00-22RV030# rv Jaarstukken 2021

RAADSVOORSTEL Jaarstukken 2021

Portefeuillehouder

S. Jansen

Auditcommissie

7 juni 2022

Opsteller

Debat

21 juni 2022

Zaak/stuknummer

P. Deijns 450219

Raadsvergadering

30 juni 2022

Raadsvoorstel

22RV030#

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel De jaarstukken zijn de verantwoordingsdocumenten van het bij de begroting vastgestelde beleid en financiële middelen en vormen het sluitstuk van de Planning en Control cyclus 2021.

Voorstel 1. 2.

3.

4.

5.

De Jaarstukken 2021 vast te stellen Het bestemmingsvoorstel vast te stellen a. Vanuit het jaarsaldo een dotatie aan de reserve weerstandsvermogen ad. € 1.344.267 te doen ten behoeve van de debiteuren sociale zaken b. Vanuit het jaarsaldo een bedrag van € 50.000 voor de voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording opnieuw te reserveren en beschikbaar te stellen in 2022. c. Vanuit het jaarsaldo het budget van Stimulering Lokale Economie ad € 230.000 te labelen om uitvoering te geven aan het Retail perspectief en actieprogramma recreatie en toerisme in 2022. d. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad € 500.000 te doen aan de reserve Eigen Bijdrage (BUIG) e. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad € 643.000 te doen aan de reserve Corona f. Een onttrekking te doen uit de reserve Sociaal Domein ad € 1.034.000 ten behoeve van de tekorten rondom Jeugd en WMO g. De reserve Sociaal Domein op te heffen en het restant ad. € 471.000 toe te voegen aan de reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). h. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad. € 308.388 te doen aan de Algemene Reserve ten behoeve van de stabiliteitscriteria i. Het restantsaldo ad. € 2.304.103 toe te voegen aan de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). Vaststellen van begrotingswijzigingen: 2022025 jaarrekening 2021 technisch reserves transitoria etc.

2022026 jaarrekening 2021 bestemmingsvoorstellen Kennis te nemen van het proces rondom verzending van de accountantsverklaring, het accountantsrapport en de reactie hierop van het college. Op basis van de jaarrekening 2021 en het MPSO 2022 (Meerjaren Perspectief Stedelijke Ontwikkeling) de volgende besluiten te nemen: a. De geactualiseerde gemeentelijke grondexploitaties vast te stellen als het financiële kader waarbinnen het college vanaf 2022 de resterende activiteiten moet uitvoeren; b. De grondexploitatie Cornelis Vlotlaan en Austerlitz af te sluiten; c. De door het college op grond van artikel 55, lid 2 Gemeentewet juncto artikel 10, 2e lid onder b, van de wet openbaarheid van bestuur opgelegde geheimhoudingsplicht over alle aan de (sub-) commissies van de raad verstrekte stukken betreffende de grondexploitaties te bekrachtigen tot 5 jaar na beëindiging van deze exploitaties.

Besluit Raad 30 juni 2022:

Pagina 1 van 11

Basis Inleiding Deze jaarrekening vormt de laatste verantwoording in de raadsperiode 2018-2022. Het waren zeer uitdagende jaren. In de afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het goede leven in Zeist. In het jaar 2021 zijn de resultaten op verschillende manieren merkbaar geworden voor de samenleving. Zo hebben we met het project Vollenhove Vooruit veel mensen in de wijk Vollenhove weten te activeren en betrekken bij de leefbaarheid in de wijk. Met de opening van ’t Volle Hof als hoogtepunt. Voor onder meer Base- and Sotballclub Firebirds en voor Voetbalvereniging Jonathan hebben we nieuwe velden gerealiseerd en er zijn belangrijke stappen gezet voor de ontwikkeling van Sportpark Blikkenburg. We hebben flink geïnvesteerd in veilige en comfortabele fietsroutes en er zijn veel knelpunten voor fietsers weggenomen. Zo is de fietstunnel onder de Utrechtseweg aangelegd en hebben we de fietspaden langs de Oude Arnhemseweg en de Sanatoriumlaan verbeterd. Verder blijven we fors investeren in goede onderwijshuisvesting. Afgelopen jaar is de tijdelijke Tobiasschool in Vollenhove in gebruik genomen en werken we aan juiste ventilatie in de schoolgebouwen, waarin wij als gemeente faciliteren. De afgelopen jaren worden gekenmerkt door collegiale samenwerking met de Provincie Utrecht, een partner in vele projecten.

Meer over de uitvoering van ons beleid leest u in de tien programma’s van deze jaarrekening. Zeist kent een lange traditie van opvang van mensen in nood. Vanaf augustus 2021 bieden we samen met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, de samenleving en maatschappelijke partners in het Walaardt Sacré Kamp een veilige plek aan ruim 450 Afghaanse evacués om tot rust te komen en de draad weer op te pakken. We hebben merkbaar te maken met de effecten van bezuinigingen door het Rijk. Dit heeft alle gemeenten gedwongen tot heroverwegingen op de lopende uitgaven. Toch hebben we in 2021, met behulp van burgerparticipatie een sluitende begroting kunnen presenteren, waarmee wij ons financiële huishoudboekje goed op orde hebben. De Inwoners Advies Commissie (IAC) heeft met 62 voorstellen hier een waardevolle bijdrage aan geleverd. De gevolgen van de coronacrisis voelden we in de haarvaten van de samenleving. Versoepelingen, onzekerheid over nieuwe varianten van het virus en strenge maatregelen wisselden elkaar af. Het heeft veel van de samenleving gevraagd. Als gemeente hebben we waar mogelijk onze ondersteuning geboden aan inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld om de crisis zo goed mogelijk door te komen en bij te dragen aan perspectief. Dit hebben we onder meer gedaan met drie financiële ondersteuningspakketten.

De coronaperiode werkte als rem op diverse zaken, zowel in de maatschappij als in de gemeentelijke organisatie. Tegelijkertijd leidde het tot vernieuwing. Een voorbeeld hiervan is de doorontwikkeling van onze eigen werkwijze. De overstap naar hybride vergadermogelijkheden maakte het thuiswerken gemakkelijker. We hebben ons bouwprogramma goed kunnen continueren. Ondanks de beperkingen hebben we veel verbinding in de Zeister samenleving ervaren. De sociale veerkracht in deze moeilijke tijd in Zeist is groot gebleken, net als de zorgzaamheid in de samenleving. Via werkbezoeken en online en offline publicaties deelden we ervaringen en inspiratie met elkaar. Sommige zaken blijken in de praktijk weerbarstig en hebben gevraagd om extra aandacht. We merken dat mede door de financiële situatie, de coronacrisis, politieke besluitvorming en de krappe arbeidsmarkt meerdere projecten onder druk staan. Zo heeft het project Nieuwe Verbindingen in Den Dolder vertraging opgelopen, is het uitvoeringsplan voor de Routekaart Binnensport nog niet gereed en werken we nog aan een nieuwe parkeernota. Ook vraagt de kostenbeheersing in het Sociale Domein nog veel inzet. Het zijn voor ons aanleidingen om te blijven leren, realistisch te plannen en ook de ambtelijke capaciteit gericht in te zetten, gegeven de genoemde onzekerheden. Het jaar 2021 sluiten we af met een positief resultaat van € 4,3 miljoen.

Dit komt voor het overgrote deel door meer incidentele inkomsten vanuit het Rijk. De compensatie voor corona-effecten was ruimhartig en ook het gemeentefonds groeide. Nadelen waren er ook, bijvoorbeeld rond de leges omgevingsvergunningen en de Wmo. Daarnaast waren er enkele verplichte financieel-technische mutaties met gevolgen voor het resultaat. In deze jaarrekening lichten we de verschillen uitgebreid toe. We zien dat het financiële resultaat ruimte geeft om financieel verder orde op zaken te stellen en ruimte te genereren voor investeringen in de komende jaren. Onze afwegingen bieden we u aan in het raadsvoorstel bij deze jaarrekening.

Pagina 2 van 11

In de huidige tijd zien we dat de omstandigheden zomaar kunnen veranderen. We kregen direct na de coronacrisis te maken met de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. De ontwikkeling van de economie is uiterst onzeker door de stijgende inflatie en stagnerende groei. Dit vraagt van ons flexibiliteit en weerbaarheid. Hiervoor is een stabiele basis nodig. Deze combinatie van stabiliteit, weerbaarheid en flexibiliteit streven we dan ook na in ons financiële beleid. Het dashboard Stabiliteitscriteria biedt ons het goede inzicht in onze financiële stabiliteit, weerbaarheid en flexibiliteit en het laat zien dat we hierin goede stappen hebben genomen. Ten slotte was 2021 voor ons het jaar waarin we ons voorbereidden op de nieuwe manier van rechtmatigheidsverantwoording. We wijzen u hiervoor graag op de paragraaf Bedrijfsvoering. Toelichtingen X

Financiën

Juridisch

Risico’s

Communicatie

Automatisering

Anders

VERDIEPING Inleiding Het jaar 2021 is afgesloten met een positief saldo van baten en lasten van € 4,36 miljoen. Het tussentijds verwachte saldo over 2021 bedroeg € 0,04 mln. Ten opzichte van de bijgestelde begroting is er dus een voordelig verschil van afgerond € 4,3 mln. ARGUMENTATIE 1. De Jaarstukken 2021 vast te stellen Op grond van de artikelen 198 en 200 van de Gemeentewet dient de gemeenteraad de gemeentelijke jaarrekening vast te stellen. Voorgeschreven is dat de bestemming van het saldo plaatsvindt nadat de jaarrekening is vastgesteld. Dit voorschrift dient ter waarborging van het budgetrecht van de raad. In 2020 is sprake van een positief saldo.\ 2. Het bestemmingsvoorstel vast te stellen De jaarstukken sluiten af met een saldo van €4,36 miljoen. In onderstaand voorstel worden de voorstellen voor bestemming uiteengezet. Omschrijving Jaarrekeningsaldo Bestemmingsvoorstellen Dotatie weerstandvermogen (Debiteuren Sociale Zaken) Voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording Stimulering lokale economie Dotatie aan reserve Eigen bijdrage BUIG Dotatie restant corona stelpost aan reserve corona Subtotaal Resterend saldo Reserve Sociaal Domein F Onttrekking t.b.v. tekorten Jeugd en WMO G1 Vrijval restant reserve Sociaal Domein G2 Dotatie reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ) Subtotaal Resterend saldo A B C D E

H I

Aanvullen algemene reserve / stabiliteitscriteria Aanvullen RIOZ Subtotaal Resterend saldo

Bedrag € 4.345.767 € 1.344.276 € 50.000 € 230.000 € 500.000 € 643.000 € 2.767.276 € 1.578.491 € -1.034.000 € -471.000 € 471.000 € -1.034.000 € 2.612.491 € 308.388 € 2.304.103 € 2.612.491 € -

+ -

+ -

+ -

Pagina 3 van 11

2a) Dotatie weerstandsvermogen (Debiteuren Sociale Zaken)

€ 1.344.267

Tot en met 2020 heeft Zeist de vorderingen Sociale Zaken gepresenteerd op de balans met het saldo debiteuren van voor 2006. Na de vorming van de GR RDWI zijn de vorderingen welke zijn ontstaan na 2006 op de balans opgenomen door de RDWI. Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 is gebleken dat de RDWI in 2014 een stelselwijziging heeft doorgevoerd en de vorderingen niet meer op haar balans presenteert. Uitgangspunt is hierbij, dat gemeente Zeist zelf juridisch eigenaar is van de vorderingen. Dit was tot 2021 niet verwerkt in Zeist. De openstaande vorderingen bedragen € 2,8 miljoen. Dit saldo wordt toegevoegd aan de balanspositie debiteuren. De RDWI schat in dat hiervan een bedrag van € 1,5 miljoen mogelijk oninbaar is. Hiervoor treffen we een voorziening als waarde correctie op het saldo. We hebben op basis van de opgave rekening-courant afgelopen jaren steeds alle lasten geboekt inclusief de verstrekte terug te vorderen bijstand. Het restant van € 1,3 miljoen is daardoor feitelijk afgelopen jaren reeds als last geboekt. Dit betekent dat door de nu gemaakte correctie een incidenteel positief resultaat ontstaat van € 1,3 miljoen. In 2022 gaan we samen met de RDWI verder kijken naar de administratie van debiteuren, inclusief hun inschatting van het risico op oninbaarheid.

We verwachten op basis van diverse signalen dat hieruit kan blijken dat het positief resultaat naar beneden toe moet worden bijgesteld. Om die reden stellen we voor het huidige voordeel toe te voegen aan het weerstandsvermogen, en pas na verdere analyse (gedeeltelijk) vrij te laten vallen. 2b) Voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording (RMV) € 50.000 Bij de begroting 2020 hebben we een bedrag (ad € 50.000) aangevraagd voor de voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording (RMV). De kosten hebben betrekking op een systeem dat behulpzaam is bij het vastleggen van de controleresultaten en het ondersteunen bij controles. Dit bedrag is bij de jaarrekening 2020, conform bestaande kaders eenmalig meegenomen naar het jaar 2021. Diverse factoren hebben er echter voor gezorgd dat de besteding van de middelen ook niet in 2021 heeft plaatsgevonden. Dit komt, naast de hoge werkdruk, de krappe bezetting en de gevolgen van Corona, doordat het rijk de wet RMV (vooralsnog) met een jaar heeft uitgesteld. Daar de wet waarschijnlijk in het voorjaar wordt bekrachtigd, stellen wij voor om de middelen opnieuw te reserveren bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2021. 2c) Stimulering Lokale Economie € 230.000 Het Retailperspectief is door de raad vastgesteld in het najaar van 2019.

Verschillende onderdelen uit het perspectief vragen meer voorbereiding en hebben door de coronacrisis vertraging opgelopen. Bij het opstellen van de programmabegroting 2020 is door de raad het actieprogramma recreatie en toerisme vastgesteld. Dit programma – dat met partners uit de Zeister samenleving is opgesteld en uitgevoerd zal worden - geeft een impuls aan het toerisme en het recreëren in en rond Zeist voor inwoners en bezoekers. Door het uitbreken van de Covid-19 is geen uitvoering gegeven aan dit voornemen. Bij de jaarrekening 2020 heeft de Raad toestemming gegeven om via de egalisatiereserve Niet aangewende middelen het totaalbudget € 230.000 door te schuiven naar 2021. Daarvan is er 130.000 euro gereserveerd voor het Retail perspectief en 100.000 euro voor het actieprogramma recreatie en toerisme. Dit bedrag is ook aangegeven bij de aanvraag voor vitale binnensteden bij de provincie, met andere woorden, door deze matching van de gemeente is de aanvraag vitale binnensteden ook daadwerkelijk gehonoreerd. In 2021 is wederom geen uitvoering gegeven aan het Retail perspectief en actieprogramma recreatie en toerisme, door het effect van corona.

Hierdoor is het niet meer mogelijk om via de egalisatiereserve niet aangewende middelen het budget van € 230.000 beschikbaar te stellen in 2022.We vragen de Raad om het bedrag van € 230.000 bij het bestemmen van het resultaat 2021 te labelen om uitvoering te geven aan het Retail perspectief en actieprogramma recreatie en toerisme in 2022. 2d) Dotatie aan reserve eigen bijdrage (BUIG) € 500.000 Bij het vaststellen van de meerjarenbegroting 2021 heeft de raad besloten het jaarlijkse budget voor tegenvallers op de budgetten gebundelde uitkering (hierna: BUIG) gedeeltelijk vrij te laten vallen. Zie raadsbesluit 20RV053, nummer 4 van de financieel technische voorstellen. Omdat het resultaat op BUIG per jaar kan fluctueren is besloten een egalisatiereserve te vormen. Bij een tekort op BUIG is de gemeente eigen risicodrager voor 7,5% van het totale BUIG-budget. Bij het eigen risico worden mogelijke overschotten van twee jaar ervoor betrokken in de berekening. Dit laatste onderdeel is nog niet betrokken in het voorstel resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020, waar is uitgegaan van het opvangen van 1 jaar tekort van 7,5% BUIG budget. Het risico voor de gemeente is dus groter, waardoor het gewenst is bij overschotten te reserveren voor een mogelijk tekort. In 2021 is sprake Pagina 4 van 11

van een overschot van ca. 1,7 miljoen euro. We stellen voor om hiervan € 500.000 extra te reserveren voor tekorten. Bij de Nota reserves en voorzieningen die we in het najaar aan uw raad willen aanbieden, komen we met een verder voorstel voor het opbouwen van de reserve eigen risico BUIG en een onderbouwing van het gewenste eindsaldo. 2e) Dotatie restant coronastelpost aan reserve corona € 643.000 Bij de jaarrekening 2020 is door de raad een bestemmingsreserve ingesteld voor de ontvangen en (nog) niet benutte compensatiemiddelen van het rijk voor de effecten van corona. De gedachte is dat corona langere tijd maatschappelijke effecten kan hebben, waardoor ook in de komende jaren nog kosten moeten worden gemaakt. In de loop van 2021 zijn de compensatiemiddelen van het Rijk op een stelpost gezet en vandaaruit toegekend aan budgetten waar extra coronakosten moesten worden gemaakt. Eind 2021 resteert nog € 607.967 op deze stelpost. In de decembercirculaire van het Gemeentefonds heeft de gemeente daarnaast corona compensatiemiddelen ontvangen, ad € 1.836.380, waar in 2021 geen gemeentelijke kosten tegenover stonden. Gezien de ontwikkelingen van Corona wordt voorgesteld een deel van deze overschotten, ad € 643.000, aan de reserve toe te voegen waarmee het saldo van deze reserve op € 1.000.000,- komt.

Het is onze inschatting dat hiermee voldoende middelen zijn gereserveerd om maatschappelijke effecten van corona op te kunnen vangen. Het restant van de ontvangen compensatiemiddelen blijft in het saldo van de jaarrekening. 2f) Onttrekking Reserve Sociaal Domein t.b.v. tekorten Jeugd en WMO - € 1.034.000 Vanaf 2015 tot en met 2020 werd er in het sociaal domein gewerkt met een financieel gesloten systeem. De belangrijkste kenmerken van het gesloten systeem zijn dat de financiële mee- en tegenvallers tussen de verschillende taken worden verevend. Mocht aan het einde van het jaar blijken dat er per saldo een tekort of een overschot is, dan wordt het saldo verrekend met de bijbehorende bestemmingsreserve. Door deze systematiek is er in de eerste jaren een reserve opgebouwd die latere jaren dekking gaf aan tekorten die ontstonden door bezuinigingen van het Rijk en een toenemende zorgvraag. Op 9 juli 2020 heeft de raad besloten om met ingang van 1 januari 2021 het gesloten systeem Sociaal domein af te schaffen. De bestemmingsreserve kon per die datum nog niet worden opgeheven omdat er in 2021 nog onttrekkingen waren begroot uit de reserve. De actuele stand van de reserve Sociaal domein is € 1.505.000. Op de Wmo is in 2021 een overschrijding ontstaan door een stijging van het aantal cliënten en door een toename van de complexiteit van de problematiek.

In de jeugdhulp is er een overschrijding grotendeels ontstaan op de kosten van Samen Veilig Midden Nederland. Beide worden toegelicht in programma 3 Merkbaar beter in zorg voor elkaar. Omdat de bestemmingsreserve Sociaal domein door de Raad is gevormd om de schommelingen in de kosten en de risico’s op te kunnen vangen, wordt voorgesteld het tekort op de Wmo en de jeugdhulp, zijnde € 763.000 en € 271.000 te dekken uit de bestemmingsreserve Sociaal domein. Omdat het gesloten systeem Sociaal domein niet meer bestaat vraagt deze onttrekking uit de reserve een specifiek besluit. 2g) Voorstel tot opheffing van de bestemmingsreserve Sociaal domein en het restant ad € 471.000 toe te voegen aan de reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). Argumentatie voor opheffing: De bestemmingsreserve was gekoppeld aan het gesloten systeem Sociaal domein. Het gesloten systeem is na 2020 opgehouden te bestaan en daardoor vinden er geen automatische mutaties meer plaats. Er zijn ook geen begrote dotaties of onttrekkingen meer; de bestemmingsreserve heeft geen functie meer. Argumentatie voor bestemming van het restant aan de reserve Integrale Ontwikkeling Zeist: Op 29 oktober 2013 heeft de Raad ingestemd met de voorstellen die gedaan zijn in het Raadsvoorstel 'open- en gesloten systemen' (13RV0055).

Eén van de voorstellen hierin betrof het aanscherpen van de spelregels rondom reserves met een gewenningsfunctie. De Raad heeft o.a. ingestemd met de volgende aanscherping: “Als het beleid geïmplementeerd is, er ervaring is opgedaan in de dagelijkse praktijk, efficiency in de processen gerealiseerd is en negatieve effecten van beleid tegengegaan zijn, is de doelstelling van de gewenningsreserve feitelijk gerealiseerd. De reserve is dan overbodig want de werkzaamheden behoren tot het reguliere takenpakket van de gemeente (het nieuwe is eraf). Het eventuele saldo, wordt overgeheveld aan de reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ)”.

Pagina 5 van 11

2h) Aanvullen algemene reserve / Stabiliteitscriteria € 308.388 In de stabiliteitscriteria wordt aangegeven dat er momenteel sprake is van een licht tekort in algemene reserve ten opzichte van de signaalwaarde van een hoogte van € 600 per inwoner. Voorgesteld wordt om een dotatie van € 308.388, waarmee het totaal van de reserve oploopt tot € 39.025.800 en daarmee exact aan de signaalwaarde voldoet 2i) Dotatie Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ) € 2.304.103 Bij vaststelling van het “Strategisch Financieel Instrumentarium open en gesloten systemen” (13RV0055). Is voorgesorteerd op hoe (o.a.) om te gaan met het RIOZ. In deze nota staat, aangaande het RIOZ, opgenomen dat het saldo van de vrije positieve jaarrekeningoverschotten (na resultaatbestemming) ten behoeve van deze reserve moet komen. Wij zien geen reden om van deze lijn af te wijken en stellen voor om het restantsaldo ad € 2.304.103 te doteren aan de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist. Met het vorige punt is de algemene reserve op voldoende niveau. Dat geldt ook voor de reserve weerstandsvermogen. Daarom stellen wij voor het restant van het jaarrekeningsaldo ad € 2.304.103 toe te voegen aan het RIOZ. Hiermee komt er investeringscapaciteit beschikbaar voor integrale ontwikkelingen waar onze samenleving baat bij zal hebben.

Zeker gezien de onzekerheid van de algemene uitkering de langere termijn vinden wij het gewenst dat er voldoende middelen gereserveerd worden voor incidentele investeringen in onze gemeente. 3. Vaststellen van begrotingswijzigingen Begrotingswijziging 2022026 bevat de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 zoals hierboven is beschreven. Op basis van bestaand beleid, en passend binnen de voorwaarden van de betreffende reserves, worden bepaalde budgetten die niet volledig benut zijn in 2021, meegenomen naar 2022. Dat gebeurt via de reserve Egalisatiesystematiek. Met begrotingswijziging 2022025 zorgen we ervoor dat deze middelen opgenomen worden in de begroting 2022, zodat de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd. 4. Kennis te nemen van het proces random verzending van de accountantsverklaring, het accountantsrapport en de reactie hierop van het college Accountant PricewaterhouseCoopers (PWC) is in de afrondende fase van het controleren van onze jaarrekening. Het volgende vervolgproces is afgesproken: - 31 mei 2022: bespreking accountantsrapport, reactie op accountantsrapport en accountantsverklaring door B&W - 3 juni 2022: verzenden accountantsrapport, reactie op accountantsrapport en accountantsverklaring naar raad - 7 juni 2022: toelichting PWC in de auditcommissie 5.

Actualisatie grondexploitaties Gelijk met de jaarrekening 2021 krijgt de raad het MPSO 2022 (Meerjaren Perspectief Stedelijke Ontwikkeling) aangeboden. Het MPSO 2022 geeft inzicht in de bouwprojecten die in de gemeente Zeist warden gerealiseerd. De gemeentelijke grondexploitaties zijn op een leesbare en eenduidige wijze gepresenteerd en de overige ruimtelijke projecten zijn helder gecategoriseerd en toegelicht. Alle gemeentelijke grondexploitatieprojecten zijn doorgerekend naar actuele inzichten. De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd. Daarbij blijft het plan inhoudelijk ongewijzigd, zoals door de raad vastgesteld, maar worden de financiële parameters, zoals inflatie en rente aangepast naar de stand van nu. Dit is verplicht volgens het BBV en wordt getoetst door de accountant. Deze actuele stand vormt daarmee het (financiële) kader vanaf 2022, waarbinnen de rest van het plan moet worden uitgevoerd. Aangezien de grondexploitatie Cornelis Vlotlaan en Austerlitz zijn afgerond wordt voorgesteld de grondexploitaties ook administratief af te sluiten; Conform beleid wordt voor bepaalde informatie geheimhouding opgelegd. Het MPSO 2022 is zodanig opgesteld dat dit stuk openbaar is. De bijlagen van het MPSO worden geheim verklaard.

Pagina 6 van 11

TOELICHTING (FINANCIËN) Financieel resultaat 2021 Relatie saldi per program m a en m utaties reserves Begroting Realisatie Verschil incl per begroting begr.w ijz. 31-12-2021 realisatie (saldo baten (kolom 3-4) en lasten) Program m a 2

1

3

4

1 2 3 4 5 6

Goed bestuur in een betrokken samenleving (exclusief overhead) Vitale gemeenschappen Merkbaar beter in zorg voor elkaar Toekomstbestendig w onen Veilig thuis en op straat Mobiliteit in bew eging

-5.272 -21.151 -44.526 -555 -7.517 -6.372

-4.395 -19.720 -43.637 435 -7.189 -5.969

877 V 1.431 V 889 V 990 V 328 V 403 V

-281 -1.383 -1.909 -1.653 -185 -877

596 V 48 V -1.020 N -663 N 143 V -474 N

7

Meedoen

-22.630

-19.796

2.834 V

-145

2.689 V

-853 -934

-444 -531

409 V 403 V

-171 -193

238 V 210 V

-1.029

2.050

3.079 V

-2.335

744 V

Totalen program m a's

-110.839

-99.196

11.643 V

-9.132

2.511 V

Overhead Onvoorzien 10b Algemene dekkingsmiddelen 10b Vennootschapsbelasting

-20.176 -28 123.232 0

-20.249 0 125.486 0

-73 N 28 V 2.254 V 0 V

-384 -28 -2 0

-457 N 0 V 2.252 V 0 V

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-7.811

6.041

13.852 V

Storting (-) en onttrekking (+) aan reserves Mutaties conform begroting Aanvullende mutaties obv realisatie

7.852

7.852 -9.547

41

4.346

8 9

Samen aan de slag voor het klimaat Economie als versneller Maatschappelijke bew ust financieel beleid (exclusief algemene dekkingsmiddelen, VPB, 10a onvoorzien)

Gerealiseerd resultaat

5

(bedragen x € 1.000) Storting (-) Resultaat en na m utaties onttrekking reserves (+) aan (kolom 5-6) reserves obv realisatie 6 7

4.306 V

Het jaar 2021 is afgesloten met een positief saldo van baten en lasten van € 4,36 miljoen. Het tussentijds verwachte saldo over 2021 bedroeg € 0,04 mln. Ten opzichte van de bijgestelde begroting is er dus een voordelig verschil van afgerond € 4,3 mln. In de volgende tabel staan de saldi van de baten en lasten per programma. Ook de stortingen en onttrekkingen aan reserves die samenhangen met dat programma, zijn vermeld. Deze tabel vormt hiermee de uitkomst van de jaarrekening, het gerealiseerd resultaat, in de meest compacte vorm. De analyse van het saldo is uitgevoerd op het gerealiseerde resultaat, dus na verwerking van de mutaties in de reserves. De belangrijkste verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de werkelijke uitkomsten worden in onderstaande tabel inzichtelijk gemaakt en kort toegelicht. De uitgebreide(re) toelichtingen staan bij de betreffende onderdelen bij de programmaverantwoording in [hoofdstuk 3] van het jaarverslag.

Pagina 7 van 11

Saldo van de rekening 2021 met uitsplitsing naar de belangrijkste oorzaken Gemeentefonds (decembercirculaire) Debiteuren sociale zaken Voorziening WGA Leges omgevingsvergunning WMO Coronacompensatie Inkomensregelingen BUIG en BBZ OZB Participatiekosten re-integratie Peuteropvang / voorschoolse educatie Pensioenen wethouders Jeugdzorg Retailperspectief en recreatie en toerisme Diverse kleinere afwijkingen Resultaat ten opzichte van begroting Begroot positief saldo Totaal rekeningresultaat 2021

(x € 1.000) 2.270 V 1.344 V 978 N 931 N 763 N 608 V 544 V 432 V 376 V 291 V 286 V 271 N 230 V 867 V 4.304 V 41 V 4.346 V

Stabiliteitscriteria Op 8 juli 2021 heeft uw raad ingestemd met de nota stabiliteitscriteria en het bijhorende dashboard. Hiermee heeft u een instrument in handen waarmee u de financiële staat van onze gemeente kunt volgen. Zoals afgesproken zijn er twee momenten waarop we de actualiteit van het dashboard in beeld brengen, te weten bij de begroting en bij de jaarrekening. Bij dit raadsvoorstel treft u in bijlage 1 het geactualiseerde dashboard aan. Hierin zijn naast de vastgestelde signaalwaarden ook de werkelijke waarde van de diverse criteria weergegeven. De meeste criteria blijven onder de vastgestelde signaalwaarde en voldoen daarmee aan uw kader. Bij een aantal criteria willen we graag een extra duiding meegeven omdat deze afwijken van de signaalwaarde. • Het weerstandsvermogen komt na actualisatie van het risicoprofiel in de jaarrekening uit op 1,04. Dit is boven de streefwaarde van 1,0 die u als raad heeft gesteld. Bij het vaststellen van de begroting 2022 is tevens voorzien in een tweetal extra stortingen in het weerstandsvermogen. Deze toekomstige stortingen maken nu nog geen onderdeel uit van de berekening. Als rekening gehouden wordt met de extra stortingen en een gelijkblijvend risicoprofiel dan komt de weerstandsratio uiteindelijk uit op 1,15. Daardoor zijn aanvullende maatregelen nu niet nodig.

• De algemene reserve per inwoner is ten opzichte van de begroting 2022 verder afgenomen. De werkelijke waarde is uitgekomen op € 595,26 per inwoner en ligt onder de signaalwaarde die u op € 600 heeft gesteld. Het college doet daarom bij de resultaatbestemming het voorstel om de algemene reserve met € 308.388 aan te vullen. Het effect van deze extra storting is dat de algemene reserve per inwoner stijgt naar € 600. Dit is exact de streefwaarde. • Vijfjarentermijn onderhoudsplannen. De afgelopen periode is hard gewerkt om diverse onderhoudsplannen te actualiseren. In 2021 zijn de onderhoudsplannen vastgesteld van parkeergarages, riolering, gemalen en gebouwen. Echter, er is nog een flinke slag nodig om op de andere onderdelen een geactualiseerd onderhoudsplan vast te laten stellen. • De streefwaarde die bepaald is voor de achtervang voor leningen van corporaties is met deze jaarrekening overschreden (met circa € 5,5 mln.). Eind dit jaar/begin 2023 stellen we een nieuwe nota garant- en borgstellingen op. Hoewel het risico voor de gemeente relatief laag is zullen we nader ingaan op de ontstane situatie. De ruimte onder de streefwaarde voor de garantstellingen voor zowel sport als overig is bij deze actualisatie ruim voldoende. • Kostendekkendheid leges. Alleen de tarieven van de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten en de rioolheffing zijn nagenoeg 100% kostendekkend.

Bijna bij alle overige heffingen en leges is het dekkingspercentage lager dan bij waar bij de begroting van werd uitgegaan. Dit betekent dus dat we meer kosten uit de algemene middelen betalen in plaats van het in rekening te brengen bij de gebruiker, we minder kosten hebben gemaakt of dat er schommelingen zijn geweest in het aantal aanvragen. • Onbenutte belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen, ongeacht of zij dit realiseert of niet. Het rijk houdt met dit percentage rekening Pagina 8 van 11

•

bij het bepalen van de hoogte van de uitkering van het gemeentefonds. Het tarief van Zeist ligt ruim onder dat van het Nederlandse gemiddelde. Daardoor ontvangen we minder middelen uit het gemeentefonds. De streefwaarde is vastgesteld op 104%. De werkelijke waarde komt ruim boven de 107%. Belastingdruk: we zien dat de signaalwaarde is overschreden. De afwijking wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de hogere afvalstoffenheffing in Zeist tov het landelijk gemiddelde. Daarnaast wordt jaarlijkse 4,4% cumulatief toegevoegd aan de spaarvoorziening van het riool. Dit is gedaan om te sparen voor grote toekomstige investeringen waardoor schommelingen in de tarieven worden voorkomen. In het onlangs vastgestelde GRP is dit extra spaarbedrag niet meer nodig. Dit heeft gevolgen voor toekomstige tarieven. De verwachting is dan ook dat de werkelijke waarde van dit stabiliteitscriterium de komende jaren dichter bij de signaalwaarde komt te liggen. Aanvullende maatregelen worden daarom nu nog niet genomen.

Juridisch Artikel 197 van de Gemeentewet bepaalt dat het college van burgemeester en wethouders aan de raad over elk dienstjaar verantwoording aflegt over het bestuur onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag. Artikel 200 van de Gemeentewet schrijft voor dat de vastgestelde jaarrekening en het jaarverslag binnen twee weken na vaststelling door de raad, doch uiterlijk 15 juli van het jaar volgend op het dienstjaar, aan Gedeputeerde Staten verzonden moeten worden. VERDERE PROCES Planning en uitvoering 7 juni 2022: 21 juni 2022: 30 juni 2022:

Auditcommissie Debat Raad Besluitvorming Raad (uitloop naar 5 juli 2022)

BIJLAGEN 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Jaarstukken 2021 Begrotingswijziging “2022025 jaarrekening 2021 technisch reserves transitoria etc” Begrotingswijziging “2022026 jaarrekening 2021 bestemmingsvoorstellen” Bijlage 1: Dashboard gemeente Zeist Jaarrekening 2021 mei 2022 def Bijlage 2: Meerjaren Perspectief Stedelijke Ontwikkeling 2022 Geheime bijlagen Meerjarenperspectief Stedelijke Ontwikkeling 2022

Pagina 9 van 11

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 22RV030# De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 mei 2022; BESLUIT:

1.

De Jaarstukken 2021 vast te stellen.

2.

Het bestemmingsvoorstel vast te stellen a. Vanuit het jaarsaldo een dotatie aan de reserve weerstandsvermogen ad. € 1.344.267 te doen ten behoeve van de debiteuren sociale zaken b. Vanuit het jaarsaldo een bedrag van € 50.000 voor de voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording opnieuw te reserveren en beschikbaar te stellen in 2022. c. Vanuit het jaarsaldo het budget van Stimulering Lokale Economie ad € 230.000 te labelen om uitvoering te geven aan het Retail perspectief en actieprogramma recreatie en toerisme in 2022. d. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad € 500.000 te doen aan de reserve Eigen Bijdrage (BUIG) e. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad € 643.000 te doen aan de reserve Corona f. Een onttrekking te doen uit de reserve Sociaal Domein ad € 1.034.000 ten behoeve van de tekorten rondom Jeugd en WMO g. De reserve Sociaal Domein op te heffen en het restant ad. € 471.000 toe te voegen aan de reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). h. Vanuit het jaarsaldo een dotatie ad. € 308.388 te doen aan de Algemene Reserve ten behoeve van de stabiliteitscriteria i. Het restantsaldo ad. € 2.304.103 toe te voegen aan de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ).

3.

Vaststellen van begrotingswijzigingen: 2022025 jaarrekening 2021 technisch reserves transitoria etc. 2022026 jaarrekening 2021 bestemmingsvoorstellen

4.

Kennis te nemen van het proces rondom verzending van de accountantsverklaring, het accountantsrapport en de reactie hierop van het college.

5. Op basis van de jaarrekening 2021 en het MPSO 2022 (Meerjaren Perspectief Stedelijke Ontwikkeling) de volgende besluiten te nemen: a. De geactualiseerde gemeentelijke grondexploitaties vast te stellen als het financiële kader waarbinnen het college vanaf 2022 de resterende activiteiten moet uitvoeren; b. De grondexploitatie Cornelis Vlotlaan en Austerlitz af te sluiten; c. De door het college op grond van artikel 55, lid 2 Gemeentewet juncto artikel 10, 2e lid onder b, van de wet openbaarheid van bestuur opgelegde geheimhoudingsplicht over alle aan de (sub-) commissies van de raad verstrekte stukken betreffende de grondexploitaties te bekrachtigen tot 5 jaar na beëindiging van deze exploitaties.

1

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 30 juni 2022 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

Pagina 2 van 11