00-21RV020 rv Vrijgeven financien TONK

RAADSVOORSTEL

Portefeuillehouder

Marcel Fluitman

Ronde Tafel

N.v..t

Opsteller

Debat

N.v.t.

Zaak/stuknummer

J.S. Eilander 401085

Raadsvergadering

23 maart 2021

Raadsvoorstel

21RV020

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Voorstel Het college stelt de raad voor om in te stemmen met: 1. Het ter beschikking stellen van de benodigde financiële middelen aan de RDWI voor deze regeling, op basis van het vanuit het Rijk te ontvangen budget en dit via een nog te ontvangen begrotingswijziging te verwerken. 2. Het college en bestuur van de RDWI opdracht te geven om in VNG en/of RDWI verband op te trekken richting de minister in geval het budget ontoereikend blijkt te zijn.

Besluit Raad 23 maart 2021:

Basis Het kabinet is eind januari gekomen met een extra economisch steunpakket. Onderdeel van dit pakket is een regeling voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). Deze regeling is bedoeld om inwoners die als gevolg van de corona-maatregelen te maken hebben met een aanzienlijke terugval in inkomsten financieel bij te staan voor de woonkosten. De TONK moet door de gemeenten uitgevoerd worden en kent een looptijd van 1 januari tot 30 juni 2021. De informatie over de TONK is vanaf 1 februari j.l. mondjesmaat beschikbaar gekomen. Met het oog op het dringende karakter van de ondersteuning van inwoners ligt er veel druk op een snelle uitvoering van de regeling. De RDWI voert de TONK regeling uit voor de deelnemende gemeenten. Gemeenten ontvangen de financiële middelen voor de TONK regeling via de algemene uitkering; de gemeenteraad is beslissingsbevoegd ten aanzien van de inzet van deze middelen. De TONK regeling is een open einde regeling; het is niet duidelijk of de toegezegde budgetten toereikend zijn. De minister van SZW heeft wel toegezegd dat het budget bijgesteld zal worden indien blijkt dat dat noodzakelijk is.

Inleiding

Pagina 1 van 5

Bij Kamerbrief van 21 januari 2021 heeft het kabinet uitbreiding van het economisch steun- en herstelpakket bekend gemaakt. De nieuwe mogelijkheid TONK is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Huishoudens die vanwege de coronacrisis een aanzienlijke terugval hebben gehad in hun inkomen, kunnen daarom een aanvraag indienen voor de Tijdelijke ondersteuning voor noodzakelijke kosten (TONK). De regeling is een tijdelijke uitbreiding c.q. versoepeling van de bestaande regeling voor bijzondere bijstand. De gemeenten krijgen hiervoor via het Gemeentefonds geld voor inclusief dekking van de kosten voor de gemeentelijke uitvoering. Ook deze regeling wordt evenals de Tozo, wat een specifieke uitkering is, uitgevoerd door de RDWI. Met het oog op het spoedeisende karakter is heeft op 3 maart reeds een schriftelijke consultatie van de AB leden plaatsgevonden. De portefeuillehouder heeft namens Zeist ingestemd met het voorstel de regeling uit te voeren en met de bijbehorende financiële consequenties, onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraad.

Argumenten Met de in- en uitvoering van de TONK regeling is haast geboden. Dit vergt flexibel laveren en snel acteren van de bestuurlijk vertegenwoordigers van de RDWI en van de besturen van de deelnemers, maar wel met respect en behoud van de rollen van deze actoren en gremia. Omdat wij de beleidstaken hebben overgedragen aan de RDWI is het vaststellen van de beleidsregels een aangelegenheid van het bestuur DB/AB RDWI. Over de inhoud van de regels is wel afstemming gezocht met het ambtelijk overleg van de deelnemers. KANTTEKENINGEN Er is sprake van een open einde regeling en de financiële toezeggingen van het Rijk zijn niet helemaal helder en zeker. Ook is de omvang van het waarschijnlijke gebruik van de regeling een aanname. Dit betekent al met al dat de gemeenten voor de uitvoering van TONK een zeker financieel risico lopen. De maatschappelijke inzet die met TONK is beoogd vergt evenwel dat we ons hier over heen zetten en snel en resoluut acteren. Nadien kunnen we in RDWI dan wel VNG verband altijd nog aan de bel trekken ingeval van onvoldoende Rijksmiddelen voor de uitvoering van TONK. Zoals het zich laat aanzien houden we middelen over op de Tozo uitvoering waarmee we in dat geval ook zouden kunnen compenseren.

Overigens heeft de Minister van Sociale Zaken over TONK en de financiering er van nog het onderstaande bericht aan de gemeenten uit laten gaan: citaat-“Omdat we op voorhand niet precies weten hoeveel mensen voor TONK in aanmerking zullen komen en voor welk bedrag zij steun nodig zullen hebben, is het ook onduidelijk hoeveel budget nodig is om de TONK uit te voeren. Voor TONK is tot dusver 130 miljoen euro beschikbaar gesteld voor toekenningen en uitvoeringskosten. Een eerste tranche van 65 miljoen wordt zo snel mogelijk via het gemeentefonds verdeeld op basis van de verdeelsleutel armoede- en schuldenbeleid. Voorafgaand aan toekenning van de tweede tranche zal een weegmoment plaatsvinden, waarbij gekeken wordt naar de ontwikkelingen rondom de maatregelen tegen Corona en de eerste inzichten over het gebruik van de TONK-regeling. Een bijstelling van het budget passend bij deze inzichten zal dan indien nodig plaatsvinden. Ook is het mogelijk dat op basis van de inzichten voor de tweede tranche een aangepaste verdeelsleutel wordt gebruikt. Hierover zal uiteraard overleg plaatsvinden met VNG en Divosa.” Om de deelnemers inzicht te geven, zal de RDWI het aantal aanvragen TONK, het aantal toekenningen en de toegekende bedragen tussentijds nauwlettend monitoren en ons hierover informeren.

Alles afwegend stellen we voor om de financien voor de uitvoering van de regeling snel vrij te geven, in het belang van de inwoners die zijn getroffen door een inkomensterugval als gevolg van de coronacrisis.

Toelichtingen Pagina 2 van 5

Financiën

Juridisch

Risico’s

Communicatie

Automatisering

Anders

Financiën Op basis van de verdeling van de extra bijstandsmiddelen in de decembercirculaire 2020, is een voorlopige raming gemaakt van de verdeling van de eerste tranche voor TONK over de 5 gemeenten:

Bunnik De Bilt Utrechtse Heuvelrug Wijk bij Duurstede Zeist Totaal

19.000 100.000 103.000 45.000 216.000 483.000

Let wel: de werkelijke verdeling kan hiervan afwijken. De tweede tranche is vooralsnog gelijk aan de eerste tranche en daarmee zal de totale bijdrage vanuit het Rijk voor de 5 gemeenten rondom € 966.000,- bedragen. Bij de verdeling van de tweede tranche wordt door het Rijk de situatie rondom de maatregelen tegen het coronavirus aan het eind van het eerste kwartaal meegenomen. Het ministerie heeft aangegeven dat niet zeker is of dit op dezelfde wijze verdeeld zal worden. Daarnaast geldt dat op 2 februari 2021 in de Tweede Kamer een motie is aangenomen die oproept om te monitoren of er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld om de TONK ruimhartig uit te voeren. Als die middelen onvoldoende blijken te zijn, dan roept de motie de regering op om meer middelen ter beschikking te stellen. RDWI breed wordt uitgegaan van 240 aanvragen TONK met een maximumbedrag van €750,gedurende een periode van 6 maanden looptijd TONK van 1 januari tot en met 30 juni 2021. Voor Zeist zou dit zo’n 100 aanvragen betekenen. Benadrukt moet wel worden dat dit een hele ruwe schatting betreft. Onze inzet is bovenstaande financiële bijdrage Zeist mee te nemen in de eerst volgende technische begrotingswijziging en deze te laten aansluitend op de dan bekende (meer definitieve cijfers over de) rijksverstrekking TONK aan Zeist.

Evaluatie Zoals hiervoor gesteld monitort de RDWI de ontwikkelingen nauwlettend en rapporteert daarover aan dagelijks en algemeen bestuur van de RDWI. Dit is door de leden van het algemeen bestuur van de RDWI bij de consultatie over de regeling ook als voorwaarde voor instemming met de regeling gesteld. Dit om zonodig tijdig signalen af te kunnen geven richting het Rijk en VNG dan wel om af te wegen of met maatregelen moet worden bijgestuurd om financiële tegenvallers voor de gemeenten te voorkomen. BIJLAGEN: 1. Voorstel AB RDWI Financien TONK voor digitaal AB 3 maart

Pagina 3 van 5

Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 21RV020

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 maart 2021; BESLUIT: In te stemmen met: 1. Het ter beschikking stellen van de benodigde financiële middelen aan de RDWI voor deze regeling, op basis van het vanuit het Rijk te ontvangen budget en dit via een nog te ontvangen begrotingswijziging te verwerken. 2. .Het college en bestuur van de RDWI opdracht te geven om in VNG en/of RDWI verband op te trekken richting de minister in geval het budget ontoereikend blijkt te zijn.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 23 maart 2021 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

1