00.0-21RV052# rv Begroting 2022

RAADSVOORSTEL Begroting 2022

Portefeuillehouder

S. Jansen

Ronde Tafel

7 oktober 2021

Opsteller

Debat

26 oktober 2021

Zaak/stuknummer

P. Deijns 423142

Raadsvergadering

9 november 2021

Raadsvoorstel

RV21052

Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Het doel van dit voorstel is te komen tot een heldere kaderstelling voor de uitvoering van het gemeentelijk beleid in 2022. Dit wordt bereikt door het vaststellen van de begroting 2022 en de bijbehorende aanvullende besluiten. Voorstel 1. De begroting 2022 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2022 te autoriseren. 2. Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen om de begroting sluitend te krijgen, conform tabel 1 in dit raadsvoorstel: a. Akkoord te gaan met de actualisatie van eerdere genomen heroverwegingen en de financiële effecten daarvan. b. Akkoord te gaan met de knelpunten (zoals opgenomen in bijlage 2) en de financiële tekorten te verwerken. c. Akkoord te gaan met het bevriezen van wensen nieuw beleid (zoals opgenomen in de bijlage 3). d. Akkoord te gaan met het afdekken van het risico Covid-19 middels het weerstandvermogen. e. Akkoord te gaan met het verhogen van de OZB tarieven met 3% bovenop de inflatiecorrectie met ingang van het jaar 2022 tot en met 2024. f. Akkoord te gaan met het terugdraaien van de incidentele toevoegingen aan de Algemene reserve in 2023 en 2024 en de onttrekking uit de Algemene reserve in 2022. g. Akkoord te gaan met het niet opnieuw invoeren van de hondenbelasting. h.

Akkoord te gaan met het instellen van een stelpost Herijking Gemeentefonds. i. Akkoord te gaan met het instellen van een Innovatiebudget. j. Akkoord te gaan met een dotatie aan de Reserve Weerstandsvermogen. k. Akkoord te gaan met de verwerking van de extra middelen Jeugdzorg in het meerjarenperspectief. 3. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2022001 vast te stellen. 4. In te stemmen met de publiekrechtelijke tarieven 2022 en daartoe de volgende stukken vast te stellen: a. Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing 2022 (incl. tarieventabel) b. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2022 c. Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2022 d. Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelasting 2022 e. Besluit naheffingsaanslag parkeerbelastingen 2022 f. Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2022 g. Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2022 h. Verordening op de heffing en de invordering van leges 2022 (incl. tarieventabel) i. Verordening op de heffing en de invordering van reclamebelasting 2022 (incl. kaart belastinggebied) j. Verordening op de heffing en invordering van Begraaf- en Crematierechten 2022 Pagina 1 van 13

5. Het te storten deel van het tarief rioolheffing te bepalen op 35% van de opbrengst. Het te storten deel van het tarief rioolheffing per verbruiksklasse dienovereenkomstig te bepalen. 6. Akkoord te gaan met de actualisatie van de voorstellen van de Inwoners Advies Commissie en de financiële verwerking hiervan.

Besluit Raad 09 november 2021

Inleiding Graag presenteren wij u de laatste begroting van deze raadsperiode. Deze begroting gaat over het jaar 2022 en biedt een sluitend meerjarenperspectief tot en met 2025. Deze begroting biedt een financieel stabiel perspectief, waarin we de financiële basis op orde hebben weten te brengen in deze roerige tijd. Belangrijke maatschappelijke voorzieningen blijven behouden. De inkomsten via gemeentebelastingen hoeven we niet verder te verhogen dan wat in de kadernota is afgesproken. Daarbij is financiële ruimte gevonden om de hondenbelasting definitief niet opnieuw in te voeren, kunnen we het weerstandsvermogen verder aanvullen en hebben we middelen om de noodzakelijke transformatie in het sociaal domein financieel te ondersteunen. We hebben duidelijke keuzes gemaakt voor deze stabiele basis, onder meer samen met onze inwoners via de Inwoners Advies Commissie, een Zeister Burgerberaad waarmee we onze democratie verder hebben ontwikkeld. Bij de vorige begroting voor 2021 schatten wij de jaarlijkse financiële opgave voor Zeist op ongeveer 10 miljoen euro, bij ongewijzigd beleid. Om dit jaarlijkse tekort op te lossen, hebben we in twee fasen gewerkt aan een brede heroverweging van onze uitgaven. In de eerste fase zijn er vooral technische maatregelen voorgesteld in de begroting 2021. In de tweede fase hebben we samen met onze inwoners gezocht naar aanvullende heroverwegingen.

Daaruit zijn 62 voorstellen gekomen, waarvan we er 42 gaan uitvoeren. Deze voorstellen zijn bij de kadernota 2022 gepresenteerd en voor een groot deel besloten. Een aantal hebben we in de afgelopen periode uitgewerkt, waaruit nog 18 voorstellen uitgevoerd zullen worden. Dit heeft geresulteerd in een pakket heroverwegingen in de begroting voor 2022. Dat pakket zorgt dat we ongeveer 7 miljoen euro minder gaan uitgeven en ongeveer 1,3 miljoen euro aan lasten verhogen. Zoals de kadernota 2022 al schetst, zullen we scherp moeten blijven op keuzes voor nieuw beleid en rekening moeten houden met eventuele nieuwe heroverwegingen bij de volgende kadernota. De oorzaken van de tekorten liggen in verschillende aspecten. Gemeenten hebben in de afgelopen jaren te maken gehad met forse financiële tegenvallers, voornamelijk als gevolg van keuzes van het Rijk. Zo zien we in Zeist dat de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor de jeugdzorg en Wmo verre van toereikend zijn om de nodige zorg ook te betalen. Daarnaast heeft het Rijk verschillende financiële kortingen doorgevoerd, waarvan de omvang in deze jaren voelbaar zijn. Ook kondigde het Rijk een herijking van het Gemeentefonds aan, waardoor Zeist – net als veel andere middelgrote gemeenten in Nederland, een forse financiële korting tegemoet kunnen zien vanaf het jaar 2023.

Daarnaast zien we dat er nog onzekerheden bestaan vanwege het feit dat er nog geen kabinet is geformeerd en daardoor nog geen keuzes worden gemaakt. Bijvoorbeeld over de gevolgen van de groei van de uitgaven voor de zorg en ondersteuning voor onze inwoners via de Wmo. Naast de reeds genoemde herijking van het Gemeentefonds moet ook nog een definitief besluit vallen over de jeugdzorggelden. Op basis van het advies van de arbitragecommissie Jeugd is voor 2022 een bedrag van 4,8 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Zeist. De middelen voor de jaren daarna zijn echter nog onzeker.

Pagina 2 van 13

Verder zijn er in de afgelopen periode veel maatschappelijke opgaven steeds urgenter en omvangrijker geworden. Er is een fors tekort aan betaalbare woningen in onze regio. Ook vraagt de verduurzaming van onze energievraag veel inzet, om te zorgen dat we de klimaatdoelstellingen van Parijs realiseren. De kosten voor het sociaal domein zullen door de groei van het aantal ouderen en kinderen in onze gemeente verder blijven groeien, zonder dat we daarvoor zicht hebben op passende compensatie vanuit het Rijk. Voor Zeist specifiek maken we onze organisatie en de samenleving klaar voor de inwerkintreding van de Omgevingswet. Ten slotte vormen de effecten van corona op onze samenleving een aparte uitdaging. Vanuit de gemeente hebben we een financieel ondersteuningspakket beschikbaar gesteld, met ondersteuning van het Rijk. We hebben ons ingezet om de coronacrisis te bestrijden en de nadelige effecten te beperken. De ondersteuningsregelingen van het Rijk zijn per 1 oktober 2021 afgelopen. De gevolgen voor mensen, bedrijven en organisaties in Zeist zijn lastig in te schatten. Via het project ‘Met slagkracht vooruit’ volgen we in thematische gesprekken de ontwikkelingen in de samenleving en proberen we een handelingsperspectief te formuleren. Hierin kijken we ook naar blijvende veranderingen in ons dagelijks leven, die door de coronacrisis zijn ontstaat.

Denk aan onze mobiliteit of het thuiswerken. Zeist kent een financiële huishouding die gekenmerkt kan worden als wendbaar, weerbaar en bestendig. We kunnen tegen een stootje. Deze begroting geeft een nieuwe coalitie de ruimte om na de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 de maatschappelijke opgaven verder te brengen. En dat biedt veel energie om de opgaven waar Zeist voor staat op te pakken. Met elkaar en voor elkaar!

ARGUMENTATIE Hieronder wordt per voorstel een toelichting gegeven. Op sommige punten wordt voor verdere informatie verwezen naar de bijlagen. Beslispunt 1: De begroting 2022 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2022 te autoriseren. De begroting 2022 bestaat uit twee delen: deel 1 waarin per programma de vragen ‘Wat willen we bereiken?’, ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ en ‘Wat gaat dit kosten?’ beantwoord worden, en deel 2 waarin verdere (financieel technische) specificaties zijn opgenomen. Het opstellen van de begroting 2022 start op basis van de uitgangspunten van de kadernota 2022 met het uitwerken van bestaand beleid en het indexeren van budgetten. Daarnaast zijn de financiële effecten van het IAC verwerkt, zoals besloten middels RV041 op 8 juli jl. Voor een aantal kostencategorieën geldt dat ze jaarlijks opnieuw worden berekend. Dit betreft onder andere de kapitaallasten, de huuropbrengsten en de financieringskosten en –baten. Zoals wettelijk verplicht, is de uitkomst van de meicirculaire verwerkt. Het resulterende meerjarige begrotingssaldo wordt in bijlage 1 toegelicht. Vanuit de kennis die we nu hebben betreft dit een reële begroting. Dit neemt niet weg dat er gedurende het jaar 2022 budgetten bijgesteld zullen worden omdat de realiteit anders is dan nu ingeschat. Dit jaar bieden wij boek 1 aan in een pdf format.

Nadat de begroting 2021 is vastgesteld gaat het boek naar de vormgever.

Pagina 3 van 13

Beslispunt 2: Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen om de begroting sluitend te krijgen, conform tabel 1 in dit raadsvoorstel: Allereerst nemen we u kort mee in het meerjarenperspectief (tabel 1), waarna we de opgave en de voorstellen verder specificeren. Ter verduidelijking is in tabel 2 een uiteenzetting gegeven van de punten 2 a t/m f uit tabel 1. Het meerjarenperspectief 2022-2025 Tabel 1

2022

2023

2024

bedragen x € 1.000 2025

-4

-249

-807

562

-2.916

-3.074

-2.122

-1.925

Opbouw meerjarenperspectief 2022-2025

Saldo primitieve begroting 2022 Lasten 2 a t/m f

Uitgangspunten Kadernota 2022-2025

2 a t/m f

(Technische) correcties t.o.v. Kadernota 2022-2025

-320

80

400

331

2g

Hondenbelasting

-300

-300

-300

-300

2h

Herijking gemeentefonds

-

-974

-1.947

-2.921

2i

Innovatie en transformatie budgetten

-2.050

-900

-150

-

2j

Dotatie weerstandsvermogen

-750

-500

-200

-

-6.340

-5.917

-5.126

-4.253

Saldo na ontwikkelingen Baten 2 a t/m f

Uitgangspunten Kadernota 2022-2025

2.119

3.136

2.743

2.160

2 a t/m f

(Technische) correcties t.o.v. Kadernota 2022-2025

-525

-52

-83

-83

6

Additionele IAC uitvoering

-

-

48

48

2k

Extra rijksbudget jeugdzorg GF

4.811

2.912

2.668

2.374

65

79

250

246

Meerjarenperspectief 2022-2025

Pagina 4 van 13

Tabel 2 Uitgangspunten Kadernota 2022-2025 (Technische) correcties t.o.v. Kadernota 2022-2025

2022

2023

2024

bedragen x € 1.000 2025

Lasten Uitganspunten Kadernota 2022-2025 2a

Actualisatie heroverwegingen

-191

-69

-197

-

2b

Knelpunten

-975

-1.015

-1.015

-1.015

2c

Wensen nieuw beleid

-750

-990

-910

-910

2d

Covid-19

-1.000

-1.000

-

-

-2.916

-3.074

-2.122

-1.925

-

-

-

-69

Subtotaal lasten Kadernota 2022-2025 Lasten (Technische) correcties t.o.v. Kadernota 2022-2025 2a

Technische correctie heroverwegingen

2a

Technische correctie IAC - Investering niet uit RIOZ

-200

-

-

-

2a

Technische correctie IAC

-500

-350

-

-

2b

Technische correctie Knelpunten

380

400

400

400

2c

Technische correctie nieuw beleid

-

30

-

-

Subtotaal lasten correcties Kadernota 2022-2025

-320

80

400

331

Totaal lasten Kadernota 2022-2025 incl. correcties

-3.236

-2.994

-1.722

-1.594

750

990

910

910

1.000

1.000

-

-

Baten

Uitganspunten Kadernota 2022-2025

2c

Wensen nieuw beleid bevriezen

2d

Covid-19 dekken uit weerstandsvermogen

2e

OZB tarief verhogen 3% x3

369

789

1.250

1.250

2f

Terugdraaien toevoeging algemene reserve

-

357

583

-

2.119

3.136

2.743

2.160

Subtotaal baten Kadernota 2022-2025 Baten

(Technische) correcties t.o.v. Kadernota 2022-2025

2c

Technische correctie nieuw beleid

-

-30

-

-

2e

Correctie OZB verhoging

9

-22

-83

-83

2f

Correctie onttrekking Algemene Reserve

-534

-

-

-

Subtotaal lasten correcties Kadernota 2022-2025

-525

-52

-83

-83

Totaal baten Kadernota 2022-2025 incl. correcties

1.594

3.084

2.660

2.077

2a. Akkoord te gaan met de actualisatie van eerdere genomen heroverwegingen en de financiële effecten daarvan. Bij de Begroting 2022 zijn alle tot nu toe genomen heroverwegingen (fase1 en IAC) geactualiseerd. Dit heeft geleidt tot een aantal technische financiële correcties. Voorgesteld wordt om deze financiële effecten middels de 1e begrotingswijziging aan te passen in de Begroting 2022.

Pagina 5 van 13

2b. Akkoord te gaan met de knelpunten (zoals opgenomen in bijlage 2) en de financiële tekorten te verwerken. In de kadernota 2022 is een aantal knelpunten benoemd voor de uitvoering van het gemeentelijk beleid in 2022 en verder. Deze zijn bij de kadernota niet vastgesteld via een begrotingswijziging en zijn daarmee nog niet verwerkt in de (primitieve) begroting 2022. Nu er meer helderheid bestaat over het meerjarig financieel perspectief, wordt voorgesteld deze knelpunten te honoreren en te verwerken in de meerjarenbegroting 2022. 2c. Akkoord te gaan met het bevriezen van wensen nieuw beleid (zoals opgenomen in de bijlage 3). In de kadernota 2022 is een aantal wensen voor nieuw beleid opgenomen voor 2022 en verder. Deze zijn bij de kadernota niet gehonoreerd vanwege gebrek aan financiële ruimte. Nu er meer helderheid bestaat over het meerjarig financieel perspectief, wordt voorgesteld deze beleidswensen niet te honoreren. De reden is dat het meerjarig financieel perspectief geen ruimte geeft om structureel middelen te investeren in de genoemde beleidswensen. Met de kadernota voor 2023 kan waar nodig een nieuwe afweging gemaakt worden. 2d. Akkoord te gaan met het afdekken van het risico Covid-19 middels het weerstandvermogen.

Afhankelijk van hoe lang de crisis aanhoudt en ook welke na-ijleffecten we merken, zullen we ruimte moeten houden om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. De inschatting is dat we € 1,0 mln. in 2022 en € 1,0 mln. in 2023 aan financieel effect corona verwachten. Gezien de onzekerheid, stellen we voor dit op te nemen in de Reserve weerstandsvermogen. 2e. Akkoord te gaan met het verhogen van de OZB tarieven met 3% bovenop de inflatiecorrectie met ingang van het jaar 2022 tot en met 2024. Om bij te dragen aan het sluitend krijgen van ons meerjarenperspectief, stellen we in lijn met de Kadernota 2022 voor om de OZB met 3% te laten stijgen voor de duur van drie jaar (met ingang van 2022) en dit mee te nemen bij de begroting 2022. Daarnaast wordt ieder jaar de gebruikelijke inflatiecorrectie toegepast op de OZB. 2f. Akkoord te gaan met het terugdraaien van de incidentele toevoegingen aan de Algemene reserve in 2023 en 2024 en de onttrekking uit de Algemene reserve in 2022. Bij de begroting 2021 is besloten tot een aantal stortingen en onttrekkingen met als doel tot een sluitende meerjarenbegroting te komen (saldo € 0). Nu wordt voorgesteld de stortingen en onttrekkingen voor de jaren 2022 t/m 2024 terug te draaien, omdat ze niet nodig zijn bij het huidige financieel perspectief. Hiermee versterken we de robuustheid van de financiële huishouding. 2g.

Akkoord te gaan met het niet opnieuw invoeren van de hondenbelasting. Bij de behandeling van de Kadernota en de IAC voorstellen zijn veel kritische opmerkingen gemaakt over het opnieuw invoeren van de hondenbelasting, onder meer vanwege het feit dat in 2019 de hondenbelasting in Zeist was afgeschaft en omdat het Rijk voorbereidingen treft om deze belasting bij wet af te schaffen. De Raad heeft dan ook het College middels een motie gevraagd om naar alternatieven te zoeken. We stellen dan ook voor om de hondenbelasting niet opnieuw in te voeren, omdat er financiële ruimte is in het meerjarenperspectief. Deze is in bovenstaande tabel 1 terug te vinden onder punt 2g. 2h. Akkoord te gaan met het instellen van een stelpost Herijking Gemeentefonds. In de afgelopen tijd is veel discussie gevoerd over een nieuw verdeelmodel voor het gemeentefonds. Het nieuwe model wordt regelmatig gewijzigd en de brongegevens zijn geactualiseerd. In alle varianten is Zeist een nadeelgemeente. De meest recente berekening gaf een nadeel van 102 euro per inwoner. Vooralsnog is het de bedoeling dat er een ingroeitraject komt van 15 euro per inwoner per jaar vanaf 2023 en dat dit voorlopig gemaximeerd wordt op totaal 60 euro per inwoner. Deze stand Pagina 6 van 13

wordt dan in 2026 bereikt. Definitieve besluitvorming over het nieuwe verdeelmodel en de invoering daarvan word overgelaten aan het nieuwe kabinet. Het college stelt uit het oogpunt van behoedzaamheid voor om in de begroting een reservering, zoals opgenomen in bovenstaande tabel 1 onder punt 2h, op een stelpost te doen die in lijn is met het meest waarschijnlijke invoeringsproces. Hiermee zorgen we voor een zo realistisch inzicht in onze financiële situatie. 2i. Akkoord te gaan met het instellen van een Innovatiebudget. Tabel 3 2i) Innovatie & Transformatie budgetten

bedragen x € 1.000 2025

2022

2023

2024

Innovatiebudget

-400

-150

-150

-

Invoering WKB

-150

-

-

-

Transformatiebudget Sociaal Domein

-1.500

-750

-

-

(Sub)Totaal

-2.050

-900

-150

-

Lasten

De komende jaren staan we voor een forse veranderopgave. Vanuit eerdere besluitvorming gaan we een weg in van digitaliseren en transformeren. Dit levert uiteindelijk besparingen op in onze dienstverlening en bedrijfsvoering. Om deze maatregelen komende jaren vorm te geven is het nodig om aan de voorkant te investeren. We stellen voor om hiervoor een Innovatiebudget in te stellen zoals in bovenstaande tabel 1 is weergegeven onder punt 2i. In onderstaande tabel 3 wordt dit budget verder uitgesplitst. Het Innovatiebudget zal voor een aantal zaken ingezet worden, namelijk: • • • •

Het stimuleren van innovatie door inspiratiesessies en procesonderzoeken Investeren in applicaties die verdergaande digitalisering en efficiëntie mogelijk maken Voorbereiden van de Wet kwaliteitsborging (WKB) Een verdere impuls aan de transformatie in het sociaal domein

Invoering WKB Het fysieke domein verandert de komende jaren ingrijpend. Tegelijk met de omgevingswet wordt ook de Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB) ingevoerd. Deze twee wetten zijn in de tijd aan elkaar gekoppeld en staan vooralsnog op 1 juli 2022 als datum van inwerkingtreding. Onder de WKB wordt voor de eenvoudige bouwwerken, zoals grondgebonden woningen, de technische toets overgelaten aan marktpartijen. Bij ieder bouwwerk dat onder de WKB valt moet een private kwaliteitsborger betrokken worden door de initiatiefnemer. Deze technische toets vervalt daarmee voor de gemeente. Wel blijft de gemeente het bevoegd gezag om toe te zien op de technische kwaliteit. Dit heeft impact op onze dienstverlening, werkprocessen, bedrijfsvoering en op de legesinkomsten. Om ons voor te bereiden op de WKB is in 2021 een project gestart. Dit project zal in ieder geval lopen tot 1 augustus 2022, een maand na de invoeringsdatum. Evenals bij de Omgevingswet is op voorhand niet exact te zeggen wat de te ondernemen werkzaamheden en bijbehorende posten zullen zijn. Vooralsnog ramen we voor 2022 de kosten op € 0,15 mln. Mochten er nieuwe inzichten ontstaan dan zal dit via de P&C cyclus aan bod komen.

Sociaal domein In het kader van het beheersen van de kosten in het sociaal domein werkt Zeist met het programma Sociaal in balans aan het versterken van de integrale sturing op de gemeente taken binnen het sociaal domein. De inzet van € 1,5 miljoen in 2022 en € 0,75 miljoen in 2023 vormen de financiële onderbouwing van sociaal in balans. Met deze middelen werken we parallel aan drie resultaatgebieden/projecten; Sociale basis, CJG & ST en sturing Wmo en Jeugdhulp. Met de middelen kunnen het Sociaal Team en CJG meer hulpverleningstrajecten zelf uitvoeren om op die manier de kosten van verwijzingen naar de tweede lijn te drukken. Ook investeren we een deel in preventie via onder meer Samen Oplopen en onze aanwezigheid bij de huisartsen. We versterken de kwaliteit van Pagina 7 van 13

het CJG, Sociaal team en de inkoop en kunnen bouwen aan een systeem voor monitoring en datasturing om de uitvoering nauwgezet te volgen en actief bij te sturen op instroom, doorstroom en uitstroom. 2j. Akkoord te gaan met een dotatie aan de Reserve Weerstandsvermogen. Bij de begroting 2021 kwam de ratio weerstandsvermogen uit op circa 0,6, hetgeen als onvoldoende wordt gezien. Gezien de financiële ruimte die ontstaan is stellen we voor om onze Weerstandsvermogen, zoals in bovenstaande tabel 1 is weergegeven onder punt 2j, te verbeteren komende jaren. Dit zorgt er dan ook voor dat de ratio groeit naar 1,1 in 2022, 1,17 in 2023 en vanaf 2024 op 1,21 zit. 2k. Akkoord te gaan met de verwerking van de extra middelen Jeugdzorg in het meerjarenperspectief. In mei 2021 deed een door de staatssecretaris van VWS ingestelde “commissie van wijzen” uitspraak in een geschil tussen Rijk en gemeenten over de structurele financiering van de jeugdzorg. Op basis van deze uitspraak heeft het Rijk besloten in 2022 € 1,3 miljard extra ter beschikking te stellen aan gemeenten “voor de tekorten vanwege de jeugdzorg”. Daarbij is aangegeven dat een nieuw kabinet zal moeten besluiten over structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen in het jeugdhulpstelsel. Gemeenten krijgen wel groen licht om 75% van de in 2022 te ontvangen middelen meerjarig in te boeken.

Zeist ontvangt in dit kader € 4,8 miljoen voor 2022. Het doel van de middelen is tweeledig: een compensatie voor lasten die hoger zijn dan de van het Rijk in de afgelopen jaren ontvangen middelen en tegelijk een opdracht om verder vorm te geven aan maatregelen gericht op het besparen van kosten. In bovenstaande tabel 1 wordt weergegeven onder punt 2k hoe de middelen uit het Rijk verwerkt worden in de Begroting 2022. Beslispunt 3: De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2022001 vast te stellen. In deze begrotingswijziging zijn de financiële effecten verwerkt van voorstellen onder beslispunten 2, 4, 5 en 6. Beslispunt 4: In te stemmen met de publiekrechtelijke tarieven 2022 en daartoe de volgende stukken vast te stellen: a. Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing 2022 (incl. tarieventabel) b. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2022 c. Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2022 d. Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelasting 2022 e. Besluit naheffingsaanslag parkeerbelastingen 2022 f. Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2022 g. Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2022 h. Verordening op de heffing en de invordering van leges 2022 (incl. tarieventabel) i.

Verordening op de heffing en de invordering van reclamebelasting 2022 (incl. kaart belastinggebied) j. Verordening op de heffing en invordering van Begraaf- en Crematierechten 2022 Alle bovengenoemde stukken zijn terug te vinden in bijlagen 4 en 5. Beslispunt 5: Het te storten deel van het tarief rioolheffing te bepalen op 35% van de opbrengst. Het te storten deel van het tarief rioolheffing per verbruiksklasse dienovereenkomstig te bepalen. Er wordt een deel van de opbrengst van de rioolrechten in een (spaar)voorziening gestort. Wanneer er grootscheepse vervangingen moeten plaatsvinden, kunnen die (gedeeltelijk) uit de (spaar)voorziening worden bekostigd, waardoor op dat moment de tarieven niet extra hoeven te stijgen. Omdat het spaardeel van het tarief een “surplus” is bovenop de 100% kostendekkendheid is een expliciet raadsbesluit nodig over dit spaardeel in het tarief. Het spaardeel is berekend op basis van het door de Raad vastgestelde vGRP (16RV055).

Pagina 8 van 13

Dit besluit is ongewijzigd verwerkt in de begroting 2022 (conform kadernota) omdat het nieuwe GRP nog niet is vastgesteld. Beslispunt 6: Akkoord te gaan met de actualisatie van de voorstellen van de Inwoners Advies Commissie en de financiële verwerking hiervan. Tijdens de Kadernota behandeling (8 juli jl.) heeft de raad een besluit genomen over 38 (van de 62) voorstellen uit het IAC advies: 26 voorstellen worden uitgevoerd en 12 voorstellen worden niet uitgevoerd. De raad heeft op 8 juli tevens de motie ‘Hondenbelasting, liever niet’ aangenomen, en het college verzocht actief te zoeken naar een alternatief met een vergelijkbare opbrengst. Het college heeft alternatieve dekking uit het begrotingssaldo gevonden en daarmee worden de IAC voorstellen 4.11 en 5.03 over invoering van de hondenbelasting niet uitgevoerd. Dit wordt bij de voorliggende begroting aan de raad voorgelegd. Om het besluit van 8 juli te realiseren is een eenmalige investering van in totaal € 550.000 nodig. Hiervan is 200k al in de begroting opgenomen en wordt 350k bij de begroting 2022 gevraagd als onderdeel van het totale innovatiebudget. Structureel levert dit jaarlijks €1.340.000 voor de gemeentelijke begroting op. Hiernaast komt een bedrag van €328.300 ten goede aan inwoners door aanpassing van het tarief van de afvalstoffenheffing.

Naast de voorziene besparingen bij het raadsbesluit van 8 juli is hieraan een besparing van €13.300 toegevoegd als opbrengst van het uitvoeren van voorstel 4.06. Composteren Dit reeds genomen besluit is verwerkt in de voorliggende begroting. De raad heeft op 8 juli nog geen besluit genomen over de 24 voorstellen die verdere uitwerking behoefden. Het college heeft in de tussenliggende periode deze voorstellen van de IAC onderzocht en verdeeld over de categorieën uitvoeren (18 van de 24 voorstellen) en niet uitvoeren (6 voorstellen). Nummer IAC 1.09 IAC 1.10 IAC 2.07 IAC 3.01 IAC 3.02 IAC 3.04 IAC 3.05 IAC 3.07 IAC 4.09 IAC 4.10 IAC 4.13 IAC 4.14 IAC 4.15 IAC 4.16 IAC 4.17 IAC 4.18 IAC 5.01 IAC 5.04 IAC 5.05 IAC 5.07 IAC 5.11 IAC 6.01 IAC 6.02 IAC 6.03

Titel Sport en ontmoeten Organisatie integraal werken Sport Stimulans Tiny Houses Bekendheid van CJG-wijkteams vergroten Grip op Cijfers Monitoring gebruik voorzieningen Preventie Jeugdzorg Grondexploitatie Kringloopwinkel bouwmaterialen Wonen OZB_WOZ Tiny Houses en hoogbouw Transformatieproject 1 - Leegstand Slotlaan-Steynlaan Transformatieproject 2 - Levensloopbestendig wonen Transformatieproject 3 - Kantoorvilla's Utrechtseweg Omgevingsvergunningen Dierenwelzijn Inzet Boa's Energiebesparing brandweerkazerne Privatisering openbaar groen Zeist en haar auto's - parkeren centrum Preventie Communicatie en Loket Verhoging WOZ-OZB

Stand Kadernota Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken Uitwerken

Stand Begroting Uitvoeren Uitvoeren Niet uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Niet uitvoeren Uitvoeren Niet uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Niet uitvoeren Niet uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Uitvoeren Niet uitvoeren

18 voorstellen additioneel uitvoeren De opbrengst hiervan is voornamelijk maatschappelijk. Een aantal voorstellen heeft een pm post, die in 2022 nader ingevuld gaat worden. Hier moet nog verder onderzoek voor plaatsvinden of hierover moeten nog gesprekken worden gevoerd met betrokkenen. Voorstel 5.04. Inzet Boa’s heeft een extra Pagina 9 van 13

financiële opbrengst van €48.000. Dit wordt in het meerjarenperspectief in tabel 1 onder punt 6 weergegeven. Het totale overzicht van deze voorstellen met interpretatie en advies van het college zijn terug te vinden op de blauwe regels van het overzicht met IAC voorstellen zoals opgenomen in bijlage 7. In totaal worden hiermee 42 van de 62 voorstellen van het IAC advies uitgevoerd. Een groot deel van deze voorstellen draagt budget neutraal bij aan bevordering van het goede leven in Zeist en heeft daarmee maatschappelijke meerwaarde. Daarnaast is er een aantal voorstellen dat tevens een bezuiniging oplevert. De (voorlopige) financiële opbrengst van die voorstellen komt uit op €1.716.300. 6 voorstellen additioneel niet uitvoeren Van de 24 voorstellen die bij besluit kadernota op uitvoeren stonden, is na nadere bestudering duidelijk geworden dat 6 voorstellen niet kunnen worden uitgevoerd. De redenen hiervoor zijn onder andere hoge kosten (al dan niet tegen laag maatschappelijk rendement) en grote financiële risico’s. Deze zijn terug te vinden op de witte regels van het overzicht zoals opgenomen in bijlage 7. Rapportage Deze begroting geeft inhoudelijk en financieel richting aan de wijze waarop we alle voorstellen, inclusief bovengenoemde IAC-voorstellen, in de uitvoering willen gaan brengen. De mate waarin we daarin slagen zal in het komende jaar duidelijk worden.

Over de voortgang en uitvoering van de uitvoering van alle maatregelen zullen wij u in het komende jaar bij Kadernota 2023 en Begroting 2023 rapporteren. Een eerste rapportage is als bijlage 9 bij deze begroting toegevoegd. TOELICHTING Stabiliteitscriteria Op 8 juli jl. heeft uw raad ingestemd met de nota stabiliteitscriteria en het bijhorende dashboard. Hiermee heeft de raad een instrument in handen waarmee zij de financiële staat van de gemeente kunnen volgen. Zoals afgesproken zijn er twee momenten waarop we de actualiteit van het dashboard in beeld worden gebracht, te weten bij de begroting en bij de jaarrekening. Bij dit raadsvoorstel treft u in bijlage 8 het geactualiseerde dashboard weer. Hierin treft u de vastgestelde signaalwaarden en de werkelijke waarden in aan. De meeste criteria blijven onder de vastgestelde signaalwaarde. Bij een aantal criteria willen we graag een extra duiding meegeven: • Het weerstandsvermogen is in de primitieve begroting nagenoeg hetzelfde als bij de jaarrekening 2020. Echter door de stelpost herijking gemeentefonds in te stellen, zoals in dit raadsvoorstel wordt voorgesteld, neemt het risicoprofiel af waardoor de weerstandsratio stijgt naar 0,98. Daarnaast wordt voorgesteld een extra dotatie (in 3 treden) aan het weerstandsvermogen te doen waardoor de weerstandsratio op 1,21 uitkomt.

• De algemene reserve per inwoner is ten opzichte van de jaarrekening verder afgenomen. De signaalwaarde is nu bereikt. Bij de jaarrekening gaan we expliciet na of er maatregelen nodig zijn en zullen we eventueel met voorstellen komen. • Vijfjarentermijn onderhoudsplannen. De afgelopen periode is hard gewerkt om diverse onderhoudsplannen te actualiseren. Besluitvorming is dit jaar of begin volgend jaar voorzien. In een volgende actualisatie zullen we het beeld actualiseren. • Kostendekkendheid leges: niet alle leges voldoen aan de signaalwaarde van 100% kostendekkend. Zo rekenen we bij de begraafplaats niet alle overhead door (conform raadsbesluit), maar zien we ook dat een aantal andere leges nu nog onder de signaalwaarde zitten. De komende periode zullen we onderzoeken wat de (maatschappelijke en financiële) effecten zijn van het eventueel verhogen van deze leges. Bij de kadernota 2023 zullen we de resultaten delen en met voorstellen komen om de tarieven te verhogen tot de 100% kostendekkendheid of we vragen de kostendekkendheid los te laten. • Belastingdruk: we zien dat de signaalwaarde is overschreden. Enerzijds komt dit door de vergelijking van onze signaalwaarde met het landelijke gemiddelde van het voorgaande jaar. Anderzijds is afgesproken dat het tarief van de rioolrechten extra stijgt (met 4,4%) bovenop de inflatie om toekomstige investeringen te bekostigen.

Bij de actualisatie van het GRP (gemeentelijk rioleringsplan) wordt deze extra stijging opnieuw bepaald. Pagina 10 van 13

Juridisch De Raad is verplicht de programmabegroting 2022 vast te stellen. Zonder dit besluit is er geen autorisatie voor het doen van uitgaven in 2022. De uitgangspunten om voor het begrotingsjaar 2022 voor het repressieve toezicht van de Provincie in aanmerking te komen zijn: - De begroting moet structureel en reëel in evenwicht zijn. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Dit evenwicht geldt voor de begroting inclusief nieuw beleid. Vanuit de gesprekken met de provincie over de begroting 2022 geldt dit in ieder geval voor de jaren vanaf 2023 in het meerjarenperspectief. Het jaar 2022 mag met incidentele middelen gedekt worden. - Alle voorstellen om de begroting sluitend te maken moeten concreet beschreven en haalbaar zijn. Stelposten zonder concrete maatregelen worden door de provincie niet meegeteld. - De begroting 2022 moet uiterlijk 2 weken na de vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 november, worden ingediend aan gedeputeerde staten. VERDERE PROCES Planning en uitvoering Op donderdag 23 september 2021 wordt een informatiebijeenkomst gehouden voor de Raad. Tijdens deze bijeenkomst wordt een korte presentatie gehouden over de totstandkoming van een sluitende begroting 2022. Op donderdag 7 oktober 2021 is de Ronde Tafel waarna op dinsdag 26 oktober 2021 het debat zal plaatsvinden.

Besluitvorming vindt plaats op dinsdag 9 november 2021. Uiterlijk zondag 14 november 2021 dienen wij de vastgestelde begroting 2022 bij de Provincie in te leveren, inclusief de meerjarenbegroting 2023-2025. De toezichthouder kan zich dan tijdig een beeld vormen over de financiële positie van de gemeente Zeist.

BIJLAGEN - Deel 1 begroting 2022 - Deel 2 begroting 2022 1. Toelichting saldo begroting 2022 2. Knelpunten uit Kadernota 2022 3. Wensen nieuw beleid Kadernota 2022 4. Verordening publiekrechtelijke tarieven 2022 5. Privaatrechtelijke tarieven 2022 (ter kennisneming) 6. Begrotingswijziging 2022001 7. Resultaat uitwerking IAC advies 8. Dashboard Stabiliteitscriteria (ter kennisneming) 9. Rapportage Heroverwegingen & IAC

Pagina 11 van 13

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 21RV052#

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 september 2021; BESLUIT: 1. De begroting 2022 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2022 te autoriseren. 2. Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen om de begroting sluitend te krijgen, conform tabel 1 in dit raadsvoorstel: a. Akkoord te gaan met de actualisatie van eerdere genomen heroverwegingen en de financiële effecten daarvan. b. Akkoord te gaan met de knelpunten (zoals opgenomen in bijlage 2) en de financiële tekorten te verwerken. c. Akkoord te gaan met het bevriezen van wensen nieuw beleid (zoals opgenomen in de bijlage 3). d. Akkoord te gaan met het afdekken van het risico Covid-19 middels het weerstandvermogen. e. Akkoord te gaan met het verhogen van de OZB tarieven met 3% bovenop de inflatiecorrectie met ingang van het jaar 2022 tot en met 2024. f. Akkoord te gaan met het terugdraaien van de incidentele toevoegingen aan de Algemene reserve in 2023 en 2024 en de onttrekking uit de Algemene reserve in 2022. g. Akkoord te gaan met het niet opnieuw invoeren van de hondenbelasting. h. Akkoord te gaan met het instellen van een stelpost Herijking Gemeentefonds. i. Akkoord te gaan met het instellen van een Innovatiebudget . j. Akkoord te gaan met een dotatie aan de Reserve Weerstandsvermogen.

k. Akkoord te gaan met de verwerking van de extra middelen Jeugdzorg in het meerjarenperspectief. 3. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2022001 vast te stellen. 4. In te stemmen met de publiekrechtelijke tarieven 2022 en daartoe de volgende stukken vast te stellen: a. Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing 2022 (incl. tarieventabel) b. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2022 c. Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2022 d. Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelasting 2022 e. Besluit naheffingsaanslag parkeerbelastingen 2022 f. Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2022 g. Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2022 h. Verordening op de heffing en de invordering van leges 2022 (incl. tarieventabel) i. Verordening op de heffing en de invordering van reclamebelasting 2022 (incl. kaart belastinggebied) j. Verordening op de heffing en invordering van Begraaf- en Crematierechten 2022 5. Het te storten deel van het tarief rioolheffing te bepalen op 35% van de opbrengst. Het te storten deel van het tarief rioolheffing per verbruiksklasse dienovereenkomstig te bepalen.

1

6. Akkoord te gaan met de actualisatie van de voorstellen van de Inwoners Advies Commissie en de financiële verwerking hiervan.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 9 november 2021 De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J.J.L.M. Janssen, voorzitter

Pagina 2 van 13