00-22RV054 rv Aanpassen Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen

RAADSVOORSTEL Aanpassen kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen

Portefeuillehouder

Wethouden Van Dijk

Ronde Tafel

Opsteller

Debat

Zaak/stuknummer

R. van Riezen 69022

Raadsvoorstel

22RV052

Raadsvergadering

15 december 2022

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Met het wijzigen van de Kwijtscheldingsregeling wordt verruiming van de vermogensnorm voor minima doorgevoerd. Mensen met een laag inkomen en een beetje spaargeld behouden hun recht op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. De verhoging bedraagt maximaal € 2.000 bovenop de reguliere vermogensnorm. De regering heeft dit mogelijk gemaakt met het publiceren van de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden. Het bestuur van Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) heeft besloten de uitgangspunten van deze regeling in de deelnemende gemeenten uniform en in harmonie te implementeren. Aangezien de beleidstaken bij de deelnemende gemeenten belegd zijn, is voor in werking treden van de nieuwe verordening instemming van de raad vereist. Voorstel Voorgesteld om in te stemmen met de voorgestelde Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Zeist 2023 Besluit Raad 15 december 2022:

Inleiding In de Tweede Kamer is op 28 januari 2020 een motie aangenomen. De motie vraagt aan de regering om te regelen dat AOW’ers nog steeds recht op kwijtschelding hebben als zij een kleine buffer (spaargeld) hebben. Als iemand echt geen belasting kan betalen kan diegene aan de overheid vragen of de belasting kan worden kwijtgescholden. De belasting hoeft dan niet betaald te worden. Om te kijken of iemand echt geen belasting kan betalen kijkt de overheid naar zijn inkomen en spaargeld (vermogen). De gemeenten, provincies of waterschappen gebruiken hiervoor dezelfde regels die de Belastingdienst ook gebruikt: de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. In deze regels staat precies hoeveel inkomen of vermogen iemand mag hebben. Is je inkomen of vermogen hoger, dan krijg je geen kwijtschelding. Dit leidde in de praktijk tot onwenselijke situaties, omdat bepaalde doelgroepen, zoals AOW’ers en duurzaam arbeidsongeschikten, vaak een klein beetje spaargeld hadden, waardoor zij niet meer in aanmerking kwamen voor de kwijtschelding. Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden Het kabinet vond dat dit niet alleen voor AOW’ers, maar ook voor mensen die waarschijnlijk nooit meer kunnen werken (duurzaam arbeidsongeschikten) moest gelden. Bij zowel AOW’ers als duurzaam arbeidsongeschikten is de kans namelijk klein dat zij ooit weer aan het werk zullen gaan.

Dit is daarom geregeld in de nieuwe “regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden”. Op 17 september 2022 is de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden in werking getreden. In de definitieve versie heeft de regering er uiteindelijk voor gekozen om de vermogensnorm voor iedereen van toepassing te laten zijn en niet enkel voor de hierboven beschreven doelgroepen. De Regeling kwijtschelding belasting medeoverheden vervangt de Regeling nadere regels kwijtschelding Pagina 1 van 5

gemeentelijke en waterschapsbelastingen van 2 mei 1996. Nieuw ten opzichte van de ingetrokken regeling is dat de raad c.q. het algemeen bestuur kan bepalen dat het bedrag aan financiële middelen bij de berekening van het vermogen wordt verhoogd. In deze regeling staat dat mensen maximaal 2000 euro meer spaargeld mogen hebben dan ze nu mogen hebben. Dat bedrag zal dan niet worden meegeteld bij de berekening van het vermogen. Wel gaat het om een maximumbedrag: gemeenten, provincies en waterschappen kunnen kiezen voor een lager bedrag dan 2000 euro. Ook kunnen zij ervoor kiezen het bedrag helemaal niet op te hogen. In de wet staat namelijk dat gemeenten, provincies of waterschappen dat zelf mogen beslissen. Gezamenlijke implementatie BghU-gemeenten Het bestuur van BghU (waar wethouder Van Dijk in deelneemt namens Zeist) heeft ermee ingestemd dat de wijziging vanaf 1 januari 2023 wordt doorgevoerd en geïmplementeerd in de deelnemende gemeenten van BghU. Met dit collegevoorstel en raadsvoorstel gaan we over tot implementatie van de Rijksregeling voor Zeist (en in samenhang met de andere BghU-gemeenten). Op basis van de modelverordening kwijtschelding van de VNG hebben de deelnemers van de BghU gezamenlijk een geharmoniseerde versie opgesteld per deelnemer. BghU heeft, in lijn met de Rijksregeling, het maximale vermogensbedrag (€ 2.000,-) overgenomen.

Met implementatie van deze regeling in alle deelnemende gemeenten kan BghU de nieuwe kwijtscheldingsregeling uniform uitvoeren, zoals deze bedoeld is. BghU is een gemeenschappelijke regeling en een uitvoeringsorganisatie. Gemeente Zeist gaat over haar eigen beleid. Het besluit van het bestuur van BghU betekent dat de verordening Kwijtscheldingsregeling van Zeist gewijzigd dient te worden. Voor het in werking treden van de nieuwe verordening is instemming van zowel de raad nodig. De deelnemer stelt het beleid vast en BghU doet de uitvoering. Om de burger goede, betrouwbare dienstverlening te blijven bieden en ten behoeve van de deelnemers efficiënt te werken heeft het bestuur op 19 november 2021 besloten om uit te gaan van een eenduidige uitvoering in het kwijtscheldingsbeleid betreffende verruiming vermogensnorm. Op 5 oktober 2022 heeft het bestuur tevens uitgesproken te streven naar eenduidige besluitvorming bij alle deelnemers. Ten behoeve van het uniformeren van de regelgeving bij de deelnemers van BghU wordt voorgesteld de vigerende Kwijtscheldingsregeling in te trekken en een nieuwe Kwijtscheldingsregeling vast te stellen. Impact op de inwoner Na implementatie van deze regeling kunnen inwoners een klein spaarpotje aanhouden en toch hun recht op kwijtschelding behouden.

In een tijd van hoge vaste lasten en financiele onzekerheid is deze ruimte een belangrijke coulance voor mensen met een laag inkomen. De BghU is voor de inwoners aanspreekpunt en daarom is eenduidigheid in de besluitvorming bij de deelnemende gemeenten van groot belang. BghU kan zo de communicatie naar burgers helder en uitlegbaar te houden. Het is moeilijk uit te leggen aan een inwoner wanneer binnen eenzelfde organisatie (BghU), verschillende vermogensnormen worden gehanteerd voor de afzonderlijke deelnemers. In de praktijk zou bij de gecombineerde aanslagoplegging een toewijzing voor de ene deelnemer (HDSR of gemeente) in een afwijzing voor een andere deelnemer (HDSR of gemeente) kunnen resulteren. Dat zal negatief uitstralen op BghU en daarmee op de deelnemer(s).

Argumenten 1. Met het maximale normbedrag van 2.000 euro kunnen we minima zo goed mogelijk ontzien. Het kwijtscheldingsbeleid wordt als instrument gebruikt om onder andere minima zoveel mogelijk te ontzien. Wij willen als gemeente onze inwoners de maximaal toegestane ruimte bieden zodat huishoudens met een laag inkomen kunnen sparen voor tegenvallers en daarmee schulden kunnen voorkomen zonder dat dit de kwijtschelding in de weg staat. 2. ingang van de verruiming op 1 januari 2023 zorgt voor een gelijke start voor de belanghebbenden en voorkomt willekeur. De werkzaamheden in verband met de beoordeling van de kwijtscheldingsverzoeken 2022 heeft voor het overgrote deel reeds plaatsgevonden door BghU. Het overgrote deel van de inwoners heeft reeds uitsluitsel gekregen over hun kwijtscheldingsverzoek 2022. Terugwerkende kracht naar 1 januari 2022 betekent dat een deel van het uitgevoerde werk herhaald moet worden voor de inwoners die in de eerste beoordeling net buiten de boot zijn gevallen. Het opnieuw uitvoeren van het werk brengt kosten met zich mee.

Pagina 2 van 5

De gedachte dat iedereen met terugwerkende kracht alsnog verlenen van kwijtschelding, die conform de nieuwe regelgeving een toe- in plaats van een afwijzing op het kwijtscheldingsverzoek zou ontvangen, alsnog tegemoetgekomen wordt is niet juist. Immers er zullen mensen zijn die op grond van de in 2022 bekende en op het moment van de aanvraag geldende regelgeving vanuit het niet voldoen aan die norm, geen kwijtscheldingsverzoek hebben ingediend. Wanneer mensen telefonisch contact gezocht hebben zal hen aangegeven zijn dat vanwege het te veel aan vermogen het waarschijnlijk is dat ze een afwijzing zouden gaan ontvangen. Deze mensen zijn niet in beeld bij BghU en deze mensen zijn ook niet vindbaar voor BghU. Op het moment dat met terugwerkende kracht naar 1 januari 2022 alsnog kwijtschelding verleend wordt op grond van de nieuwe vermogensnorm dan ontstaat er een ongelijkheid richting een groep mensen die achteraf gezien wel recht op kwijtschelding zouden hebben gehad maar niet in beeld zijn. Deze ongelijkheid is niet gewenst maar niet uit te sluiten. Overigens geldt ook dat wanneer een belastingaanslag inmiddels voldaan is waarbij achteraf blijkt dat men vanuit de gewijzigde regelgeving toch recht op kwijtschelding gehad zou hebben dit wettelijk niet meer verleend kan worden wanneer de gelden reeds meer dan drie maanden geleden zijn ontvangen. 3.

Harmonisatie van beleid zorgt voor een efficiente werkwijze binnen de BghU. Voor wat betreft de uitvoeringslasten BghU zal maximale harmonisatie bijdragen aan een efficiënte uitvoering van de belastingtaak voor de deelnemer en vooral begrip bij de inwoner. Wanneer afwijkend wordt beslist zal per deelnemer bekeken moeten worden wat het afwijken van hetgeen geadviseerd betekent in de uitvoering en welke kosten dat met zich meebrengt. Deze kosten zullen als meerwerk in rekening gebracht worden. Een gezamenlijke beleidskeuze door de deelnemende gemeente is dus wenselijk om tot een efficiënte en praktisch uitvoerbare werkwijze te komen.

Toelichtingen X

Financiën Communicatie

X

Juridisch Automatisering

Risico’s Anders

Financiële toelichting De exacte financiële impact van deze regeling op gemeente Zeist laat zich nog niet voorspellen en hangt van diverse variabelen samen. Hier dient onderscheid gemaakt te worden in de financiële gevolgen voor de deelnemende gemeente en de financiële gevolgen vanuit een andere uitvoeringslast voor BghU. In het geval van de deelnemende gemeente zal sprake zijn van gederfde belastinginkomsten doordat vanwege de verruimde vermogensnorm meer kwijtschelding verleend wordt. Dit laat zich mogelijk oplossen door de extra te verlenen kwijtschelding te verdisconteren in de tariefstelling van de kwijt te schelden belastingen. In de begroting van Zeist is nog geen rekening gehouden met de extra te verlenen kwijtschelding. Er is door de BghU een indicatie afgegeven, gebaseerd op de gegevens 2021, van het effect van het gaan rekenen met de nieuwe verruimde vermogensnorm voor het aantal extra kwijtscheldingen en het daaraan gekoppelde bedrag dat extra aan kwijtschelding verleend zal worden. De gevolgen van de wijziging zijn ook per deelnemer doorgerekend. Ook daarvoor geldt dat de opgave een indicatie is. De indicatie voor Zeist is: € 10.000,-. Het daadwerkelijke tekort zal worden meegenomen in de 1e bestuursrapportage in 2023. Juridische toelichting De volgende uitgangspunten staan in de nieuwe verordening opgenomen: 1.

Bij de vermogensnorm wordt het volgende onderscheid gemaakt: a. De vermogensnorm wordt verhoogd met het maximale normbedrag van € 2000,00 bij gehuwden/samenwonenden. b. De vermogensnorm wordt verhoogd met het maximale normbedrag van € 1800,00 bij alleenstaande ouders.

Pagina 3 van 5

c. De vermogensnorm wordt verhoogd met het maximale normbedrag van € 1500,00 bij alleenstaanden 2. Te besluiten de regeling in te laten gaan op 1 januari 2023. 3. De besluitvorming vast te leggen in een (gewijzigde) kwijtscheldingsregeling. Planning en uitvoering Planning De verordening treedt in werking vanaf 1 januari 2023 en daarmee komt de oude verordening te vervallen. Communicatie en Informatie en Automatisering Via de gemeentelijke website BIJLAGEN •

Bijlage 1 Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Zeist

Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 22RV052

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 2 november 2022; gelet op artikel 255 van de Gemeentewet, artikel 26 van de Invorderingswet 1990, de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden; overwegende dat het gewenst is om nadere regels te stellen voor het verlenen van kwijtschelding van gemeentelijke belastingen; BESLUIT: vast te stellen de volgende verordening: -

Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Zeist 2023;

en hiermee komt te vervallen: -

Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen en heffingen 2015.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 15 december 2022 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1