00-21RV030# rv Berap 2021 en Kadernota 2022

RAADSVOORSTEL Bestuursrapportage 2021/Kadernota 2022

Portefeuillehouder

Wethouder Jansen

Hoorzitting

zaterdag 19 juni

Opsteller

Ronde Tafel

22 juni 2021

Zaak/stuknummer

M. Zeghboubi 408398

Debat

29 juni 2021

Raadsvoorstel

21RV030#

Raadsvergadering

08 juli 2021

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Het doel van de Bestuursrapportage 2021 is een zo adequaat mogelijk beeld te geven van de afwijkingen op de uitvoering van het voorgenomen beleid en de Raad de mogelijkheid te geven hiervan kennis te nemen en zo nodig bij te sturen voor het lopende begrotingsjaar. Het doel van de Kadernota 2022 is het vaststellen van de uitgangspunten voor de begroting 2022. Tevens wordt hierin de richting aangegeven om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2022. Voorstel 1. De Bestuursrapportage I 2021 vaststellen. 2. De Kadernota 2022 vaststellen, inclusief de uitgangspunten voor de begroting 2022 3. Accorderen van de verwerking van de financiële consequenties uit de Bestuursrapportage I 2021 in de meerjarenbegroting 2021 via begrotingswijziging 2021023. Besluit Raad 08 juli 2021:

Basis Hieronder wordt per voorstel een toelichting gegeven. Op sommige punten wordt voor verdere informatie verwezen naar de bijlagen. Inleiding Voor de gemeenten is het een turbulente periode. Naast de coronacrisis hebben gemeenten te maken met een forse financiële opgave als gevolg van de groeiende tekorten in de uitvoering van zorgtaken, die in 2015 zijn overgeheveld naar gemeenten. Om de begroting volledig op orde te krijgen moeten we totaal voor ongeveer € 11 miljoen aan maatregelen treffen, zo is de meest actuele stand van mei 2021. Dat is € 1 miljoen meer dat we vorig jaar hadden voorzien. Dat verschil zit met name in het voorziene financieel effect van de herijking van het Gemeentefonds. Op dit moment ligt er een voorstel vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken om het gemeentefonds te herijken. Voor Zeist betekent dit voorstel een korting van uiteindelijk € 4 miljoen per jaar. De oorzaak hiervan zit in de aanpassing van de verdeelsystematiek in de kostenontwikkeling en in de lastenontwikkeling bij gemeenten. De verwachting is dat het nieuwe kabinet een definitief besluit neemt over de nieuwe verdeelsystematiek en dat de financiele effecten daarvan worden opgenomen in de meicirculaire van 2022. Het is dus op dit moment nog onduidelijk hoe groot het financiele effect voor Zeist daadwerkelijk zal zijn.

Daarnaast heeft de overheveling van zorgtaken naar gemeente met daarbij een verlaagd budget ervoor gezorgd dat Zeist – net als vrijwel alle andere gemeenten – een groeiend tekort heeft op de begroting. Landelijk is dit tekort ingeschat op € 1,7 miljard. Voor Zeist zou dit naar rato gaan over ca € 6 miljoen per jaar. Vorig jaar hebben we dit voor een groot deel al moeten verwerken in onze Pagina 1 van 5

begroting en ook in 2021 zien we in de Berap een financieel effect dat structureel doorwerkt. De verwachting is dat de groei van de uitgaven blijft doorzetten, mede als gevolg van de demografische ontwikkelingen in Zeist. Ten slotte hebben we te maken met een aantal financiële knelpunten binnen het bestaande beleid. Ook deze hebben we in de kadernota in beeld gebracht. We zullen bij het huidige financiële beeld ingrijpende keuzes moeten maken om te zorgen dat we als gemeente financieel op orde blijven. Dit gaat effect hebben op de dienstverlening van de gemeente, de voorzieningen in onze gemeente en de lasten in Zeist. De coronacrisis, waaruit mogelijk nieuwe maatschappelijke opgaven voortkomen, en deze financiële opgave, hebben ons aangezet tot een brede heroverweging op ons gemeentelijk beleid, de ambities, onze uitgaven en onze inkomsten. De druk op de samenleving is groot. Met de keuzes die we ook rond het financiële perspectief moeten maken, wil het college deze druk niet verder vergroten dan nodig is. In de deze kadernota stellen we een gefaseerde en gebalanceerde aanpak voor. Om de financiële opgave het hoofd te bieden zijn we vorig jaar al allereerst begonnen met het uitwerken van maatregelen die erop neer komen dat de gemeente in de begroting en in de uitvoering van beleid scherp aan de wind gaat zeilen.

Met de begroting 2021 is al een besluit genomen over 51 maatregelen en een aantal beleidsimpulsen, die de uitgaven van de gemeente verminderen met uiteindelijk ca € 5,5 miljoen. Deze maatregelen zijn verder uitgewerkt op haalbaarheid. Met de definitieve besluitvorming over deze maatregelen bij begroting 2022 werken we verder aan het inzicht in de maatschappelijke effecten ervan. Uitkomst tot nu toe is dat bijna alle voorgestelde maatregelen ook goed uitvoerbaar zijn. Dit betekent dat het resterende saldo van de opgave neerkomt op nog eens ongeveer € 5,5 miljoen indien de herijking van het gemeentefonds in volle omvang doorgaat. Dit is een forse opgave. Om te zorgen voor een zorgvuldige besluitvorming en met goede betrokkenheid uit de samenleving is vorig jaar met de besluitvorming over de begroting 2021 gekozen voor een particpatieproces, waarin een Inwoners Adviescommissie (IAC) een centrale rol speelt. Dit IAC is in januari van start gegaan en heeft in de afgelopen periode gewerkt aan in totaal 62 voorstellen. Deze voorstellen betreffen een brede heroverweging van inkomsten en uitgaven. Daarnaast zijn er voorstellen gedaan om juist te investeren in maatschappelijke vraagstukken die in de komende jaren belangrijk zijn voor Zeist. U krijgt onze reactie op deze voorstellen tegelijk met deze kadernota voorgelegd.

De voorstellen die we direct ten uitvoer kunnen brengen, hebben we ook financieel in deze kadernota opgenomen. De uitvoering van de voorstellen uit het IAC verlicht het financiele beeld met in totaal 1,6 miljoen. Daarvan is € 1,3 miljoen gericht op het verminderen van de uitgaven. De lasten worden in die voorstellen met € 0,3 miljoen verhoogd. Daarbovenop willen we ook uitvoering geven aan een aantal voorstellen, die ervoor zorgen dat bijna € 0,4 miljoen bijdraagt aan het verminderen van de kosten voor het afvalbeleid, en daarmee een gunstig effect heeft op de lasten voor inwoners en ondernemers in Zeist. Verder stellen we in deze kadernota voor om ambities niet te voorzien van een dekking. Dat verlicht de financiele opgave met ruim € 0,9 miljoen. Ten slotte is het voorstel om de komende drie jaar de OZB-opbrengsten geleidelijk te laten oplopen met 3% per jaar bovenop de gebruikelijke inflatiecorrectie. Dit geeft per 2024 een extra opbrengst van € 1,25 miljoen. Met de voornoemde keuzes in deze kadernota bieden we een heldere richting om tot afgewogen, zorgvuldige en goed onderbouwde besluitvorming te kunnen komen bij de begroting 2022 en daarmee voor die begroting ook te voldoen aan de wettelijke vereisten in vorm van een sluitend meerjarenperspectief 2023. We hebben echter nog een belangrijk deel van de financiële opgave in te vullen.

Dat zit met name in twee belangrijke ontwikkelingen waar we als gemeente mee te maken krijgen: de herijking van het gemeentefonds en de groeiende kosten binnen het sociaal domein. Daarnaast zullen we te maken krijgen met maatschappelijke opgaven, waar we middelen voor nodig zullen hebben. Naast deze blik op ons financieel perspectief voor de komende jaren ontvangt u tevens de eerste Bestuursrapportage met daarin de financiële effecten van het uitvoeren van het vastgestelde beleid. Pagina 2 van 5

Na vaststelling zullen deze effecten in de begroting 2021 en de meerjarenbegroting worden verwerkt, en daarmee onderdeel vormen van de op te stellen begroting 2022. Voorstel en toelichting: 1. De Bestuursrapportage I 2021 vaststellen Deze Bestuursrapportage I 2021 betreft een rapportage die een actueel beeld geeft van de afwijkingen ten opzichte van het bestaand beleid. Gekeken is naar incidentele en structurele afwijkingen. De structurele afwijkingen hebben een effect op het meerjarenperspectief. Vanuit het kader van rechtmatigheid is het noodzakelijk dat afwijkingen ten opzichte van de begroting door u als Raad worden geaccordeerd. De afwijkingen op het bestaande beleid met financiële consequenties en de budgettair neutrale afwijkingen die inhoudelijk significant zijn, staan toegelicht in bijlage 1. Na verwerking van dit resultaat in de begroting 2021 kent deze een negatief saldo van € 1.450.000. Van dit tekort heeft € 1 mln een structurele doorwerking. Dit wordt met name veroorzaakt door de stijging van de kosten van Wmo en Jeugdhulp. 2. De Kadernota vaststellen, inclusief de uitgangspunten voor de begroting 2022. In de Kadernota worden de uitgangspunten benoemd voor de begroting 2022. 3. Accorderen van de verwerking van de financiële consequenties uit de Bestuursrapportage I 2021 in de meerjarenbegroting 2021 via begrotingswijziging 2021023.

Financiën Communicatie

Juridisch Automatisering

Risico’s Anders

TOELICHTING In de Bestuursrapportage I 2021 en Kadernota 2022 zijn alle inhoudelijke toelichtingen opgenomen. Hierboven zijn de beslispunten toegelicht. De Bestuursrapportage leidt tot financiële besluitvorming met een effect op de begroting 2021 (en effect op de jaren daarna). Hiervoor worden de begrotingswijzigingen vastgesteld. De Kadernota schetst het meerjarig financieel perspectief. De besluitvorming bij de Kadernota betreft de uitgangspunten en het te volgen proces voor het opstellen van de begroting 2022. Bij de Kadernota vindt er geen financiële besluitvorming plaats, dit gebeurt bij de integrale afweging bij de begroting 2022. VERDERE PROCES Planning en uitvoering Zoals elk jaar is het mogelijk dat u technische vragen kunt stellen aan het college/ambtelijke organisatie. Technische vragen kunnen verdiepende, aanvullende en/of verduidelijkende vragen zijn over de gegeven informatie in de Bestuursrapportage en Kadernota 2022. Het doel is om u goed te informeren over de Bestuursrapportage en Kadernota 2022. De griffie gaat met u communiceren over het proces rondom de technische vragen. Het verdere bestuurlijke proces ziet er als volgt uit: - 17 juni 2021: Hoorzitting Kadernota 2022 en Bestuursrapportage I - 22 juni 2021: Ronde tafel - 29 juni 2021: debat Kadernota 2022 en Bestuursrapportage I - 8 juli 2021: besluitvorming Kadernota 2022 en Bestuursrapportage I

BIJLAGEN

Pagina 3 van 5

1. Bestuursrapportage I 2021: dit is bijlage 1 binnen de Kadernota 2022 2. Kadernota 2022 3. Begrotingswijzigingen 2021023 (behorende bij de Bestuursrapportage I)

Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 21RV030#

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 mei 2021; BESLUIT: 1. De Bestuursrapportage I 2021 vast te stellen. 2. De Kadernota 2022 vast te stellen, inclusief de uitgangspunten voor de begroting 2022. 3. Accorderen van de verwerking van de financiële consequenties uit de Bestuursrapportage I 2021 in de meerjarenbegroting 2021 via begrotingswijziging 2021023.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 8 juli 2021. De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1