00-21RV028 rv Samenwerken aan biodiversiteit in Zeist

RAADSVOORSTEL Samenwerken aan biodiversiteit in Zeist

Portefeuillehouder

Wouter Catsburg

Ronde Tafel

25 mei 2021

Opsteller

Debat

03 juni 2021

Zaak/stuknummer

I. Broekstra 404866

Raadsvergadering

08 juli 2021

Raadsvoorstel

21RV028

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Voorstel 1. Vaststellen biodiversiteitsvisie “Samen werken aan biodiversiteit in Zeist” 2. De komende jaren onderzoeken hoe vorm te geven aan uitvoering in financieel opzicht.

Besluit Raad 08 juli 2021:

Basis De raad (ambitie uit de Brede Milieu Visie) en de samenleving (via de Maaltijd van Zeist) hebben aangegeven meer aandacht te willen voor biodiversiteit. Voor u ligt de biodiversiteitsvisie “Samen voor meer biodiversiteit in Zeist” voor de buitenruimte van gemeente Zeist. Als gemeente vinden we biodiversiteit belangrijk en we schetsen daarom in deze visie de mogelijkheden voor het vergroten van de biodiversiteit in Zeist en de acties die wij de komende periode in de buitenruimte gaan uitvoeren om de biodiversiteit te verbeteren. Inleiding Afgelopen periode is door Bureau Waardenburg deze biodiversiteitsvisie “Samen voor meer biodiversiteit in Zeist” opgesteld. Het biedt handvatten voor de gemeente in het beheer van de openbare ruimte, maar daarnaast ook voor bijvoorbeeld inwoners en projectontwikkelaars. Het plan vormt hiermee een eerste stap in de (door)ontwikkeling van het thema biodiversiteit in het kader van de Brede Milieu Visie (binnen de pijler 3 natuur en landschap). We zien de handvatten als een eerste stap in de richting van meer biodiversiteit in Zeist. Een volgende stap is een verbreding van dit biodiversiteitsplan naar een bredere, meer integrale visie, die de gemeente kan gebruiken als kader voor haar biodiversiteitsbeleid. Ook door het IAC is biodiversiteit naar voren gebracht als punt waar de gemeente meer op zou mogen inzetten.

De voorstellen van het IAC vragen nog uitwerking. Argumenten 1.1 Biodiversiteit is een belangrijke kwaliteit 1.2 Inwoners hechten waarde aan biodiversiteit in hun woonomgeving 1.3 Investeren in ecologisch bewuste inrichting en beheer zorgt voor zichtbaar resultaat Pagina 1 van 5

1.4 Vanuit het Programma Duurzaamheid kan de biodiversiteitsvisie een vervolg krijgen Toelichtingen X

Financiën

Juridisch

Risico’s

X

Communicatie

Automatisering

Anders

Verdere proces Na vaststelling en het beschikbaar komen van de financiële middelen beginnen we aan het inplannen van de maatregelen en het informeren van onze inwoners. VERDIEPING Inleiding Biodiversiteit is één van de onderwerpen van Pijler 3 Natuur en landschap uit de Brede Milieu Visie. De doelstelling uit de BMV is: In 2030 is biodiversiteit het centrale uitgangspunt bij de aanleg en het beheer van openbaar groen en water. De nu voorliggende biodiversiteitsvisie “Samen voor meer biodiversiteit in Zeist” (gericht op concrete uitvoering, beheer en onderhoud) moet gezien worden als een belangrijke eerste stap in die richting én als opstap voor een bredere biodiversiteitsvisie (gericht op integrale strategische keuzes om biodiversiteit te bevorderen). In de Maaltijd van Zeist 2019 is biodiversiteit door de samenleving naar voren gebracht als een belangrijk thema. Ook de raad heeft een aantal keer aandacht gevraagd voor dit thema. De handschoen is opgepakt door Beheer Openbare Ruimte en dat heeft geleid tot de nu voorliggende biodiversiteitsvisie. Deze is opgesteld in samenspraak met de groene groepen en de samenleving heeft via het medium Storymaps ideeën aan kunnen dragen die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit, gekoppeld aan bepaalde plekken in Zeist.

Met deze visie zetten we de eerste stap op weg naar het bevorderen van biodiversiteit in de fysieke buitenruimte en meer in het bijzonder in het gemeentelijke groen- en grondbezit. Ook door het IAC is biodiversiteit naar voren gebracht als punt waar de gemeente meer op zou mogen inzetten. De voorstellen van het IAC vragen nog uitwerking. Dit nemen we mee in de maatregelen vanuit de biodiversiteitsvisie. Dat past binnen het gegeven: samen werken aan meer biodiversiteit in Zeist. ARGUMENTATIE 1.1 Biodiversiteit is een belangrijke kwaliteit Biodiversiteit staat wereldwijd onder druk. Verscheidenheid is belangrijk omdat er veel onderlinge relaties zijn. Goed zorgen voor de (wilde) bijen, is bijvoorbeeld van belang voor de wereldvoedselproductie. Maar elke soort vervult een rol in de natuurketen. Biodiversiteit bevorderen is letterlijk van levensbelang. Hierover zijn internationaal afspraken gemaakt. Elke kleine bijdrage die helpt bij het op peil houden en verbeteren van de biodiversiteit is van belang voor onze toekomst. Daarom willen we ons ook als gemeente inspannen om bij te dragen aan biodiversiteit. 1.2 Vanuit het het Uitvoeringsprogramma van de Brede Milieu Visie kan de biodiversiteitsvisie een vervolg krijgen Het opstellen van deze biodiversiteitsvisie is voortgekomen uit de spin off van de Maaltijd van Zeist 2019.

De samenleving vroeg om concrete handvatten voor meer biodiversiteit en meer aandacht in ons gemeentelijk beleid voor dit thema. De voorliggende visie is een eerste stap en biedt concrete handvatten voor inrichting, uitvoering, beheer en onderhoud gericht op het bevorderen van meer biodiversiteit. Vanuit het Uitvoeringsprogramma van de Brede Milieu Visie is de ambitie om te komen tot een integrale biodiversiteitsvisie: een strategisch handelingsperspectief om ook op het niveau van Pagina 2 van 5

programmering en planvorming biodiversiteit te kunnen bevorderen. De voorliggende visie biedt een goede basis om door te groeien naar een bredere strategische visie op biodiversiteit. 1.3 Inwoners hechten aan biodiversiteit als waarde In de Maaltijd van Zeist 2019 kwam biodiversiteit naar voren als een kwaliteit waar meer aandacht voor zou mogen zijn. Dat is de directe aanleiding voor het maken van het voorliggende Biodiversiteitsplan. Ook uw raad heeft herhaaldelijk het belang van biodiversiteit aan de orde gesteld en verzocht om beleid op dit punt. Ook de IAC heeft een aantal voorstellen gedaan, met biodiversiteit als aandachtspunt. Eén is het aanstellen van een groene wijkmanager waar inwoners kunnen aangeven welk deel van de buitenruimte zij willen onderhouden.Een ander voorstel is minder maaien en minder bladblazen, om biodiversiteit meer ruimte te geven. 1.4 Investeren in ecologisch bewuste inrichting en beheer zorgt voor zichtbaar resultaat De ambities in de visie “Samen voor meer biodiversiteit in Zeist” vragen om het goede voorbeeld te geven en anderen te stimuleren een bijdrage te leveren aan verbetering van de biodiversiteit. We willen met een aantal aanbevelingen concreet aan de slag. Dit brengt eenmalig extra kosten met zich mee. Het gaat dan om gedurende de komende jaren op een aantal plaatsen omvorming van gazon naar bloemrijk lang gras, het verwijderen van zgn.

‘zinloze’ verharding en een pilot met lang gras rondom boomspiegels. Door hier concreet uitvoering aan te geven de komende jaren zien inwoners concrete resultaten en dragen we bij aan een groen, klimaatadaptief en duurzaam Zeist.

TOELICHTING Financiën Structureel verwachten we per saldo geen financieel effect. Enerzijds zijn de beheerkosten iets hoger door omzetten verharding naar groen. Anderzijds gaan de beheerkosten naar beneden vanwege omvormen van kort naar bloemrijk gras. Het niet meer maaien van boomspiegels maakt dat de verschillen in beheerkosten naar verwachting nihil zijn. Wel is een incidentele financiële impuls nodig voor het oppakken van de actiepunten omschakelen gazon naar lang gras en het vergroenen van ‘zinloze verharding’. Dit vraagt € 200.000,- aan eenmalige kosten, verspreid over 4 jaar (€ 50.000,- euro per jaar). Dit kan gedekt worden door € 20.000,- uit het budget van de Brede Milieuvisie (Programma Duurzaamheid). Het resterende budget is onder de huidige financiële omstandigheden niet beschikbaar. De komende jaren zullen we onderzoeken hoe we de uitvoering in financieel opzicht vorm kunnen geven. Denk aan fasering, maar ook werk-met-werk maken. Priotering van de maatregelen passen we aan aan de beschikbare middelen. Deze prioritering is nog niet gemaakt en dus ook nog niet gecommuniceerd.

In de adviezen van het IAC is opgenomen dat er een groenmanager komt, die zelfbeheer van groenstroken ondersteunt. Ook minder bladruimen en maaien is geopperd. Dit is gunstig voor de biodiversiteit. Dit kan een besparing opleveren in de onderhoudskosten, maar dat moet nog onderzocht worden.

Communicatie Het opstellen van deze visie komt onder andere voort uit de Maaltijd van Zeist 2019, waarin bewoners mochten dromen over de toekomst van Zeist. Bij het opstellen is samengewerkt met inwoners van de gemeente Zeist en natuur- en milieuorganisaties. Ook is gebruik gemaakt van het middel Storymaps. Inwoners konden op een digitale kaart gegevens en/of ideeën toevoegen. Hier is ruim gebruik van gemaakt (ruim 400 reacties). Ook in het kader van Samen in Balans is een aantal punten naar voren gebracht die betrekking hebben op biodiversiteit. Deze worden betrokken in de uitvoering van de maatregelen uit deze visie. Omdat dit onderwerp volop leeft, stellen we een communicatieplan op om bewoners zo goed mogelijk te mee te nemen in dit onderwerp: zowel de vaststelling, als straks bij de uitvoering. VERDERE PROCES Pagina 3 van 5

Planning en uitvoering Vanaf 2022 zal 4 jaar lang jaarlijks een aantal locaties worden aangepakt vanuit vooral wensen uit de samenleving voortkomend uit de Storymaps. Omwonenden zullen hiervan op de hoogte worden gesteld. Evaluatie Vanuit het programma Duurzaamheid wordt jaarlijks een Duurzaamheidsmonitor uitgevoerd. Onderzocht wordt hoe hierin ook biodiversiteit een plek kan krijgen. Mogelijk kan worden aangesloten bij monitoring vanuit de provincie. Echt goed monitoren van biodiversiteit (nulmeting en herhaalde inventarisaties) is zeer kostbaar, omdat dit veel mensuren vraagt. BIJLAGEN

1. Biodiversiteitsvisie Samen werken aan meer biodiversiteit in Zeist 2. http://romagazine.nl/inwoners-betrekken-bij-biodiversiteit-met-digitale-storytelling/24937

Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 21RV028

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 april 2021; BESLUIT: 1.

De biodiversiteitsvisie Samen werken aan biodiversiteit in Zeist vast te stellen.

2.

De komende jaren onderzoeken hoe vorm te geven aan uitvoering in financieel opzicht.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 08 juli 2021. De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1