen. 6. We gaan uit van basiskennis en -expertise, gekoppeld aan (wijkoverstijgend) specialisme In onze teams werken professionals met verschillende achtergronden en expertises. Al onze teamleden zijn generalist en pakken in principe alle soorten hulpvragen op.

Tegelijk zetten we specifieke deskundigheid van teamleden gericht in en waar nodig ook buiten de eigen wijk. Op die

manier kunnen we ook goed anticiperen op complexe en minder vaak voorkomende hulpvragen. 7. We leveren basiszorg, voor specialistische en langdurige hulp voeren we procesregie Onze teams hebben als opdracht het “leveren van passende hulp en ondersteuning; zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig”. We maken de beweging waarin lichtere hulp voorliggend is. In deze manier van werken is expliciet opgenomen dat de professionals in de teams zelf ondersteuning bieden, we zien dit als basiszorg. Wanneer specialistische hulp nodig is schakelen we door naar de tweede lijn, maar houden de regie op inzet van deze hulp en de duur en omvang van de trajecten.

Na vaststelling van de leidende principes worden uitvoeringsplannen opgesteld, waarin de leidende principes vertaald worden naar de dagelijkse praktijk. Daarnaast zal het college initiatieven nemen die deze principes breder in de gemeentelijke organisatie moeten doen landen. De leidende principes bevatten, naast zorg-specifieke uitgangspunten, ook belangrijke waarden voor houding en gedrag van alle medewerkers van de gemeente Zeist. Het college vindt het waardevol om aan de hand van deze uitgangspunten ook in de organisatie het gesprek te voeren over cultuur en lerend vermogen in de organisatie.

Toelichtingen Financiën

Juridisch

Risico’s

Communicatie

Automatisering

Anders

Verdere proces Na vaststelling van de leidende principes worden uitvoeringsplannen opgesteld, waarin leidende principes vertaald worden naar de dagelijkse praktijk. Leidende principes zijn nodig om een kader te bieden voor de inzet van onze professionals. De leidende principes worden in de praktijk vertaalt naar uitvoeringsplannen, werkafspraken en waar nodig procedures. Hiermee zetten we onze expertise gerichter in en krijgen we grip op de inkoop van (dure) tweedelijns zorg. Het vaststellen van leidende principes past in de kaderstellende rol van de Raad. Het AdviesNetwerk Zeist (ANZ) is gevraagd om een reactie op de notitie Leidende principes. Vanuit het ANZ is waardevolle feedback ontvangen welke nagenoeg volledig is overgenomen in het definitieve stuk. Het advies van het ANZ, alsmede de collegereactie op dit advies is als bijlage opgenomen bij dit voorstel.

Evaluatie BIJLAGEN 1. Leidende principes bij de uitvoering van Jeugdwet en WMO Zeist 2022 – 2024 2. Advies Adviesnetwerk Zeist 3. Collegereactie advies Adviesnetwerk Zeist

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel 23RV001

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 15 november; BESLUIT: Bij de uitvoering van Jeugdwet en WMO de volgende leidende principes als uitgangspunt te hanteren:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Voorkomen is beter dan genezen: preventie is daarbij ons speerpunt. We zijn nabij en laagdrempelig aanwezig in de wijken We kijken naar wat mensen kunnen en stimuleren veerkracht en zelfstandigheid We werken vanuit vakmanschap binnen een helder gedefinieerd kader Reflecteren en leren staat continue centraal in onze werkwijze We gaan uit van basiskennis en -expertise, gekoppeld aan (wijkoverstijgend) specialisme We leveren basiszorg, voor specialistische en langdurige hulp voeren we procesregie

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 24 januari 2023 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter