Raadsvoorstel Toeristische visie Zandvoort 2040 en Actieagenda

Raadsvoorstel

Onderwerp Toeristische visie Zandvoort 2040 en Actieagenda toerisme en recreatie 2024-2028 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/51998 Carree, L. 4.2 Economie, toerisme en cultuur ECDW Demmers, L. 023-5114554 ldemmers@haarlem.nl Toerisme en recreatie zijn belangrijk voor Zandvoort. Het maakt het dorp een fijne plek om te wonen, te werken, te recreëren en gastvrij bezoekers te ontvangen. Dit willen wij graag zo houden. De toeristische visie Zandvoort 2040 geeft richting aan het toeristisch beleid. Het gewenste toekomstbeeld is dat Zandvoort in 2040 de leukste badplaats van Nederland is: Door de historische kenmerken, de ligging in de prachtige natuur en de innovatieve ondernemers creëert Zandvoort 365 dagen een unieke beleving. Er is een divers aanbod aan recreatieve mogelijkheden en aansprekende evenementen voor verschillende doelgroepen door het gehele jaar waarbij kwaliteit, gastvrijheid en sportiviteit centraal staan. Met een eerste actieagenda toerisme en recreatie geven we uitvoering aan de toeristische visie. In deze actieagenda staan de gewenste acties voor 2024-2028 opgenomen. Daaraan zijn financiële middelen en capaciteit gekoppeld. In lijn met het coalitieakkoord 2022-2026 "Voor Zandvoort" richten we ons op het boeken van concrete resultaten. In deze eerste periode maken we Zandvoort (nog) mooier en aantrekkelijker. Hiervoor is 'de basis op orde brengen' (zowel in voorzieningenniveau, eenduidige regelgeving als het terugdringen van overlast) de rode draad.

Dit samen met het inzetten op een gezamenlijke strategie voor het aantrekken van (nieuwe) doelgroepen die buiten het seizoen Zandvoort willen bezoeken. De toeristische visie en actieagenda zijn mede tot stand gekomen dankzij de inbreng van diverse belanghebbenden.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Startnotitie toeristische visie Zandvoort (2022/1182974) – Collegebesluit 27 september 2022 - Instemming met ter inzage legging concept Toeristische Visie 2040 (2023/914748) - Collegebesluit 11 juli 2023

Relevante eerdere besluiten

Kenmerk: 2024/51998

1/8

Besluit college d.d. 13 februari 2024

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

Besluit raad d.d. ……….

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De toeristische visie Zandvoort 2040 vast te stellen. 2. In te stemmen met de actieagenda toerisme en recreatie (20242028) 3. De bekostiging en dekking van de actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028) mee te nemen bij de behandeling van de voorjaarsnota. 4. De toeristische visie “Zandvoort aan Zee: When it’s hot, its here” uit 2017 in te trekken. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding In het coalitieprogramma “Voor Zandvoort” (2022-2026) is opgenomen dat er een nieuwe toeristische visie voor Zandvoort met een bijbehorende actieagenda gewenst is. Hier is het afgelopen jaar aan gewerkt, inclusief een uitvoerig participatietraject en het bestuderen van diverse onderzoeken en beleidsdocumenten. In de vorige toeristische visie uit 2017 ging het vooral over de transformatie van de VVV naar een volwaardige marketingorganisatie en het verbeteren van het evenementenaanbod. Verder was de opdracht te werken aan een eenduidige merkpositionering en aan verbetering van het toeristisch aanbod. Hier is de afgelopen jaren succesvol op ingezet. Er is een professionele marketingorganisatie en er is een aantal grote vernieuwende en merkversterkende evenementen bijgekomen die blijvend naar Zandvoort terugkeren. Tegelijkertijd zijn er de laatste jaren nieuwe ontwikkelingen op ons afgekomen zoals de coronapandemie, Brexit en diverse oorlogen, ook in Europa. Intussen is de vrijetijdseconomie hersteld tot op het niveau van voor corona en is de prognose dat het aantal bezoekers aan Zandvoort in de toekomst zal stijgen. Dit ook vanwege de verwachte groei van de

Kenmerk: 2024/51998

2/8

bevolking in Nederland en Europa. Deze verwachte toename van bezoekers moet in goede banen worden geleid om te voorkomen dat ‘het ons overkomt’. Daarom moet worden gezocht naar een goede balans tussen de kansen die de vrijetijdssector biedt en de gevolgen die dit heeft voor de leefomgeving. Hiervoor moeten er verantwoorde strategische keuzes worden gemaakt voor de langere termijn. De toeristische visie Zandvoort 2040 geeft richting aan het toeristisch beleid en sluit aan op de al vastgestelde Omgevingsvisie Zandvoort 2040. Het gewenste toekomstbeeld is dat Zandvoort in 2040 de leukste badplaats van Nederland is. Door de historische kenmerken, de ligging in de prachtige natuur en de innovatieve ondernemers creëert Zandvoort 365 dagen een unieke beleving. Er is een divers aanbod aan recreatieve mogelijkheden en aansprekende evenementen voor verschillende doelgroepen door het gehele jaar waarbij kwaliteit, gastvrijheid en sportiviteit centraal staan. Met een eerste actieagenda toerisme en recreatie geven we uitvoering aan de toeristische visie. In deze actieagenda staan de gewenste acties voor de periode 2024-2028 opgenomen. Daaraan zijn financiële middelen en capaciteit gekoppeld. In lijn met het coalitieakkoord 2022-2026 "Voor Zandvoort" richten we ons op het boeken van concrete resultaten. In deze eerste periode maken we Zandvoort (nog) mooier en aantrekkelijker.

Hiervoor is 'de basis op orde brengen' (zowel in voorzieningenniveau, eenduidige regelgeving als het terugdringen van overlast) de rode draad. Dit samen met het inzetten op een gezamenlijke strategie voor het aantrekken van (nieuwe) doelgroepen die buiten het seizoen Zandvoort willen bezoeken. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De toeristische visie Zandvoort 2040 vast te stellen. 2. In te stemmen met de actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028). 3. De bekostiging en dekking van de actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028) mee te nemen bij de behandeling van de voorjaarsnota. 4. De toeristische visie “Zandvoort aan Zee: When it’s hot, its here” uit 2017 in te trekken. 3. Beoogd resultaat De toeristische visie zet de stip op de horizon in 2040 voor de vrijetijdseconomie in Zandvoort: een vitale en leefbare gemeente met een jaarrond aantrekkelijke vrijetijdseconomie met een aansprekend en kwalitatief voorzieningenniveau. Om dit te bereiken heeft Zandvoort in 2040 haar toeristisch en recreatief aanbod kwalitatief verbeterd, vernieuwende concepten toegevoegd en haar imago als gastvrije, sportieve en jaarrond aantrekkelijke badplaats versterkt. In de actieagenda toerisme en recreatie staan concrete acties voor de komende vier jaar die hieraan

Kenmerk: 2024/51998

3/8

bijdragen. Voor de eerste periode bereiken we voornamelijk dat Zandvoort jaarrond een aantrekkelijke openbare ruimte heeft inclusief gastvrije parkeer- en mobiliteitsoplossingen (inrichting van de vervoersknooppunten en boulevard met o.a. fietsparkeervoorzieningen), maar ook dat overlast is teruggedrongen (zoals illegale praktijken in woningen, geluidsoverlast, gevoel van onveiligheid etc.). Naast de ‘basis op orde brengen’ wordt er ook bereikt dat nieuwe doelgroepen (zakelijke markt, sportieve gasten, culturele bezoekers) Zandvoort buiten het seizoen om willen bezoeken. Elke vier jaar volgt een nieuwe actieagenda. Door te werken met vierjarige actieagenda’s kunnen meerjarige projecten succesvol en integraal worden uitgevoerd en is er een lijn die aansluit op de strategische prioriteiten in de toeristische visie. Daarnaast kan er via de actieagenda’s tussentijd worden bijgestuurd door de actieagenda elke vier jaar te evalueren en kan er ingespeeld worden op actuele ontwikkelingen. Ook worden hierin de benodigde financiële middelen geborgd. 4. Argumenten 1. Een nieuwe toeristische visie en bijbehorende actieagenda geeft uitvoering aan het coalitieprogramma “Voor Zandvoort”. Er is behoefte aan een leidraad voor toerisme en recreatie richting de toekomst.

De vorige visie was uit 2017 en is gezien alle ontwikkelingen niet meer op alle punten actueel en is daarom aan vernieuwing toe. In het coalitieakkoord is naast de wens voor een visie en actieagenda ook opgenomen dat er een nieuwe visie op verblijfsaccommodaties moet komen. Deze laatste is in deze visie meegenomen door een aantal uitgangspunten op te nemen waarmee de ruimtelijke regelgeving verder kan worden uitgewerkt. Deze visie schept het kader hiervoor waardoor nu doorgeschakeld kan worden naar de uitvoering. 2. De toeristische visie Zandvoort 2040 geeft de gewenste richting aan voor het toeristisch en recreatief beleid. Met vaststelling van de toeristische visie Zandvoort 2040 wordt een nieuwe koers ingezet voor toerisme en recreatie in Zandvoort voor de langere termijn. In deze visie staan vier strategische prioriteiten (pijlers) met een aantal uitvoeringslijnen centraal die zorgen dat Zandvoort haar ambitie op dit gebied kan waarmaken: een vitale en leefbare gemeente met een jaarrond aantrekkelijke vrijetijdseconomie met een aansprekend en kwalitatief voorzieningenniveau. In de visie worden keuzes gemaakt om dit bereiken. De pijlers en uitvoeringslijnen komen voort uit een uitgebreid participatietraject en worden onderschreven door een brede klankbordgroep. 3.

In de actieagenda wordt aangegeven welke projecten met welke middelen de komende jaren worden uitgevoerd en wat hiervan het uiteindelijke resultaat zal zijn. Door de te werken met een actieagenda wordt er voor gezorgd dat de genoemde zaken in de toeristische visie daadwerkelijk worden uitgevoerd en zorgt het voor een integrale

Kenmerk: 2024/51998

4/8

meerjarige aanpak van uitvoering van toeristisch/recreatief beleid. De uitvoering is in principe een collegebevoegdheid, maar wordt voorgelegd aan de raad omdat er ook financiële middelen nodig zijn. Eén van de prioriteiten in de eerste actieagenda is het aanpassen van de ruimtelijke regelgeving en het terugdringen van toeristische verhuur in (gehele) woningen. De regelgeving hiervoor wordt vanaf 2024 opgesteld en (na het gebruikelijke ter inzage- en inspraaktraject) aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. Door te werken met actieagenda’s is het mogelijk om tussentijds te monitoren en te evalueren of de uitvoering van de toeristische visie op koers blijft. 4. De toeristische visie is mede tot stand gekomen dankzij inbreng van inwoners en vele andere belanghebbenden. Gedurende het gehele traject was participatie met bewoners en de belangrijkste stakeholders in toerisme en recreatie van groot belang. Er is gebruik gemaakt van verschillende participatievormen: van interne consultatie bij gemeentelijke collega’s tot een inwonersonderzoek toerisme (digitale enquête in februari 2023 waarbij ruim 1.000 enquêtes zijn ingevuld), een themasessie met inwoners en ondernemers, tot diepte-interviews met belanghebbenden. Daarnaast lag de concept toeristische visie ter inzage.

De hoofdonderwerpen zijn in een aantal sessies met een klankbordgroep, bestaande uit diverse belanghebbenden uit Zandvoort, besproken. Deze toeristische visie is van dit alles de uitwerking op papier. Ook in de toekomst zal inbreng van inwoners en andere belanghebbenden belangrijk zijn. Dit is ook opgenomen in de eerste actieagenda. Zo zal het inwonersonderzoek toerisme eens in de drie jaar herhaald worden. 5. De inspraakreacties op de concept toeristische visie hebben bijgedragen aan een verbeterde toeristische visie in tekst en op inhoud De concept toeristische visie heeft acht weken ter inzage gelegen. Hierop zijn 22 reacties gekomen (zie bijlage 1 voor de antwoordnota). De reacties waren niet van dien aard om de gehele toeristische visie inhoudelijk aan te passen, maar wel is er de afgelopen maanden de tijd genomen om zorgvuldig te kijken naar de inhoud. Dit heeft er vooral voor gezorgd dat er met de definitieve versie een duidelijker en aansprekender verhaal ligt over het gewenst toekomstbeeld. Ook is de beschrijving van de uitvoeringslijn voor toeristische verhuur in woningen alleen op hoofdlijnen beschreven. Daarnaast zijn diverse voorbeelden toegevoegd om de uitvoeringslijnen meer te verduidelijken. 6. Inzet van extra capaciteit is een vereiste voor verdere uitvoering.

De toeristische visie en de actieagenda zijn ambitieus, met doelen en acties die aanvullend zijn ten opzichte van wat door de organisatie (en de vele belanghebbenden) al wordt gedaan. Voor het slagen van de uitvoering van de toeristische visie en de bijbehorende actieagenda is beschikbaarheid van capaciteit en middelen van groot belang. In een aantal inspraakreacties is hier ook aandacht voor gevraagd. Het gaat hierbij om extra middelen die nodig zijn om regie te houden op de uitvoering van de toeristische visie. Om dit te realiseren is een

Kenmerk: 2024/51998

5/8

projectleider met een strategische blik nodig. Formatie in de vorm van een strategische projectleider met kennis/ervaring op het gebied van toerisme en economie is nodig om de benodigde strategische stappen die genoemd worden in de toeristische visie daadwerkelijk te kunnen zetten. Een medewerker die ook kansen ziet en daarop in kan spelen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van beschikbare subsidies, kansen bij ondernemers etc. Daarnaast legt deze persoon (intern en extern) verbindingen die nodig zijn om aan de integrale opgaven van de toeristische visie vanuit economisch en toeristisch perspectief (een programma voor het strand, nieuw beleid verblijfsrecreatie, strategische advisering bij grote economisch relevante ruimtelijke projecten etc.) te kunnen bijdragen. Zonder deze strategische inzet zal er wel meegedeind worden op het tij oftewel met name de focus liggen op uitvoerende activiteiten, maar zal er geen koers of zeer beperkt koers kunnen worden gezet naar het gewenste toekomstbeeld uit de toeristische visie. 7. Er is extra budget nodig om de actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028) te kunnen uitvoeren. In de eerste actieagenda toerisme en recreatie bij de toeristische visie staan diverse integrale maatregelen die Zandvoort mooier en aantrekkelijker maken.

Een groot deel van de genoemde acties is al belegd via andere projecten (en daar is ook capaciteit voor) of via de uitvoering van Zandvoort Marketing of via het convenant met OBZ (Ondernemers Belangen Zandvoort). Daarnaast worden voor een aantal acties (zoals handhaving) nog separate voorstellen opgesteld aangezien deze breder zijn dan alleen toerisme en recreatie. Alleen voor die acties die niet gedekt kunnen worden uit bestaande middelen en op korte termijn nodig zijn voor de uitvoering van de toeristische visie wordt aanvullend budget gevraagd. 5. Financiële toelichting De kosten hieronder hebben betrekking op de uitvoering van de toeristische visie en voor de komende jaren specifiek op de eerste actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028). Daarbij hoort ook de inzet van een strategische projectleider die de regie van de uitvoering toeristische visie op zich neemt. Genoemde posten zijn incidentele kosten. KOSTENOVERZICHT ACTIEAGENDA TOERISME EN RECREATIE (2024-2028) Bedragen in Euro’s – per jaar

2024

2025

2026

2027

TOTAAL (in Euro’s)

283.500

391.650

261.450

150.000

De bekostiging en dekking van de actieagenda toerisme en recreatie (2024-2028) wordt meegenomen bij de voorjaarsnota. Bij behandeling daarvan zal voorgesteld worden de kosten in

Kenmerk: 2024/51998

6/8

2024 en 2025 incidenteel te dekken uit de egalisatiereserve. Voor de kosten vanaf 2026 wordt bij de behandeling van de voorjaarsnota naar dekking gezocht. In 2027 wordt een nieuwe actieagenda toerisme en recreatie (2028-2032) voorgelegd. 6. Risico’s en kanttekeningen 1. Een aantal kleine logiesverstrekkers heeft weerstand tegen de voorgenomen maatregelen t.a.v. de aanscherping van regelgeving van toeristische verhuur in woningen. De toeristische visie legt een visie en kader neer tot 2040. Daar horen ook strategische keuzes bij om het dorp leefbaar en vitaal te houden op de langere termijn. Met het oog op woningschaarste en op de leefbaarheid in de woonwijken wordt daarom o.a. de particuliere vakantieverhuur in gehele woningen beperkt tot 30 dagen kalenderjaar, maar ook het in de toekomst stoppen met verlenen van vergunningen (geen afwijkingsbevoegdheid meer) voor recreatiewoningen in de tuin en voor pensions. De afgelopen maanden is er contact geweest met Logies Zandvoort (nu Logies Zandvoort Gastvrij), ook onderdeel van de klankbordgroep. De paragraaf over de toeristische verhuur in woningen in de concept visie veroorzaakte wat onrust, maar door de gewenste maatregelen goed uit te leggen is er meer begrip en draagvlak ontstaan. Het doel is nu duidelijker.

Het gaat om keuzes maken waar Zandvoort nog in kan uitbreiden qua verblijfsaanbod (en wat past bij de ambitie jaarrond aantrekkelijk te zijn) en waar bijvoorbeeld al genoeg aanbod voor is. Maar ook om het tegengaan van illegale verhuur in gehele woningen. Het is niet de bedoeling om rechten van bestaande pensionhouders of eigenaren van een recreatiewoning af te nemen. Het gaat alleen om nieuwe gevallen zodat deze woningen echt bedoeld blijven voor wonen. Uiteraard zal niet iedereen het eens zijn met de voorgenomen maatregelen, maar door de visie vast te stellen wordt het kader voor de toekomst duidelijk gemaakt en voorzienbaarheid gecreëerd wat belanghebbenden kunnen verwachten. Dit schept duidelijkheid en voorkomt juridische geschillen. 2. De voorgenomen keuzes in ruimtelijke regelgeving bij de toeristische verhuur in woningen kan leiden tot verzoeken om nadeelcompensatie. Door de conceptvisie ter inzage te leggen – waarin e.e.a. staat vermeld – en de duidelijke berichtgeving daarover – in o.a. de Zandvoortse Courant van 20 juli 2023 en op de gemeentelijke website – is het risico daarop deels al ondervangen. De wijzigingen zijn daarmee ‘voorzienbaar’ geworden en dat zal voor veel gevallen een reden kunnen zijn om een verzoek af te wijzen.

In het kader van de voorbereiding van de afzonderlijke besluiten de Huisvestingsverordening, de aanpassing van het Toetsingskader en het Omgevingsplan – wordt nader onderzocht wat de specifieke risico’s zijn en ook welke risicobeperkende maatregelen er – m.b.t. dat besluit – eventueel genomen kunnen worden. Bijvoorbeeld het bieden van een redelijke benuttingstermijn of een meer gefaseerde invoering van de

Kenmerk: 2024/51998

7/8

betreffende wijziging. Advies daarover volgt bij de betreffende voorstellen richting de raad en kan bij de besluitvorming worden betrokken. 3. De uitvoering van de visie kan alleen succesvol zijn als iedereen zich daarvoor hard maakt via capaciteit en middelen. De actieagenda is de leidraad voor de uitvoering van acties voor de komende jaren. Deze kan alleen succesvol uitgevoerd worden als hiervoor voldoende capaciteit en middelen zijn. Niet alleen de gemeente Zandvoort moet bereid zijn te investeren hierin, ook de belanghebbenden. Tijdens het opstellen van deze visie bleek er veel draagvlak te zijn bij ondernemers. Divers thema’s komen al voor in actieplannen, het convenant met OBZ en jaarplannen van Zandvoort Marketing. Er worden concrete resultaten zichtbaar en dat sterkt het gezamenlijk doel, namelijk Zandvoort gedurende het gehele jaar aantrekkelijk maken voor zowel inwoners, ondernemers als bezoekers. 4. In de vorige visie waren subsidiecriteria voor evenementen opgenomen. Als de oude visie wordt ingetrokken zouden deze subsidiecriteria vervallen. Dit is ondervangen door hier een apart collegebesluit over te nemen (d.d. 6 februari 2024). 7. Uitvoering Na vaststelling van de toeristische visie worden de aangevraagde middelen meegenomen in de behandeling van de voorjaarsnota 2024.

Formeel kan er gestart worden vanaf het moment dat de financiële middelen akkoord zijn bevonden via de voorjaarsnota. Vanaf juli 2024 kan er dan gestart worden met uitvoering van de projecten die in de actieagenda benoemd staan bij het jaartal 2024. Voor de aanpassing regelgeving bij de verblijfsaccommodaties zullen in de (nabije) toekomst nog aanvullende besluiten moeten worden genomen. 8. Bijlagen Bijlage 1 - Toeristische visie Zandvoort 2040 Bijlage 2 - Analyserapport bij toeristische visie Zandvoort 2040 Bijlage 3 - Actieagenda toerisme en recreatie Zandvoort (2024-2028) Bijlage 4 - Inspraakreacties (geanonimiseerd)

Kenmerk: 2024/51998

8/8